Skip to main content

Ερμούπολη Σύρου

 

Διαλεκτικές λέξεις από διάφορες πόλεις και χωριά

 

Ερμούπολη Σύρου


 

Δημήτρης Λιθοξόου


 

Οκτώβριος 2015


 

αγγαστρωμένη

γγαστρωμένη

αγιωτικά

μαγικά λόγια του παπά

αγούδουρας

είδος χόρτου

αεροβάφτισμα

το βάφτισμα του ετοιμοθάνατου βρέφους, χωρίς παπά, με λίγο νερό στο κεφάλι

ακρούμι

δρακόντι

αλετρίδα

είδος χόρτου

αλιδόνα

κεφαλόποδο μαλάκιο

αμπλάδα

κουβέρτα

αμπουρνελιά

μπουρνελιά: κορομηλιά

ανεράιδα

νεράιδα

αντίγαμος

γλέντι που γίνεται οχτώ μέρες μετά το γάμο

αξόβεργα

ξόβεργα

απαλάμη

παλάμη

απεθαμένος

πεθαμένος

απλώθω

απλώνω

αραρούτι

μαραντάμυλο (λόγιο)

αραφτιά

δέντρο που μοιάζει με έλατο

αργαλείο

εργαλείο (λόγιο)

αρμυρόδεντρο

αρμυρίκι

αρρεβώνα

αρραβώνα

αρρεβώνας

αρραβώνας

αρρεβωνιασμένος

αρραβωνιασμένος

ασόχος

είδος χόρτου

άτρωπος

άνθρωπος

αφεδιά

αφεντιά

αψά

γρήγορα

βαγιοφόρος

σταυρός

βάλσανο

το ποντικόλαδο

βαρεμένη

γγαστρωμένη

βαροπενθώ

πενθώ βαριά

βαρούμενος

πλούσιος

βεγγάλη

βεγγαλικό

βόλτος

ράφι πάνω από την πόρτα

βόρτα

βόλτα

βουρβούλακας

βρικόλακας

βραχόλι

βραχιόλι

βυζοκρατιέμαι

δεν γγαστρώνομαι γιατί βυζαίνει το μωρό μου

γαλαρία

κουρτινόξυλο

γαλατζίδα

γαλατσίδα

γαλιάτρα

γαλιάντρα

γαμπρικιά (τα)

γαμπρικό

γαμπρικό

το γαμπριάτικο κουστούμι

γεμοσοφεγγαριά

γέμιση του φεγγαριού

γεμόφεγγο

γέμιση του φεγγαριού

γιανακάς

πουλί με κόκκινη ουρά

γιανακίτσικλα

είδος πουλιού

γκουπανιά

όταν τα παιδιά βγάζουνε το ποιος θα τα "φυλάει" στο παιχνίδι

γούπα

γόπα

γουπόδιχτο

δίχτυ για γόπες

δρακόντι

παιδική αρρώστια με σπασμούς

δράκος

αβάφτιστος

δρακούλα

αβάφτιστη

δώμα

ταράτσα

ελεύτερη

λεύτερη

Ενάρης

Γενάρης

ένια

γένια

επά

εδώ

επειδής

επειδή

επικίντυνος

επικίνδυνος (λόγιο)

έργατα (τα)

τα έργα

ζεμπέλι

ζεμπίλι

ζιμπουνάκι

ζιπουνάκι

θάγμα

θάμα, θαύμα (λόγιο)

θαγματουργός

θαυματουργός (λόγιο)

θροφή

τροφή

ια

για

καθιτή

καθετή

κακαρέλι

πλατύ ψάρι με λουρίδες στο λαμό

κάλεσμα

οι καλεσμένοι

καμιζόρα

μεσοφόρι

καμπότο

γερό βαμβακερό ύφασμα

καπελάτα

μαντήλα για τον ήλιο

κάρτσα

κάλτσα

κερά

κυρά

κεραλοιφή

αλοιφή για το σκάσιμο των χεριών

κιουρά

κυρά

κόλλυβο

κόλλυβα

κοπελούδι

κοπέλα

κορδαλός

κορυδαλλός

κουμάρα

κουμάρι

κουμαράς

κανάτι

κουντουρού

κουτουρού

κουρούπι

κιούπι

κουτουντζάς

κανάτι

κουτσουνάδα

παπαρούνα

κράι

παγωνιά

κρομμυδοσκέλα

κρεμμυδοσκέλα (Scilla Maritima)

Λαμπροβδομάδα

ή Λαμπρή, η βδομάδα που αρχίζει με την Κυριακή του Πάσχα

λαούμι

λαγούμι

λεχώ

λεχώνα

λιόκλαδο

κλαδί ελιάς

λιόφεγγο

χάση του φεγγαριού

λοαριάζω

λογαριάζω

λομπάρδικο

μαύρο σύκο

λούγαρος

μικρό πουλί

λουμπάρδικο

μαύρο σύκο

μαλάς

μυστρί

μαντελίδα

κίτρινο λουλούδι, σαν μικρή μαργαρίτα

μαντινεδάκι

νυχτικιά

μαολίκα

μαντήλα για τον ήλιο

μαρόνι

άσπρο σύκο

μαρτίνα

κακοκαιρία που ξεσπά μια μέρα του Μάρτη

μπακράς

κουβάς

μπαλούκα

φελούκα

μπαρδάκι

κανάτι

μπεζουλάκι

πεζουλάκι

μπιστίνα

μπουστίνα

μπλεξίδα

πλεξίδα

μποτουνάκι

κουμπάκι

μπουστίνα

μπουστάκι

μπραγκός

γάντζος του ψαρά

νεκροφόρος

νεκροθάφτης

ντέντουλα

παχύ πουλί

ντολάπι

ντουλάπι

ντοσερός

δροσερός

ντρισαΐλ

είδος φυτού

ντρυόνα

τρυγόνα

ξακλούθι

μετά

ξαοράρης

ξαγοράρης, εξομολογητής (λόγιο)

ξεπενθίζω

σταματώ να πενθώ

ξεφτέρι

εξαπτέρυγο

ξορκισμός

εξορκισμός (λόγιο)

ομπρός

εμπρός

όνταν

όταν

όξω

έξω

όχεντρα

οχιά

πααίνω

πηγαίνω

παιχνιδιάτορας

οργανοπαίκτης (λόγιο)

παλαιινός

παλαιικός

πάντοτες

πάντοτε (λόγιο)

παποβάρι

βαποράκι

παράγαμπρος

παράνυφος

παράνυμφη

παράνυφη

παράσταθας

παραστάδα

πας

μήπως

πασκαλιά

πασχαλιά

πενθισμένος

αυτός που πενθεί

πεντάρφα

πεντάλφα

περικαλώ

παρακαλώ

περιφάνι

πυροφάνι

πιατάτα

πιατοθήκη (λόγιο)

πίζουλος

επικίνδυνος (λόγιο)

πιρποίηση

περιποίηση (λόγιο)

πιτσιλός

είδος πουλιού (διπλός κεφαλάς)

πλάνος

πουλί που "βυζαίνει" τα πρόβατα

πλατέα

πλατεία (λόγιο)

πλερώνω

πληρώνω

πλούτερος

πιτσιλωτό πουλί

πλουτίδα

νινίδα

ποκαμίσα

πουκαμίσα

πομπάρι

μπομπάρι: αξεσουάρ μαλλιών σε στρογγυλό σχήμα και από μαλακό υλικό που το βάζουν  για να δώσουν όγκο στα μαλλιά

ποντικόλαδο

γιατρικό για τον πόνο των αυτιών

πορπατώ

περπατώ

πότες

πότε

πουλερό

πουλερικό

πραχέρι

κανάτι

προβάτσι

είδος χόρτου

προικοσύμφουνο

προικοσύμφωνο

ρίχτω

ρίχνω

ρούα

ρούγα

ρσερνικό

αρσενικό

ρώα

ρώγα

σαμπούκι

σαμπούκος

σανκουλί

λεπτό πανί που μπαίνει για επένδυση στα ρούχα

σαραβάδα

άσπρο μαλακό ψάρι

σέτερος

σέτερ (ράτσα σκύλου)

σήμερις

σήμερα

σινή

δίσκος με κόλλυβα

σκάμνα

μεγάλο σκαμνί

σκάνταλος

σκανταλιάρης

σκίρτος

κιούρτος

σκουλόπετρα

σαρανταποδαρούσα

σκουρπανιά

γκουμπανιά

σκροπίδι

σκορπίδι

σκροπιός

σκορπιός

σμύρνα

σμέρνα

σοκάρδι

γιλέκο

σουβλίτης

αθερίνα

σούρο

σούρα

σπάγος

σπάγγος

σπαθόλαδο

γιατρικό για τις πληγές

σπανοσέτερος

ράτσα σκύλου

σπαρανιάρω

γλιτώνω

σπέρκα

πέρκα

στεγάδι

καμάρα

στέρνω

στέλνω

στεφάνωση

στεφάνωμα

στιβάλι

μπότα με κουμπιά

συρομαδιέμαι

τραβώ τα μαλιά μου και μοιρολογώ

σφήνω

σβήνω

σφιντίλι

σκούρο πουλί με πιτσιλιές

τότες

τότε

τουζλούκι

περικνημίδα (λόγιο)

τσαγκαρεύω

φτιάχνω παπούτσια

τσακόνι

ζακόνι, έθιμο (λόγιο)

Τσικνοπέφτη

Τσικνοπέμπτη

τσύρο

τυρόγαλο

υναίκα

γυναίκα

υρεύω

γυρεύω

ύστερις

ύστερα

υψέλη

κυψέλη (λόγιο)

φασκός

φασκόμηλο

φουφουδάκι

μικρή πήλινη φουφού

φράντζα

κρόσσι

χαδεύω

χαϊδεύω

χαμέμηλο

χαμομήλι

χανεύω

ψαρεύω με χάνο στο αγκίστρι για δόλωμα

χαραμής

ληστής

χράμι

κουβέρτα

χτικιό

το φυτό ντρισαΐλ

ψαρμός

ψαλμός (λόγιο)

ψέρνω

ψέλνω