Skip to main content

2. Πρόλογος

 

Ελληνικός Αντιμακεδονικός Αγώνας

 

μέρος δεύτερο (1905-1908)

 

Δημήτρης Λιθοξόου

 

2. Πρόλογος

 

Πρώτη δημοσίευση εφημερίδα НОВА ЗОРА Αύγουστος 2015


 

Ο πρώτος τόμος του «Ελληνικού Αντιμακεδονικού Αγώνα» κυκλοφόρησε το 1998.1 Μεταφράστηκε στα μακεδόνικα το 20042 και στα αγγλικά το 2007.3

Στηριζόμενος τότε κυρίως σε ελληνικές πηγές (απομνημονεύματα πρωταγωνιστών και αρχεία), ξαναέγραψα την ιστορία της ελληνικής επίθεσης στη Μακεδονία, από τον Μάιο του 1903 μέχρι τον Μάρτιο του 1905, επιλέγοντας, από τα βασικά έργα της σχετικής ελληνικής εθνικής ιστοριογραφίας, τα κεφάλαια και του δικού μου βιβλίου. Έτσι αφηγήθηκα, από μια άλλη σκοπιά «το Ίλιντεν», «τους δέκα κρητικούς μισθοφόρους», «την αποστολή των τεσσάρων αξιωματικών», «τη σύλληψη του Κώτα», «τον Παύλο Μελά», «το γάμο στο Ζέλενιτς», «την είσοδο του Τσόντου Βάρδα» και «τη σφαγή στη Ζαγκορίτσανη».

Στο δεύτερο τόμο, ακολουθώ μια ημερολογιακή καταγραφή των ελληνικών πράξεων βίας, κατά ατόμων, ομάδων και κοινοτήτων στη Μακεδονία, από τον Μάρτιο του 1905 (ή το Νοέμβριο του 1904, για την Κεντρική Μακεδονία) έως την επανάσταση των Νεοτούρκων, τον Ιούλιο του 1908.

Ο Κάκκαβος, ο Βάρδας, ο Draganof και ο Rubin, που δεν είχαν χρησιμοποιηθεί στον πρώτο τόμο, υπήρξαν σημαντικά βοηθήματα, για τη συγγραφή αυτού του βιβλίου.

Για πρώτη φορά, αποδελτιώνονται οι ελληνικές εφημερίδες της εποχής και αξιοποιούνται (αφού πρώτα διασταυρώνονται) όλες οι ειδήσεις της εποχής, που αφορούν ελληνικές πράξεις «εκδίκησης» ή «αντεκδίκησης» κατά προσώπων ή χωριών.

Εδώ δεν έχουμε, κατά κύριο λόγο, να κάνουμε με μια άλλη ανάγνωση ή μια διαφορετική ερμηνεία των γεγονότων (επί τη βάσει κάποιων συμπληρωματικών πληροφοριών), αλλά με μια προσπάθεια συστηματικής καταγραφής, των εκατοντάδων ελληνικών επιθέσεων κατά αμάχων, που πραγματοποιήθηκαν εκείνα τα χρόνια στους μακεδονικούς καζάδες και απουσιάζουν από τα βιβλία της ιστορίας.

Συγκροτήθηκε έτσι μια «μαύρη βίβλος» της δράσης των ελλήνων «Μακεδονομάχων», τριπλάσια σε έκταση από τον πρώτο τόμο του «Αντιμακεδονικού Αγώνα».

Το έργο συμπληρώνεται, υπό μορφή υποσημειώσεων, με πληροφορίες για τη γλωσσική και θρησκευτική σύνθεση των 462 οικισμών που αναφέρονται στο κείμενο, καθώς επίσης για τις προσφυγικές μετακινήσεις που διαχρονικά συντελούνται σε αυτούς.


 

1 Δημήτρη Λιθοξόου, Ελληνικός αντιμακεδονικός αγώνας – Από το Ίλιντεν στη Ζαγκορίτσανη (1903 – 1905), Μεγάλη Πορεία, Αθήνα 1998. Δεύτερη έκδοση: Μπατάβια, Θεσσαλονίκη 2006.

2 Димитрис Литоксоу, Грчка антимакедонска борба, Аз-Буки, Скопје 2004.

3 Dimitris Lithoxou, The Greek Anti-Macedonian Struggle, From St. Elias' Day to Zagorichani (1903-1905), Skopje 2007. Δεύτερη έκδοση: Salient Publishing, North Melbourne, 2013.