Η εργασία που ακολουθεί παρουσιάζει τα «επώνυμα των επικεφαλής των οικογενειών των αρβανίτικων (παλαιών αλβανικών) χωριών της Ελλάδας το έτος 1996» και όχι τα «αρβανίτικα επώνυμα» ή τα «επώνυμα των Αρβανιτών». Παρουσιάζει δηλαδή τα ονόματα των οικογενειών που ζούσαν στα χωριά αυτά το 1996.
Αρβανίτικο χωριό σημαίνει πως (σύμφωνα με τις πηγές) οι ιδρυτές και οι παλαιοί κάτοικοί του ήταν Αρβανίτες (Αλβανοί), στα νεότερα δε χρόνια κατοικούσαν εδώ, στη μεγάλη πλειοψηφία, άτομα πολιτισμικά αρβανίτικης (αλβανικής) καταγωγής. Είναι αναμφίβολο πως ορισμένες αμιγώς μη αρβανίτικες οικογένειες ζούσαν στα τέλη του 20ου αιώνα σε ένα αρβανιτοχώρι, έχοντας έλθει από άλλη περιοχή, για διάφορους λόγους (συνήθως οικονομικούς).
Θεωρώ επίσης αυτονόητο πως μη Αρβανίτες έχουν παντρευτεί άτομα αρβανίτικης καταγωγής από τον οικισμό και έχουν έρθει να ζήσουν στο χωριό του γαμπρού ή της νύφης.
Επιπλέον είναι γνωστό πως πολλοί Αρβανίτες δεν θέλουν να χαρακτηρίζονται ως τέτοιοι, καθώς το θεωρούν υποτιμητικό, κυρίως μετά τον ερχομό των οικονομικών μεταναστών από την Αλβανία τη δεκαετία του ’90 και τη συνειδητοποίηση του γεγονότος πως τα αρβανίτικα (των εξελληνισμένων εργοδοτών) και τα αλβανικά (των φτωχών οικονομικά μεταναστών) ήταν η ίδια γλώσσα.
Το υλικό που παρουσιάζω εδώ θα έχει κατά τη γνώμη μου μεγαλύτερο ενδιαφέρον σε ένα δεύτερο επίπεδο, όταν δηλαδή μεταξύ του συνόλου των επωνύμων, που τα περισσότερα είναι ρωμέικα, εντοπιστούν εκείνα που έχουν αρβανίτικη (αλβανική) ρίζα. Κάτι που ελπίζω να ακολουθήσει.
Επί τη ευκαιρία να πω ότι η δουλειά μου για τα αρβανιτοχώρια, καθώς επίσης και η δουλειά μου για τα βλάχικα, μακεδόνικα, ρωμέικα, τούρκικα και άλλα χωριά με τα οποία έχω ασχοληθεί, στηρίζεται σε γραπτές μαρτυρίες (τις οποίες έχω αξιολογήσει μετά από συστηματική μελέτη τριών δεκαετιών ως αξιόπιστες) και όχι σε επιτόπια έρευνα. Κάτι εξ’ άλλου που είναι ανθρωπίνως αδύνατο, όταν αναφερόμαστε σε αρκετές εκατοντάδες οικισμούς.
Δυστυχώς, η ευθυκρισία των υπηκόων, ήταν το πρώτο θύμα της λειτουργίας των κυρίαρχων εθνικών ιδεολογικών μηχανισμών (παιδείας και τύπου), σε αυτή τη χώρα.
6 Οκτωβρίου 2009