ΛΕΞΙΚΟ
των δανείων στη ρομέικη (δημοτική) γλώσσα
από τα: λατινικά, βενετσιάνικα, ιταλικά, αραβικά, τούρκικα,
σλάβικα, αλβανικά και βλάχικα
του Δημήτρη Λιθοξόου
γράμματα ε-ζ / πρώτη δημοσίευση 16.5.2011
|
εβίβα |
πρόποση: στην υγεία σας |
evviva |
ιταλικό |
|
εβλάτι το |
γιόκας, βλαστάρι, παιδί |
evlat |
τούρκικο |
|
εζάτι το |
τιμή, δόξα |
izzet |
τούρκικο |
|
εζιγιέτι το |
δυσκολία, ταλαιπωρία | καταπίεση, τυραννία |
eziyet |
τούρκικο |
|
έζιτο το |
εμπορική ζήτηση, καλή τιμή |
esito |
ιταλικό |
|
έι |
επιφώνημα: ε, ω |
ey |
τούρκικο |
|
εκμέκ το |
ψωμί | είδος γλυκού |
ekmek |
τούρκικο |
|
εκμετσής ο |
ψωμάς, φούρναρης |
ekmekçi |
τούρκικο |
|
έκο |
να, δες |
eco |
βενετσιάνικο |
|
ελμασένιος |
διαμαντένιος |
elmas |
τούρκικο |
|
έλμπετ | ελμπέτ |
βέβαια |
elbet |
τούρκικο |
|
ελτζής ο |
πρεσβευτής, κόνσολος |
elçı |
τούρκικο |
|
εμ |
και | όχι μόνο, αλλά και, επίσης |
hem |
τούρκικο |
|
εμίνης o |
έμπιστος, επόπτης |
emin |
τούρκικο |
|
εμινλίκι το |
ασφάλεια | βεβαιότητα |
eminlik |
τούρκικο |
|
εμίρης ο |
άρχοντας, αρχηγός |
emir |
τούρκικο |
|
έμρι το |
διαταγή, πρόσταγμα |
emri |
τούρκικο |
|
ένουλα η |
το φυτό Enula campana, το ελένι |
enula |
ιταλικό |
|
εντεμπσίζης ο | εντεψίζης ο |
αδιάντροπος, πρόστυχος, άσεμνος, αισχρός |
edepsiz |
τούρκικο |
|
εντράδα η |
φαγητό με κρέας και λαχανικά |
entrada |
βενετσιάνικο |
|
ενφιγιές ο |
ταμπάκος |
enfiye |
τούρκικο |
|
εξελεντίσιμος |
εξοχότατος |
ecelente |
βενετσιάνικο |
|
εξίκι |
λειψά, λιγότερα |
eksik |
τούρκικο |
|
εργένης |
άγαμος, ανύπαντρος, μπεκιάρης |
ergen |
τούρκικο |
|
ερίφης |
τιποτένιος | κακομοίρης, φουκαράς |
herif |
τούρκικο |
|
ερμπάπης ο |
ειδικός, κατάλληλος |
erbap |
τούρκικο |
|
ερφάνικα |
γνωστικά, ξύπνια |
erfan |
τούρκικο |
|
εσάπι το |
λογαριασμός |
hesap |
τούρκικο |
|
εσεκλίκι το |
αγένεια, γαϊδουριά |
eşeklik |
τούρκικο |
|
εσκιφιάς ο | εσκιάς ο |
κλέφτης, ληστής |
eskiya |
τούρκικο |
|
εσνάφι |
σινάφι, συντεχνία |
esnaf |
τούρκικο |
|
εσναφλής |
μέλος του εσναφιού |
esnaflı |
τούρκικο |
|
ετζέλι το |
ο θάνατος, το μοιραίο |
ecel |
τούρκικο |
|
εφελίκι το |
νταηλίκι |
efelik |
τούρκικο |
|
εφέντης ο |
αφέντης, άρχοντας, κύριος |
efendi |
τούρκικο |
|
εφές ο |
παλικαράς, νταής |
efe |
τούρκικο |
|
ζάβαλης | ζάβαλος |
κακομοίρης, φουκαράς |
zavallı |
τούρκικο |
|
ζαβουρντώ |
τινάζω, ρίχνω, πετώ |
savurmak |
τούρκικο |
|
ζαγάρι το |
κυνηγόσκυλο, λαγωνικό | παλιάνθρωπος |
zağari |
τούρκικο |
|
ζάγος ο |
παπαδάκι |
zago |
βενετσιάνικο |
|
ζαΐμης ο |
μεγαλοκτηματίας, τσιφλικάς |
zaîm |
τούρκικο |
|
ζαΐφης ο |
κοκαλιάρης, ξερακιανός, αδύνατος |
zayıf |
τούρκικο |
|
ζαϊφλίκι το |
αδυναμία, ασθένεια |
zayıflık |
τούρκικο |
|
ζακέτα η | ζακέτο το |
ελαφρύ κοντό πανωφόρι |
giaccheto |
ιταλικό |
|
ζακόνι το |
έθιμο, συνήθεια |
zakon' |
σλάβικο |
|
ζακούμι το |
το φυτό Nerium oleander, πικροδάφνη, πρικοδάφνη, ροδόδεντρο, ροδοδάφνη, αροδάφνη. αριοδάφνη, πικροφυλλάδα, φυλλάδα, σφάκα, σέμα, μπαμτσίνα, φροκαλίδα |
zakkum |
τούρκικο |
|
ζαλίμης | ζαλούμης |
άδικος, σκληρός |
zalim |
τούρκικο |
|
ζαμάνι το |
χρόνος, καιρός, εποχή |
zaman |
τούρκικο |
|
ζάμινα η |
εξέταση, έρευνα |
esame |
ιταλικό |
|
ζαμινάρω |
εξετάζω, ερευνώ |
esaminare |
ιταλικό |
|
ζάμπα η |
μπράσκα, βούζα, ο μεγάλος βάτραχος |
žaba |
σλάβικο |
|
ζαμπάκι το |
το φυτό Narcissus tazetta ,τουμπάκι |
zambak |
τούρκικο |
|
ζαμπαραλίκι το |
μπερμπαντιά, τσιλιμπούρδισμα, κορτάρισμα |
zamparalık |
τούρκικο |
|
ζαμπάρας ο |
γυναικάς, κορτάκιας, μπερμπάντης |
zampara |
τούρκικο |
|
ζαμπίτης ο | ζαπίτης ο |
αξιωματικός |
zabit |
τούρκικο |
|
ζαμπιτλίκι το |
η στρατιωτική καριέρα |
zabitlik |
τούρκικο |
|
ζαμπούκος ο |
το φυτό sambucus nigra, κουφοξυλιά, αφροξυλιά, φροξυλιά, φροξυλάνθι |
sambucus |
λατινικό |
|
ζαμπούνης | ζαμπούνος |
αδύναμος, αδύνατος | άρρωστος, καχεκτικός |
zebun |
τούρκικο |
|
ζανάτι το | ζαναχάτι το | ζαναέτι το | ζενάτι το |
τέχνη, δουλειά, επάγγελμα |
zanaaet |
τούρκικο |
|
ζαντές ο |
άτομο ευγενικής καταγωγής |
zade |
τούρκικο |
|
ζαντιλόμος |
ευγενής |
zentilomo |
βενετσιάνικο |
|
ζάπαρος ο | |
η κάψα, ο καύσωνας |
zapara |
σλάβικο |
|
ζαπόνι το |
καλύπτρα |
zapon’ |
σλάβικο |
|
ζάπτι το | ζάφτι το | ζάπι το | ζάμπτι το |
κατάληψη, κατάκτηση, κατοχή, κράτημα |
zapt |
τούρκικο |
|
ζαπτιές ο |
χωροφύλακας |
zaptiye |
τούρκικο |
|
ζάρα η |
χόβολη, αθρακιά |
žara |
σλάβικο |
|
ζαράρι το | ζαραλούκι το |
ζημιά, χασούρα |
zarar |
τούρκικο |
|
ζαραρλής |
βλαβερός, ασύμφορος |
zararlı |
τούρκικο |
|
ζαρζαβάτι το |
λαχανικό, χορταρικό |
zerzevat |
τούρκικο |
|
ζαρζαβατσής o |
μανάβης |
zerzevatçı |
τούρκικο |
|
ζάρι το |
κύβος του ταβλιού |
zar |
τούρκικο |
|
ζαρίφης ο |
κομψός, λυγερός |
zarif |
τούρκικο |
|
ζαριφλίκι το |
κομψότητα, χάρη |
zariflik |
τούρκικο |
|
ζάρος ο |
η κάψα, η μεγάλη ζέστη |
zjarr-i |
αλβανικό |
|
ζάρφι το |
πιατάκι |
zarf |
τούρκικο |
|
ζάρω |
συνηθίζω |
usare |
ιταλικό |
|
ζάτεν |
έτσι κι αλλιώς, βέβαια |
zaten |
τούρκικο |
|
ζαφορά η | ζαφαράνα η |
το φυτό Crocus sativus, σαφράνι, σαφράς, κρόκος |
safran |
τούρκικο |
|
ζάφτω |
χτυπώ | πέφτω χάμω |
zaptetmek |
τούρκικο |
|
ζαχιρές ο | ζαϊρές ο | ζαερές ο | ζαχερές ο |
προμήθειες, εφόδια |
zahire |
τούρκικο |
|
ζαχμέτι το |
κόπος, κούραση, βάσανο |
zahmet |
τούρκικο |
|
ζαχμετλής |
κουραστικός, κοπιαστικός |
zahmetli |
τούρκικο |
|
ζβάρνα η |
σβάρνα |
brana |
σλάβικο |
|
ζβέρκος ο |
σβέρκος, τράχηλος |
zverk |
αλβανικό |
|
ζεβάλι το |
άρνηση, φθορά |
zeval |
τούρκικο |
|
ζεβζέκης |
χαζός, χάχας | ξεροκέφαλος, ανάποδος | κατεργάρης, πονηρός |
zevzek |
τούρκικο |
|
ζεγκί το | ζινγκί το | ζιγκί το |
αναβατήρας, αναβολέας αλόγου |
üzengi |
τούρκικο |
|
ζεγκίνης ο |
πλούσιος, παραλής |
zangin |
τούρκικο |
|
ζεϊμπέκης ο |
στρατιώτης, πεζικάριος, αρματωλός |
zeybekj |
τούρκικο |
|
ζελενιά η |
το φυτό Phyllirea media, φελίκι, φιλίκι, φίλικα, αγλαβιτσιά, αγλανιδιά, αράφυλλος, γκρέος, γκρεοσιά, εγλενιός, εγλενός, αγριομυρτιά |
zelen |
σλάβικο |
|
ζέλια τα |
τα λάχανα |
zelje |
σλάβικο |
|
ζεμπερέκι το | ζιμπερέκι το |
μεταλλικός σύρτης, μάνταλο |
zemberek |
τούρκικο |
|
ζεμπίλι το | ζιμπίλι το |
πλεχτό καλάθι που βάζουν μέσα τα εργαλεία τους οι μαστόροι |
zembil |
τούρκικο |
|
ζέρδαλο το | ζέρδελο το | ζέρνταλο το | ζέρντελο το |
βερίκοκο, καΐσι |
zerdali |
τούρκικο |
|
ζερό το |
το μηδέν |
zero |
ιταλικό |
|
ζέφκι το |
κέφι, γλέντι |
zevk |
τούρκικο |
|
ζεφκλής ο |
μερακλής, γλεντζές |
zevkli |
τούρκικο |
|
ζεχίρι το | ζιχίρι το |
δηλητήριο, φαρμάκι |
zehir |
τούρκικο |
|
ζιαρέτι το |
επίσκεψη, βίζιτα |
ziyaret |
τούρκικο |
|
ζιαφέτι το |
γλέντι, φαγοπότι, γιορτή |
ziyafet |
τούρκικο |
|
ζιέτι το |
μαρτύριο, βάσανο |
eziyet |
τούρκικο |
|
ζίλι το |
κρουστό λαϊκό μουσικό όργανο | κουδούνι |
zil |
τούρκικο |
|
ζινζιά η |
τα ούλα, ριζοδοντιά, ντζιντζίβα, τζιντζίβα, τζενιζίβα |
senziva |
βενετσιάνικο |
|
ζιπούνι το |
εσώρουχο για μωρά | είδος γιλέκου |
zipon |
βενετσιάνικο |
|
ζιραέτι το |
γεωργία |
ziraat |
τούρκικο |
|
ζόκα η |
αγκίστρι |
zoka |
τούρκικο |
|
ζόμπος ο |
καμπούρης |
zombo |
βενετσιάνικο |
|
ζόνια η |
η κυρά |
zonjë-a |
αλβανικό |
|
ζόρι το | ζόρισμα το |
βία, στανιό | δυσκολία |
zor |
τούρκικο |
|
ζορμπαλίκι το |
ετσιθελισμός, τραμπουκισμός, τσαμπουκάς | ανταρσία, αποστασία |
zorbalik |
τούρκικο |
|
ζορμπάς ο | ζουμπάρι το |
τραμπούκος, βίαιος, τσαμπουκάς | αντάρτης |
zorba |
τούρκικο |
|
ζότι ο |
κύριος, άρχοντας, αφέντης |
zot-i |
αλβανικό |
|
ζουγουρτλούκι το |
φτώχια, αφραγκία, απενταρία |
züğürtlük |
τούρκικο |
|
ζούζουλο το |
ζούδι | αγρίμι | ξωτικό, φάντασμα |
zuzel |
σλάβικο |
|
ζουλάπι το |
αγρίμι | κακός άνθρωπος |
zullap -i |
αλβανικό |
|
ζουλούμι το |
παρανομία, αδικία | απανθρωπιά, καταπίεση |
zulüm |
τούρκικο |
|
ζουλούφι το |
τσουλούφι |
zülüf |
τούρκικο |
|
ζουμπάς ο |
ατσαλένιο καρφί που ανοίγει τρύπες | ο κοντός άνθρωπος |
zιmba |
τούρκικο |
|
ζούμπερο το |
ζούδι, μαμούνι | κουτοπόνηρος |
zubra |
σλάβικο |
|
ζουμπούλι το, ζιμπούλι το, ζεμπούλι το |
το φυτό Hyacinthus orientalis, τσιμπούλι, γουλιά | το φυτό Polianthes tuberosa, υατσίνθι, διατσίντο, γιατσίντο, ίνδιτσι, τεμπέρι, τεμπερόριζα, ζατσίντο |
zümbül |
τούρκικο |
|
ζουμπρούτι το |
σμαράγδι |
zümrüt |
τούρκικο |
|
ζούντα η |
το παραπάνω, το απανωμέρι, το χουσμέτι |
zonta |
βενετσιάνικο |
|
ζουπάνος ο |
άρχοντας, κριτής |
zupan |
σλάβικο |
|
ζουπώ |
πιέζω |
zhupë |
αλβανικό |
|
ζούρα η |
η τοκογλυφία, ο τόκος, ο μαμαλάς |
usura |
ιταλικό |
|
ζουράρης ο | ζουράρος ο |
τοκογλύφος, μαμαλατζής |
usuraio |
ιταλικό |
|
ζουρεύω | ζουρεύγω |
κάμνω ζούρες, δανείζω με τόκο |
usurreggiare |
ιταλικό |
|
ζουρνάς ο |
πνευστό μουσικό όργανο |
zurna |
τούρκικο |
|
ζουρνατζής ο |
αυτός που παίζει ζουρνά |
zurnacι |
τούρκικο |