Skip to main content

Η σύνθεση του βασικού λεξιλογίου της νεοελληνικής γλώσσας 1042 λέξεις – έτος 1962 [2010]

 

Η σύνθεση του βασικού λεξιλογίου της νεοελληνικής γλώσσας

1042 λέξεις – έτος 1962

 

Δημήτρη Λιθοξόου

 

 

Το 1961 το υπουργείο Παιδείας αποφάσισε να συστήσει μία επιτροπή για τη σύνταξη του βασικού λεξιλογίου της σύγχρονης γλώσσας. Την επιτροπή αποτελούσαν οι Δημήτρης Χατζής, Αθανάσιος Παπακωνσταντίνου, Ιωάννης Καλέρης και Λεωνίδας Κούλας. Μετείχε επίσης σε αυτή ως σύμβουλος ο P. Furré, εμπειρογνώμων της Ουνέσκο.

Με την επιτροπή συνεργάστηκαν 100 περίπου επιθεωρητές σχολείων, δάσκαλοι και καθηγητές.

Ηχογραφήθηκαν και απομαγνητοφωνήθηκαν 369 άτομα από διάφορες κοινωνικές ομάδες και γεωγραφικές περιοχές της χώρας.

Αποδελτιώθηκαν επίσης 547 κείμενα από σχολικά βιβλία, φυλλάδια, περιοδικά, εφημερίδες και λογοτεχνικά έργα.

Όλο το υλικό, αποτελούμενο από 271.766 λέξεις (μαζί με τις επαναλήψεις), επεξεργάστηκε από το μηχανογραφικό τμήμα της Στατιστικής Υπηρεσίας. Το 1964, πρόκυψε από την επεξεργασία ότι υπήρχαν 13.044 διαφορετικές λέξεις στο γραπτό λόγο. Από αυτές τις λέξεις, 5.549 καταγράφονται μόνο μία φορά και 2.101 μόνο δύο φορές. Κατά ομαδοποίηση, οι δέκα πρώτες λέξεις επαναλαμβάνονται κατά μέσο όρο 916 φορές, οι εκατό πρώτες 328 και οι πρώτες χίλιες 76 φορές. Στον προφορικό λόγο υπήρχαν 7.115 διαφορετικές λέξεις. Κατά ομαδοποίηση, οι δέκα πρώτες λέξεις επαναλαμβάνονται κατά μέσο όρο 1.631 φορές, οι εκατό πρώτες 556 και οι πρώτες χίλιες 93 φορές.

Στη συνέχεια δημιουργήθηκαν πίνακες των κατά συχνότητα επανάληψης λέξεων: ένας για τις πρώτες 2.591 λέξεις του γραπτού λόγου, ένας για τις πρώτες 1.673 λέξεις του προφορικού λόγου και τέλος ένας συνθετικός για τις πρώτες 2.767 λέξεις γραπτού και προφορικού λόγου.

Από τον τελευταίο πίνακα, οι πρώτες χίλιες λέξεις παρουσιάζονται και χωριστά. Για τις ανάγκες τις δικής μου έρευνας, επέλεξα αυτό το βασικό συνθετικό λεξιλόγιο των χιλίων λέξεων.

Μεταξύ των 1.000 πρώτων λέξεων, οι 909 είναι κοινές. Υπάρχουν 70 που ανήκουν αποκλειστικά στο γραπτό λόγο και 21 που ανήκουν στον προφορικό λόγο. Έχουν επίσης προστεθεί (από μένα) και 42 λέξεις (όπως άρθρα, αριθμοί, αντωνυμίες) που είχαν εξαιρεθεί από την καταμέτρηση, καθώς είχαν μεγάλη συχνότητα εμφάνισης.

Από τα στοιχεία του πίνακα των χιλίων λέξεων αντέγραψα τον αύξοντα αριθμό κατά φθίνουσα συχνότητα (στις 42 λέξεις αντί για αριθμό έβαλα μπροστά ένα a), ύστερα τη λέξη και τέλος τη γραμματική κατηγορία. Ο πίνακας αυτός βρίσκεται δημοσιευμένος στο βιβλίο του Λεωνίδα Κούλα, «Βασικόν λεξιλόγιον της ελληνικής γλώσσης», που τυπώθηκε στην Αθήνα το 1973.

Στη συνέχεια θέλησα να δω τη σύνθεση αυτών των χιλίων λέξεων του βασικού λεξιλογίου της δεκαετίας του ’60, ως προς την προέλευσή τους.

Γι’ αυτή τη δουλειά χρησιμοποίησα το «Ετυμολογικό λεξικό της κοινής νεοελληνικής» (τρίτη έκδοση, Αθήνα 1983) του Νικ. Ανδριώτη και το «Λεξικό της κοινής νεοελληνικής» του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1998).

 

Οι συντάκτες των ανωτέρω έργων, χαρακτηρίζουν σε αυτά τις λέξεις, κυρίως ως προς την προέλευσή τους: αρχαίες, ελληνιστικέςμεταγενέστερες), μεσαιωνικές και λόγιες. Σε αρκετές λέξεις δίνουν επιπλέον και τη γλώσσα από την οποία έχουν προέλθει ως δάνεια (π.χ. λατινικά, βενετικά, ιταλικά, τουρκικά, σλαβικά).

Οι λέξεις που θεωρούνται κατασκεύασμα των λογίων (και τα ύστερα χρόνια της καθαρεύουσας) χαρακτηρίζονται λόγιες. Πρόκειται για λέξεις που πέρασαν στο στόμα του λαού, με εθνικό σχέδιο, και μόνο μετά από πολύχρονη λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος.

Οι χρονικοί χαρακτηρισμοί, είναι σύμφωνοι με το κυρίαρχο ιδεολογικό σχήμα της ερμηνείας της «αλληλοδιαδοχής περιόδων» της «μίας ελληνικής» γλώσσας. Μπορούν όμως να διαβαστούν και διαφορετικά.

Οι λέξεις δηλαδή χωρίζονται σε κατηγορίες ανάλογα με το πού τις βρίσκουμε. Στα έργα ποιας χρονικής περιόδου τις συναντάμε. Έτσι υπάρχουν λέξεις γραμμένες στα έργα αρχαίων συγγραφέων, στα έργα της ελληνιστικής εποχής και στα έργα των βυζαντινών χρόνων.

Η ρωμαίικη γλώσσα ήταν μια γλώσσα (όπως και πολλές άλλες ζωντανές γλώσσες) που άρχισε να καταγράφεται στα νεότερα χρόνια. Οι λόγιοι τη θεωρούσαν «βάρβαρη» και «χυδαία» και δεν τη χρησιμοποιούσαν. Το γεγονός ωστόσο αυτό δε σημαίνει πως δεν υπήρχε.

Όταν βρίσκουμε μια ρωμαίικη λέξη γραμμένη για πρώτη φορά σε ένα μεσαιωνικό κείμενο, δεν πάει να πει πως η λέξη αυτή δημιουργήθηκε τότε που ο συγγραφέας αποφάσισε να τη χρησιμοποιήσει.

Επίσης όταν βλέπουμε τις λέξεις ναί & καί σε αρχαία κείμενα, νομίζουμε (λόγω της εκμάθησης και χρήσης της «ιστορικής» ορθογραφίας) πως είναι τα σύγχρονα ναι & και. Στην πραγματικότητα όμως, σήμερα γράφουμε (για εθνικούς λόγους) ναι & και, αλλά λέμε νε & κε. Άρα έχουμε να κάνουμε με λέξεις συγγενείς και όχι όμοιες με τα αντίστοιχα αρχαία: ναί / nai – νε / ne & καί / kai – κε / ke (για τη φωνητική της αρχαίας ελληνικής βλ.: Χαράλαμπου Συμεωνίδη, καθηγητού του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Ιστορική γραμματική της αρχαίας Ελληνικής – πρώτο μέρος: φωνητική, Θεσσαλονίκη 1985)

Παρά αυτές τις ενστάσεις, έχει ενδιαφέρον να δούμε πια είναι τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα, όταν δίπλα σε κάθε λέξη, εκείνων των χιλίων (+ 42)  του βασικού λεξιλογίου της δεκαετίας του ’60, τοποθετήσουμε και τη χρονική περίοδο της πρώτης εμφάνισής τους.

 

Βασικό λεξιλόγιο 1964 (%)

 

463 λέξεις λόγιες: 44,43%

234 λέξεις αρχαίας περιόδου: 22,46%

56 λέξεις ελληνιστικής περιόδου: 5,37%

279 λέξεις μεσαιωνικής περιόδου: 26,78%

10 διάφορες άλλες λέξεις : 0,96%

1.042 λέξεις σύνολο: 100%

 

 Το 1962 λοιπόν, 44 στις 100 λέξεις του βασικού λεξιλογίου, ήταν αρχαιοφανείς λόγιες λέξεις που το εθνικό κίνημα της καθαρεύουσας είχε περάσει μέσω της υποχρεωτικής εκπαίδευσης στον πληθυσμό. Η Ελλάς (των προσεχώς «Ελλήνων Χριστιανών») είχε εμπλουτιστεί με ένα «αρχαιοελληνικό» λεξιλόγιο.

Ας σημειωθεί εδώ, πως οι μαθητές στα σχολεία του ελληνικού κράτους, αποτελούσαν πια το σύνολο των παιδιών της σχολικής ηλικίας. Το ποσοστό αυτό ήταν παλιότερα: 8% το 1830, 30% το 1860, 53% το 1895, 74% το 1924 και 97% το 1950 (βλ. Κωνσταντίνου Τσουκαλά, Εξάρτηση και αναπαραγωγή – ο κοινωνικός ρόλος των εκπαιδευτικών μηχανισμών στην Ελλάδα, Αθήνα 1977, σελ. 392).

Τέλος το δεύτερο σημαντικό στοιχείο, που προκύπτει από την επεξεργασία των δεδομένων του πίνακα, είναι ότι περίπου μόνο δύο στις δέκα λέξεις έχουν (μικρή ή μεγάλη) σχέση με εκείνες της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Η συζήτηση για μεγαλύτερα ποσοστά δεν στηρίζεται σε δεδομένα.

 


 

Στη συνέχεια παραθέτω τις 1.042 λέξεις, κατά φθίνουσα αλφαβητική ταξινόμηση:

 

111. α, επιφώνημα, ηχομιμητικό.

381. αγάπη, ουσιαστικό, ελληνιστική.

753. αγαπητός, επίθετο, ελληνιστική.

199. αγαπώ, ρήμα, αρχαία.

676. αγελάδα, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

345. άγιος, επίθετο, ελληνιστική.

844. άγνωστος, επίθετο, αρχαία.

498. αγορά, ουσιαστικό, αρχαία.

237. αγοράζω, ρήμα, αρχαία.

403. αγόρι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

624. άγριος, επίθετο, αρχαία.

783. αγρότης, ουσιαστικό, λόγιο.

510. αγροτικός, επίθετο, λόγιο.

337. αγώνας, ουσιαστικό, αρχαία.

946. αγωνίζομαι, ρήμα, αρχαία.

677. άδεια, ουσιαστικό, λόγιο.

468. αδελφή / αδερφή, ουσιαστικό, αρχαία.

159. αδελφός / αδερφός, ουσιαστικό, αρχαία.

735. αδύνατος, επίθετο, αρχαία.

324. αέρας, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

655. αίμα, ουσιαστικό, αρχαία.

458. αισθάνομαι, ρήμα, λόγιο.

532. αιών / αιώνας, ουσιαστικό, λόγιο.

564. ακαδημία, ουσιαστικό, λόγιο.

373. ακολουθώ, ρήμα, αρχαία.

72. ακόμη / ακόμα, επίρρημα, μεσαιωνική.

102. ακούω, ρήμα, αρχαία.

611. άκρη / άκρα, ουσιαστικό, αρχαία.

769. ακριβός, επίθετο, μεσαιωνική.

318. ακριβώς, επίρρημα, λόγιο.

656. αλάτι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

348. αλήθεια, ουσιαστικό, αρχαία.

905. αληθινός, επίθετο, αρχαία.

a. αλλά, σύνδεσμος, αρχαία.

262. αλλάζω, ρήμα, μεσαιωνική.

873. αλλοιώς / αλλιώς, επίρρημα, μεσαιωνική.

5. άλλος, αντωνυμία, αρχαία.

625. άλλοτε, επίρρημα, αρχαία.

554. αλλού, επίρρημα, μεσαιωνική.

577. άλογον / άλογο, ουσιαστικό, ελληνιστική.

158. άμα, επίρρημα, μεσαιωνική.

272. αμέσως, επίρρημα, λόγιο.

432. αμπέλι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

947. αμυγδαλιά, ουσιαστικό, αρχαία.

26. αν, σύνδεσμος, αρχαία.

857. ανάβω, ρήμα, μεσαιωνική.

451. αναγκάζω, ρήμα, αρχαία.

220. ανάγκη, ουσιαστικό, αρχαία.

511. αναλαμβάνω, ρήμα, λόγιο.

704. ανάλογος, επίθετο, λόγιο.

338. αναλόγως / ανάλογα, επίρρημα, λόγιο.

452. ανάμεσα, επίρρημα, μεσαιωνική.

678. ανάπτυξις / ανάπτυξη, ουσιαστικό, λόγιο.

499. αναπτύσσω, ρήμα, λόγιο.

736. αναφέρω, ρήμα, λόγιο.

187. άνδρας / άντρας, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

309. ανεβαίνω, ρήμα, μεσαιωνική.

754. άνεμος, ουσιαστικό, αρχαία.

770. ανήκω, ρήμα, λόγιο.

521. άνθος, ουσιαστικό, λόγιο.

811. ανθρώπινος, επίθετο, λόγιο.

52. άνθρωπος / άθρωπος, ουσιαστικό, αρχαία.

214. ανοίγω, ρήμα, αρχαία.

784. ανοικτός / ανοιχτός, επίθετο, ελληνιστική.

785. άνοιξις / άνοιξη, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

829. αντί, πρόθεση, αρχαία.

888. αντιμετωπίζω, ρήμα, λόγιο.

471. ανώτερος, επίθετο, λόγιο.

447. αξία, ουσιαστικό, λόγιο.

812. αξιωματικός, ουσιαστικό, λόγιο.

443. απαντώ, ρήμα, αρχαία.

858. απαραίτητος, επίθετο, λόγιο.

978. απασχολώ, επίρρημα, λόγιο.

924. απέναντι, επίρρημα, αρχαία.

533. απλός, επίθετο, μεσαιωνική.

716. απλώνω, ρήμα, μεσαιωνική.

874. απλώς / απλά, επίρρημα, λόγιο.

1. από, πρόθεση, αρχαία.

545. απόγευμα, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

592. αποδίδω / αποδίνω, ρήμα, αρχαία.

948. απόδοσις / απόδοση, ουσιαστικό, λόγιο.

612. αποκτώ / αποχτώ, ρήμα, μεσαιωνική.

949. απόστασις / απόσταση, ουσιαστικό, λόγιο.

546. αποτέλεσμα, ουσιαστικό, λόγιο.

218. αποτελώ, ρήμα, λόγιο.

522. αποφασίζω, ρήμα, μεσαιωνική.

813. απόφασις / απόφαση, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

715. άποψις / άποψη, ουσιαστικό, λόγιο.

343. αργά, επίρρημα, μεσαιωνική.

845. αργώ, ρήμα, μεσαιωνική.

155. αρέσω, ρήμα, μεσαιωνική.

294. αριθμός, ουσιαστικό, λόγιο.

404. αρκετά, επίρρημα, ελληνιστική.

212. αρκετός, επίθετο, ελληνιστική.

979. αρρωσταίνω, ρήμα, αρχαία.

459. αρρώστια, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

875. άρρωστος, επίθετο, αρχαία.

391. αρχαίος, επίθετο, λόγιο.

186. αρχή, ουσιαστικό, αρχαία.

633. αρχηγός, ουσιαστικό, λόγιο.

58. αρχίζω, ρήμα, μεσαιωνική.

117. ας, μόριο, μεσαιωνική.

980. άσκησις / άσκηση, ουσιαστικό, λόγιο.

472. άσπρος, επίθετο, ελληνιστική.

786. αστέρι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

421. ασφαλώς, επίρρημα, λόγιο.

164. ασχολούμαι, ρήμα, λόγιο.

351. άτομον / άτομο, ουσιαστικό, λόγιο.

410. αυγό / αβγό, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

755. αυλή, ουσιαστικό, αρχαία.

814. αυξάνω, ρήμα, λόγιο.

584. αύριον / αύριο, επίρρημα, αρχαία.

263. αυτοκίνητον / αυτοκίνητο, ουσιαστικό, λόγιο.

797. αυτοκράτωρ / αυτοκράτορας, ουσιαστικό, λόγιο.

a. αυτός, αντωνυμία, αρχαία.

114. αφήνω, ρήμα, μεσαιωνική.

119. αφού, σύνδεσμος, ελληνιστική.

62. βάζω, ρήμα, μεσαιωνική.

512. βαθμός, ουσιαστικό, λόγιο.

798. βάθος, ουσιαστικό, αρχαία.

634. βαθύς, επίθετο, αρχαία.

502. βαμβάκι, ουσιαστικό, λόγιο.

830. βάρκα, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

593. βάρος, ουσιαστικό, αρχαία.

717. βαρύς, επίθετο, αρχαία.

387. βασιλεύς / βασιλιάς, ουσιαστικό, αρχαία.

876. βάσις / βάση, ουσιαστικό, λόγιο.

981. βαστώ, ρήμα, μεσαιωνική.

77. βγάζω, ρήμα, μεσαιωνική.

115. βγαίνω, ρήμα, μεσαιωνική.

37. βέβαια, επίρρημα, λόγιο.

771. βέβαιος, επίθετο, λόγιο.

213. βιβλίον / βιβλίο, ουσιαστικό, λόγιο.

889. βιομηχανία, ουσιαστικό, λόγιο.

22. βλέπω, ρήμα, αρχαία.

594. βοήθεια, ουσιαστικό, αρχαία.

138. βοηθώ, ρήμα, αρχαία.

877. βόρειος, επίθετο, λόγιο.

240. βουνό, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

982. βούτυρον / βούτυρο, ουσιαστικό, αρχαία.

232. βράδυ, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

705. βράζω, ρήμα, ελληνιστική.

737. βράχος, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

756. βρέχω (βρέχει), ρήμα, αρχαία.

44. βρίσκω, ρήμα, μεσαιωνική.

358. βροχή, ουσιαστικό, ελληνιστική.

327. γάλα, ουσιαστικό, αρχαία.

787. γαλάζιος, επίθετο, μεσαιωνική.

788. γεγονός, ουσιαστικό, λόγιο.

666. γελώ, ρήμα, αρχαία.

382. γεμάτος, επίθετο, μεσαιωνική.

513. γεμίζω, ρήμα, αρχαία.

295. γενικά, επίρρημα, λόγιο.

311. γενικός, επίθετο, λόγιο.

236. γεννώ, ρήμα, αρχαία.

194. γέρος, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

831. γεωπόνος, ουσιαστικό, λόγιο.

388. γεωργία, ουσιαστικό, λόγιο.

523. γεωργικός, επίθετο, λόγιο.

480. γεωργός, ουσιαστικό, λόγιο.

198. γη, ουσιαστικό, αρχαία.

a. για, πρόθεση, μεσαιωνική.

361. γιαγιά, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

28. γιατί, μόριο, μεσαιωνική.

282. γιατρός, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

14. γίνομαι, ρήμα, ελληνιστική.

426. γιορτή, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

514. γλυκός, επίθετο, μεσαιωνική.

635. γλώσσα, ουσιαστικό, αρχαία.

626. γνώμη, ουσιαστικό, αρχαία.

176. γνωρίζω, ρήμα, αρχαία.

565. γνώσις / γνώση, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

325. γνωστός, επίθετο, αρχαία.

229. γονιός, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

112. γράμμα, ουσιαστικό, αρχαία.

383. γραμμή, ουσιαστικό, αρχαία.

537. γραφείον / γραφείο, ουσιαστικό, λόγιο.

123. γράφω, ρήμα, αρχαία.

448. γρήγορα, επίρρημα, μεσαιωνική.

925. γριά, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

302. γυιός / γιος, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

154. γυμνάσιον / γυμνάσιο, ουσιαστικό, λόγιο.

143. γυναίκα, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

152. γυρίζω, ρήμα, μεσαιωνική.

161. γύρω, ρήμα, μεσαιωνική.

983. γωνιά, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

595. δασκάλα, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

146. δάσκαλος, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

374. δάσος, ουσιαστικό, αρχαία.

a. δε, σύνδεσμος, λόγιο.

251. δείχνω, ρήμα, μεσαιωνική.

a. δέκα, επίθετο, αρχαία.

a. δεν / δε, μόριο, μεσαιωνική.

182. δένδρον / δέντρο, ουσιαστικό, αρχαία.

679. δένω, ρήμα, μεσαιωνική.

547. δέρμα, ουσιαστικό, αρχαία.

815. δέχομαι, ρήμα, αρχαία.

40. δηλαδή, επίρρημα, αρχαία.

369. δημιουργώ, ρήμα, λόγιο.

596. δήμος, ουσιαστικό, λόγιο.

706. δημόσιος, επίθετο, λόγιο.

719. δημοτικόν / δημοτικό, ουσιαστικό, λόγιο.

283. δημοτικός, επίθετο, λόγιο.

a. διά, πρόθεση, λόγιο.

200. διαβάζω, ρήμα, μεσαιωνική.

469. διαθέτω, ρήμα, λόγιο.

718. διακρίνω, ρήμα, λόγιο.

950. διαλέγω, ρήμα, αρχαία.

439. διάστημα, ουσιαστικό, λόγιο.

473. διατηρώ, ρήμα, λόγιο.

566. διαφορά, ουσιαστικό, αρχαία.

890. διαφορετικός, επίθετο, λόγιο.

121. διάφορος, επίθετο, λόγιο.

816. διδασκαλία, ουσιαστικό, λόγιο.

548. διδάσκω, ρήμα, λόγιο.

597. διευθυντής, ουσιαστικό, λόγιο.

707. δικαίωμα, ουσιαστικό, λόγιο.

76. δικός, αντωνυμία, μεσαιωνική.

31. δίνω, ρήμα, ελληνιστική.

60. διότι, σύνδεσμος, λόγιο.

534. δίπλα, επίρρημα, ελληνιστική.

984. δίχτυ, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

951. δοκιμάζω, ρήμα, αρχαία.

708. δόξα, ουσιαστικό, αρχαία.

30. δουλειά, ουσιαστικό, ελληνιστική.

136. δουλεύω, ρήμα, ελληνιστική.

92. δραχμή, ουσιαστικό, λόγιο.

137. δρόμος, ουσιαστικό, αρχαία.

952. δροσερός, επίθετο, αρχαία.

613. δύναμαι, ρήμα, λόγιο.

226. δύναμη, ουσιαστικό, αρχαία.

305. δυνατός, επίθετο, αρχαία.

a. δύο, επίθετο, αρχαία.

738. δυσκολία, ουσιαστικό, λόγιο.

377. δύσκολος, επίθετο, μεσαιωνική.

359. δυστυχώς, επίρρημα, λόγιο.

405. δωμάτιον / δωμάτιο, ουσιαστικό, λόγιο.

598. δώρον / δώρο, ουσιαστικό, αρχαία.

48. ε, επιφώνημα, ηχομιμητικό.

481. εαυτός, αντωνυμία, αρχαία.

422. εβδομάδα / βδομάδα, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

739. εγγόνι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

926. εγκαταλείπω, ρήμα, λόγιο.

817. εγκατάστασις / εγκατάσταση, ουσιαστικό, λόγιο.

a. εγώ, αντωνυμία, αρχαία.

599. έδαφος, ουσιαστικό, λόγιο.

878. έδρα, ουσιαστικό, λόγιο.

13. εδώ, επίρρημα, ελληνιστική.

239. εθνικός, επίθετο, λόγιο.

789. έθνος, ουσιαστικό, λόγιο.

417. ειδικός, επίθετο, λόγιο.

201. είδος, ουσιαστικό, λόγιο.

398. εικόνα, επίρρημα, λόγιο.

a. είμαι, ρήμα, μεσαιωνική.

a. εις, πρόθεση, λόγιο.

645. είτε, σύνδεσμος, λόγιο.

287. εκ, πρόθεση, λόγιο.

a. εκατό, επίθετο, μεσαιωνική.

a. εκατομμύριο, επίθετο, λόγιο.

832. εκδήλωσις / εκδήλωση, ουσιαστικό, λόγιο.

384. εκδρομή, ουσιαστικό, λόγιο.

15. εκεί, επίρρημα, αρχαία.

42. εκείνος, αντωνυμία, αρχαία.

411. έκθεσις / έκθεση, ουσιαστικό, λόγιο.

172. εκκλησία, ουσιαστικό, λόγιο.

906. εκπαίδευσις / εκπαίδευση, ουσιαστικό, λόγιο.

453. έκτασις / έκταση, ουσιαστικό, λόγιο.

248. εκτός, επίρρημα, λόγιο.

953. ελαφρός, επίθετο, λόγιο.

667. ελευθερία, ουσιαστικό, λόγιο.

279. ελεύθερος, επίθετο, λόγιο.

506. ελιά, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

709. ελπίζω, ρήμα, αρχαία.

833. εμπορικός, επίθετο, λόγιο.

834. εμπόριον / εμπόριο, ουσιαστικό, λόγιο.

846. έμπορος, ουσιαστικό, λόγιο.

646. εμπρός, επίρρημα, λόγιο.

585. εν τω μεταξύ, επίρρημα, λόγιο.

a. ένα, επίθετο, μεσαιωνική.

879. εναντίον, επίρρημα, λόγιο.

488. ενδιαφέρομαι, ρήμα, λόγιο.

740. ενδιαφέρον, ουσιαστικό, λόγιο.

927. ενέργεια, ουσιαστικό, λόγιο.

a. εννιά, επίθετο, μεσαιωνική.

507. εννοώ, ρήμα, λόγιο.

741. εντάξει, επίρρημα, λόγιο.

412. εντύπωσις / εντύπωση, ουσιαστικό, λόγιο.

141. ενώ, σύνδεσμος, μεσαιωνική.

799. ενώνω, ρήμα, μεσαιωνική.

555. εξαιρετικός, επίθετο, λόγιο.

954. εξακολουθώ, ρήμα, λόγιο.

772. εξαρτώμαι, ρήμα, λόγιο.

835. έξαφνα, επίρρημα, μεσαιωνική.

474. εξέταση, ουσιαστικό, λόγιο.

818. εξηγώ, ρήμα, λόγιο.

482. εξής, επίρρημα, λόγιο.

a. έξι, επίθετο, μεσαιωνική.

378. έξοδον / έξοδο, ουσιαστικό, λόγιο.

647. εξοχή, ουσιαστικό, λόγιο.

790. εξυπηρετώ, ρήμα, λόγιο.

819. έξυπνος, επίθετο, μεσαιωνική.

139. έξω, επίρρημα, αρχαία.

955. εξωτερικόν / εξωτερικό, ουσιαστικό, λόγιο.

800. εξωτερικός, επίθετο, λόγιο.

156. επάγγελμα, ουσιαστικό, λόγιο.

68. επάνω, επίρρημα, λόγιο.

614. επαρχία, ουσιαστικό, λόγιο.

147. επειδή, σύνδεσμος, αρχαία.

191. έπειτα, επίρρημα, αρχαία.

150. επί, πρόθεση, λόγιο.

244. επίσης, επίρρημα, λόγιο.

627. επισκέπτομαι, ρήμα, λόγιο.

680. επιστήμη, ουσιαστικό, λόγιο.

907. επιστρέφω, ρήμα, λόγιο.

535. επιτρέπω, ρήμα, λόγιο.

848. επιτροπή, ουσιαστικό, λόγιο.

475. επιτυγχάνω, ρήμα, λόγιο.

628. επιτυχία, ουσιαστικό, λόγιο.

710. επιφάνεια, ουσιαστικό, λόγιο.

202. εποχή, ουσιαστικό, λόγιο.

81. εργάζομαι, ρήμα, λόγιο.

928. εργαλείον / εργαλείο, ουσιαστικό, λόγιο.

109. εργασία, ουσιαστικό, λόγιο.

314. εργάτης, ουσιαστικό, λόγιο.

908. εργατικός, επίθετο, λόγιο.

173. έργον / έργο, ουσιαστικό, λόγιο.

253. εργοστάσιον / εργοστάσιο, ουσιαστικό, λόγιο.

20. έρχομαι, ρήμα, αρχαία.

195. ερωτώ, ρήμα, λόγιο.

a. εσύ, αντωνυμία, μεσαιωνική.

957. εσωτερικός, επίθετο, λόγιο.

615. εταιρεία, ουσιαστικό, λόγιο.

280. ετοιμάζω, ρήμα, αρχαία.

334. έτοιμος, επίθετο, αρχαία.

131. έτος, ουσιαστικό, λόγιο.

34. έτσι, επίρρημα, μεσαιωνική.

929. ευγενής, επίθετο, λόγιο.

985. ευθύνη, ουσιαστικό, λόγιο.

773. ευκαιρία, ουσιαστικό, λόγιο.

791. εύκολα, επίρρημα, μεσαιωνική.

657. εύκολος, επίθετο, μεσαιωνική.

956. ευλογώ, ρήμα, λόγιο.

859. ευτυχώς, επίρρημα, λόγιο.

489. ευχάριστος, επίθετο, λόγιο.

88. ευχαριστώ, ρήμα, ελληνιστική.

986. ευχαρίστως, επίρρημα, λόγιο.

880. εύχομαι, ρήμα, λόγιο.

298. εφέτος / φέτος, επίρρημα, ελληνιστική.

742. εφημερίδα, ουσιαστικό, λόγιο.

536. εφόσον, επίρρημα, λόγιο.

a. εφτά, επίθετο, μεσαιωνική.

515. εχθρός, ουσιαστικό, λόγιο.

a. έχω, ρήμα, αρχαία.

399. έως, επίρρημα, λόγιο.

909. ζεστός, επίθετο, ελληνιστική.

757. ζευγάρι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

820. ζημιά, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

465. ζήτημα, ουσιαστικό, λόγιο.

259. ζητώ, ρήμα, αρχαία.

94. ζω, ρήμα, αρχαία.

64. ζωή, ουσιαστικό, αρχαία.

681. ζωηρός, επίθετο, λόγιο.

180. ζώον / ζώο, ουσιαστικό, αρχαία.

a. η, άρθρο, αρχαία.

47. ή, σύνδεσμος, αρχαία.

693. ηθικός, επίθετο, λόγιο.

460. ηλεκτρισμός, επίθετο, λόγιο.

362. ηλικία, ουσιαστικό, λόγιο.

264. ήλιος, ουσιαστικό, αρχαία.

39. ημέρα / μέρα, ουσιαστικό, αρχαία.

910. ήσυχος, επίθετο, αρχαία.

a. θα, μόριο, μεσαιωνική.

126. θάλασσα, ουσιαστικό, αρχαία.

556. θάνατος, ουσιαστικό, αρχαία.

801. θαύμα, ουσιαστικό, λόγιο.

958. θέατρον / θέτρο, ουσιαστικό, λόγιο.

393. θεία, ουσιαστικό, λόγιο.

406. θείος, ουσιαστικό, λόγιο.

25. θέλω, ρήμα, αρχαία.

319. θέμα, ουσιαστικό, λόγιο.

128. Θεός, ουσιαστικό, αρχαία.

881. θερμός, επίθετο, λόγιο.

215. θέσις / θέση, ουσιαστικό, λόγιο.

959. θέτω, ρήμα, λόγιο.

600. θεωρώ, ρήμα, λόγιο.

668. θρησκεία, ουσιαστικό, λόγιο.

157. θυμούμαι / θυμάμαι, ρήμα, μεσαιωνική.

87. ίδιος, επίθετο, ελληνιστική.

960. ιδιότης / ιδιότητα, ουσιαστικό, λόγιο.

328. ιδίως, επίρρημα, λόγιο.

930. ιδιωτικός, επίθετο, λόγιο.

987. ίδρυμα, ουσιαστικό, λόγιο.

658. ιδρύω, ρήμα, λόγιο.

743. ιερός, επίθετο, λόγιο.

988. ικανοποιητικός, επίθετο, λόγιο.

524. ικανοποιώ, ρήμα, λόγιο.

892. ίσιος, επίθετο, ελληνιστική.

245. ιστορία, ουσιαστικό, λόγιο.

931. ιστορικός, επίθετο, λόγιο.

394. ίσως, επίρρημα, λόγιο.

893. καημένος, επίθετο, μεσαιωνική.

476. καθαρίζω, ρήμα, ελληνιστική.

849. καθαριότης / καθαριότητα, ουσιαστικό, λόγιο.

303. καθαρός, επίθετο, αρχαία.

51. κάθε, αντωνυμία, μεσαιωνική.

296. καθένας, αντωνυμία, μεσαιωνική.

503. καθηγητής, ουσιαστικό, λόγιο.

911. καθήκον, ουσιαστικό, λόγιο.

932. καθημερινός, επίθετο, λόγιο.

254. καθόλου, επίρρημα, μεσαιωνική.

100. κάθομαι, ρήμα, μεσαιωνική.

326. καθώς, επίρρημα, αρχαία.

a. και, σύνδεσμος, αρχαία.

375. καινούργιος, επίθετο, ελληνιστική.

135. καιρός, ουσιαστικό, αρχαία.

629. καίω, ρήμα, αρχαία.

306. κακός, επίθετο, αρχαία.

27. καλά, επίρρημα, μεσαιωνική.

912. καλαμπόκι, ουσιαστικό, αλβανικό.

433. καλλιέργεια, ουσιαστικό, λόγιο.

315. καλλιεργώ, ρήμα, λόγιο.

177. καλοκαίρι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

19. καλός, επίθετο, αρχαία.

490. καλώ, ρήμα, λόγιο.

758. καμμιά / καμιά, αντωνυμία, μεσαιωνική.

744. κάμπος, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

29. κανείς, αντωνυμία, λόγιο.

4. κάνω, ρήμα, μεσαιωνική.

193. καπνός, ουσιαστικό, αρχαία.

148. κάποιος, αντωνυμία, μεσαιωνική.

461. κάποτε, επίρρημα, μεσαιωνική.

395. κάπου, επίρρημα, μεσαιωνική.

329. κάπως, επίρρημα, μεσαιωνική.

470. καράβι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

396. καρδιά, ουσιαστικό, αρχαία.

538. καρπός, ουσιαστικό, αρχαία.

55. κατά, πρόθεση, αρχαία.

836. καταβάλλω, ρήμα, λόγιο.

167. καταλαβαίνω, ρήμα, μεσαιωνική.

636. κατάλληλος, επίθετο, λόγιο.

913. κατασκευάζω, ρήμα, λόγιο.

933. κατασκευή, ουσιαστικό, λόγιο.

802. κατασκήνωσις / κατασκήνωση, ουσιαστικό, λόγιο.

339. κατάστασις / κατάσταση, ουσιαστικό, λόγιο.

586. κατάστημα, ουσιαστικό, λόγιο.

774. καταστρέφω, ρήμα, λόγιο.

669. καταστροφή, ουσιαστικό, λόγιο.

720. καταφέρω, ρήμα, λόγιο.

267. κατεβαίνω, ρήμα, μεσαιωνική.

85. κάτι, αντωνυμία, μεσαιωνική.

206. κάτοικος, ουσιαστικό, λόγιο.

711. κατοικώ, ρήμα, λόγιο.

284. κατόπιν, επίρρημα, λόγιο.

434. κατορθώνω, ρήμα, λόγιο.

759. κατοχή, ουσιαστικό, λόγιο.

101. κάτω, επίρρημα, αρχαία.

601. καφενείον / καφενείο, ουσιαστικό, λόγιο.

914. καφές, ουσιαστικό, τουρκικό.

860. κεντρικός, ρήμα, λόγιο.

269. κέντρον / κέντρο, ουσιαστικό, λόγιο.

637. κερδίζω, ρήμα, μεσαιωνική.

861. κεφάλαιον/κεφάλαιο, ουσιαστικό, λόγιο.

330. κεφάλι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

630. κήπος, ουσιαστικό, λόγιο.

a. κι, σύνδεσμος, μεσαιωνική.

222. κιλόν / κιλό, ουσιαστικό, λόγιο.

516. κίνδυνος, ουσιαστικό, λόγιο.

915. κινηματογράφος, ουσιαστικό, λόγιο.

320. κίνησις / κίνηση, ουσιαστικό, λόγιο.

602. κινώ, ρήμα, λόγιο.

712. κιόλας, επίρρημα, μεσαιωνική.

477. κλάδος, ουσιαστικό, λόγιο.

349. κλείνω, ρήμα, μεσαιωνική.

504. κλίμα, ουσιαστικό, λόγιο.

242. κόβω, ρήμα, μεσαιωνική.

989. κοιλάδα, ουσιαστικό, λόγιο.

449. κοιμούμαι / κοιμάμαι, ρήμα, μεσαιωνική.

549. κοινός, επίθετο, λόγιο.

288. κοινότης / κοινότητα, ουσιαστικό, λόγιο.

517. κοινωνία, ουσιαστικό, λόγιο.

444. κοινωνικός, επίθετο, λόγιο.

184. κοιτάζω, ρήμα, μεσαιωνική.

567. κόκκινος, επίθετο, ελληνιστική.

694. κομμάτι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

178. κοντά, επίρρημα, μεσαιωνική.

389. κοπέλα, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

792. κόπος, ουσιαστικό, αρχαία.

454. κόρη, ουσιαστικό, αρχαία.

129. κορίτσι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

837. κορμός, ουσιαστικό, λόγιο.

682. κορυφή, ουσιαστικό, λόγιο.

84. κόσμος, ουσιαστικό, αρχαία.

990. κοστούμι / κουστούμι, ουσιαστικό, ιταλικό.

894. κουζίνα, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

648. κουράζομαι, ρήμα, μεσαιωνική.

934. κουραστικός, επίθετο, μεσαιωνική.

991. κουτί, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

427. κρασί, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

230. κράτος, ουσιαστικό, λόγιο.

659. κρέας, ουσιαστικό, αρχαία.

862. κρεβάτι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

578. κρύβω, ρήμα, ελληνιστική.

803. κρύο, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

268. κτήμα, ουσιαστικό, λόγιο.

850. κτηνοτροφία, ουσιαστικό, λόγιο.

290. κτίζω, ρήμα, λόγιο.

961. κτίριον / κτίριο, ουσιαστικό, λόγιο.

557. κυβέρνησις / κυβέρνηση, ουσιαστικό, λόγιο.

550. κύμα, ουσιαστικό, αρχαία.

352. κυρία, επίθετο, λόγιο.

65. κύριος, επίθετο, λόγιο.

423. κυρίως, επίρρημα, λόγιο.

721. λαγός, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

428. λάδι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

775. λαϊκός, επίθετο, λόγιο.

265. λαμβάνω, ρήμα, λόγιο.

895. λάμπω, ρήμα, αρχαία.

249. λαός, επίρρημα, λόγιο.

603. λαχανικόν / λαχανικό, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

445. λείπω, ρήμα, αρχαία.

722. λειτουργία, ουσιαστικό, λόγιο.

776. λειτουργώ, ρήμα, λόγιο.

745. λέξις / λέξη, ουσιαστικό, λόγιο.

604. λεπτά / λεφτά τα, ουσιαστικό, λόγιο.

518. λεπτόν / λεπτό, ουσιαστικό, λόγιο.

804. λεπτός, επίθετο, λόγιο.

723. λευκός, επίθετο, λόγιο.

2. λέω, ρήμα, μεσαιωνική.

616. λεωφορείον / λεωφορείο, ουσιαστικό, λόγιο.

89. λίγο, επίρρημα, μεσαιωνική.

59. λίγος, επίθετο, μεσαιωνική.

116. λίγος, επίθετο, μεσαιωνική.

397. λιμάνι, ουσιαστικό, τουρκικό.

760. λίμνη, ουσιαστικό, αρχαία.

149. λόγος, ουσιαστικό, λόγιο.

525. λόγω, επίρρημα, λόγιο.

82. λοιπόν, σύνδεσμος, ελληνιστική.

777. λουλούδι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

863. λόφος, ουσιαστικό, αρχαία.

a. μα, σύνδεσμος, μεσαιωνική.

310. μαγαζί, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

882. μάγειρος / μάγειρας, ρήμα, μεσαιωνική.

210. μαζεύω, ρήμα, μεσαιωνική.

120. μαζί, επίρρημα, μεσαιωνική.

93. μαθαίνω, ρήμα, μεσαιωνική.

243. μάθημα, ουσιαστικό, αρχαία.

462. μαθητής, ουσιαστικό, αρχαία.

935. μακρινός, επίθετο, μεσαιωνική.

255. μακρυά / μακριά, επίρρημα, μεσαιωνική.

936. μακρύς, επίθετο, μεσαιωνική.

73. μάλιστα, επίρρημα, λόγιο.

579. μαλλί, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

365. μάλλον, επίρρημα, λόγιο.

724. μαμά, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

440. μάνα, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

185. μάτι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

463. μαύρος, επίθετο, ελληνιστική.

605. μάχη, ουσιαστικό, λόγιο.

16. μεγάλος, επίθετο, μεσαιωνική.

224. μεγαλώνω, ρήμα, μεσαιωνική.

937. μέθοδος, ουσιαστικό, λόγιο.

821. μελετώ, ρήμα, λόγιο.

962. μέλλον, ουσιαστικό, λόγιο.

491. μέλος, ουσιαστικό, λόγιο.

963. μεν, σύνδεσμος, λόγιο.

67. μένω, ρήμα, αρχαία.

169. μερικός, επίθετο, λόγιο.

617. μεροκάματον / μεροκάματο, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

74. μέρος, ουσιαστικό, αρχαία.

33. μέσα, επίρρημα, μεσαιωνική.

778. μέση, ουσιαστικό, αρχαία.

838. μεσημέρι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

340. μέσον / μέσο, ουσιαστικό, λόγιο.

725. μέσος, επίθετο, λόγιο.

43. μετά, πρόθεση, αρχαία.

291. μεταξύ, επίρρημα, λόγιο.

587. μεταφέρω, ρήμα, λόγιο.

179. μέτρον / μέτρο, ουσιαστικό, αρχαία.

108. μέχρι, πρόθεση, λόγιο.

75. μη, μόριο, αρχαία.

851. μήκος, ουσιαστικό, λόγιο.

168. μήνας, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

278. μήπως, επίρρημα, αρχαία.

133. μητέρα, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

321. μηχανή, ουσιαστικό, αρχαία.

638. μηχάνημα, ουσιαστικό, λόγιο.

660. μηχανικός, ουσιαστικό, λόγιο.

38. μικρός, επίθετο, αρχαία.

216. μιλώ, ρήμα, μεσαιωνική.

805. μισθός, ουσιαστικό, λόγιο.

492. μισός, επίθετο, μεσαιωνική.

188. μόλις, επίρρημα, λόγιο.

639. μονάχα, επίρρημα, μεσαιωνική.

683. μοναχός, επίθετο, μεσαιωνική.

91. μόνο, επίρρημα, αρχαία.

127. μόνος, επίθετο, αρχαία.

793. μορφή, ουσιαστικό, λόγιο.

761. μορφώνω, ρήμα, λόγιο.

852. μόρφωσις / μόρφωση, ουσιαστικό, λόγιο.

a. μου, αντωνυμία, αρχαία.

640. μπα, επιφώνημα, ηχομιμητικό.

190. μπαίνω, ρήμα, μεσαιωνική.

526. μπαμπάς, ουσιαστικό, τουρκικό.

864. μπάρμπας, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

12. μπορώ, ρήμα, μεσαιωνική.

366. μπροστά, επίρρημα, μεσαιωνική.

a. να, σύνδεσμος, μεσαιωνική.

41. ναι, μόριο, αρχαία.

558. ναός, ουσιαστικό, λόγιο.

670. ναυτικός, ουσιαστικό, λόγιο.

104. νέος, επίθετο, λόγιο.

79. νερό, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

219. νησί, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

964. νικώ, ρήμα, αρχαία.

762. νοιώθω / νιώθω, ρήμα, μεσαιωνική.

260. νομίζω, ρήμα, λόγιο.

275. νόμος, ουσιαστικό, λόγιο.

865. νοσοκομείον / νοσοκομείο, ουσιαστικό, λόγιο.

965. νους, ουσιαστικό, αρχαία.

580. νύφη, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

276. νύχτα, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

891. νωρίς, επίρρημα, μεσαιωνική.

331. ξεκινώ, ρήμα, μεσαιωνική.

839. ξενοδοχείον / ξενοδοχείο, ουσιαστικό, λόγιο.

192. ξένος, επίθετο, αρχαία.

966. ξερός, επίθετο, μεσαιωνική.

35. ξέρω, ρήμα, μεσαιωνική.

822. ξεχνώ, ρήμα, μεσαιωνική.

938. ξεχωρίζω, ρήμα, μεσαιωνική.

967. ξοδεύω, ρήμα, μεσαιωνική.

307. ξύλον / ξύλο, ουσιαστικό, αρχαία.

649. ξυπνώ, ρήμα, μεσαιωνική.

a. ο, άρθρο, αρχαία.

153. ό,τι, αντωνυμία, αρχαία.

968. οδηγός, ουσιαστικό, λόγιο.

853. οδηγώ, ρήμα, λόγιο.

485. οδός, ουσιαστικό, λόγιο.

684. οικία, ουσιαστικό, λόγιο.

105. οικογένεια, ουσιαστικό, λόγιο.

992. οικογενειακός, επίθετο, λόγιο.

568. οικονομία, ουσιαστικό, λόγιο.

353. οικονομικός, επίθετο, λόγιο.

866. οικόπεδον / οικόπεδο, ουσιαστικό, λόγιο.

529. οκά, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

a. οκτώ / οχτώ, επίθετο, αρχαία.

823. όλο, επίρρημα, μεσαιωνική.

292. ολόκληρος, επίθετο, αρχαία.

6. όλος, αντωνυμία, αρχαία.

500. ομάς / ομάδα, ουσιαστικό, λόγιο.

993. ομοιάζω, ρήμα, λόγιο.

969. ομορφιά, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

418. όμορφος, επίθετο, μεσαιωνική.

49. όμως, σύνδεσμος, αρχαία.

486. όνειρον / όνειρο, ουσιαστικό, αρχαία.

332. όνομα, ουσιαστικό, αρχαία.

370. ονομάζω, ρήμα, αρχαία.

824. όπλον / όπλο, ουσιαστικό, λόγιο.

18. όποιος, αντωνυμία, μεσαιωνική.

539. οπότε, σύνδεσμος, λόγιο.

125. όπου, επίρρημα, αρχαία.

a. όπως, επίρρημα, αρχαία.

661. όπως, σύνδεσμος, αρχαία.

916. οπωσδήποτε, επίρρημα, λόγιο.

606. οργανισμός, ουσιαστικό, λόγιο.

763. όργανον / όργανο, ουσιαστικό, λόγιο.

867. οργανώνω, ρήμα, λόγιο.

695. οργάνωσις / οργάνωση, ουσιαστικό, λόγιο.

825. ορεινός, επίθετο, λόγιο.

685. όρεξις / όρεξη, ουσιαστικό, αρχαία.

650. ορίζω, ρήμα, αρχαία.

746. όρος ο, ουσιαστικό, λόγιο.

274. όσον / όσο, επίρρημα, λόγιο.

122. όσος, αντωνυμία, αρχαία.

24. όταν, σύνδεσμος, αρχαία.

21. ότι, σύνδεσμος, λόγιο.

407. ουρανός, ουσιαστικό, αρχαία.

110. ούτε, σύνδεσμος, αρχαία.

939. ούτως, επίρρημα, λόγιο.

607. οφείλω, ουσιαστικό, λόγιο.

36. όχι, μόριο, μεσαιωνική.

354. παθαίνω, ρήμα, ελληνιστική.

747. παιγνίδι / παιχνίδι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

9. παιδί, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

748. παιδικός, επίθετο, λόγιο.

367. παίζω, ρήμα, αρχαία.

17. παίρνω, ρήμα, μεσαιωνική.

151. παλαιός, επίθετο, λόγιο.

97. πάλι, επίρρημα, μεσαιωνική.

854. παλληκάρι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

726. πανηγύρι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

285. πάντα, επίρρημα, μεσαιωνική.

256. πάντοτε, επίρρημα, λόγιο.

508. παντού, επίρρημα, μεσαιωνική.

174. παντρεύω, ρήμα, μεσαιωνική.

261. πάντως, επίρρημα, λόγιο.

671. παπάς, ουσιαστικό, ελληνιστική.

696. παπούτσι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

429. παππούς, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

90. παρά, σύνδεσμος, αρχαία.

662. παράγω, ρήμα, λόγιο.

400. παραγωγή, ουσιαστικό, λόγιο.

727. παράδειγμα, ουσιαστικό, λόγιο.

994. παραδίδω / παραδίνω, ρήμα, λόγιο.

368. παρακαλώ, ρήμα, ελληνιστική.

390. παρακολουθώ, ρήμα, λόγιο.

806. παραμένω, ρήμα, λόγιο.

940. παραπάνω, επίρρημα, μεσαιωνική.

540. παρατηρώ, ρήμα, λόγιο.

241. παρουσιάζω, ρήμα, λόγιο.

363. πας, επίθετο, λόγιο.

995. Πάσχα, ουσιαστικό, λόγιο.

441. πατάτα, ουσιαστικό, ιταλικό.

106. πατέρας, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

175. πατρίδα, ουσιαστικό, αρχαία.

896. παύω, ρήμα, αρχαία.

728. πεδιάς / πεδιάδα, ουσιαστικό, λόγιο.

271. πεθαίνω, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

588. πειράζω, ρήμα, ελληνιστική.

917. πελάτης, ουσιαστικό, λόγιο.

a. πέντε, επίθετο, αρχαία.

71. πέραν / πέρα, επίρρημα, αρχαία.

316. περί, πρόθεση, λόγιο.

559. περιβόλι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

941. περιγράφω, επίρρημα, λόγιο.

231. περιμένω, ρήμα, αρχαία.

608. περίοδος, ουσιαστικό, λόγιο.

663. περιουσία, ουσιαστικό, λόγιο.

356. περιοχή, ουσιαστικό, λόγιο.

221. περίπου, επίρρημα, λόγιο.

569. περίπτωσις / περίπτωση, ουσιαστικό, λόγιο.

609. περιφέρεια, ουσιαστικό, λόγιο.

46. περνώ, ρήμα, μεσαιωνική.

996. περπατώ, ρήμα, μεσαιωνική.

560. πέρσι, επίρρημα, ελληνιστική.

466. πέτρα, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

435. πετώ, ρήμα, ελληνιστική.

165. πέφτω, ρήμα, μεσαιωνική.

3. πηγαίνω, ρήμα, μεσαιωνική.

317. πια, επίρρημα, μεσαιωνική.

207. πιάνω, ρήμα, μεσαιωνική.

570. πίνω, ρήμα, αρχαία.

54. πιο, επίρρημα, μεσαιωνική.

346. πιστεύω, ρήμα, αρχαία.

794. πίστις / πίστη, ουσιαστικό, αρχαία.

360. πίσω, επίρρημα, μεσαιωνική.

918. πλάκα, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

795. πλατεία, ουσιαστικό, λόγιο.

641. πλένω, ρήμα, μεσαιωνική.

380. πλευρά η, ουσιαστικό, λόγιο.

970. πλήθος, ουσιαστικό, αρχαία.

697. πληθυσμός, ουσιαστικό, λόγιο.

942. πλήρης, επίθετο, λόγιο.

868. πληροφορία, ουσιαστικό, λόγιο.

223. πληρώνω, ρήμα, μεσαιωνική.

561. πλησιάζω, ρήμα, λόγιο.

840. πλησίον, επίρρημα, λόγιο.

430. πλοίον / πλοίο, ουσιαστικό, λόγιο.

493. πλούσιος, επίθετο, αρχαία.

869. πνεύμα, ουσιαστικό, λόγιο.

450. πνευματικός, επίθετο, λόγιο.

312. πόδι, ουσιαστικό, αρχαία.

997. ποικιλία, ουσιαστικό, λόγιο.

69. ποιος, αντωνυμία, μεσαιωνική.

749. ποιότητα, ουσιαστικό, λόγιο.

203. πόλεμος, ουσιαστικό, αρχαία.

750. πολεμώ, ρήμα, αρχαία.

140. πόλις / πόλη, ουσιαστικό, λόγιο.

571. πολίτης, ουσιαστικό, λόγιο.

618. πολιτικός, επίθετο, λόγιο.

527. πολιτισμός, ουσιαστικό, λόγιο.

8. πολύ, επίρρημα, αρχαία.

11. πολύς, επίθετο, αρχαία.

841. πολύτιμος, επίθετο, λόγιο.

530. πόρτα, ουσιαστικό, ελληνιστική.

651. ποσόν / ποσό, ουσιαστικό, λόγιο.

729. πόσον / πόσο, επίρρημα, αρχαία.

63. πόσος, αντωνυμία, αρχαία.

826. ποσότης / ποσότητα, ουσιαστικό, λόγιο.

379. ποτάμι, ουσιαστικό, αρχαία.

98. πότε, επίρρημα, αρχαία.

730. ποτίζω, ρήμα, αρχαία.

a. που, σύνδεσμος, μεσαιωνική.

a. πού, επίρρημα, αρχαία.

572. πουθενά, επίρρημα, μεσαιωνική.

551. πουλί, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

162. πουλώ, ρήμα, μεσαιωνική.

78. πράγμα / πράμα, ουσιαστικό, λόγιο.

943. πράγματι, επίρρημα, λόγιο.

855. πραγματικά, επίρρημα, λόγιο.

971. πραγματοποιώ, ρήμα, λόγιο.

998. πρακτικός, επίθετο, λόγιο.

494. πράσινος, επίθετο, αρχαία.

50. πρέπει, ρήμα, αρχαία.

204. πριν, επίρρημα, αρχαία.

419. προ, πρόθεση, λόγιο.

335. πρόβατον / πρόβατο, ουσιαστικό, αρχαία.

573. πρόβλημα, ουσιαστικό, λόγιο.

581. πρόγραμμα, ουσιαστικό, λόγιο.

436. πρόεδρος, ουσιαστικό, λόγιο.

919. προηγουμένως, επίρρημα, λόγιο.

437. προϊόν, ουσιαστικό, λόγιο.

455. πρόκειται, ρήμα, λόγιο.

999. πρόνοια, ουσιαστικό, λόγιο.

779. πρόοδος, ουσιαστικό, λόγιο.

664. προπαντός, επίρρημα, λόγιο.

56. προς, πρόθεση, αρχαία.

883. προσευχή, ουσιαστικό, ελληνιστική.

277. προσέχω, ρήμα, λόγιο.

1000. προσθέτω, ρήμα, λόγιο.

541. προσοχή, ουσιαστικό, λόγιο.

424. προσπάθεια, ουσιαστικό, λόγιο.

371. προσπαθώ, ρήμα, λόγιο.

376. προσφέρω, ρήμα, λόγιο.

698. προσωπικός, επίθετο, λόγιο.

478. πρόσωπον / πρόσωπο, ουσιαστικό, λόγιο.

642. προτιμώ, ρήμα, λόγιο.

266. προχωρώ, ρήμα, λόγιο.

211. πρωί, ουσιαστικό, ελληνιστική.

731. πρωινός, επίθετο, ελληνιστική.

672. πρωτεύουσα, ουσιαστικό, λόγιο.

a. πως, σύνδεσμος, ελληνιστική.

a. πώς, επίρρημα, αρχαία.

542. ρεύμα, ουσιαστικό, λόγιο.

732. ρίζα, ουσιαστικό, αρχαία.

142. ρίχνω, ρήμα, μεσαιωνική.

619. ρούχο, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

870. ρύζι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

a. σαν, επίρρημα, μεσαιωνική.

a. σε, πρόθεση, μεσαιωνική.

438. σειρά, ουσιαστικό, λόγιο.

227. σηκώνω, ρήμα, μεσαιωνική.

944. σημαίνω, ρήμα, αρχαία.

713. σημασία, ουσιαστικό, λόγιο.

479. σημείον / σημείο, ουσιαστικό, λόγιο.

83. σήμερα, επίρρημα, αρχαία.

620. σημερινός, επίθετο, ελληνιστική.

197. σιγά, επίρρημα, μεσαιωνική.

322. σιτάρι / στάρι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

505. σκεπάζω, ρήμα, αρχαία.

163. σκέπτομαι / σκέφτομαι, ρήμα, αρχαία.

807. σκέψη, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

589. σκληρός, επίθετο, αρχαία.

357. σκοπός, ουσιαστικό, αρχαία.

621. σκοτώνω, ρήμα, μεσαιωνική.

413. σκύλος, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

733. σοβαρός, επίθετο, λόγιο.

a. σου, αντωνυμία, μεσαιωνική.

467. σπέρνω, ρήμα, μεσαιωνική.

32. σπίτι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

920. σπορά, ουσιαστικό, αρχαία.

574. σπόρος, ουσιαστικό, αρχαία.

385. σπουδάζω, ρήμα, λόγιο.

575. σπουδαίος, ουσιαστικό, λόγιο.

808. σπουδή, ουσιαστικό, λόγιο.

699. σταθμός, ουσιαστικό, λόγιο.

364. σταματώ, ρήμα, μεσαιωνική.

897. σταυρός, ουσιαστικό, ελληνιστική.

734. σταφύλι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

293. στέκομαι, ρήμα, ελληνιστική.

160. στέλνω, ρήμα, μεσαιωνική.

898. στενός, επίθετο, αρχαία.

972. στενοχωρούμαι, ρήμα, ελληνιστική.

208. στιγμή, ουσιαστικό, λόγιο.

a. στο, άρθρο, μεσαιωνική.

796. στοιχείον / στοιχείο, ουσιαστικό, λόγιο.

921. στοιχίζω, ρήμα, λόγιο.

945. στόμα, ουσιαστικό, αρχαία.

344. στρατιώτης, ουσιαστικό, λόγιο.

842. στρατιωτικός, επίθετο, λόγιο.

528. στρατός, ουσιαστικό, λόγιο.

414. στρέμμα, ουσιαστικό, λόγιο.

899. στρώνω, ρήμα, μεσαιωνική.

686. συγγενής, ουσιαστικό, αρχαία.

519. συγκεντρώνω, ρήμα, λόγιο.

643. συγκοινωνία, ουσιαστικό, λόγιο.

809. σύγχρονος, επίθετο, λόγιο.

408. σύζυγος, ουσιαστικό, λόγιο.

372. συμβαίνει, ρήμα, λόγιο.

884. συμφέρει, ρήμα, λόγιο.

973. σύμφωνα, επίρρημα, λόγιο.

827. συνάδελφος, ουσιαστικό, λόγιο.

714. συναντώ, ρήμα, λόγιο.

562. συνεταιρισμός, ουσιαστικό, λόγιο.

495. συνέχεια, ουσιαστικό, λόγιο.

401. συνεχίζω, ρήμα, λόγιο.

483. συνηθίζω, ρήμα, μεσαιωνική.

456. συνήθως, επίρρημα, λόγιο.

700. σύστημα, ουσιαστικό, λόγιο.

764. συχνά, επίρρημα, λόγιο.

415. σχέδιον / σχέδιο, ουσιαστικό, λόγιο.

273. σχεδόν, επίρρημα, λόγιο.

652. σχέσις / σχέση, ουσιαστικό, λόγιο.

701. σχετικά, επίρρημα, λόγιο.

590. σχετικός, επίθετο, λόγιο.

810. σχηματίζω, ρήμα, λόγιο.

66. σχολείον / σχολείο, ουσιαστικό, λόγιο.

323. σχολή, ουσιαστικό, λόγιο.

673. σχολικός, επίθετο, λόγιο.

653. σώζω, ρήμα, αρχαία.

252. σώμα, ουσιαστικό, αρχαία.

644. σωστός, επίθετο, μεσαιωνική.

780. τακτικός / ταχτικός, επίθετο, λόγιο.

843. τακτοποιώ / ταχτοποιώ, ρήμα, λόγιο.

871. ταμείον / ταμείο, ουσιαστικό, λόγιο.

464. ταξείδι / ταξίδι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

781. ταξιδεύω, ρήμα, μεσαιωνική.

181. τάξις / τάξη, ουσιαστικό, λόγιο.

132. τελειώνω, ρήμα, μεσαιωνική.

828. τελευταία, επίρρημα, λόγιο.

189. τελευταίος, επίθετο, λόγιο.

225. τέλος, ουσιαστικό, λόγιο.

347. τέλος πάντων, επίρρημα, λόγιο.

a. τέσσερα, επίθετο, ελληνιστική.

134. τέτοιος, αντωνυμία, μεσαιωνική.

270. τέχνη, ουσιαστικό, αρχαία.

974. τεχνικός, επίθετο, λόγιο.

885. τηλέφωνον / τηλέφωνο, ουσιαστικό, λόγιο.

7. τι, αντωνυμία, αρχαία.

246. τιμή, ουσιαστικό, αρχαία.

61. τίποτε / τίποτα, αντωνυμία, μεσαιωνική.

702. τμήμα, ουσιαστικό, λόγιο.

a. το, άρθρο, αρχαία.

765. τοίχος, ουσιαστικό, αρχαία.

552. τοποθετώ, ρήμα, λόγιο.

166. τόπος, ουσιαστικό, αρχαία.

183. τόσον / τόσο, επίρρημα, αρχαία.

86. τόσος, αντωνυμία, αρχαία.

53. τότε, επίρρημα, αρχαία.

a. του, αντωνυμία, μεσαιωνική.

457. τουλάχιστον, επίρρημα, λόγιο.

118. τούτος, αντωνυμία, μεσαιωνική.

425. τραβώ, ρήμα, μεσαιωνική.

336. τραγούδι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

687. τραγουδώ, ρήμα, μεσαιωνική.

582. τράπεζα, ουσιαστικό, λόγιο.

654. τραπέζι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

900. τρέφω, ρήμα, ελληνιστική.

217. τρέχω, ρήμα, αρχαία.

a. τρία, επίθετο, αρχαία.

209. τρόπος, ουσιαστικό, αρχαία.

350. τροφή, ουσιαστικό, αρχαία.

113. τρώγω / τρώω, ρήμα, ελληνιστική.

688. τύπος, ουσιαστικό, λόγιο.

583. τυρί, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

631. τυχαίνω, ρήμα, μεσαιωνική.

10. τώρα, επίρρημα, ελληνιστική.

416. υγεία, ουσιαστικό, λόγιο.

886. υγρός, επίθετο, λόγιο.

703. υλικόν / υλικό, ουσιαστικό, λόγιο.

431. υπάλληλος, ουσιαστικό, λόγιο.

57. υπάρχω, ρήμα, λόγιο.

901. υπέρ, πρόθεση, λόγιο.

300. υπηρεσία, ουσιαστικό, λόγιο.

563. υπηρετώ, ρήμα, λόγιο.

975. ύπνος, ουσιαστικό, αρχαία.

297. υπό, πρόθεση, λόγιο.

751. υπόθεσις / υπόθεση, ουσιαστικό, λόγιο.

766. υπόλοιπος, επίθετο, λόγιο.

543. υπουργείον / υπουργείο, ουσιαστικό, λόγιο.

632. υποφέρω, ρήμα, λόγιο.

689. υποχρέωσις / υποχρέωση, ουσιαστικό, λόγιο.

130. ύστερα, επίρρημα, αρχαία.

442. ύφασμα, ουσιαστικό, λόγιο.

690. ύψος, ουσιαστικό, λόγιο.

342. φαγητό, ουσιαστικό, λόγιο.

144. φαίνομαι, ρήμα, αρχαία.

902. φαινόμενον / φαινόμενο, ουσιαστικό, λόγιο.

591. φαντάζομαι, ρήμα, αρχαία.

752. φάρμακον / φάρμακο, ουσιαστικό, λόγιο.

96. φέρω / φέρνω, ρήμα, μεσαιωνική.

95. φεύγω, ρήμα, αρχαία.

544. φθηνός / φτηνός, επίθετο, μεσαιωνική.

257. φίλος, ουσιαστικό, αρχαία.

402. φοβούμαι, ρήμα, αρχαία.

80. φορά, ουσιαστικό, ελληνιστική.

903. φόρεμα, ουσιαστικό, ελληνιστική.

386. φορώ, ρήμα, αρχαία.

509. φούρνος, ουσιαστικό, ελληνιστική.

496. φροντίζω, ρήμα, αρχαία.

674. φρούτον / φρούτο, ουσιαστικό, ιταλικό.

103. φτάνω, ρήμα, μεσαιωνική.

107. φτιάχνω / φτιάνω, ρήμα, μεσαιωνική.

308. φτωχός, επίθετο, μεσαιωνική.

622. φυλάγω, ρήμα, μεσαιωνική.

258. φύλλον / φύλλο, ουσιαστικό, αρχαία.

299. φυσικά, επίρρημα, λόγιο.

487. φυσικός, επίθετο, λόγιο.

392. φύσις / φύση, ουσιαστικό, λόγιο.

228. φυτόν / φυτό, ουσιαστικό, αρχαία.

922. φυτρώνω, ρήμα, μεσαιωνική.

304. φωνάζω, ρήμα, μεσαιωνική.

286. φωνή, ουσιαστικό, αρχαία.

409. φως, ουσιαστικό, αρχαία.

531. φωτιά, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

904. χαιρετώ, ρήμα, μεσαιωνική.

420. χαίρομαι, ρήμα, ελληνιστική.

446. χαλώ, ρήμα, μεσαιωνική.

205. χάνω, ρήμα, μεσαιωνική.

238. χαρά, ουσιαστικό, αρχαία.

923. χαρίζω, ρήμα, μεσαιωνική.

782. χάριν, επίρρημα, λόγιο.

767. χαρούμενος, επίθετο, μεσαιωνική.

520. χαρτί, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

233. χειμώνας, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

124. χέρι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

a. χίλια, επίθετο, αρχαία.

501. χιλιάδα, ουσιαστικό, αρχαία.

553. χιλιόμετρον / χιλιόμετρο, ουσιαστικό, λόγιο.

576. χιόνι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

887. χορεύω, ρήμα, αρχαία.

623. χορός, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

872. χόρτο / χορτάρι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

170. χρειάζομαι, ρήμα, μεσαιωνική.

235. χρήμα, ουσιαστικό, λόγιο.

333. χρησιμοποιώ, ρήμα, λόγιο.

665. χριστιανός, ουσιαστικό, ελληνιστική.

23. χρόνος, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

675. χρυσός, επίθετο, λόγιο.

301. χρώμα, ουσιαστικό, λόγιο.

976. χτες, επίρρημα, μεσαιωνική.

281. χτυπώ, ρήμα, μεσαιωνική.

484. χώμα, ουσιαστικό, αρχαία.

171. χώρα, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

196. χωράφι, ουσιαστικό, ελληνιστική.

610. χωρίζω, ρήμα, αρχαία.

856. χωρικός, ουσιαστικό, λόγιο.

45. χωριό, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

145. χωρίς, πρόθεση, αρχαία.

768. χώρος, ουσιαστικό, λόγιο.

691. ψαράς, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

289. ψάρι, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

692. ψηλά, επίρρημα, μεσαιωνική.

341. ψηλός, επίθετο, μεσαιωνική.

355. ψυχή, ουσιαστικό, ελληνιστική.

313. ψωμί, ουσιαστικό, μεσαιωνική.

70. ώρα, ουσιαστικό, ελληνιστική.

497. ωραία, επίρρημα, λόγιο.

99. ωραίος, επίθετο, λόγιο.

247. ωρισμένος / ορισμένος, επίθετο, λόγιο.

a. ως, πρόθεση, ελληνιστική.

977. ώσπου, επίρρημα, μεσαιωνική.

250. ώστε, σύνδεσμος, λόγιο.

 

Σημείωση: Μεγαλύτερο ενδιαφέρον θα είχε για μένα, μια έρευνα για το βασικό λεξιλόγιο των δημοτικών τραγουδιών, των παραμυθιών και των παροιμιών, αυτών των ανώνυμων (και τελικά συλλογικών) έργων μιας προεθνικής αγράμματης εποχής, όπου εκεί αποτυπώνεται πιστά η ρωμαίικη γλώσσα.

1.10.2010