Skip to main content

Κατάστιχα ρωμαίικων λέξεων από το λεξικό του Somavera (1709) [2011]

 

Κατάστιχα ρωμαίικων λέξεων από το λεξικό του Somavera (1709)

 

Δημήτρη Λιθοξόου

 

Ο Θησαυρός της Ρωμαίκης και της Φραγκικής Γλώσσας - ήγουν λεξικόν ρωμαίκον και φράγκικον πλουσιώτατον (ή Tesoro della Lingua Greca-Volgare ed Italiana - cioe ricchissimo dizzionario Greco-Volgare et Italiano), έργο του Φραντζέζου Καπουτζίνου Αλεξίου του Σουμαβεραίου ή  Alessio da Somavera, τυπώθηκε στο Παρίσι το 1709, στο τυπογραφείο του Michele Guignard.

Ο συγγραφέας του βιβλίου, χρειάστηκε σαράντα χρόνια για να συγκεντρώσει το υλικό. Στην προσπάθειά του αυτή, «ετζάκησε νουν και ψυχήν», όπως γράφει ο ίδιος στον πρόλογο.

O Somavera άκουσε και κατέγραψε τις ρωμαίικες λέξεις, όπως ακούγονταν στο δεύτερο μισό του 17ου αιώνα στην Πόλη, τη Σμύρνη, τη Χίο, την Κρήτη, την Αθήνα, το Μωριά, την Πάρο, τη Νάξο, τη Μύλο και σε άλλα νησιά της Άσπρης Θάλασσας. Πρόσθεσε βέβαια και αρκετά λόγια στοιχεία, «πολλαίς ελληνικαίς λέξεις» από τη Γραμματική, τη Φιλοσοφία και τη Θεολογία. Αναλογικά πάντως, αρκετά λιγότερες, από όσες βρίσκουμε σε άλλα παρόμοια λεξικά.

Το έργο χωρίζεται σε δυο τόμους. Ο πρώτος (με 498 σελίδες) περιέχει το ρομέικο-ιταλικό και ο δεύτερος (με 540 σελίδες) το ιταλικό-ρωμαίικο τμήμα. Πρόκειται για το μεγαλύτερο και σημαντικότερο λεξικό (και) της ρωμαίικης. Είναι πλουσιότερο και για μένα σημαντικότερο των: τρίγλωσσου λεξικού του Simone Portio (1635), τετράγλωσσου Θησαυρού του Γεράσιμου Βλάχου (1659), ιταλο-ρομέικου του Bernardino Piazola (1789), τρίγλωσσου του Γεωργίου Βεντότη (1790), και τρίγλωσσου του Σκαρλάτου Βυζαντίου (1835).

Εκτός από την αλφαβητική ταξινόμηση των λέξεων, υπάρχουν διάσπαρτα στις σελίδες του Θησαυρού αρκετά κατάστιχα, όπου εμφανίζονται οι λέξεις σε θεματικές ενότητες. Τα περισσότερα και σημαντικότερα από αυτά τα κατάστιχα, αντιγράφω και παρουσιάζω εδώ.

Πολλές από τις λέξεις των κατάστιχων τις βρίσκουμε (ίδιες ή παρόμοιες) το 1822 και στο Ονομαστικό του Ψαλίδα. Άλλες πάλι, υπάρχουν μόνο στο ένα έργο. Γι’ αυτό τα κείμενα του Somavera και του Ψαλίδα, καλό είναι να χρησιμοποιηθούν συγκριτικά και συμπληρωματικά, από όσους αναγνώστες ενδιαφέρονται να ασχοληθούν περισσότερο με τη ρωμαίικη γλώσσα.


 

12.1.2011

 

 

Κατάστιχο των κυριοτέρων ανέμων

Lista delli venti principali

 

 

1. ο βορειάς: la tramontana

2. ο γαρμπής: il garbino

3. ο γρεγάλης: il gregale

4. η γραιοτραμουτάνα: la grecotramontana

5. ο γραίος: il greco

6. το λεβάντε: il levante

7. το μαϊστράλι: il maestrale

8. η νοτιά, ο νότος: il sirocco

9. το πονέντε, το πουνέντε: il ponente

10. o εμπάτης: il vento foraneo

11. οι άνεμοι της στεριάς: altani

 

 

Κατάστιχο των αρμάτων της φωτιάς

Lista delle arme da fuoco

 

1. το αρκιμπούζο: l’archibugio, arcobugio, lo schioppo

2. το ατζάλι, το τζελίκι, το τουφέκι: il focile, l'azzalino

3. το κομμάτι, η λουμπάρδα: il canone, il cannone, la bombarda, il pezzo d’artigliaria

4. ο κομπαράς: la granata

5. το μάσκουλον: il mortaletto

6. η μπούμπα: la bomba

7. η περιέρα: il petriere

8. η πιστόλα: la pistola

9. το τουφέκι: il moscetto

 

 

 

Κατάστιχο των αρμάτων του χεριού

Lista dell’armi da mano

 

 

1. η αλαμπάρδα: lalabarda

2. το δοξάρι: l’arco

3. το κοντάρι: la pica

4. η λάντζα: la lancia

5. το μαχαίρι: il coltello

6. η μπαλέστρα: la balestra

7. ο μπαλτάς: la scure, l'acetta

8. ο ντζερίτης: il giavelotto, il dardo

9. η πάλα: la mezza spada

10. το πουνιάλι: il pugnale

11. το σπαθί: la spada

12. το στελέτο: lo stiletto

13. η χάρμπα: la harba

 

Κατάστιχο των αρρωστιών

Lista delle malatie

 

 

1. ο & η άμμος: il calculo, larena

2. οι ανεμοβλογιές: le varole volatticcie

3. η αντεροκήλη: l’ernia, l’hernia

4. ο αποβαρμός, η απόβαρσις: l’aborto, l'abortimento

5. οι ατριδόνες, οι ζοχάδες: l’emorroidi, le morroidi, le morici

6. οι αχελόνες, τα αχελόνια: le scrofole, le strozzole

7. ο βήχας: la tosse

8. ο βουβώνας: pannocchia

9. η βροτίδα, το δροτίδι: la rognuzza

10. ο βυθισμός, η ληθαργία: la letargia

11. τα γλυκιά: la gocciolina

12. η γούσουρα, η γούσορα: l’apoplessia

13. η γονάγρα: la gonagra, la gotta al ginocchio

14. ο πόνος των δοντιών: il dolor de’ denti

15. η δυσουρία, η στραγκουρία: la stranguria

16. οι ευλογιές: la varole

17. η ζάλη: il capostorno, capogatto, il capoglio, la vertigine

18. η ζαφράνα, η ζαφρανάδα, η κιτρινάδα: il morbo regio

19. η ζέστη, η θέρμη, η θερμασιά, ο πυρετός: la febbre

20. οι ήλερες: le varole asciute

21. η θανατουλήδα, το μαυροτήγανο: il foroncolo pestilelentiale, e mortale

22. η καγκρένα, το κάγκαρο: la cancrena, la cangherella

23. τα καλάτου, το μορκάτο, η επιληψία: l’epilessia, il mal caduco

24. το καρβούνι: il carbone, il bubone

25. ο καρδιόκτυπος: la palpitatione di cuore

26. ο καρδιόπονος: il mal di cuore

27. η κασίδα: la tigna

28. η καταρροή, το συνάχι: il catarro

29. η κατεβασιά, η κατηβασιά: la flussione

30. η κεφαλουριά, ο πόνος του κεφαλιού: il mal di testa

31. η κίνηση, η κοιλιά: il flusso di ventre

32. η κόκκινη αστένεια: la fersa debambini

33. η κόλικα, ο κολικόπονος: i dolori colici

34. ο κόρακας: la schiranzia, la schinanzia, la scaranzia, la squinantia, la squilanzia

35. το κρύομα: il mal di freddura

36. το κρυόρεμα: la flussione

37. το κτηκιό, το φτυκιό: la polmonia, la tisichezza

38. η λαφροστιά: la risipila, la risipilla, la risipola

39. η λειχήνα, η λεχήνα, η λειχιά: la volatica, l'impetigine

40. η λιγοθυμιά: lo svenimento, il deliquio, la sincope

41. η λοιμική: le pettecchie, le petechie

42. η λωβιά, η λέπρα: la lepra

43. η μάνα, ο πόνος της μάνας: il mal di madre

44. ο πόνος των ματιών: il mal de glocchi

45. οι μαρμαροβλογιές: varole intitolate di marmo

46. το μισοκέφαλο, ο δαλμάς: la micrana, l'emigrana

47. το ξέρασμα: il vomito

48. η πανούκλα, η σκορδούλα: la peste

49. η παραλυσία: la paralisia

50. ο περίδρομος: il panariccio

51. η πέτρα: la petra

52. τα πηλώματα, η λυσεντερία: la dissenteria, il flusso di sangue

53. η πλάκα, η φάγουσα: il cancaro, il canchero

54. η ποδάγρα, η ποδαγριά: la podagra, la gotta

55. οι πόνοι: le doglie del parto

56. η πούντα, το πλευριτικόν, ο πόνος του πλευρού: la punta

57. η πύκνωση: il catarro che impedisce la respiratione dal naso

58. το ρεματικό, το ρευματικό: il reumatismo

59. η σιάτικα: la sciatica

60. το σπάσμα: la rottura

61. η στένωση, το άσθμα: la strettezza del petto, l'asma, l'asima

62. η σπλήνα: il mal di milza

63. το σταφυλίτζι: la lugola cascata,ò rilassata

64. ο σφαμός, ο σφασμός: il mal di vita, ò di ventre

65. ο σφυρισμός: il tintinnito

66. οι ταβέλλες: la verola, la varola, il mal venereo

67. η τζίμπλα, η τζιμπλάδα, η τζιμπλιά: la cippa, la cispità, la cespità, la lemma, la lippitudine

68. η τρεμούλα: il tremore

69. η υδροπισία, η υδροπικά, η υδροπική, η τροπικά: lidropisià

70. η φίστουλα, η φίστουρα: la fistola

71. η φράξη: lopilatione

72. η φρένα: la frenesia

73. η χειράγρα, η χειραγριά: la chiragra, la gotta alla mano

74. το κριθάρι του ματιού: l’orzuolo, l’orziavolo

75. η ψώρα: la scabbia, la rogna

76. ο ψωροφήτης: la gonfiatura che viene alla testa de’ fanciulli

 

 

Κατάστιχο καμπόσων λογιών γουμών

Lista di alquante sorti di gomme

 

1. η αρατζίνη, το αρατζίνι, το ρετζίνι: raggia, ragia rasa, sasina, rasapina

2. το βιτριόλο, το βιτριόλι: vitriolo

3. η δενδρόκολλα: comma dalbero

4. το δράκαντο, το τράκαντο: tragacanta

5. το θυμίαμα, το λιβάνι: incenso

6. η καμφορά: canfra

7. η μαστίχα, η μαστίχη: mastica, mastice, mastico

8. το μεντζουβί: belsoino, bengioino, belgimi, belgini, belgivi, belgioni

9. η μύρρα: mirra

10. η πετζόκολλα: colla di carniccio

11. η πίσσα: pece, peccia, pegola

12. η σαρκόκολλα: sarcocolla

13. το στουράκι: storace

14. η τρεμεντίνα, το τριμίδι: trementina, termentina, terebentina

15. η ψαρόκολλα: colpesce

 

Τα του δένδρου

Le cose appartenenti all’albero

 

1. η ρίζα του δένδρου: la radice dellalbero

2. τα κλωσταράκια της ρίζας, οι ίνες της ρίζας: le fibre della radice

3. το κούτζουρο ή το κορμάλι ή ο κορμός του δένδρου: il tronco, ò il troncone dellalbero

4. οι παραριζίτες: i rampolli che nascono attorno al tronco

5. η μούχλα του δένδρου: il moscolo che viene attorno ao tronco

6. η φλούδα του δένδρου: la scorza grossa dell’albero

7. το φλουδάκι ή η πετζοφλούδα του δένδρου: la scorza sottile dell’albero

8. το δάκρυ ή το ζουμί του δένδρου: il succhio dellalbero

9. η καρδιά του δένδρου: il fusto dell’albero

10. ο μυαλός του δένδρου: la midolla dell’albero

11. τα κλαδιά του δένδρου: i rami dell’albero

12. τα κλαδάκια του δένδρου: i ramuscelli dell’albero

13. οι βλαστοί του δένδρου: i tenerumi, ò le pipite dellalbero

14. τα μάτια του δένδρου: i germogli, ò i boccoli dellalbero

15. τα φύλλα του δένδρου: le foglie dell’albero

16. οι ράμνοι: i rami con le foglie

17. τα άθη, τα άνθη: i fiori dell’albero

18. το πωρικό: il frutto dell’albero

19. οι ράμνες: i rami con li frutti

20. οι φούντες: le ciocche

21. η κορφή του δένδρου: la cima dell’albero

 

 

Κατάστιχο των δένδρων των καρπησερών

Lista deglalberi fruttiseri

 

 

1. η αβραμηλιά: il prugno comune

2. η αγραβανιά: l’albero della Giudea

3. η ακρανιά: il corniolo, il cornolaro

4. η αμυγδαλιά, η αμυγλαδιά: il mandolo, il mandorlo

5. η απιδιά: il peraro

6. η αχλαδιά: il peraro salvatico

7. η βισινιά: amarin, marasco, visciolo

8. η δαμασκηνιά: il prugno damasceno

9. η ελιά: lolivo, l’ulivo

10. η καϊσιά: l’armelino, l’armeniaco

11. η καρουμπιά, η ξυλοκερατιά: la carobba

12. η καρυδιά: il nogato, il noce, la noca

13. η καστανιά: il castagno

14. η κερασιά: il ciriegio

15. η κιτριά: il citrone

16. η κουκουβιά: la piopa

17. η κουκουμαριά: l’albrato, l’arbuto, il corbezzolo

18. η κουκουναριά: pina

19. η κουρμαδιά, η φινικιά: il dattelo, il dattoliere, la palma

20. η κυδωνιά: il cotogno

21. η λεμονιά: il limone

22. η λεφτοκαριά, η φοντουκιά: il nocello, il nocciulo

23. η μηλιά: il pomaro, il pomo, il melaio, il melo

24. η νεραντζιά: larancio

25. η νεσπουριά, η μουσκουλιά: il nespolo

26. η ντζαρναλουδιά, η ντζαρντελιά, η βερικοκιά: il pericoco

27. η πιστακιά: il pistacchio

28. η ροδακινιά: il persico, il pesco

29. η ροδιά, η ρουδιά, η ροϊδιά: il granato

30. η σορμπιά: il sorbolaro

31. η συκαμινιά, η συκαμιλιά: il moro

32. η συκιά: il ficaro, il fico

33. η τζιντζιφιά, η τζιντζιφριά, η τζιντζεφριά: il giugiolo, il zinzefo

 

 

Κατάστιχο των δένδρων των ακάρπων

Lista degl’ alberi infruttuosi

 

1. η αγριοπιτυά: l’albero dal quale si cava la pegola

2. η αίγειρα: l’alno, l’ulno, l’antana

3. η ακηκιδιά: l’albero della galla

4. το άμπανο, το έμπανο, το αμπανόσι, ο έβανος: l’ebbano, lebeno

5. ο ασπροπεύκος: lalbero tremolo

6. ο ασφένδανος: lacero

7. η δάφνη: il lauro, il loro, l’alloro

8. η δρυς, η βελανιά: la ghianda

9. ο έλατος, η ελάτη: il sapinio, ò sapino

10. η ερινιά: il fico salvatico

11. η ετιά: il salse, il salice, il salcio, il salisastro

12. η ζυγιά: il carpino, il carpine

13. το καβάκι: loppio, il pioppio, la pioppa

14. ο κέδρος: il cedro

15. η κουκουβιά: il pioppo

16. η κυπαρισιά, το κυπαρίσι: il cipresso

17. η μελέα: il frassino, il frassignuolo

18. η οξυά: il fagaro, il faggio, il fago

19. ο πεύκος: lolmo

20. η πιτυά: il larice, il larese, il lareze

21. ο πλάτανος: il platano

22. ο πρίνος: l’elce, l’elice, il leccio

23. η σμιλακιά: il tasso, il nasso, il masso

24. η τζικουδιά: il terebinto

25. ο φελλός: il sovero, il suvero, il sughero

26. η φύλυρα: il frassino

 

 

Κατάστιχο των δενδρουλακίων

Lista deglarbuscelli

 

1. η αγριάμπελος: la labrusca, la vite salvaggia

2. η αγριοδαμασκηνιά: il prugno salvatico, lo spino

3. το αγριόκλημα: la madreselva, la matriselva, il madrezzio, il caprifoglio.

4. η αγριοκουκουναριά: la pina salvaggia

5. η αγριομερσινιά: il rusco

6. η αγριοπιτυά: il larice salvatico

7. η αγριοσταφυλιά: l’uva spina, l’uva crespa, il crespino

8. η αλυγαριά: l’agno casto, il vitice

9. η αμπελος, το κλήμα: la vite

10. η βατζινιά, το κυνόροδο: il rovo canino

11. η βάτη, ο βάτος: il rovo, il rovetto

12. το γιασουμί: il gelsamino

13. η γλυκόριζα: la regolitia, la rigolizia, la ligorizia

14. το δενδρολίβανο, το ροσμανί: l’osmarino, il rosmarino, il ramarino

15. η κανέλα: la canela

16. η κάσια: la cassia

17. η καππαριά: il capparo, il cappero

18. ο κιοσός: l’edera, l’ellera

19. η κλεμαξίδα: il viborno, il viburno, la lantana

20. η κουφοξυλιά: il sampuco

21. το λεϊλάκι: i secchi amori

22. το λιβάνι: l’albero dell’incenso

23. ο λωτός: il loto

24. η μερτινιά: il mortello, il mirto, il mirtidano

25. η μοσκοκαρυδιά: l’albero della noce moscata

26. το μοσκοκάρφι: l’albero del garofalo

26. η μυστικιά: il tamarice, la tamarigia, il tamarigio, il tamarisco, il tamarisso

27. η ντζενέβρα: il ginepro

28. ο πίξος: il bosso

29. ο ράμνος: il ramno, la marucca, la spina giudaica

30. η ροδοδάφνη: il rododafne, l’olcandro

31. η σαβινιά: la savina, la sabina, la savinella

32. η σπαρτιά, ο σπάρτος: la ginestra

33. το στουράκι: storace

34. το σχινάρι, ο σχίνος, ο αγριόσχινος: lo shino, il lentisco, il lentiscio

35. η τριανταφυλλιά: rosaio

36. η φιλύρα: il ligustro

37. η φούντα: la betula

 

 

Οι βαθμοί της εδικοσύνης από τη μεριά των αρσενικών

I gradi do consanguinità dalla parte de’ maschi

 

1. ο αποπάππους: il trisavolo

2. ο προπάππους: il bisavolo

3. ο πάππους: l’avolo, il nonno

4. ο κύρης, ο πατέρας, ο γονιός: il padre

5. ο υιός: il figlio, il figliuolo

6. το εγγόνι, ο έγγονας: nipotino, ò nipote rispetto al nonno, ò alla nonna

7. το προεγγόνι: il figliuolo del nipotino

8. το απεγγόνι: il nipote del nipotino

9. ο αδελφός: il fratello

10. ο ανειψιός, ο πρώτος, ο δεύτερος, και ο τρίτος: il nipote, ciòè, il figlio del fratello, ò della sorella nel primo, secondo, e tertio grado

11. ο θειός, ο μπάρμπας: il zio

12. ο προθειός, ο μεγάλος θειός: il drande zio

13. ο αποθειός, ο πλέον μεγάλος θειος : il più grande zio

14. ο αξάδελφος, ο πρώτος, ο δεύτερος, και ο τρίτος: il cugino nel primo, secondo, et terio grado

 

 

Οι βαθμοί της εδικοσύνης από τη μεριά των θηλυκών

I gradi do consanguinità dalla parte delle femine

 

1. η απομαμμή, η απομαδόνα: la trisavola

2. η προμαμμή, η προμαδόνα: la bisavola

3. η μαμμή, η μαδόνα, η γιαγιά, η βαβά, η λαλά, η κυρούλα: l’avola, la nonna

4. η μάνα, η μητέρα: la madre

5. η κόρη, η θυγατέρα: la figlia

6. η εγγόνη: la nipotina, ò nezza, ciòè la nipote rispetto al nonno, ò alla nonna

7. η προεγγόνη: la giglia della nezza

8. η απεγγόνη: la nezza della nezza

9. η αδελφή: la sorella

10. η ανεψιά, η πρώτη, η δεύτερη, η τρίτη: la nipote ciòè la figlia del fratello, ò della sorella nel primo, secondo e tertio grado

11. η θειά, η άμμια: la zia

12. η προθειά, η μεγάλη θειά: la grande zia

13. η αποθειά: la più grande zia

14. η αξαδέλφη, η πρώτη, η δεύτερη, η τρίτη: la cugina nel primo, secondo e tertio grado

 

 

Οι βαθμοί της εδικοσύνης δι’ αφορμή παντρίας από τη μεριά των αρσενικών

I gradi di affinità per cagione di matrimonio dalla parte de’ maschi

 

1. ο ανδράδελφος: il cognato, ciòè il fratello del marito

2. ο γυναικάδελφος: il cognato ciòè il fratello della moglie

3. ο κουνιός, ο κουνιάδος, ο συγγενής: il cognato in generale, et è il vocabolo corrente

4. ο γαμπρός: il cognato, ciòè il marito della sorella

5. ο γαμπρός: il genero

6. ο πεθερός: il suocero

7. ο συμπέθερος: il consuocero

 

 

Οι βαθμοί της εδικοσύνης δι’ αφορμή παντρίας από τη μεριά των θηλυκών

I gradi di affinità per cagione di matrimonio dalla parte delle femine

 

1. η ανδραδελφή: la cognata, ciòè la sorella della moglie

2. η κουνιά, η κουνιάδα, η συγγένησα: la cognata in generale et è il vocabolo corrente

3. η νύφη, η νύμφη: la cognata, ciòè, la moglie del figliuolo

4. η πεθερά: la suocera

5. η συμπεθέρα: la consuocera

 

 

Κατάστιχο των τετραπόδων ζώων των ημέρων

Lista degl’ animali quadrupedi mansueti

 

1. η αγελάδα: la vacca

2. το αγελαδάκι, η μαζέτα: la vaccheta, la giovenca, la manza

3. το άλογο: il cavallo

4. το αρνάκι, το κουζί: l’agnellino

5. το αρνί: l’agnello

6. το βόδι, το βοϊδι, το βούδι: il bue, il bove

7. η βουβάλα: la buffala

8. το βουβάλι: il buffalo

9. η γαδάρα, η γαϊδούρα: lasina

10. ο γάδαρος, το γαδούρι, το γαϊδούρι: l’asino

11. το γαδουρόπουλο, το γαδουράκι, το γαϊδουράκι: l’asinello

12. η γουρούνα, η σκρόφα: la porca, la scrofa

13. το γουρουνάκι: il porchetto

14. το γουρούνι: il porco

15. το δρομεδάριο: il dromedario

16. η καμήλα, το καμήλι: il camélo

17. η κάτα: la gatta, il gatto

18. το κατζάκι: il gattino

19. η κατζίκα, η αίγα, η γίδα: la capra

20. το κατζικάκι, το ριφάκι: il caprettino

21. το κατζίκι, το ερίφι, το ρίφι: il capretto

22. το κουνέλι: il coniglio

23. το κουτάβι: la cagna che hà cagnolini

24. το κριάρι, ο κριός: lariete

25. το λαγονικό: il levriere

26. το μοσχάρι, το δαμάλι: il vitello

27. το μουλάρι: il mulo, la mula

28. ο μπουγάς, ο ταύρος: il tauro

29. το πουλάρι: il poledro

30. το πρόβατον: la pecora

31. ο ροντζίνος: il ronzino, il bidetto

32. η σκύλα: la cagna

33. το σκυλάκι: il cagnolino, il cagnoletto

34. ο σκύλος, το σκυλί: il cane

35. ο τράγος: il becco, il capro

36. η φοράδα, η άλογα: la cavalla, la giumenta

37. ο χοίρος: il verro

 

 

Κατάστιχο των τετραπόδων ζώων των ανημέρων

Lista degl’ animali quadrupedi non mansueti

 

1. το αγριογάδαρο, ο αγριογάδαρος: l’asino salvatico

2. η αγριοκάτζικα, η αγριόαιγα, η αγριόγιδα: la carpa salvatica, la rucicapra

3. το αγριοκάτζικον, το αγριόγιδον: il capriolo, il capriuolo, il cavriuolo

4. η αλεπού: la volpe

5. η ατζίδα, το κουνάδι, ο μοσκοπόντικος: la faina, la fuina

6. η ζαρκόδα, το ζαρκάδι: il daino

7. το καρσάκι: il vaio

8. το καστώρι, ο κάστωρας: il castore

9. ο λαγός: la lepre

10. το λάφι: il cervo

11. η λαφίνα: la cerva

12. η μαϊμού: la scimia, la simia

13. το μεγάλον ζώον: l’alce, il dante

14. το μονοκέρατον: l’alicorno

15. η νυφίτζα, η ποντικονυφίτζα: la mustella, la donnola

16. ο ποντικός: la sorge, il topo

17. ο σκαντζόχοιρος, ο καντζόχοιρος: l’irice

18. η σκιρατούλα: lo schirattolo, lo schiriattolo, lo schiriuolo

19. ο τυφλοπόντικος, ο χαμόρυγας: la talpa

20. το φίλι: l’elefante, il leofante

 

 

Κατάστιχο των τετραπόδων ζώων των αγρίων

Lista degl’ animali quadrupedi fieri

 

1. το αγριογούρουνο, ο αγριόχοιρος: il cinghiale

2. η αρκούδα: l’orso

3. η λέαινα, η λεωνίνα, η λιωνίνα: la leonza, la leonezza

4. το λεωντάρι, το λιωντάρι: il lione

5. το λεωντόπαρδο, ο πάρδαλος: il leopardo, il leonpardo

6. η λύγκα: la lince

7. ο λύκος: il lupo

8. η λύχενα: la lupa

9. η πανθέρα: la pantera

10. ο ρινόκερος: la rinoceronte

11. ο τίγρις: la tigre

12. η ύαινα: lhiena

 

Κατάστιχο καμπόσων λογιών ζωδακιών

Lista d’alquante sorti di animaluzzi

 

1. η ακρίδα: la locusta

2. η αλογόμυγα: la mosca cavallina

3. το ανεμοκάμηλον, το καμηλάκι, το καμελεωντάρι: il cameleone, il cameleonte

4. ο ασκάθαρος: lo scarafaggio

5. η ασπίδα: l’aspide

6. ο βασιλίσκος: il basilico

7. το γαργάρι, η καλέντρα: il gargatone, la tignuala, il bigattolo del formento, il verme che rode le biade

8. ο γρύλλος, ο κουτάλαφας: il grillo

9. το δαμάλι, ο καντηλοσβήστης: il tafano, il taffano

10. ο δράκοντας: il dragone

11. ο ζήζικας, ο ζήζιγας, ο τζίντζικας, ο τζήζικας, ο ντζήζικας: la cicale

12. η ζίνα: sorte di mosca che si trova dentro le rose

13. η κάμπια: la bruca, il bruco, il brucolo

14. η κάμπουρα, ο σκόρος: la tarla

15. η κανθαρίδα: la cantaride, la cantarella

16. ο κοκόρδειλας: il cocodrillo

17. η κόριζα, ο κοριός: la cimice

18. ο κούνουπας, το κουνούπι, το κανάρι: la zanzara

19. η κωλοσαύρα, η κολισαύρα, η σαύρα, η χρυσοσαύλα, η βοστερίτζα, το συλλιγούδι: la lucerta, la lucertola, il ramarro

20. η κωλοφωτιά, η λαμπρινίτζα: la lucciola

21. η μέλισσα: l’ape

22. το μερμίγκι, ο μέρμιγκας: la formica

23. το ματαξαριό: il bombice, il bigatto

24. ο μπιμπίκας: il pedicello, pellicelo, piluccelo, il bolcello, il bacolino, la setola

25. η μύγα, η μύγια: la mosca

26. η όχεντρα, η οχιά: la vipera

27. η πεταλούδα: la farfalla

28. η ρώγια, ο αλιφαντής: il ragno

29. η σαλαμάντρα: la salamandra

30. η σκολόπεντρα, το κάτεργο: la scolopendra

31. η σφαλαγγίδα, το σφαλάγγι: il falangio, lo spalagio

32. η σφήκα: il vespa, il pecchione, il fuco

33. η ταράντουλα: la tarantola

34. η τρώγα: il pidocchio che mangia il fromento

35. το χιλιοπόδαρο: il centogambe, il mille piedi, il porcelletto di sant’antonio

36. η ψήρα: il pidocchio, il pedocchio

37. ο ψύλλος: il pulice

 

Κατάστιχο καμπόσων λογιών καραβιών

Lista di alquante sorti de navigli

 

1. καράβι του πολέμου: varcello di guerra, galeone

2. κουρσάρικο καράβι: varcello di corso

3. πραματευτάδικο καράβι: varcello di mercantia

4. καράβι του φορτωμάτου: varcello di carino

5. καράβι της φωτιάς: varcello di fuoco, brulotto

6. καράβι της φύλαξης: varcello di presidio

7. βλεπτικό καράβι: varcello di guardia

8. καράβι το όποιο τη νύκτα αφτουμένο έχει το φανάρι του: varcello reggente

9. η πουλάκα, η πουλάκρα: polacra

10. η ταρτάνα: tartana

11. η σαϊτιά: saettia

12. το καραμουσάλι: caramusale

13. η σάικα: saica

14. το τζεμπέρι: tsembero, tsimbero

15. η γαλιάτζα, η μαούνα: galeazza, galiaza

16. το κάτεργο: galea, galera

17. η λόντρα: londra

18. η φεργάδα: fregata

19. το μπεργαντί, το αρματωμένο: bergantino

20. η σκαμπαβία: scampa-via

21. η φελούκα: feluca

22. η φούστα: fusta

23. η βάρκα: barca

24. ο σκύφος: schifo, palischermo

25. το σαντάλι: sandalo, schifo grande di saica

26. ο κύρτος: nassa

27. το καΐκι: caico, caichio

28. το πέραμα: tragetto, traghetto

28. το ψαράδικο καράβι: vascello, ò naviglio da pescare

 

 

Τα του καραβιού

Le cose appartenenti alli navigli

 

1. η καρίνα: la carena

2. η πλόρη: la proda, la prora

3. το σπερόνι, το σπερούνι, ο σπηρούνι, η μήτη του καραβιού: lo sperone, lo sprone, la punta del naviglio

4. η πρύμνη, η πρύμη: la poppa

5. η μπαντέρα, η μπαντιέρα, το φλάμπουρο: la bandiera, lo stendardo

6. το φανάρι: la lanterna, il fanale

7. το τιμόνι: il timone

8. το μανίκι του τιμονιού: l’aggiaccio

9. η κουβέρτα: la coperta, la tolda, il ballatoio, il balladore, la corona della nave

10. το αμπάρι: la stiva

11. η σαβούρα: la savorra

12. η σεντίνα: la sentina

13. το κατάρτι, τα κατάρτια: l’arbore, gl’arbori

14. η γάμπια, το καπάσι: la gabbia

15. η αντένα, οι αντένες: lantenna, le antenne

16. οι μπαντερόλες, τα πινέλια: le banderuole, I pennoncelli

17. οι φιλιάντριες: le fiamme, sorte di bandiere, lunghe, puntute

18. τα σκοινιά: le corde

19. τα αξάρτια: le sarte

20. οι γουμένες, τα παλαμάρια: le gumene

21. τα σίδερα, οι άγκoυρες: le ancore, i ferri

22. τα πανιά, τα άρμενα: le vele

23. η μαΐστρα: la vela grande

24. το αρτημόνι: l’artimone

25. η μεζάνα: la mezzana

26. το τριγκέτο: la trinchetta

27. η σκότα: la scota

28. τα κουπιά: i remi

29. ο σκαλμός, το ξύλο στο οποίο δένονται τα κουπιά: il palaschermo, overo il legno al quale si legano i remi

30. οι μπάγκοι: li banchi

31. η κομπάνια: la dispensa, la salvarobba

32. ο φουγός: il fuocone, il focone

33. η σανταμπάρμπαρα: la santa barbara

34. η αρματολογιά: larme dogni sorte

35. οι φωτιές: le bocche da fuoco

36. τα κομμάτια, οι λουμπάρδες: i canoni, i pezzi d’artellaria

37. οι περιέρες, οι πετριέρες: li petrieri

38. τα πορτελέτα: le troniere

 

 

Κατάστιχο καμπόσων καρπών των χορταριών

Lista di alquanti frutti delle herbe

 

1. το αγκούρι: cocomero, cucumero

2. η αγκυνάρα: carcioffo, cacioffolo, articiocco

3. ο χλωρός αρακάς, το χλωρό μπιζέλι: pisello

4. η κάπαρη: capparo, capperó

5. το καρπούζι, το χειμωνικό: melone dacqua, anguria

6. το κολοκύθι: cocozza, cucuzza, zucca

7. η μελιντζάνα: melenzana

8. το ποπόνι, το πεπόνι: melone, mellone

9. το χλωρό ροβίθι, το χλωρό ρεβίθι: cece, cicero

10. το φασόλι, το φασούλι: faggiuolo

11. το φλασκόμηλο: pomo de salvia

12. το χλωροκούκι, το μπακλά: fava fresca

 

 

Κατάστιχο καμπόσων καρπών της γης

Lista di alquanti frutti della terra

 

1. ο αμανίτης, το μανιτάρι: fungo

2. η ύκνη: tartoffolo, tartuffo

3. το χοιρόβοσκο: fungo suile, pan porcino, tartuffone

4. το μοσκομανιτάρι, το μοσκομανίτι: spongiolo, spensola, rossetto, rossiglione

 

 

Κατάστιχο των εξωτερικών μερών του ανθρωπίνου κορμιού

Lista delle parti esterne del corpo humano

 

1. το κεφάλι, η κεφαλή: il capo, la testa

2. η κορφή της κεφαλής, η κορυφή της κεφαλής: il cucuzzolo

3. το απαλό: la parte d'inanti la testa

4. ο κούτικας, το κουτούνι, το γτζινίχι: la parte di dietro la testa, il cozzo

5. το κούτελο, το μέτωπο: la fronte

6. ο σμίληγκας, ο μίληγκας, ο μέληγκας, οι σμιλήγκοι: la tempia, le tempie

7. το αφτί, τα αφτιά: l’orecchio, le orecchie, le orecchia

8. η τρύπα του αφτιού: il buco dell'orecchio

9. το μάτι, τα μάτια: l’occhio, gl’occhi

10. η κόχη του ματιού, η γωνιά του ματιού: l’angolo dell'occhio

11. το ασπράδι του ματιού: il bianco dell'occhio

12. το μαύρο του ματιού: il nero dell'occhio

13. η κόρη του ματιού: la pupilla dell'occhio, la lucciola dell'occhio

14. το ματόφλουδο: la cornea dell'occhio

15. το φρύδι, τα φρύδια: il sopraciglio

16. το ματόφυλλο, η παρπέλα, τα ματόφυλλα, οι παρπέλες: la palpebra, le palpebre

17. τα ματόκλαδα, τα τζίνορα: i peli delle palpebre, i nepitelli

18. η μήτη: il naso

19. η άκρια της μύτης: la punta del naso, la pizza del naso

20. το ρουθούνι, το ρθούνι, τα ρθούνια: la narice, le nerici

21. το καλαμορούθουνο: la canna del naso

22. το μάγουλο, τα μάγουλα: la guancia, le guancie

23. το στόμα: la bocca

24. το χείλι, τα χείλια: il labbro, le labbra

25. η ριζοδοντιά, η τζιντζίβα, οι ριζοδοντιές, οι τζιντζίβες: la gengia, la gengiva, le gengie, le gengive

26. το δόντι, τα δόντια: il dente, li denti

27. η γλώσσα: la lingua

28. το γλωσσοδέτι, το αντίγλωσσο: il filo di disotto la lingua

29. το σταφυλίτζι, ο κορφίτης, η λουνέτα: l’ugola, l'uvola, la columella

30. ο ουρανίσκος: il palato della bocca

31. τα ούλια: i due lati della bocca

32. η μάσκα, το κατασάγουνο, οι μάσκες, τα κατασάγουνα: la mascella, le mascelle

33. το σαγόνι, το πηγούνι: il mento

34. το πρόσωπο, η μούρη, όψη, το σουσούμι: la faccia

35. ο λαιμός: il collo

36. τα λίγκια: le due bande destra e sinistra del collo

37. η τράχηλος: la coppa, la nucca

38. ο κόμπος του λαιμού, το καρύδι του λαιμού: la noce della gola, il nodo della gola, il boccone di Adamo

39. ο λάρυγκας, ο λάρουγκας: il larince

40. τα κλειδιά: le clavicole

41. το στήθος, το στήθι, το αστήθι: il petto

42. το στηθοκόκαλο, το καρδιοκόκαλο, το καρδιοχούλιαρο: lo sternone, la forcella

43. το βιζί, τα βιζιά: la poppa, le poppe, la poppina, le popine, la zinna, le zinne, la tetta, le tette, la mammella, le mammele

44. η ρώγα του βυζιού: il capezzolo, ò il capitello, ò il capparello, ò il cancello della poppa

45. η κοιλιά: il ventre, la pancia

46. το φάλι, το αφάλι, ο αφαλός: l’ombilico, il bellico

47. το κτένι, το απόκτενο: il pettineggio, il pettenicchio, il pettigone

48. το μπράτζο, το χέρι, τα μπράτζα, τα χέρια: il braccio, le braccia

49. ο άγκωνας, οι αγκώνοι: il gomito, li gomiti

50. η αμασκάλη, οι αμασκάλες: lascella, le ascelle

51. το χέρι, τα χέρια: la mano, le mani

52. ο γρόθος, οι γρόθοι: il pugno, li pugni

53. η παλάμη, οι παλάμες: la palma della mano, la vola

54. η φούχτα, οι φούχτες: la rascetta, le rescette

55. το δάκτυλο, το δακτύλο, τα δάκτυλα, τα δακτύλια: il deto, li deti, il dito, le dita

56. το νύχι, τα νύχια: l’unghia, le unghie

57. η παρανυχίδα: la stremità della pelle che è sopra le unghie

58. οι αντζίδες: le pipite delle dita, i peteriggi delle dita, le reduvie

59. οι αρμοί των δακτύλων, οι κλειδώσεις των δακτύλων: i nodi delle dita

60. ο νώμος, οι νώμοι: la spalla, le spalle

61. η ράχη: il dosso, il dorso

62. τα νεφρά, τα νεφριά: i lomb

63. τα πλευρά: i lati

64. τα λαγώνια, τα λαγκώνια: i fianchi

65. το κωλοράδι, το πλινάρι, κουφέστο, ο σκροπιός: il groppone, il sopraculo

66. τα κωλομέρια, τα κωλόμηλα: le natiche

67. το μισoσκέλι: il perineo

68. ο πάτος, το κωλομπάρι, ο κώλος: il federe, il fondamento, il culo

69. ο γοφός, το σταυρί, οι γοφοί, τα σταυριά: la anca, le ance

70. η σάρκα: le parti vergognose

71. το μερί, τα μεριά: la coscia, le coscie

72. το ριζομέρι, τα ριζομέρια: l’anguinaglia, le anguinaglie

73. το κούγιαυλο, το ποδάρι, τα καύγιαλα, τα ποδάρια: la gamba, ò l’osso della gamba, le gambe, ò le ossa delle gambe

74. η άντζα, το αντζί, το καντζίλι, οι άντζες, τα αντζιά, τα καντζίλια: il garretto, il garletto, i garretti, i garletti

75. το ψαχνό, το ψαχνί, τα ψαχνά, τα ψαχνιά: la polpa della gamba, le polpe delle gambe

76. το γόνατο, τα γόνατα: il ginocchio, i ginocchi

77. το καρύδι του γονάτου, τα καρύδια των γονάτων: la mola, ò la noce del ginocchio, le mole, ò le noci delli ginocchi

78. το ποδάρι, το πόδι, τα ποδάρια, τα πόδια: il piede, i piedi

79. ο αστράγαλος του ποδαριού, οι αστράγαλοι των ποδαριών: la nocca, ò la cannola del piede, le nocche, ò le cannole depiedi

80. το κτένι του ποδαριού, τα κτένια των ποδαριών: il tarso, i tarsi

81. η φτέρνα, οι φτέρνες: il calcagno, le calcagna

82. η πατούνα, η πατούχα: la piota, ò la pianta del piede, le piote, ò le piante de’ piedi

83. τα δάκτυλα των ποδαριών, τα δακτύλια των ποδαριών: li deti, ò le dita de' piedi

84. η μήτη του ποδαριού, η μήτες των ποδαριών: la punta del piede, le punte de’ piedi

85. το πετζί του κορμιού, το δερμάτι του κορμιού: la pelle

86. το οξώπετζο, το ξώπετζο, το απανόπετζο: la sopradelle, l’epidermio

87. οι πόροι του πετζιού, τα τρυπαράκια του πετζιού: i pori della pelle

88. το μουνί, η μουνάρα: natura grande di donna

89. τα αρχίδια, τα διδύμια: i testicoli, i sonagli, le balottole, le palle

90. η ψωλή: η σάρκα του ανδρός

 

 

Κατάστιχο των εσωτερικών μερών του ανθρωπίνου κορμιού

Lista delle parti interne del corpo humano

 

1. το κάκαρο, το κρανίο, το κόκαλο της κεφαλής: il teschio, il cranio, il craneo

2. ο μυαλός της κεφαλής: il cervello

3. ο βορβός του ματιού: tutta la massa dell'occhio

4. τα σφονδύλια: le vertebre

5. το ραχοκόκαλο: la schiena, le ossa della schiena

6. η πλάτη, οι πλάτες: la paletta della spalla, le spalette dello spallo

7. το καταπινάρι, ο γούργουρας, η γούλα: la gola, la cannagola, l'esofago. il gorgozzolo, la strozzolo

9. η γαργαλίδα, οι γαργαλίδες: le grandule, le ghianduccie, le gangole, le gavigne, le cocoie

10. το στομάχι: lo stomaco, il ventricolo

11. η τραχεία: la trachea arteria

12. ο σφλύγκουνας, το σφυλγούνι, το πνεμόνι, το πλεμόνι: il polmone, pulmone

13. η καρδιά: il cuore

14. το διάφραμα, κάποιος ποντικός οπού χωρίζει την καρδιά και το πνεμόνι από το σικότι και τη σπλήνα: il diafragma

15. το σικότι, το σκότι: il fegato

16. η σπλήνα: la milza, la ratta

17. το νεφρό, το νεφρί, τα νεφρά, τα νεφριά: il reno, i reni, il rognone, i rognoni

18. τα σωτικά, τα σωθικά, εντόσθια, τα σπλάχνα: le viscere, le intestina

19. τα άντερα, τα έντερα: le budella

20. το μεσεντέριο, κάποιο πετζί χοντρό και παχύ, οπού είναι εις τη μέση των αντέρων: il mesenterio

21. το επίπλοο, κάποιο πετζί ψιλό και παχύ, οπού σκεπάζει τα άντερα: l’epiplo, cerra membrana sottile e grassa che cuopre le intestina

22. η μήτρα: la matrice

23. η φούσκα: la vescica, la vesciga, la vessica, la vesica

24. το υποκοίλι, το ποκοίλι: l’epigastro, il basso ventre

25. το κρέας, το κριάς, το κριάσι: la carne

26. οι ποντικοί: i moscoli

27. το γλινό, η γλίνα, το άλειμα: il grasso, il sevo, la songia, la sunga

28. τα κόκαλα: le ossa

29. ο μυαλός των κοκάλων: la midolla

30. οι παγίδες: le coste

31. τα τρούγανα, τα τρώγανα, τρωγανάδια, τα τραγανάδια: le cartilagini, i tenerumi

32. τα νεύρα: i nevri

33. οι τζίπες, το πετζάκια: le membrane

34. οι αρτηρίες: le arterie

35. οι φλέβες: le vene

 

 

Κατάστιχο των χυμών του ανθρωπίνου κορμιού

Lista de gl’humori del corpo humano

 

1. το αίμα: il sangue

2. το φλέγμα, το φλέμμα: la pituita, la flemma, il la flegma

3. η χολή: la bile

4. ο χυλός: il chilo

5. το γάλα: il latte

6. η σπορά, ο σπόρος, το σπέρμα: il sperma

 

 

Κατάστιχο των περισσευμάτων του ανθρωπίνου κορμιού

Lista de gl’escrementi del corpo humano

 

1. το μαλί, η τρίχα: il pelo

2. τα μαλιά: il capegli

3. οι τρίχες: i peli

4. η πιτερίδα, η πιστερίδα, η ψαχνίδα, η κάσα: la forfora

5. τα δάκρυα: le lagrime

6. η βρόμα του αφτιού, η ρίπα του αφτιού, ο ρίπος του αφτιού: la puzza dell'orecchio

7. η μύξα: il mocco

8. το φτύσμα, τι φτύμα: lo sputo

9. τα σάλια: la saliva, la bava

10. τα νύχια: le unghie

11. το κατουριό, το κάτουρο, το κατουρημα: l’orina, l'urina

12. τα καταμήνια, το αίμα, η τάξη, η συνήθεια, τα φυσικά των γυναικών: le menstrue delle donne, i mesi, il marchese, la fluenza

13. η κοπριά: lo sterco

14. ο ίδρος, ο ίδρωτας: il sudore

15. τα λόχια, τα ύστερα τη γέννας, το άκλουθο της γέννας: la secondina, le seconde

 

 

Κατάστιχο των ασχήμων σημαδιών του ανθρωπίνου κορμιού των μεγάλων

Lista delli notabili diffetti del corpo humano

 

1. η αλληθωριά: l’esser bieco

2. η βερβεριά: il tartagliare

3. η βρομομητιά: la puzzolenza del naso

4. η βρομοστομιά: la puzzolenza della bocca

5. η βουβάδα: la mutezza

6. η ζερβοχεριά: l’esser mancino

7. η ζουγκλάδα, η ζουρλάδα: l’esser stroppiato

8. η ζόμπα, η καμπούρα: la gobba

9. η κιτρινάδα, η ντζαφράνα, η ντζαφρανάδα: la steritia

10. η κουλάδα: l’esser stroppio di mano

11. η κουτζάδα: la zoppaggine

12. η κουτζομητιά: l’havere il naso schiacciato

13. η κουφάδα: la sordità

14. η κουφοδοντιά: l’havere il denti rari

15. η λιγνάδα, η λιγνιά, η γλινάδα, η γλινιά: la magrezza

16. η μπουδουριά: lesser nano

17. οι βλακομάδες, τα ξευλογιάσματα: i segni delli vaiuoli

18. η σαποδοντιά: l’havere i denti guasti

19. η στείρωση: la sterilità, l'esser sterile la donna

20. η στραβάδα: l’esser guercio

21. η στραβοστομιά: l’haver la bocca storta

22. η τζευδιά: la balbezza

23. η τυφλιά, η τύφλα, η τυφλάδα, η τυφλάγρα: la cecità, la cechità, la cechezza, la cecaggine

24. η φαλακράδα: la calvezza, il calvitio

25. η φαρδοστομιά: l’haver la bocca troppo larga

26. η χλωμιά, η χλωμάδα: la pallidezza

 

 

Κατάστιχο των ασχήμων σημαδιών του ανθρωπίνου κορμιού των μικρών

Lista delli piccoli diffetti del corpo humano

 

1. η ελιά: il neo, il nevo

2. η ζαρωμάδα: la ruga alla faccia

3. το κότζι: la verruca

4. το σπιρί, το κουκούδι: la broggia, il broggiotto, il broffola, la pustula

5. η μπουκαρέλα, το ξεφύσσισμα: la bolla alle labbra

6. η τζεπράδα, η τζέπρα, η πικνάδα: la lentiggnine

7. η τζίμπλα, η τζιμπλιά: la lippitudine

8. η τζίπα, η ατζίπα: la maglia dell'occhio

9. η φούσκα: la vescica

 

 

Κατάστιχον των λουλουδιών

Lista defiori

 

1. το αγραβάνι: il fiore dell’albero di salomone

2 η αίγια: i minuti pensieri, la fiammola, il fior di Giove

3. το αμπερεμποΐ: la battisecula, la batiisegola

4. το ασεκικουπέ, το σκουλαρίκι: l’aquilegia, l’aquilina

5. το γαρόφαλο: il garofano, il garofilo

6. ο γκιρίτλαλες: il ranonculo bianco e rosso

7. οι δενδρογιές, τα ζαμοπόια: la viola mammola

8. ο ζενρεκαδές: il narcisso

9. το ζιμπούλι, το ζαυλακούδι: l’hiacinto, liacinto

10. το ζουλφεγκιάρ: il matrtagone, et l’hemerocalle

11. ο ήλιος, το ηλιοτρόπιο: l’heliotropio, l’eliotropio

12. το ιασουμί: gelsomino

13. το ιντζιλδισικέκ: il lilio convallio

14. οι καπουτζίνες: la calcatripa

15. το κιακαναλάλε: la margarita, la bellide

16. το κουτζεφιφλάλε: il ranonculo

17. η κρίνα: l’iride, la gladiola, il gladiolo, il giglio azurro, ò pavonazzo

18. ο κρίνος, το ζαμπάκι: il fiordaliso

19. ο λαλές: la tulipa, il tulipano

20. το λαγόψωμο, το μπουγουρμείρεμ: il ciclamin

21. ο μάκος: la peonia

22. το μαναξιλαλέ: lanemone

23. η μαργαρίτα: la calendula, la caltha

24. οι μενεξέδες, οι χαμοβιολέτες: le viole

25. το μουσκερεμέ: muschio greco

26. το μοσκόροδο: rosa muschiata

27. το νεκρολούλουδο: il fior di morto

28. το νούφαρο: la nimfea

29. η ντεμπερόζα: la tuberosa

30. η παπαρόνα: il papavero

31. οι πασχαλιές: i secchi amori, la ghianda unguentaria dell’indie

32. το σκορόλοδο: rosa servatica

33. τα σπάρτα: la ginestra

34. το σπαθόρι: l’amaranto, il fior veluto, il fioveluto

35. τα τζεγκκίλια: la gionchiglia

36. η τζουρεοτού: la nigella

37. το τουτζααδέ: l’imperiale

38. το τριαντάφυλλο: la rosa comune

39. το φράγκικο τριαντάφυλλο: la centifoglie

40. οι φιλάδες: loleandro, il rododafne

41. οι φουγκέτες: lottonna

42. η χαμόμηλα: la camomilla

 

 

Τα του μαγειρειού

Le cose appartementi alla cucina

 

1. η αθρακούφη, η ανθρακούφη: la braggiuola, la brascuola, la brasciola

2. το αλάτι, το αλάτζι, το άλας: il sale

3. το αλατερό: la saliera

4. το αλεύρι: la farina

5. το αλογοσίδερο: il capifuoco, lalaro

6. τα απλαδένια: i tondi

7. η αχιλιά, η στάκτη: la cenere

8. η βελώνη, το σουγλάκι οπού λαρδώνουνε: la lardatoia, la lardaruola, il lardario

9. το βούτουρο: il butiro

10. το γδι, το ιγδί, το γουδί: il mortaio

11. το γδοχέρι: il pestaio

12. οι δαυλοί: il tizzoni

13. ο ζαφράς, ο ζαφοράς: il zaffrano

14. η ζάχαρη: il zuccaro

15. το ζυμάρι: la pasta

16. η ήσκα: la esca, il cencio

17. ο καιημάς: pestaruola da minuzzar la carne, le herba, e simili

18. η κανέλα: la canella

19. ο καπνός: il fumo

20. η καρβουνιά: la brascia ardente

21. τα κάρβουνα: i carboni

22. το κόσκινο: il crivello

23. το σιδερένιο κόσκινο: lo scotitoio, il mestolone da colare ò passare favetta & c.

24. ο κουβάς: la secchia di legno

25. το κουκούμι, το σιδερικό: la brocca grande di metallo

26. η κουτάλα, η χουλιάρα: la cochiara

27. το λάδι: l’olio, loglio

28. το λαδικό: l’orcio, ò lorciolo

29. το λαρδί: il lardo

30. το λεκάνι: il catino, il catinello, la catinella, la conca

31. η μασιά: la moglieta

32. τα μοσκοκάρυδα: la moscata noce

33. τα μοσκοκάρφια: il garofalo

34. το μπίκι: la brocca, il coppo

35. το μιαστήρι, το ρεπίδι: il ventaglio, il ventaio

36. ο νεροχύτης: la lavatrina, il lavatoio, lacquaio, lo scacquatoio

37. το ξίδι: l’aceto

38. τα ξύλα: le legna

39. η ξύστρα:la grattuggia

40. το παχούρι: la ghiotta, la ghiottola, la cioppa, la cazzuola

41. τα πιάτα: le scodelle

42. το πιπέρι: il pepe, il pevere

43. η πλασταριά, το σινί: la tortiera

44. το προζύμι: il levame, il levito, il livieto, la levatura, il fermento

45. η πυράγρα, η πυροστιά: la tanaglia da fuoco

46. τα πυριοβολικά: il focile

47. η ραχνιά: il fuligine

48. η ρόδα όπου γυρίζει το οφτό: il tornatosto

49. το σατήρι: lo spacchino

50. η σιδεροστιά: i trepiedi

51. η σίκλα: la secchia di metallo

52. το σινί: tortiera di rame

53. η σκάρα: la gradella, la graticola

54. η σκάφη, ο τεχνές ή το σεντούκι οπού ζυμώνουνε μέσα: la madia

55. η σκούπα, η φλοκαλιά, η φροκαλιά, η σαρωνιά, το σάρωμα: la scopa

56. τα σκουτέλια, τα τεψιά: i piatti

57. η σούγλα, η σούβλα: lo spiedo

58. οι σπέτζιες: le spetie

59. η στάμνα, το σταμνί: la brocca di terra da asqua

60. το σφουγγάρι: lo struffione, lo strulfione

61. ο ταβάς: il testo

62. ο τανός, το μαγκάλι: il fogone portatile di ferro

63. το τηγανάκι: la padeletta, la padellina

64. το τηγάνι: la padella

65. ο τέντζερες: la pignata di metallo

66. το τζέτζερο: il gengivo

67. οι τζιμπλίδες: le scintille

68. η τζουγκράνα: la spatola da fuoco, ò forno, l’attizzatoio, il zampone, il fustigone

69. το τζουκάλι: la pignata, ò pignatta di terra

70. το τραπεζοφουγότανο: il scaldavivande

71. το τρυποχουλιάρι, η τρυπητή χουλιάρα, η τρυπητή κουτάλα: la mestola, la cazza da schiumare, il cucchiaro forato da schiumare

72. το τυρί: il formaggio

73. η τυροξύστρα, η τυροξύστρια: il grattacascio

74. η φλόγα: la fiamma

75. ο φουγλάρος: il camino, il fuocolare

76. ο φούρνος: il forno

77. το φτιάρι: la palla da fuoco, et da forno

78. η φυσσούνα, το φυσσερό, το φυσσούνι: il mantice

79. η φωτιά, η στιά: il fuoco

80. ο χάλικας, η η πυριοβολόπετρα, η πυριόπετρα, η τζακομακόπετρα: la pietra fuocaia

81. το χάλκωμα, το χάρκωμα, το κακάβι, το χαρανί: la caldaia, il caldaio, la caldara, il caldaro

82. το χαλκωματάκι, , το χαρκωματάκι, το κακαβάκι, το χαρανάκι: il caldaruolo, il calderino, la caldaruola

83. το χαζάνι: calderone: il calderone

 

 

Κατάστιχο των μετάλλων

Lista de’metalli

 

1. το ασήμι: l’argento

2. το ατζάλι: l’acciaio, lacciale

3. το λατού: lottone, il liottone

4. το μάλαμα: loro

5. το μολύβι: il piombo

6. το μπρόντζο, ο μπρόντζος: il bronzo

7. το πετάλι: lorimpele, loripello

8. το σίδερο: il ferro

9. το στάνιο: lo stagno

10. το χάλκωμαμα, ο χαλκός: il rame

 

 

Καμπόσα μετέωρα πύρινα

Alquanti meteori ignei

 

1. η αστραπή: il baleno, il folgore

2. το άστρο το πεφτούμενο: la stella cadente

3. το άστρο το τρεχάμενο: la stella corrente

4. το αστροπελέκι: la saetta, il fulmine

5. το δοκάρι: il travetto

6. η κουμέτα, η κομέτα, ο κομίτης: la cometa

7. ο σαντέρμος: il sant’ elmo

 

 

Καμπόσα μετέωρα φωτερά

Alquanti meteori lucidi

 

1. οι βέργες: le verghe

2. η κιαρασελέτη, το δοξάρι, η δόξα του ουρανού: l’iride, l’arco celeste, l’arco baleno

3. η παρασελήνη: la paraselene, la contraluna

4. το στεφάνι: la corona

 

 

Καμπόσα μετέωρα νερώδη

Alquanti meteori acquei

 

1. η βροχή: la pioggia

2. η καταχνιά: la caligine

3. το μάννα: la manna

4. η πάχνη, η παγωνιά: la brina

5. τα σύνεφα: le nuvole

6. το χαλάζι, το χαλάντζι: la grandine, la gragnuola

7. το χιόνι: le neve

8. η ψιχάλα: la piovetta, la piovicina

 

 

Καμπόσα μέτρη των πραγματειών

Alquante misure di derrate

 

1. το βουτζί: la botte

2. το βαρέλι: il barile

3. ο κιλές: il sestaio

4. το μέτρο: la misura

5. το μόδι: il moggio

6. το πινάκι: lo staio, lo staro

7. η πίντα: la pinta

 

 

Καμπόσα μέτρη του μάκρους & του πλάτους & του φάρδους & της ψηλότητος & του βάθους

Alquante misure di lunghezza, di larghezza, di altezza, di profondità

 

1. το δάκτυλο, το παρμάκι: il deto

2. το μίλι: il miglio

3. τα τρία μίλια, η λέγα: le tre miglia, le lega

4. η οριά, η οργιά: la pertica

5. η πήχη: il pico, il braccio

6. η πιθαμή: il palmo

7. το ποδάρι: il piede

 

 

Κατάστιχο των δώδεκα μηνών του χρόνου

Lista de’ dodici mese dell’anno

 

1. ο Γενάρης: Gennaio

2. ο Φλεβάρης, ο Φεβρουάριος: Febraio, febraro

3. ο Μάρτης, ο Μάρτιος: Marzo

4. ο Απρίλης, ο Απρίλιος: Aprile

5. ο Μάις, ο Μας, ο Μάιος: Maggio

6. ο Πρωτούλης, ο Θεριστής, ο Ιούνιος: Giugno

7. ο Δευτερούλης, ο Αλωνιστής, ο Ιούλιος: Luglio, Giuglio

8. ο Άγουστος, ο Αύγουστος: Agosto

9. ο Σετέβρης, ο Σεπτέβρης, ο Σεπτέμβριος: Settembre

10. ο Οκτώβρης, ο Οκτώβριος: Ottobre

11. ο Νοέβρης, ο Νοέμβρης, ο Νοέμβριος: Novembre

12. ο Δεκέβρης, ο Δεκέμβριος: Decembre

 

 

Οι εφτά ημέρες της εβδομάδας

Sette giorni della settimana

 

1. η Κυριακή: la Domenica

2. η Δευτέρα: il lunedi

3. η Τρίτη: il martedi

4. η Τετράδη: il mercordi, il mercoledi

5. η Πεύτη, η Πέφτη: il giovedi

6. η Παρασκευή: il venerdi

7. το Σάββατο: il Sabato

 

 

Η μονέδα οπού περνά εις την Τουρκιά

La moneta che passa in Turchia

 

1. το φλουρί το βενέτικο, το τζεκίνι, το οποίο αξίζει δυόμησι γρόσα: il zecchino, che vale due scudi e mezzo

2. το όγκρινο φλουρί, το ποίο αξίζει δύο γρόσα και ένα ρούπι: l’ungaro, che vale due scudi e un quarto

3. το σερίφι, το οποίο αξίζει πάλι δύο γρόσα και ένα ρούπι: il serifo, che vale ancora due scudi e un quarto

4. η σιβιλιάνα, η οποία περνά για ένα γρόσι και έξι παράδες: il lione che passa per un scudo e due parà

5. το γρόσω, το γρόσι, το ριάλι, το οποίο αξίζει εκατόν είκοσι άσπρα: lo scudo, ò, piastra che cale aspri 120

6. η ζολότα, η οποία αξίζει ογδόντα άσπρα: la zolota che vale aspri 80

7. το τούλτι, το οποίο αξίζει σαράντα άσπρα: la tulta ò mezza zolota, che vale aspri 40

8. το ρούπι, το ποίο περνα για άσπρα τριάντα ένα: il quarto di lione, che passa per aspri 31

9. το κοσάρι οπού αξίζει άσπρα είκοσι: il cosaro, che vale vale aspri 20

10. το δεκοκτάρι, οπού αξίζει άσπρα δεκοκτώ: il decoctaro, che vale aspri 18

11. το τιμίνι, το ποίο αξίζει δέκα άσπρα: il temino, che vale aspri 10

12. η μπάμπκα, η οποία αξίζει εννιά άσπρα: la bambca, che vale aspri 9

13. το πεντάρι, το οποίο αξίζει άσπρα πέντε: il pendaro, che vale aspri 5

14. ο παράς, ο οποίος αξίζει τρία άσπρα: il para, che vale aspri 3

15. το δυάρι, το οποίο αξίζει δύο άσπρα: il diaro, che vale aspri 2

16. το άσπρο, το ποίο αξίζει τέσσαρες φόλες: l’aspro, che vale fole 4

17. η φόλα, το μαγκούρι: la fola, che è più bassa moneta

 

 

 

Κατάστιχο των νερών οπού καθημερινά πίνονται

Lista dell’acque che si bevono ordinariamente

 

1. το νερό της βροχής, το νερό το βρόχινο, το βροχινόνερο: lacqua di pioggia, lacqua piovana

2. το νερό της βρύσης, το νερό το βρύσινο: l’acqua di fontana

3. το νερό στης στέρνας, το στερνόνερο: l’acqua di cisterna

4. το νερό του πηγαδιού, το νερό το πηγαδίο: l’acqua di pozzo, lacqua pozzara

5. το νερό του ποταμού, το νερό το παταμίσιο: l’acqua di fiume

6. το νερό το τρεχάμενο: l’acqua corrente

7. το νερό της λίμνης, το νερό το λιμνήσιο: l’acqua di lago

8. το νερό του χιονιού, το νερόχιονο: l’acqua de neve

 

 

Κατάστιχο των νερών οπού καθημερινά δεν πίνονται

Lista dell’acque che non si bevono ordinariamente

 

1. το νερό της θάλασσας, το θαλασσόνερο: l’acqua marina

2. οι θέρμες: le acqua natutalmente calde, et minerali

3. το νερό το γλυφό, το γλυφόνερο: l’acqua dolcigna

4. το νερό το αλμυρό, το αρμυρόνερο: l’acqua amara ò salsa

5. το νερό το άνοστο, το ανοστόνερο: l’acqua insipida

6. το νερό το θολό, το θολόνερο: l’acqua torbida

7. το νερό το βουρκιασμένο: l’acqua fangosa

8. το νερό το άτζαλο, το ατζαλόνερο: l’acqua sporca

9. το νερό το χαλασμένο και βρομερό: l’acqua guasta, et puzzolente

10. το νερό το σκουλικιασμένο: l’acqua vermiculata

11. το νερό το φαρμακεμένο: l’acqua auvelenata

 

 

Κατάστιχο κάποιων νερών με τέχνη καμωμένων

Lista di alcune acque fatte con arte

 

1. η αλισιά, η αλισίβα, η αλουσιά: la liscia, la lisciva

2. το ασημόνερο: l’acqua forte

3. το νερό το βραστό, το βραστόνερο: l’acqua bollita

4. το νερό το γιατρικό: l’acqua medicinale

5. το νερό το ζεστό, το θερμό: l’acqua calda

6. το μελόνερο: la molsa, lacqua mele

7. το σαπουνόνερο: il saponaccio

8. το νερό το σιδεροπυρωμένο: l’acqua di fucina, nella quale si smorza il ferro infuocato

9. ο τζίρος: l’acqua di latte, il sero

10. το ψωμόνερο: l’acqua battuta con midolla di pane

11. το κριθαρόνερο: l’acqua orgiata, l’acqua cotta, la tisana

 

 

Κατάστιχο κάποιων ρεμπικαρισμένων νερών

Lista di alcune acque distillate

 

1. το αθόνερο, το ανθόνερο: lacqua nanfa, ò lanfa

2. το γαθάγγελι: lacqua dangioli

3. το κανελόνερο: lacqua di canela

4. τα νερά τα μυρωδικά: le acque aromatiche, ò odorarie

5. το ρακί: lacqua di vita, lacqua ardente

6. το ροδόσταμα, το τριανταφυλλόνερο: lacqua di rose

 

 

Κατάστιχο των οσπρίων

Lista delegumi

 

1. ο αρακάς:il pisillo, il bisello

2. το κεχρί: il miglio

3. το κουκί: la fava

4. το λαθούρι: il lupino

5. το ρίζι: il riso

6. το ροβίθι, το ρεβίθι: il cece, il cicero

7. το στραγάλι, το τρωγάλι: il cece arrostito

8. η φακή: la lenticchia

9. το φάρο, ο κουρπάς: il farro

10. το φασόλι, το φασούλι: il fagiulo

 

 

Κατάστιχο των πανιών

Lista delle tele

 

1. το αλαντζαδένιο: tela vergata

2. το αλεύκιο: tela non biancheggiata

3. το ανήψητο: tela de filo cruda

4. το γιεμενί: tela di Persia

5. ο δήμιτος: fustagno

6. το ντολαντίτικο: tela dOlanda, tela battista

7. το καναβάτζο: tela grossa da imballare, telaccia

8. το καναβένιο: tela di canape

9. το λινό: tela di seta

10. το μεταξένιο: tela di bambaca

11. το μπαμπακερό: tela di bambace

12. το μουσελί: tella sottile di bambace

13. το σκάμαντρο: bambacina, bambagina, bambagino, bambagiula, bambasina

14. το τερλίκι, το φιτιλί: tela sotile vergata

15. το τουλπάνι: tela da turbante

 

 

Κατάστιχο εκείνων οπού είναι στο περιβόλι

Lista di quelche c’è nel giardino

 

1. τα χόρτα, τα χορτάρια: le herba

2. τα λουλούδια, τα πούλουδα: I fiori dellherbe, e de glalberi non fruttiferi

3. τα φύλλα: le foglie dell’herbe, e de gl’alberi

4. οι καρποί: i frutti dell’herbe, e della terra

5. οι σπόροι: le semenze

6. οι ρίζες: le radici

7. τα δένδρα: gl’alberi

8. τα άθη, τα άνθη: i fiore de’gl’alberi fruttiferi

9. τα πωρικά: i fruti deglaberi

10. τα κλήματα, οι αμπέλοι: le viti

11. οι κληματαριές, οι κρεβατίνες: le pergolate, le compluviate viti

12. οι καταβολάδες: le piovani, le posticcie, le propagini

13. οι πρασιές: i quadretti

14. οι πρασοδένδρες: i seminari

15. οι βρύσες: le fontane

16. τα πηγάδια: i pozzi

17. τα μαγκανοπήγαδα: i pozzi da ruota

18. τα κηλωνοπήγαδα: i pozzi daltalena

19. τα αυλάκια, οι ποτιστάδες: i rii

20. οι στράτες: i viali

 

 

Κατάστιχο των ατιμήτων πετρών

Liste delle pietre pretiose

 

1. η αρναούρα: agata

2. το διαμάντι: diamante

3. η κρανάτα: granato

4. ο λάπις: lapis, lapis lazuri

5. το μαργαριτάρι: perla

6. το μπαλάσι: balasso, balascio

7. το περουζέ: turchesa

8. το ρουβί: rubino

9. το σαφίρι: zafiro

10. το σμαράγδι: smeraldo

11. το τοπάζι: topatio

12. του φιδιού το μάτι: l’occhio di serpente

13. του φιδιού το κέρατο: la lingua di serpente

 

 

Καμπόσων λογιών ξεχωριστές πέτρες

Alquante sorti di pietre segnalate

 

1. το αλάβαστρο: alabastro

2. η άμπρα, το άμπαρι: ambra, ambaro

3. η ιάσπιδα: iaspide, diaspro

4. η καλαμίτα, ο μαγνήτης: calamita, adamante

5. το κεχριμπάρι: ambra rgisa, ambracane

6. το κουράλι: corallo

7. η κρατητήρα: pietra d’aquila

8. το κρυστάλλι, το κρουστάλλι: cristallo

9. το μάρμαρο: marmo

10. το μπεζοάρι: bezzoaro

11. η πέτρα τόκα, η δοκιμάζουσα πέτρα, ο χρυσίτης: petra tocca, paragone

12. το πόρφιδο: porfido

13. το σαβάτζο: giaietto

 

 

Καμπόσων λογιών πιοτά

Alquante sorti di bevande

 

1. το κανελόρακο: rosoli

2. το κρασί: vino

3. ο καφές, ο κααβές: caffe, cahavè

4. ο λάγγερας: raspato, acquarella

5. το μελίκρτα: melicrato, hidromele, molsa, mulso

6. το μουσελέζι: sapa

7. η μπίρα: birra

8. ο μποζάς: bosa, acqua di miglio cotta

9. το νερό: acqua

10. το πετουμέζι: vin cotto

11. η πουζού: chiarea, hipocrato

12. το ρακί: acqua vite, acqua vita, acqua ardente

13. η σερβόζα: cervosa, cervogia

14. το σερμπέτι: sorbetto

15. η σίκερα: sicera, cidra, cedra

16. το ταί: tè

17. η τζοκολάτα: ciocola

 

 

Κατάστιχο των πουλιών

Lista di gluccelli

 

1. ο αγριοκόρακας: corvo salvatico

2. η αγριόκοτα: rustica

3. η αγριόπαπια: anetra salvatica

4. το αγριοπερίστερο: colombo silvestre, savaro, terrigiano

5. το αγριοπέτηνο, ο αγριοπετηνός: upega

6. η αγριόχηνα: occa salvatica, tarda

7. ο αετός: aquilastro

8. το αϊδώνι: lusignuolo, rossignolo

9. ο αλκύωνας: alcione

10. ο ανεμογάμης, το τζουράκι, το κατινέλλι: terzuolo

11. ο ασκολόπακας, η ξυλόκοτα, το ξυλόρνιθο, η ορνιθοσκαλίδα: beccaria

12. το αφτιχιονάρι: francolino

13. το βερδούνι: canevaruolo, canevaruola

14. η βουταναριά, η καληκατεζού, η καληκατζού: mergo

15. η γιερακήνα: falcone femina

16. το γιεράκι: falcone maschio

17. ο γερανιός, ο αγερανός, η τούρνα: grue

18. ο γλάρος: fulica, folega, folica

19. ο γρύφος, ο γρύφονας: griffone, grofone

20. ο γύπας, το όρνιο: avoltore, avoltoio

21. το καναρίνο, το λούγαρο: canarino

22. το καπούνι: cappone

23. η καρακάξα, η κάργα, η πούλα: cornachia

24. η καρδερίνα: cardellino

25. το κλοξάρι: barbagiani

26. ο κόκκυγας, ο κόκος: cucuglio, cucco, cuculo

27. η κίσσα: pica

28. ο κόρακας: corvo

29. ο κότζιφας, η τουρδέλλα: merlo

30. η κουκουβάγια: civetta

31. ο κύκνος: cigno

32. ο κύψελλος: ciscilla

33. ο λάρος: garavagno, gravagno

34. το λεϊλέκι, ο λέλεκας, ο τουροπινάς, ο τζιροπινάς: cicogna

35. η λόδολα, το χαμοκυλάδι, ο σκορδαλός, η παπαδιά: lodola, allodola

36. ο λούπις: nibbio, πθλλανο

37. ο μαλαθρίτης, το τρυποκαρύδι: regulo

38. το μαυροπούλι, ο ψαρός: storno

39. το μελισόφαγο: aparuolo, lupo dellapi

40. η νυκτερίδα: nottola

41. η όρνιθα, το ορνίθι, η κότα: gallina

42. η μισιριότικη όρνιθα, η φραγκόκοτα, η γαλιδίντια, η ντιάνα

43. το ορτύκι: quaglia

44. το παβόνι, το παγόνι: pavone

45. ο παπαγάλλος: ghiandara, groilo, papagallo

46. η πάπια: anetta

47. η παπίτζα: sarcella

48. το παροκέτο: perochetto

49. ο πελικάνος: pellicano

50. η πέρδικα: pernice

51. το περιστέρι: piccione, pizzone, palombo, colomba

52. το πετηνόπουλο: pollastro

53. ο πετηνός, ο αλέκτωρας: gallo

54. ο πετρίτης: pettirosso

55. το πιπίνι, το περιστεράκι, το περιστερόπουλο: pippione, pippioncello, colombotto

56. το πλουβιέρο: pluviero

57. η πουλάδα: pollastrone

58. ο σακάς: agretto, groto, crotto, l’uccello del Duca

59. το σκαθί: galbedro, garbella, rigolo, strillozzo

60. η σουσουράδα: codittiemola, codasquassola, codizinzola, ballarina

61. ο σπίνος: pincione, friroguello

62. το σπουργίτι, ο σπουργίτης: passero

63. ο σταυραετός, ο αετός: aquila

64. ο στρουθοκάμηλος, ο στρουφοκάμηλος: struzzo, struzzolo, struccio, strutio

65. ο συκοφάς: beccasico, hortolano

66. η τζίκλα, η τζίχλα, η κίχλα: tordo, torda, tordarello

67. ο τρίορχος: poiana, buzzago

68. το τρυγώνι, η τρυγώνα: tortora, tortolo

69. το φανέτο: fanello, canepino

70. η φάσσα: faggiano femina

71. ο φασσιανός, το φασσί: faggiano

72. το φλόρι: tavarino, lugarino, lugaro, leoro, lecora, raparino

73. το φρεντζούνι: becchietto

74. το χελιδώνι: rondinella

75. η χήνα: occa

76. ο χλωρίονας, ο ασάραντος: clorione

 

 

Κατάστιχο των πωρικών

Lista delli frutti glalberi

 

1. το αβράμηλο: il prugno, la pruna

2. το αγραβάνι: il frutto dell’albero della Giudea

3. η ακρανιά: la cornola, la corniola, la corgna

4. το αμύγδαλο, το αμύγλαδο: la mandola, la mandorla

5. το απίδι: il pero

6. το αχλάδι: il pero salvatico

7. το δαμάσκηνο: il prugno, ò la prugna di Damasco, la fusina, il fusino

8. η ελιά: l’oliva, l’uliva

9. το καΐσι: l’armeniaco, il bacoco, l’abbricocca, l’abricoccola, l’arbicoccola

10. η καρούμπα, το ξυλοκέρατο: catrobba, la carubba

11. το καρύδι: la noce

12. το κάστανο: la castagna

13. το κεράσι: ciriegia

14. το κίτρο: citrone

15. η κουκουμάρα: la corbezzola

16. το κουκουνάρι: il pignolo, il pinocchio

17. ο κουρμάς, το φίνικο: il dattilo, il dattero

18. το κυδώνι: il cotogno

19. το λεμόνι: il lemone

20. το λεφτόκαρο, το φουντούκι: la nocella, la nocciuola

21. το μήλο: il pomo, la mela

22. το νεράτζι: lArancio, il rancio, il narancio, il melangolo, la melangola, il melarancio, il citrangolo, il cetrangolo

23. το νέσπουρο, η νέσπουρα, το μούσκουλο: la nespola

24. το ντζαρνταλούδι, το ζαρταλούδι: il pericoco

25. το πιστάκι: il pistacchio

26. το ροδάκινο: la pefca, il persico

27. το ρόδι, το ρόιδι, το ρούδι: la granata, il melagrana, la melagrania

28. η σόρμπα: la sorba, la sorbola, la sorbella

29. το συκάμινο, το σκάμινο, το συκάμιλο: la mora

30. το σύκο: il fico

31. το τζίνζιφο, το τζίντζιφρο, το τζίντζεφρο: la giuggiola

 

 

Κατάστιχο των ρούχων των μεταξωτών και των χρυσών

Lista delli drappi si seta come di oro et argento

 

1. ο ταφτάς: tafeta

2. το σαντάλι: sandalo

3. το ορμηζί: ormesino grave

4. το ταμπί, ο χαραίς: tabi

5. το ζεντουνί, το ατλαζί: raso di seta

6. το βελιού, το βελούδο, ο κατουφές: veludo

7. ο καμουχάς: damasco

8. το χαταΐ: damaschetto di seta

9. το μουχαϊάρι: moncaiaro

10. η μεταξωτή μαγνιά, το μπρουντζούκι: velo

11. το μεταξωτό καναβάτζο: terzanella di seta

12. ο ντιμπάς: brocato d’oro

13. το ανζεμί ντιπασί σαντέ: lastra aggimis lissa

14. το σαμίς ντιμπασί: samis abbrocato

15. το σαμίς ντιμπασί σαντέ: samio lisso

16. το σερασέρι, το σίπι: drappo di filo di seta e oro, et di filo di seta e d’argento

17. το χρυσό χαταΐ: damachetto di seta et oro

 

Κατάστιχο των ρούχων

Lista delli vestiti

 

1. τα βρακιά: le braghese, le braghe

2. η βρακοζώνη: il cinto dell braghese

3. τα βραχιόλια: le maniglie

4. οι γαλέντζες, τα τζόκαρα: i zoccoli

5. ο γαμπάς, το λοστάρι: il gabbano

6. το γιελέκι, το γιλέκι: il farsetto

7. το γιουπούνι, το ντζιπούνι: il giuppone

8. το γιουρδί: la veste corta

9. το γιουρδί με τη γούνα, το κοντογούνι: la veste corta con pellizza

10. η γούνα: la pellizza, la pelliccia

11. η γουνέλα: la gonnela di panno, ò di drappo

12. το δακτυλίδι: l’anello

13. το εγκόλφιο: il gioello

14. το ζουνάρι, το κουσάκ: la cinta

15. το καβάδι:la veste

16. η καϊνέτα: la collana doro

17. το καλουπάκι: il calupaco, il calupacchio

18. η καμιζόρα: la camisciuola, il camisciolo

19. ο καπαμάς: la veste fodrata

20. το καπάσι, το σκιάδι: il capello

21. το καπότο, ο καπότος: il capoto

22. οι κάρτζαις: le calzette

23. οι καρτζοδέτες: le garettiere

24. τα καρτζούνια: le calze

25. ο καρφοβέλονας με το διαμάντι:

26. το καφτάνι: il caffettano, la veste di seta, ò di brocato

27. ο κολάρος, η ρέστα: il collaro, il collare

28. το κολαρέτο: la gorgiera, il gorgierino

29. το κοντόσι: la sotto-veste à corte maniche

30. οι κουντούρες, οι γόβες, οι φελλοί, οι μούλες: le pianelle, le pantofole

31. το κουτζομάνικο, ο μπρίκος: il camisciuolo senza manicha

32. η μαγουλάκα: la segola, la soggola, il segolo, il soggolo

33. το μαμούκι: la maschera

34. η μανίτζα: la manizza, la manwzza, il manicotto

35. το μαντίλι: il fazzoletto

36. ο μαχραμάς: il copritesta di tela sottile

37. τα μέστα: le bottine

38. η μπερετίνα, το μπερετούλι, το ραξίνι: la berettina, la berriuola

39. η μπόλια: il copritesta all’isolana

40. ο μπούστος: il busto

41. η νουβέτα: la cuffia delle sciotte

42. ο ντζαλμάς: la copricuffia delle donne

43. το ντζουλάφι: la cuffia

44. τα παπούτζια: le scarpe

45. το πεσέτο: il pezzeto

46. τα ποδήματα, τα τζαγκιά: gli stivali

47. το ποκάμισο, το υποκάμισο: la camiscia, il camiccio

48. τα ποστάλια: gli stivaletti

49. το προσόψι: il copritesta di tela grossa

50. οι ρέστες μαργαριτάρια: le reste di perle

51. τα σαξίρια: le lunghe braghese

52. το σαρίκι: il turbante

53. το σερβούτζι: la garzetta, la spighetta

54. τα σκαρπίνια: gli scarpini, gli scappini

55. τα σκουλαρίκια, τα τζουράκια: glorecchini

56. η σκούφια, το καλούπι, το κουκούλι: la beretta

57. τα σκουφούνια: gli scarpini alla turchesca

58. το στεφάνι: la corona di pietre pretiose, la ghirlanda

59. το στομαχόπανο, το στηθόπανο: il di sotto gorgierino

60. το ταρπόσι: il cuffione di panno, ò veludo delle donzelle, e donne

61. ο τερεκές: la sopra veste di campagna

62. τα τερλίκια: le bottine di donna

63. ο τζαλμάς: il berrettone piano

64. το τζεμπέρι: la benda da legare il cuffione

65. τα τζεντίκια: gli stivaletti di donna

66. ο φερεντζές: il ferezzè, la sopraveste

67. το φερραϊόλο: il ferraiuolo, il mantello, il saio

68. το φέσι: la beretta fina di barbaria

69. το φλιντζάνι: il cuffione di cartone indorato delle donne

70. το φουστάνι: la gonnella, la sottana

71. τα χειρόκτρια, τα χειρόχτρια, τα χειρότρια, τα γουάντια: i guanti

 

 

Κατάστιχο των σημαρμάτων της κόρδας

Lista degli strumenti musicali da corda

 

1. η άρπα: la arpa, la harpa

2. η βιόλα: la viola da gamba, e di orbo

3. το βιολί: il violino

4. το βιολούνι, το βιολιούνι: la viola da braccio

5. το κανώνι: il salterio

6. η κιθάρα: la ghitarra, la chitarra

7. το κλαδοτζύμπανο: il gravicembalo

8. το κουμπούζι: la teorba

9. το λαούτο: il liuto, il lauto

10. η λύρα: la lira

11. το μονόχορδο: la tamburà

12. το ταμπούρι: strumento turchesco in forma di liuto

13. το τζιβούρι: strumento turchesco in forma di liuto, ma più grosso

14. η τζίτουλα: la cetra

 

 

Κατάστιχο των σημαρμάτων του ανέμου

Lista degli strumenti musicali da vento

 

1. ο ζουρνάς: la piva

2. το κέρατο, το βούκινο: il cornetto

3. το μουσκάλι: il zuffolo del caldario

4. το νάι, η πίφαρα: la pifara

5. το όγανο: lorgano

6. το παγιαύλι, η φλογιέρα: il flauto

7. η συρίστρια: il fischietto, il zuffoletto, il zuffolino

8. η τζαμπούρνα, η τζαμπούνα: la zampogna, la cornamusa

9. η τρουμπέτα: la trombetta

 

 

Κατάστιχο των σιδερικών των τεχνιτών

Lista degli strumenti deglarteggiani

 

1. το αδράχτι, το αδράκτι: fuso da filare

2. η αξίνη, το τζικούρι, ο μπαλτάς, το μανάρι: manaia, manara, scure

3. το αξινογύρι, το τζαπί: marrone, zappa

4. το βατοκόπι: ronca

5. το βελόνι, η βελόνη: ago, aco, agucchia

6. η γούρμπα: gurbia

7. το γραφεί, το κοντίλι, το πενέλο: pennello

8. η γωνιά, το γωνάτι: squadra

9. το δικέλι: sarchiello

10. το δικριάνι: forca

11. το διχερόνι, το τρικριάνι: trienza

12. η δοντάγρια, η τανάλια: tanaglia

13. το δρεπάνι: falce

14. το θεριστήρι: falca

15. το κολλητήρι: saldatoio

16. το κοντιλομάχαιρο, το τεμπεραρίνο, το ντεπενό: temperino

17. το κοπίδι: coltello di calzolaio

18. το λιβέλλο: livello, nivello, archipensolo

19. η λίμα: lima

20. το λισγάρι, ο λίσγος: vagna da zappar la terra

21. το μαχαίρι: coltello

22. το μουστρί, το μουχτρί: cazzuola da muratore

23. το ξουράφι, το ξυράφι: rasoio

24. ο ξυλοφάς, η ράπα: rappa

25. το πάλιστρο: dola, dolatoio

26. το περιέλι, το κουμπάσο: compasso

27. το πικούνι: piccone

28. η πλάνια: piola

29. το πριώνι: sega

30. η ρόκα, η ολεκάτης: rocca, conocchia

31. το ρουκάνι: pialla, piallo, piallone

32. η σιδεριά, η βαρυά: martellaccio

33. η σκαλίδα: sarchio

34. το σκερπάνι: acceta, ascia

35. η σμίλα, η σμίγλα: scalpello, scarpello

36. το σουβλί: lesina

37. το στιλβωτήρι: lisciatoio

38. το σφυρί: mortello

39. το τζιμπίδι: stromento da pizzicar la pasta

40. ο τόρνος: torno

41. το τρυπάνι: trivello

42. ο φλεβοτόμος, το φλεβότομο, ο φλεγοτόμος, το φλεγότομο: lancetta, lancella, salassetta

43. το φτιάρι: vanga, et palla di ferro

44. η ψαλίδα: cesora

45. το ψαλίδι: forbici, forfice

 

 

Κατάστιχο των σκαφτών

Lista de minerali

 

1. ο αδιάργυρος, ο διάργυρος: il mercurio, l’argento vivo

2. το αντιμόνιο, το σίμμι: l’antimonio

3. το αρσενικό: l’arsenico, l’orpimento, l’oropimento

4. το βιτριόλο: il vitriolo

5. τα θιάφι, το θειάφι, το τιάφι, το διάφι: il solfo

6. ο ληθάργυρα, το μουρτασάγκι, το μορτασάγκι: il litargirio, il letargirio

7. το μίνιο, το κοκκινάβαρι: il minio, il sandice (colore)

8. η μπιάκα: la cerusa

9. το σαλνύτρι, το σαλνύτρο: il salnitro, il nitro, la salpietra

10. το σμερίλιο, το σμιρίλιο: lo smeriglio, lo smiriglio, lo smirice

11. ο σουλιμάς: il solimaro, il mercurio solimato

12. η στίψη: l’alume, lallume

13. η τούτια: la tutia

14. η χρυσόκολλα: il borace

15. η ώχρα, ο χρωτός, το σιαταπίδι: la ocria, la ocrea

 

 

Κατάστιχο των μεριών του σπιτιού

Lista delle parti della casa

 

1. τα θεμέλια: i fondamenti

2. οι τοίχοι: i muri

3. το πρόσωπο του σπιτιού: il frontispizio, ò il frontone della casa

4. το οξωπόρτι, ο πόρτεγος: il portico

5. η πόρτα: la porta

6. η αυλή: il cortile

7. τα κατώγια: le stranze dabbasso

8. οι καμάρες: le volte

9. τα δοξάρια: gli archi, et le arcate, ò archi

10. τα πήλαστρα: i pilastri, et le pilastrate

11. τα μακρυνάρια: le gallerie

12. το πηγάδι: il pozzo

13. η στέρνα: la cisterna

14. τα μαγαζιά: i magazini

15. το πάτωμα: il piano della casa, il pavimento

16. ο χωντζερές: lascondariglio, ò nascondiglio, ò nascostiglio

17. οι μεζάδες: le stranze à terreno

18. η καντίνα: la cantina

19. η τράπεζα: la mensa

20. το μαγειριό: la cucina, ò cocina

21. ο φούρνος: il forno

22. ο φουγλάρος: il camino

23. το κελλί, η διασπένσα: la cella

24. το κουμάσι, το ορνιθαριό: il poppaio, il gallinaio

25. ο περιστεριώνας: la colombara

26. το αχούρι: stalla di cavalli

27. η πόρεψη, η ανάπαψη: il necessario, il privato, il cesso, il destro

28. τα ανώγια: le ztranze di sopra

29. οι σκάλες: le scale, le salite

30. το πουντί: il poggiolo

31. τα σακκίδια: i risalti, i sporti

32. οι πατωσιές: i palchi, i solati

33. η σάλα, η καμινά: la sala

34. οι οντάδες: le stranze, gli appartamenti della casa

35. οι κάμερες: le camere

36. οι τραμεζάνες, οι δολμάδες: le tramazzure, il tramezzi

37. το σκριτόριο: il cabinetto, lo studiolo

38. τα μπαλκούνια: i cangelli disinestre, le feriate

39. τα παραθύρια: le finestre, ò fenestre

40. τα ντζάμια: le vitriate, ò invitriate

41. οι σταμνιές, οι τζερτζεβέδες: i telari, le impannate

42. τα καφάσια: le gelosie

43. τα ντουλάπια: glarmari che sono pratticati dentro li muri

44. τα αρμάρια: glarmari

45. τα ταβάνια: i tavolati, i soffitti, le soffitte

46. τα κατατόπια: i contoni, ò le cantonate, ò i cunei della casa

47. τα δώματα: le terrazze

48. η αλτάνα: laltana

49. η τραβάκα: il tetto

50. η στεγωσιά, η στέγωση: la coverta della casa

51. τα κεραμίδια, οι κούποι: i coppi

52. το ντζαρντάκι: il verone

53. ο ηλιακοτός, η ηλιάστρα: la solana, il solatio

 

 

Σύνεργα διά κτίρεια

Lavori, ò materiali da fabriche

 

1. οι πέτρες: pietre

2. τα πετραδάκια: petruccie, petruzze, rottami

3. τα χαλίκια: selci, ciottoli

4. τα τούβλα: mattoni

5. οι πλήνθοι, οι μάζες: cespiti, cespogli

6. ο ασβέστης: calcina, calce

7. το κορασάνι, το κουρασάνι: cimento

8. το χώμα: terra

9. ο πηλός: malta

10. η λάσπη: fango

11. ο γύψος: gesso

12. ο σοβάς: malta fatta con calce & stoppa, senza cimento ne terra

13. τα ξύλα: legne

14. οι τενεκέδες: tole sottili

15. τα σανίδια: tavole

16. τα πέταυρα: late, correnti di tetto

17. τα καρφιά: chiodi

18. τα κεραμίδια: coppi

19. το μολύβι: piombo

 

 

Κατάστιχο των τεχνιτών

Lista de glarteggiani

 

1. ο αμπελάρης, ο αμπελικός, ο αμπελουργός: il vignaiuolo

2. ο ασημοκόπος, ο τοκολήπτης: il argentiere

3. ο ατζίγκανος, ο χαλκιάς: il fabro ferraro

4. ο βουτζάς: il bottaro

5. ο γούναρης: il pellicciaro

6. ο γραβαδούρος: lo scarpellino, lintagliatore

7. ο ζωγράφος: il pittore

8. ο ινταλιαδούρος: lo scultore

9. ο καλαφάτης: il calefattore

10. ο κεντητής: il lavoratore allago

11. ο κλειδάς: il chiavaro

12. ο κτίστης: il muratore

13. ο μάγειρας: il cuoco, il cuciniere

14. ο μαγκανάρης: il ricamatore

15. ο μακελλάρης, ο χασάπης: il macellaio, il macellaro, il beccaio, il beccaro

16. ο μαραγκούς, ο μαραγκός: marangone

17. ο μαρινέρης, ο γκεμιντζής, ο ναύτης: il marinaio, marinaro

18. ο μπαλαδούρος: labballatore

19. ο μπαλαράς, ο μπαλωματάς: il ciabattaro, il ciabattino, il ciavattino

20. ο μποϊαντζής, ο βαφειάς: il tentore, il tintore

21. ο μποσταντζής, ο περιβολάρης: il giardinaro, il giardiniere

22. ο ντζαμιάς, ο γυαλιάς: il vetrano

23. ο παστιτζιέρης: il pasticciaro, il pasticciere, il coppettaro

24. ο πελεκάνος: il legnavolo, il faligname

25. ο πεταλάς: il marescalco, il fabro, il ferraro

26. ο πλύστης: il lavandaio, il lavandoro

27. ο ραύτης, ο ράφτης: il sarto, il sartore

28. ο σαλιβαράς, ο σαλλιβαράς: il brigliaro

29. ο σελλάς: il sellaio, il sellaro

30. ο σκοινάς, ο σκοινοπλόκος: il cordaro, il cordaruolo

31. ο στακωτής: il legatore di libri

32. ο σταμπαδούρος:lo  stampatore

33. ο στειβαδούρος: lo stivatore

34. ο ταμπάκης, ο γναφειάς: il cuoaio, il concia-corami

35. ο τεντζερντής: il pentolaio

36. ο τζαγκάρης, ο παπουτζής, ο παπουτζάς: il calzolaio, il calzarino, il calzaruolo

37. ο τζερνιδούρος: il cernitore

38. ο τζουκαλάς: il pignataro, il pignatarro

39. ο τορνάρης: il torniero, il torrnitore

40. ο υφαντής, ο ανυφαντής: il tessitore

41. ο φουρνάρης, ο ψωμάς: il fornaro

42. ο χαλκωματάς: il calderaio, il calderaro

43. ο χαλιναράς: il frenaio, il brigliaro

44. ο χαμάλης, ο βασταγάρης: il facchino

45. ο χρυσοχός, ο κοϊμιντζής: l’orofo, lorefice

46. ο ψαράς: il pescatore

47. ο ωρολογάς: l’orologiere

 

 

Τα της φωτιάς

Le cose appartenenti al fuoco

 

1. η φλόγα, η γλώσσα της στιας: la fiamma

2. το φως: la luce, il lume

3. η ζέστη, η πυράδα: il calore

4. η τζιμπλίδα: la scintilla

5. τα κάρβουνα τα’ αφτούμενα, η καρβουνιά: i carboni accesi

6. το αθρακούφι: la brascia

7. η στάκτη, η αχιλιά: la cenere

8. ο καπνός: il fumo

 

 

Κατάστιχο των χορταριών των ημέρων και του περιβολιού

lista delle herbe domestiche, e di horto

 

1. η αγκουριά: la pianta del cocomero

2. η αγκυναριά: la pianta del carcioffo

3. η αθρίμπα: il timo

4. ο απήγανος: la ruta

5. ο αρακάς, η ρίζα του αρακά: la pianta depiselli

6. η αρμπέτα, η μπουράντζα, η μποράντζα: la borragine

7. το ασπρολάχανο, το καπούτζι, η καρδιά: il cavolo capuccio

8. η αψιθιά: l’assentio, lassenzo

9. ο βασιλικός: il basilico

10. το βούλωσσο, το βουδόγλωσσο: la buglossa

11. η γλυστρίδα, η ανδρακλείδα, η ανδραχνίδα: la porcellana

12. το γλυκάνισο: l’aniso

13. το γογκίλι: la rapa

14. ο δυόσμος: la menta

15. το εντίδι, το αντίδι, η εντίβια: l’endivia

16. το ζαμπάκι, ο κρίνος: il fiordeliso, il giglio

17. το θυμάρι, ο θύμος: il timo

18. η ίριδα: l’iride, la gladiola, il gladiolo, il giglio azurro, ò pavonazzo

19. το κάρδαμο: il nastruzzo

20. η καρπουζιά: la pianta dellanguria

21. το κοκκινογούλι: la bietola rossa, la biarava

22. η κολοκυθιά: la pianda della zucca

23. ο κόστος: la giula, lherba giulia

24. η κουκιά: la pianta delle fave

25. το κουνουπίδι: il cavolo fiore

26. ο κουσβαράς: il coriandolo

27. το το κρομμύδι, το κρεμμύδι: la cipolla

28. το λάπαθο: il lapatico, il romice, il rombice

29. το λαυκί, το καβούτζι: la pastinaca, la carotta

30. το λαφοκέρατο: il corno cervino, il coronopo, l’herba stella

31. το λάχανο: il cavolo

32. το μάλαθρο: il finocchio

33. η μαντζουράνα, η πέρσα, το σιάψυχο: la maggiorana

34. το μαρούλι: la lattuga

35. η μελιτζανιά: la pianta delle melanzane

36. η μυροδιά, ο μαντανός, το κουδούμεντο, το μακεδονίσι, το πετροσέλινο: il petroselino, il petrosello, il petrosillo, il petrosemolo

37. η ξινίτρα, η ξινίδα, η ατζετόζα: acetosa

38. το παζί, το σεύκλο: la bieta, la bietola

39. η παπαρώνα, η παπαρούνα, η κουτζουνάδα: il papavero, la papola

40. η πιμπινέλα, ο χερήτης: la pimpinella

41. η η ποπονιά, η πεπονιά: melone

42. το πράσο: il porro

43. το ραδίκι, η ραδίκα: la cicorea, la cicoria

44. το ραπάνι: il rapano, il ravano

45. η ροβιθιά, η ρεβιθιά: la pianta delli ceci

46. η ρόκα: la ruchetta

47. το σέλινο: lappio

48. το σερφόλιο, το τζερφόλιο: il cerfoglio

49. το σισάρι: il sisaro, la sisara, la servilla, la pasticciana, la carotta bianca

50. το σκόρδο: l’aglio

51. η σκορσονέρα, το σκούλι: la scorsonera

52. το σπανάκι: la spinacchia, la spinaca

53. το σπαράγγι: l’asparango, lo sparango

54. η τρίβη, η θρύβη, η αθρίμπα: la santoreccia, la santoreggia, il santoreggio, la savoreggia, la savorella, la conicella

55. ο ύσσωπος: l’hisoppo

56. η φασολιά, η φασουλιά: la pianta de’faggiuoli

57. η φλασκομηλιά, η αλιοφακιά: la salvia

58. το φλισκούνι: il pulegio

59. η χαμοβιολέτα, η χαμοβιορέτα, η βιολέτα, η βιορέτα, το ίον, οι μενεξέδες: la viola, la violetta

 

 

Κατάστιχο των χορταριών των αγρίων και του χωραφιού

lista delle herbe salvatiche, e di campagna

 

1. η αβριά, τα φύκια: l’alga

2. το αβρότανο: l’abruotano, l’abruotina, l’ambruotano

3. το αγριοβουδόγλωσσο, το αγριοβούγλωσσο: la buglossa salvatica, la lingua bovila

4. το αγιόκλημα: il caprifoglio, la madreselva, la matreselva, la matriselva, la madrezzuola, il madrifoglio, il vincebosco

5. ο αγριόδυοσμος: la nepeta, la nepita, la nepetella, la nepitella, la calamenta

6. το αγριομάρουλο: la lattuga salvatica

7. η αγριομόλωχα: la malva salvatica, la bismalva

8. το αγριοράπανο: il ramponzolo

9 .το αγριοσέλινο: l’appio salvatico

10. ο αιγιάλωπας: lavena

11. η αλεξάνδρα: langelica

12. η αλοή: laloè

13. το άνηθο: laneto

14. η απαρίνη: laparino

15. η αρτεμισία: lartemisia

16. το ασάρι, το άσαρο: lasaro, il baccaro

17. ο αζόνιχος: il pie corvino, ò di gallo

18. το αχινοπόδι: la calcatrippa

19. το βήχιο: la lingua cavallina

20. η βικία: la veccia, la vecciola

21. το βρούλο: il gionco

22. το γρασίδι: il hebra dell'orzo

23. η δενάιδα: il serpillo, il serpollino, il serpollo, il sormollino

24. το δικτάμι: il dittamo

25. ο έβουλος, ο χαμολιός: lebbio, lebio, il nebbio, il sambuco minore

26. ο ελλέβορος: lelleboro

27. η ένουλα, το ελένι: lenula campana

28. το ερύσιμο: lerismo, lirione

29. το ερυθρόδανο: la rubbia

30. το ευφόρβι: leuforbio

31. τα ζιζάνια: la zizania

32. ο ζόχος: il latissone, il sonco, la cicerbità

33. η ήρα, η αίρα: il loglio

34. το ηρύγγι: leringio salvatico

35. η ισατίδα: il guado

36. το καλάμι: la canna

37. ο καλάνθρωπος: il tasso barbasso

38. το καλογερικόχορτο: la lavanda, la lavandola

39. το κανάβι: il canape

40. το κέστρο, η μπετόνικα: la betonica

41. η κεχριά: la pianta del miglio

42. ο κισσός: ledera, lhedera, lelera, lellera

43. η κλεμαξίδα: il viborno, la lantana

44. η κληματίδα: la vitabla, la vite bianca, la brionia, la pervinca, la provinca, l’alessandrina, il vilucchio

45. το κρήταμο: il finocchio marino, il critamo, l’herba di san Pietro

46. ο κρόκος, ο ζαφοράς, ο ζαφράς: il zaffrano, il zafferano

47. το κύμινο: il cimino, il comino, il cumino

48. το κώνειο: la cicuta

49. η λοφόγλωσσα: lingua cervina

50. το λεπίδι, το μελάνθι: la nigella, il melantio

51. το λινάρι: il lino

52. η μανδραγόρα: la mandragora, la mandragola

53. η ματρικάρια: la matricaria, la matricale

54. το μελίλωτο: il melilotto

55. το μελισσόφυλο: la melissa, la cedronella, l’apiastro

56. το μερμηγκοβότανο, η βερβαίνα: la verbana, la verminacola, la berbinaca, la berbonaca, la scammina

57. τα μολώχια , το μολώχι, η μολώχα: la malva

58. η μπαμπακιά: la pianta del bambace

59. το μπελβεδέρι: il belvedere

60. η μυρικιά: lerica, la brusca

61. ο νάρδος: il nardo, lo spigonardo

62. ο νερόδυοσμας: il crescione, il nastruzzo, il nastruzo

63. το ορμίνι: la bella donna, la schiarea, la schiaria, la sclarea, la schiareggia, l’herba di san Giovanni

64. η παπαρώνα, η παπαρούνα, το παπαρώνι: il papavero salvatico

65. το παρθενούδι, το σκαρολάχανο: la mercuriale

66. το πεντάνευρο: la piantaggine, la piantana, la pettacciuola, la centinerbia

67. το πεντάφυλλο: il quinquefoglio, il cinquefoglio

68. το πολύγωνο: il poligono maschio, la correggiuola, la centinodia

69. το πολυπόδι: il polipodio

70. το πολύτριχο, το μαλοχόρταρο: il capelvenere

71. οι ποτηροπλύτες, οι σιδερίτες, το ελξίνι: la parietaria

72. το ρίγανο, η ματερίνα: lorigano, loregano

73. η ριζιά: la pianta del riso

74. τα ρίκια: lerica

75. τα μεγάλα ρίκια: l’erica scopaia

76. η σαπαρίνα: la salsa pariglia

77. η σένα: la sena

78. το σησάμι: il sesamo, il sesamino, il sisamo

79. το σινάπι: il senape

80. το σιτάρι: lherba del frumento

81. το σίφιτο, το αείζωο: la pignola, il semprevivo

82. η σκυλόγλωσσα: la lingua di cane

83. το σκυλοδόντι: la gramigna, l’agrosto

84. το σκυλοκρόμμυδο: la squilla

85. η σπαρτιά: la ginestra

86. η σπίκα: lo spico

87. η άγρια σταφίδα: la staffisagria, la staffisaria, la stafusaria, la stapularia, l’herba di pidocchi

88. το στεκούλι: la consolida maggiore

89. ο στρύχνος: il solano, il solatro

90. η τζικνίδα, η ατζικνίδα: l’otrica

91, το τουτούνι, ο καπνός: il tabacco, la nicotiana

92. το τρίφυλλο: il trifoglio, la cedrangola, la medica

93. η τρυπόπετρα: la sassifraga, la sassifragia

94. η φακιά: la pianta della lenticchia

95. το φίργανο, το φρύγανο: la frasca

96. το φλισκούνι, το γλυκούνι: la pulegio

97. το φραγκοπιπέρι: il pepe d'india

98. η φτέρα, η φτέρη, η φτερίδα: la felce, la ugnea

99. η χαμεδρυά: la calamandrina, la querciuola

100. η χαμόμηλα, το χαμομήλι: la camonilla

101. το χελιδόνι: la celidonia

102. το χιλιόφυλλο: il mille-foglio

103. η χούμελη: il lupolpo

104. το χρυσυλάχανο: l’armolla, latriplice

105. το ψιακί, το ακόνιτο, το ποντικοφάρμακο: l’aconito, il risagaio, la sargalla, il pardolianche

106. το ψυλλοβότανο: la pulicaria, il pusillio, il mazzapulici

 

 

Τα της χώρας

Le cose appartementi alla città

 

1. τα τειχόκαστρα, τα τειχία: le muraglie

2. οι τειχοφυλακάτωρες: le guardie delle muraglia

3. οι πόρτες: le porte

4. οι εκκλησίες: le chiese

5. τα μοναστήρια: i monasteri, li conventi

6. τα σπιτάλια: gli spedali

7. τα φροντιστήρια, τα σπουδαστήρια, τα κολλέγια: i collegi

8. τα παλάτια, τα σαράια: i palazzi

9. τα παζάρια: le piazze, i mercati

10. τα μπεζεστένια: le loggie

11. τα μακελλειά, τα χασάπια: le beccarie, le bccherie

12. οι φούρνοι: i forni

13. οι ταβέρνες, τα καπηλειά: le taverne, e le bettole

14. οι βρύσες: le fontane

15. τα σπίτια: le case

16. τα εργαστήρια: le botteghe

17. τα μαγαζιά: i magazini

18. οι φυλακές, τα χάψια: le prigioni

19. οι γειτονιές, και οι μαχαλάδες: le contrade, et i sestieri

20. οι στράτες, οι δρόμοι: le strade

21. οι χωζερέδες, οι χωσιές, οι κρυψιές, οι κρύφτρες, οι βούβες: i nascondigli

22. τα περιβόλια, τα μποστάνια: i giardini, glorti, glhorti

23. οι μπακτζέδες: i giardinetti, gl’ orticelli, gl’ horticelli

 

 

Κατάστιχο των ψαριών

Lista delli pesci

 

1. η αβδέλα, η βδέλα: la sansuga, la sanguisuga, la sanguettola, la mignatta

2. η αγχιόια: l’ancioia

3. το ακταπόδι, το οκταπόδι, το κταπόδι: il polpo, il pesce polpo

4. η αρείγκα: l’arenga, l’aringa

5. ο αστακός:l’astace, l’astase

6. οι αχιβάδες: le cocnche, le conchiglie, le congole

7. ο αχινιός: il riccio, l’arcino, l’orsetta

8. ο βαθρακός, ο βαθρακάς: il rospo

9. το βελονίδι: l’agosciola, lagusella, lacicula

10. η βούπα: il vairone

11. η γενειάδα: il barbaio

12. η γλώσσα, το χαψί: la linguatta, la linguattola, la sogliola, lo sfoglio, la sfoglia, lifoia

13. ο δέλφινας, το γουρουνόψαρο: il delfino, il marsione

14. η δράκινα: drago di mare

15. ο ερυθρίνος: la lasca, il pesce capone

16. η εχενηίδα, η άργητα: la remora

17. η ζάμπα, ο φρύνος: la rana samartana, ò sammartina

18. ο θύννος, ο όρκινος: il tonno, la tonnina

19. ο κάβουρας: il granchio, il grancio, il granzo

20. το καλαμάρι: il pele calamaro

21. η καραβίδα: il gambaro, il gambero

22. η καρίδα: il gambarello, la locusta marina

23. ο κέφαλος: il cefalo, la muggia, il muggine

24. ο κήτος: la balena, & ogni gran pesce

25. ο κόγκρος: ilcongro, il congrio, il cancro

26. ο κούβακας: la rana, la rannocchia, il rannocchio

27. ο κροκόδειλος, ο κροκόδειλος: il cocodrillo

28. το κτένι: il bruero, il pettine, la foraccia

29. ο κωβιός, το λιλίγι: il gobbio, il ghiozzo, il govo, il pesce, paganello

30. το λαβράκι: in baicolo

31. ο λύκος, το λυκόψαρο: il pesce lupo, il lupo marino, il pesce spinola

32. το μαζί: il merluzzo fresco

33. το μανόλι: la menola, specie di pesce simile al tonno

34. η μαργοτήρα: la torpilla, la torpedine, il tremolo, il pesce narco

35. το μελανούρι: il pesce occhiato

36. το μερσίνι, το στρίφι: lo sturione, lo storiine, l’accipensero

37. η μολούα: la molua, il pesce fico

38. η μουρούνα, η μορόνα: la morona, la murena

39. ο μπακαλάς: il pesce legno, il merluzzo

40. το μπαρμπούνι: barbone

41. τα μύδια: I calcinelli, le congole, le molleche, i petoncoli, i dattoli

42. το νερόφιδο: la serpe di acqua, l’aquatella

43. ο ξηφιός: il pesce spada

44. η οράδα: lorata

45. η όρκα: la orca, lorco

46. η παλαμίδα: la palamida

47. η περκίδα: la percida, la perchi, il persico, il persegno

48. η πεταλίδα: la patella

49. η πίνα: la perna, la pernocchia, la madreperla, la madriperla

50. η πορφύρα: la porpora

51. η προσφύρα: lognella, la beccalunga

52. η ρίνα: la raia, la rasa, la razza, la raggia

53. ο ρόμπος: il rombo, la passera di mare

54. το σαζάνι: la carpa, il carpione, la reina

55. ο σάλιαγκας, ο σάλιακας: la lumacca, la lumaccia

56. η σάλπα, η σάρπα: la salpa

57. η σαρδέλα: la sardella, la sarda

58. οι σβουρδούκλοι, οι φούσκες: le sponghe marine

59. η σειρήνη: la sirena

60. η σηπιά: la sepa, la sepia, la seppia

61. ο σκάρος: lo scaro

62, το σκομπρί: lo scombro

63. ο σκορπιός: lo scorpione, lo scrofano

64. το σκυλόψαρο: il pesce cane, il cane marino, il pesce palombo, l’Azio

65. η σμαρίδα: la smaride

66. το ψάρι σλομό: il salmone

67. το στρίδι, το αστρίδι: l’ostrega, l’ostreca, l’ostriga, l’ostriga, l’ostria

68. το συναγρίδι: il dentale, il dentone

69. η σφύραινα: il pesce martello, la ciambetta

70. ο τζίρος: scombro feccato al sole

71. η τίγκα: la tenca

72. η τούρνα, το γομρί: il luzzo

73. το τριγλί: la treglia

74. η τρούτα: la trutta

75. η φόκια: la foca, il vitello, ò il bue marino

76. οι φούσκες, οι σβουρδούκλοι: le sponghe marine

77. το χέλι: l’anguilla

78. το χελιδώνι: il pesce rondine

79. η χελώνα: il tartaruga, la testudine, la testuggine

80. ο χοχλιός: la lumaca marina, il bovolo marino, la cocchiolina

81. το χριστόψαρο: il pesce di san Pietro

82. το ψαρόλαγο: il marangone

83. το ψισί: l’ombria, la lombrina, rombo, et passera