Skip to main content

Λεξικό των δανείων στη ρωμαίικη (δημοτική) γλώσσα - λέξεις που αρχίζουν από να-νο

 

Λεξικό των δανείων στη ρωμαίικη (δημοτική) γλώσσα

από τα: λατινικά, βενετσιάνικα, ιταλικά, αραβικά, τούρκικα, σλάβικα, αλβανικά και βλάχικα

 

Δημήτρη Λιθοξόου

 

Λέξεις που αρχίζουν από να-νο

20.3.2013

ναβέτα [1860]

& νάβα, καράβι με τρία κατάρτια

navetta

ιταλικό

νάζι [1790], ναζ < ναζ’ [1960a]

κάμωμα, ασκέρτσο, γκέστο, καμούτα, κατσαμάκι, μότο, μουτσουτσούνι, νίνια, πιτσίμ, σκέρτσο, τζελβές, τζιλβές, τζίνι, τζιριντζάντζολα, τζιριντζάντζουλα, τσαλίμ, τσαλιμάκι, τσαλίμι, τσιριμονιά, τσιριντσάντζουλα, φκιασιά, φρεντάσι

naz

τούρκικο

ναζίκης [1960a], ναζίξ < ναζίκ’ς [1960a]

ευγενικός (λόγιο)

nazik

τούρκικο

ναζίρης [1960a], ναζίρς < ναζίρ’ς [1960a]

υπουργός (λόγιο) | επιθεωρητής (λόγιο)

nazιr

τούρκικο

ναζλαντίζω [1960a], ναζεύω [1960a], ναζλακεύομαι [1960a]

κάνω νάζια, χαριεντίζομαι (λόγιο)

nazlanmak

τούρκικο

ναζλής [1960a], ναζλούμης [1996a]

ναζιάρης, τσαχπίνης, σκερτσόζος

nazlı

τούρκικο

νάι [1709]

βλ. νέι (φλογέρα)

ney

τούρκικο

ναΐπης [1709]

βοηθός ιεροδίκη (λόγιο)

naip

τούρκικο

νάκλι [1960a]

διήγηση (λόγιο)

naklen

τούρκικο

ναλετιά < ναλετιά [1934], ναλέτι [1960a]

κατάρα, άβρα ανάθεμα, άμα, ανά, ανάθεκα, ανάθεμαν,αναθεματία, αναθεματίγια, αναθεματίδι, αναθεμάτισμα, αναθεμάτισμαν, αναθεματισμός, ανάθιμα, ανάθιμον, ανάλεμα, ανάρεμα, ανάτεμα, ανάτθεμα, ανεθεμάτι, ανεθεμάτισμα, άρα, αρά, αράθεμα, άτεμα, διαλέτι, θεμά, μπαλάκιναμ, νάθιμα, ναθιμά, μπεντουβάς, ξάλιμ

nalet

τούρκικο

ναλμπάντης [1835], ναλμπάνης [1910], ναλμπάντς

αλμπάνης, αλμπάντς, αλμπάνς, αλμπάτης, καλβουτής, καλιγάς, καλιγουτής, καλιγωτής, νταλμπάνης, πεταλάς, πεταλωτής, πιταλάς, πιταλουτής

nalbant

τούρκικο

ναμάζι [1957], ναμάζ < ναμάζ’ [1960a]

προσευχή, ιζάνι, μπαντέτι, ντοά, ντουά, προσεφκή, προυσιφχή

namaz

τούρκικο

νάμι [1960a], ναμ < ναμ’ [1960a], νάμη

καλό όνομα, φήμη (λόγιο)

nam

τούρκικο

ναμκιόρης < ναμκιόρης [1960a], ναμκιόρς < ναμκιόρ’ς [1960a], ναμικιόρης [2001b], ναμικιάρης, ναμικιόρ, ναμκιόρ

& νιαμκιόρς, αχάριστος, ανεμοκιόρης, ανεφκαρίστιτος, ανεφκάριστος, ανεφχαρίστετος, ανεφχαρίστιτος, ανεφχάριστος, ανιφχαρίστετος, αφκαρίστιγος, αφκαρίστιτος, αφχαρίστιτος, αφχάριστος, αχάριστε, αχάριστες, αχάριστους

nankör

τούρκικο

ναμκιορλίκ < ναμκιορλίκ’ [1960a],

& νιαμκιουρλoύκ, αχαριστία (λόγιο), ανεφχαρισιά, αφχαριστιά, αφχαριστία

nankörlük

τούρκικο

ναμλής [1960a]

διάσημος (λόγιο)

namlı

τούρκικο

ναμούς [1960a], ναμούσι [2001b]

τιμή, αξιοπρέπεια (λόγιο), ηθική (λόγιο)

namus

τούρκικο

ναμουσλής [1960a]

τίμιος, αξιοπρεπής (λόγιο), ηθικός

namuslu

τούρκικο

ναμουσούζης [1960a]

άτιμος, ανήθικος (λόγιο)

namussuz

τούρκικο

νανά [1688], νανέ [1960a]

φυτά του γένους Mentha (δυόσμος)

nane

τούρκικο

νανεσεκέρ [1960a]

πιοτό μέντας με ζάχαρι

nane şekeri

τούρκικο

ναντίρι [1960a]

σπάνιος (λόγιο)

nadir

τούρκικο

ναπολεόνιον [1957], ναπολεόνι [1961]

κάποια παλιά γαλλική μονέδα, αξίας είκοσι φράγκων

napoleone

ιταλικό

ναπολιτάνικος [1934]

του Ναπολιτάνου

Napoletano

ιταλικό

Ναπολιτάνος [1934]

από τη Νάπολη

Napoletano

ιταλικό

νάπος [1894], νάπα [1894]

& άπος, κούπα από ξύλο

nappo

ιταλικό

ναργιλές [1910], ναργελές [1934], ναργκελές [1957], ναργκιλές [1960a]

αργιλές, αργκιλές

nargile

τούρκικο

νάρδος [1635], νάρδον [1957]

το φυτό Valeriana Dioscoridis: άγριος ζαμπούκος, βαλεριάνη, βαλεριανή, μυριστική

nardus

λατινικό

νάρκι [1835]

διατίμηση (λόγιο)

narh

τούρκικο

νάτολα

κάμαρα σε ταράτσα

natole

βενετσιάνικο

νατούρα [1894]

φύση (λόγιο)

natura

ιταλικό

νατουράλε [2001c], νατουράλ [2001c]

φυσικός (λόγιο)

naturale

ιταλικό

ναφιλέ [1960a]

μάταια (λόγο)

nafile

τούρκικο

ναχιγές [1960a], ναχές [1960a]

διοικητική περιφέρεια (λόγιο)

nahiye

τούρκικο

νάχτι [1960a]

μετρητά (λόγιο)

nakit

τούρκικο

νε [1998]

ούτε

ne-ne

τούρκικο

νεαγκού [1894]

ούτε καν

neanco

ιταλικό

Νέβρης

βλ. Νοέβρης

November

λατινικό

νεγκότσιο [2003], νεγότσιο [2003], νεγότσια,

βλ. μαγαζί (αργαστήρι)

negozio

ιταλικό

νέγρης [1866a], νέγρος [1957]

βλ. μόρος (αράπης)

negro

ιταλικό

νέι [1835]

& νάι, φλογέρα, γαβάλ, θιαμπόλι, καβάλν, μαντούρα, μπαμπιόλι, μπαντούρα, νταρβίρα, ντουντούκι, παντούρα, σλιάβεργι, σλιαβρούδ, σουβλιάρι, σουράβλι, τζαμάρα, τσαφλιάρ, φιαμπόλι, φλουέρα, χαμπιόλι

ney

τούρκικο

νέισε [1996a], νέισι [1996a], νέισα

ας είναι

neyse

τούρκικο

νεμ < νεμ’ [1960a], νέμια

βλ. μπούντα (υγρασία)

nem

τούρκικο

νεμλεντίζω [1960a]

υγραίνομαι (λόγιο), νοτίζω, αναδίδω, αναδίνου, μιλιανίσκω, μουκιάζω, ναδόνω, νιμλιντίζου, νουτίζου, νουτίζουμι, νοτάω, νοτέβω

nemlenmek

τούρκικο

νέμπο [1894]

& έμπος, έμπος, έμβος, βλ. μπουράσκα (καταιγίδα)

nembo

ιταλικό

νένα [1894]

βλ. λάλα (παραμάνα)

nena

βενετσιάνικο

νενέ [1860]

βλ. μάρε (μάνα)

nënë

αλβανικό

νενέ < ναιναί [1709], νένα [1837], νενέ [1931]

γιαγιά, βαβά, βάβα, βάβου, βαβούλω, βάβω, γαγά, γιάγια, γιαγιάε, γιαγιάες, γιαγιές, ζαζά, ιαιά, καλή, καλομάνα, κιουρά, κυρά, κυρούλα, λαλά, μαδόνα, μάκω, μαμάνα, μαμή, μάμη, μάνα τρανή, μανάκου, μανή μανιά, μανιά, μανίτσα, μανίτσα, μανού, μπαμπίτσα, μπάμπου, μπάμπω, νανά, νιάνια, νινέ, νινιέ, νόνα

nene

τούρκικο

νεποτισμός [1894]

ευνοιοκρατία (λόγιο)

nepotismo

ιταλικό

νεραγκούλα [1910], νεράγκουλα [1923b]

φυτά του γένους Ranunculus: αβδελοχόρταρο, αβδελόχορτο, γκιρίτι, ρόγκολο

ranuncolo

ιταλικό

νεράντζιον [1614], ναράντζι [1635], νεράντζι [1709], νεράντσι [1860], νεράντζι [1910], νεράτζι

ο καρπός του δέντρου Citrus bigaradia: νεραντζιά, ανερατζά, λεραντζιά, νερατζά, νερατζιά

naranza

βενετσιάνικο

νερβόζος [2003]

νευρικός (λόγιο)

nervoso

βενετσιάνικο

νέσπουρα [1622], νέσπουρον [1894], νέσπολα

δέσπολα, μέσπιλο, μούσμουλο

nespola

ιταλικό

νεσπουριά [1622], νεσπουλέα [1966], νεσπολιά

μουσμουλιά

nespolo

ιταλικό

νετάρω [1894], νετέρω [1894], νετέρνω [1996b]

καθαρίζω | τελειώνω (λόγιο)

netar

βενετσιάνικο

νέτος [1910]

καθαρός

neto

βενετσιάνικο

νεφέρ < νεφέρ’ [1960a], νεφέρι [2001b]

φαντάρος | άτομο (λόγιο), πρόσωπο

nefer

τούρκικο

νεφές < νεφέσ’ [1960a], νεφέσι [1962b]

ανάσα, αναπνοή | ρουφηξιά, τζούρα (από τσιγάρο)

nefes

τούρκικο

νεφούσι [1957]

βλ. νουφούσι (ταυτότητα)

nüfus

τούρκικο

νέφτι [1835], νεφτ

τερεβινθέλαιο (λόγιο)

neft

τούρκικο

νιαμκιόρς < νιαμκιόρ’ς [2011]

βλ. ναμκιόρης (αχάριστος)

nankör

τούρκικο

νιαμκιουρλoύκ < νιαμκιουρλoύκ’ [2011]

βλ. ναμκιορλίκ (αχαριστία)

nankörlük

τούρκικο

νιβορός < νηβορός [1966], νουβρός < νουβ’ρός [1978], νουβρό, νουβουρός

οβορός, αυλή

obbor-i

αλβανικό

νιγέτι < νιγιέτι [1960a], νιγετ < νιγιέτ’ [1960a]

πρόθεση (λόγιο), σκοπός (λόγιο)

niyet

τούρκικο

νιέντε < νιέντε [1996b]

τίποτα, τίποτε

niente

ιταλικό

νιζάμης [1934], νιζάμς < νιζάμ(η)ς [1987b] νιζάμπς [2006]

χωροφύλακας (λόγιο)

nizami

τούρκικο

νιζάμι [1960a], νιζάμ < νιζάμ’ [1960a]

τάξη, ρύθμιση (λόγιο)

nizam

τούρκικο

νικέιζ < νικέηζ [1962c]

τσιγκούνης

nekes

τούρκικο

νινέ [1960a], νιάνια < νιάνια [1996a]

βλ. νενέ (γιαγιά)

nine

τούρκικο

νίνη [1966]

βλ. νενέ (μάνα)

nënë

αλβανικό

νινί < νιννί [1894], νινί [1910], νηνί [1910],

νήπιο (λόγιο)

ninin

βενετσιάνικο

νιοράντες < νιοράντες [2003]

αγράμματος, αμόρφωτος (λόγιο)

ignorante

βενετσιάνικο

νισάνι < νισάνι [1966], νισιάν < νισιάν [1972], νισάν < νισάν’ [1978], νισιάνι < νισιάνι [1996a], νισάν < νισάν’ [2003]

το σημάδι που έκανε ο τσοπάνης στο αυτί των γιδοπροβάτων του | στόχος (λόγιο), σκόπευση (λόγιο) | βέρα αρραβώνων

nişan

τούρκικο

νισαντίρι < νισαντήρι [1835], νισαντίρι < νισσαντήρι [1910], νισαντίρι [1934], νισαντίρ < νισαντίρ’ [1960a]

χλωριούχο αμμώνιο (λόγιο), λισαντίρι, λσαντίρ

nιşadιr

τούρκικο

νισάφι [1910], νισάφ < νισάφ’ [1978], νσαφ < ν’σαφ [2010]

& ανσάφ ή ισνάφι, έλεος

insaf

τούρκικο

νισεστές [1835], νισαστάς [1960a], νισιστές

άμυλο (λόγιο)

nişasta

τούρκικο

νιτερεσάδος [1996b], νιτερεσόδος [2001b]

συμφεροντολόγος (λόγιο)

interessato

ιταλικό

νιτερέσο [1931], νιτερέσι, νιτερέσιο

& ιντερέσο, συμφέρον (λόγιο)

interesse

λατινικό

νιτράδα [2001c]

εισόδημα (λόγιο), ιντράδα, εντράδα

entrata

ιταλικό

νιτρίγος [1996b]

ραδιούργος (λόγιο)

intrigo

ιταλικό

νιτσεράδα [1910]

μουσαμάς

incerada

βενετσιάνικο

νόβα [1894]

βλ. νοβιτά (είδηση)

nova

βενετσιάνικο

νοβάρω [1996b]

ανακαινίζω (λόγιο)

novare

ιταλικό

νοβέλο [2003]

εδαφονόμιο (λόγιο)

novelo

βενετσιάνικο

νόβερος

βλ. νούμερο (αριθμός)

novero

ιταλικό

νοβιτά [1894]

είδηση (λόγιο), νέο, χαμπέρι

novita

βενετσιάνικο

Νοέβρης [1622], Νοέμβρης [1622], Νοέμπρης [1934], Νοβέμπηρς < Νοβέbηρς [2001c]

Νοέμβριος (λόγιο), Βροχάρης, Νέβρης, Σποριάς, Σπορίτης

November

λατινικό

νοκούτι [1960a]

βλ. νάχτι (μετρητά)

nakit

τούρκικο

νοκτάς [1960a]

τελεία (λόγιο), σημείο (λόγιο)

nokta

τούρκικο

νομινάρω [2001c], νουμενάρω [2001c]

ονομάζω | ορίζω

nominare

ιταλικό

νομπέτι [1960a], νομπέτ < νομπέτ’ [1960a], νομπέτης

σκοπιά, βάρδια, καραούλι

nöbet

τούρκικο

νομπετσής < νομπεττσής [1960a]

σκοπός, φρουρός (λόγιο)

nöbetçi

τούρκικο

νόμπιλες [2003], νόμπιλε [2003], νόμπιλος

ευγενής (λόγιο)

nobile

ιταλικό

νομπιλιτά [2003]

αριστοκρατία (λόγιο)

nobilita

ιταλικό

νομπλιστικά < νομπληστικά [2001b]

ευγενικά

nobilesco

ιταλικό

νον [2003]

όχι

non

ιταλικό

νόνα < νόννα [1866], νόνα [1910]

βλ. νενέ (γιαγιά)

nonna

ιταλικό

νόνα < νόννα [1934], νόνα [1957]

μαμή

nonna

ιταλικό

νόνος [1910]

παππούς, νένης

nonno

ιταλικό

νοντάς [1960a], νουντάς < νουdάς [1962c], νουντάς < νουνdάς [1978]

οντάς, ουντάς, κάμαρα, δωμάτιο (λόγιο)

oda

τούρκικο

νόντσολος [2003], νότσολος

όντσολος, νεωκόρος (λόγιο)

nonzolo

βενετσιάνικο

νόρμα [1995]

 

norma

λατινικό

νόστρο [2003]

δικός μας

nostro

ιταλικό

νότα [1866a]

σημείο (λόγιο)

nota

λατινικό

νοτάριος [1614], νοτάρος [1709], νοδάρος [1934], νουδάρος [1996b], νόταρος, νοταριάς

συμβολαιογράφος (λόγιο)

notarius

λατινικό

νοτιφικάρω [1996b]

κοινοποιώ (λόγιο)

notificare

ιταλικό

νοτίφικο [1996b]

κοινοποίηση (λόγιο)

notifica

ιταλικό

νοτούρνο [1998]

μουσ. όρος

notturno

ιταλικό

νότσινος

καρυδένιος

nocino

ιταλικό

νουβέλα < νουβέλλα [1934], νουβέλα [1983a]

αφήγημα (λόγιο)

novella

ιταλικό

νούγια < νούγια [2001b]

ούγια

oya

τούρκικο

νουζίτσα [1894]

ζωνάρι από δέρμα

uzdica

σλάβικο

νούλα [1931]

μηδέν (λόγιο), μηδενικό (λόγιο) | τίποτα, τίποτε

nulla

ιταλικό

νουμεράρω

αριθμώ

numerare

ιταλικό

νούμερον [1614], νούμερο [1894]

αριθμός (λόγιο)

numero

ιταλικό

νουμιδή [1934]

φραγκόκοτα

numida

ιταλικό

νουνός [1709], νούνος [1790], νονός < νοννός [1894], νουνός < νουννός [1894] νονός [1910], νουνός [1910], νούνους

νονός

nonnus

λατινικό

νούντσιος [1894], νούτσιος [1957]

παπικός αντιπρόσωπος (λόγιο)

nunzio

ιταλικό

νούρι [1960a], νουρ

φως, φέγγος, λαμπρότητα

nur

τούρκικο

νούρκα [1835]

το ζώο Mustela lutreola: νυφίτσα

nurka

σλάβικο

νούσα [1966]

νύφη

nuse

αλβανικό

νουσκάς [1960a]

& μουσκάς, φυλαχτό για το μάτιασμα (μέσα έχει χαρτάκι με μαγικά λόγια)

nüsha

τούρκικο

νούτικος [1998]

αγόρευση (λόγιο)

nutuk

τούρκικο

νούφαρο < νούφαρα (τα) [1688], νούφαρον [1835], νούφαρ [1957], νούφαρο [1957]

φυτό

nufar

αραβικό

νουφούσι [1957], νουφούς < νουφούσ’ [1960a], νουφούζι [1996a]

& νεφούσι ή νοφούσι ή νοφούζι, δελτίο ταυτότητας (λόγιο)

nüfus

τούρκικο

νοφούσι [1960a], νοφούζι [1966],

βλ. νουφούσι (ταυτότητα)

nüfus

τούρκικο

νοφράγιο [1996b]

ναυάγιο (λόγιο)

naufrago

ιταλικό

 

1527: Εισαγωγή νέα επιγραφομένη, ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΣ, ήγουν Στέφανος τίμιος, ώστε μαθείν, αναγινώσκειν, γράφειν, νοείν & λαλείν, την ιδιωτικήν, & την αττικήν γλώσσαν των γραικών. έτι δε και την γραμματικήν, & την ιδιωτικήν γλώσσαν των λατίνων μετά πάσης ευκολίας, & εν ολίγω χρόνω, και χωρίς διδασκάλου, πράγμα λίαν ωφέλιμον εις πάσαν τάξιν των ανθρώπων, συντεθειμένον και εις φως εκδοθέν παρά του επιτηδειοτάτου, και ευμηχανικού ανθρώπου Στεφάνου του εκ Σαβίου, του τυπωτού των ελληνικών, και των λατινικών γραμμάτων εν τη εκλαμπροτάτη πόλει των Ενετών, Venetiis MDXXVII.

 1614: Ioannis Meursi, glossarium graeco-barbarum - In quo præter vocabula quinque millia quadringenta, officia atque dignitates imperij Constantinop. tam in palatio, quàm ecclesia aut militia, explicantur, & illustrantur, Lugduni Batavorum, apud L. Elzevirium, 1614.

1622: Vocabolario Italiano et Greco nel Quale si contiene come le voci Italiane si dicano in Greco Volgare, composto dal P. Girolamo Germano della Compagnia di GIESV, in Roma, per l’Herede di Bartolomeo Zanneti, 1622.

1635: Simone Portio, Λεξικόν Λατινικόν, Ρωμαίκον και Ελληνικόν, εις το οποίον τα λατινικά λόγια συμφωνούναι τα Ρωμαίκα, και τα Ελληνικά. Εσμίχθηκε με τούτο στο τέλος του βιβλίου άλλον ένα λεξικόπουλον, εις το οποίον τα Ρωμαίκα λόγια κατ αλφάβητον βαλμένα γυρίζονται πρώτα ελληνικά και απέκει Λατινικά - Dictionarium latinum, graeco-barbarum, et litterale, in quo dictionibus latinis suae quoque graecae linguae vernaculae necnon etiam litteralis voces respondent. Accessit insuper aliud in calce operis dictionariolum, in quo prius ordine alphabetico dispositae vernaculae linguae graecae dictiones, graco-litterales, tum latinar redduntur, Parisiorum 1635.

1659: Θησαυρός της εγκυκλοπαιδικής βάσεως τετράγλωσσος μετά της των επιθέτων εκλογής, και διττού των λατινικών τε και Ιταλικών λέξεων πίνακος, εκ διαφόρων παλαιών τε και νεωτέρων λεξικών συλλεχθείς παρά Γερασίμου Βλάχου του Κρητός, Venetiis MDCLVIIII.

1688: Glossarium ad scriptores mediae et infimae Graecitatis,in quo graeca vocabula novatae significationis,aut usus rarioris,barbara,extica,ecclesiastica,liturgica,tactica,nomica,jatrica,botanica,chymica explicantur,eorum notiones & originationes reteguntur - E libris editis,ineditis veteribus monumentis - Accedit appendix ad glossarium mediae & infimae latinitatis, una cumbravi etymologico linguae gallicae ex utoque glossario, auctore Carlo Du Fresne, domino Du Cange, Lugduni.

1708: Joh. Mich. Langii D. , Philologiae Barbaro-Graecae, Typis &nImpensis Wilhelmi Kohlesii, Univs. Altdorf. Typogr., Noribergae 1709.

1709: Αλέξιος Σουμαβέραιος (Alessio da Somaverra), Θησαυρός της Ρωμαϊκής και της Φραγκικής γλώσσας ήγουν λεξικόν Ρωμαϊκόν και Φραγκικόν πλουσιώτατον, Παρίτζι (Parigi) MDCCIX.

1783: Λεξικό Ρωμαικόν απλούν περιέχον ρωμαικάς απλάς λέξεις με το πόθεν αυταί παράγονται, ήγουν από ποίαις γλώσσαις – εσυλλέχτηκεν εις το σχολείον (σεμινάριον) της Λαύρας της Αγίας Τριάδος, н. новикова 1783 года.

1790: Λεξικόν τρίγλωσσον της Γαλλικής, Ιταλικής και Ρωμαϊκής διαλέκτου, εις τόμους τρεις διηρημένον, συνερανισθέν παρά Γεωργίου Βεντότη, τόμος Γ' Ρωμαϊκο-Γαλλικο-Ιταλικός, Εν Βιέννη της Αουστρίας 1790.

1835: Λεξικόν της καθ' ημάς ελληνικής διαλέκτου, μεθηρμηνευμένης εις το αρχαίον ελληνικόν και το γαλλικόν μετά προσθήκης γεωγραφικού πίνακος των νεωτέρων και παλαιών ονομάτων, υπό Σκαρλάτου Δ. του Βυζαντίου, εν Αθήναις, εκ του ιδιωτ. έργων τμήματος της Βασιλ. Τυπογραφίας, 1835.

1837: A Modern Greek and English Lexicon (to which prefixed an Epitome of Modern Greek Grammar), by the Rev. I. Lowndes, Inspector General of Schools in the Ionian Islands, Corfu 1837.

1840: Η Βαβυλωνία ή η κατά τόπους διαφθορά της ελληνικής γλώσσης, κωμωδία εις πράξεις πέντε, συγγραφείσα παρά Δ. Κ. Βυζαντίου (: Δημήτρης Κωνσταντινίδης Χατζή-Ασλάνης 1790-1853), έκδοσις δευτέρα, εν Αθήναις, εκ της τυπογραφίας Κωνστ. Καστόρχη, οδός Αιόλου, 1840

1857: Λεξικόν της καθ' ημάς ελληνικής διαλέκτου, μεθηρμηνευμένης εις το αρχαίον ελληνικόν και το γαλλικόν μετά προσθήκης γεωγραφικού πίνακος των νεωτέρων και παλαιών ονομάτων, έκδοσις δευτέρα επηυξημένη και διωρθωμένη, υπό Σκαρλάτου Δ. του Βυζαντίου, Αθήνησι 1857.

1858: Ν. Κ. (Κονεμένος), Γλωσσάριον Ηπειρωτικής, περιοδικό Πανδώρα, Αθήναι 1858.

1859: Ν. Δ. (Νικόλαος Δραγούμης), Γλωσσάριον της καθ’ ημάς Ελληνικής, περιοδικό Πανδώρα, Αθήναι 1857-1859.

1860: Arnoldus Passow, Τραγούδια Ρωμαίκα Popularia Carmina Graeciae Recentioris, Lipsiae MDCCCLX.

1864: Συλλογή λέξεων, φράσεων και παροιμιών εν χρήσει παρά τοις σημερινής κατοίκοις της νήσου Κυθήρων, περιοδικό Πανδώρα, Αθήναι 1861-1864.

1866a: Γ. Γ. Παππαδοπούλου, Περί της ιταλικής επιρροής επί την δημοτικήν γλώσσαν των νεωτέρων Ελλήνων, περιοδικό Πανδώρα, Αθήναι 1866.

1866b: Συλλογή των κατά την Ήπειρον δημοτικών ασμάτων, υπό Γ. Χρ. Χασιώτου, εν Αθήναις 1866.

1872: Γλωσσάριον Λέσβιον, περιοδικό Πανδώρα, Αθήναι 1872.

1874a: Ηλία Τσιτσέλη, Γλωσσάριον Κεφαλληνίας, στα Νεοελληνικά Ανάλεκτα του περιοδικού Παρνασσός, τόμος δεύτερος, Αθήναι 1874.

1874b: Ι. Ν. Σταματέλος, Λευκάδια Διάλεκτος, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, σύγγραμμα περιοδικόν, τόμος Η’, εν Κωνσταντινουπόλει 1874.

1874c: Δημοσθένης Χαβιαράς, Συλλογή λέξεων και φράσεων εν χρήσει εν Σύμη, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, σύγγραμμα περιοδικόν, τόμος Η’, εν Κωνσταντινουπόλει 1874.

1874d: Ν. Γ. Πολίτης, Χιακή διάλεκτος - Γλωσσάριον, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, σύγγραμμα περιοδικόν, τόμος Η’, εν Κωνσταντινουπόλει 1874.

1874e: Σ. Μανασσεΐδης, Διάλεκτος Αίνου, Ίμβρου, Τενέδου - Λεξιλόγια, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, σύγγραμμα περιοδικόν, τόμος Η’, εν Κωνσταντινουπόλει 1874.

1874f: Ιωάννης Κ. Παγούνης, Ηπειρωτική Διάλεκτος - Γλωσσάριον, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, σύγγραμμα περιοδικόν, τόμος Η’, εν Κωνσταντινουπόλει 1874.

1876a: Anton Jeannaraki, Άσματα Κρήτης μετά διστίχων και παροιμιών, Leipzig 1876.

1876b: Θηραϊκής γης γλωσσολογικής ύλης, τεύχος Α’, ιδιωτικόν της θηραϊκής γλώσσης, υπό Νικολάου Πεταλά, Αθήνησι 1876.

1878a: Νέον λεξικόν Ελληνογαλλικόν υπό Κ. Βαρβάτη, Αθήνησι :παρά τω εκδότη Κ. Αντωνιάδη, 1878

1878b: Λεξικόν Ελληνοϊταλικόν, συνταχθέν υπό Μ. Π. Περίδου, Αθήναι 1878.

1884a: Βατταρισμοί ήτοι λεξιλόγιον της λειβησιανής διαλέκτου, υπό Μ. Ι. Μουσαίου, εν Αθήναις 1884.

1884b: Θ. Πούσιος, Συλλογή λέξεων, παραμυθιών, ασμάτων κτλ. του εν Ζαγορίω της Ηπείρου ελληνικού λαού, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, σύγγραμμα περιοδικόν, τόμος ΙΔ’, εν Κωνσταντινουπόλει 1884.

1884c: Ονοματολόγιον ναυτικόν, εν Αθήναις, εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, 1884.

1887a: Αντωνίου Βάλληνδα, Πάρεργα φιλολογικά πονήματα, τεύχος Α’, εν Ερμουπόλει, τύποις Αδελφών Καμπάνη, 1887.

1887b: Περισυναγωγή γλωσσικής ύλης και εθίμων του ελληνικού λαού, ιδία δε του της Πελοποννήσου, υπό Π. Παπαζαφειρόπουλου, εν Πάτραις 1887.

1888a: Το χιακόν γλωσσάριον ήτοι η εν Χίω λαλουμένη γλώσσα, συνέγραψεν Α. Γ. Πασπάτης, εν Αθήναις 1888a.

1888b: Συλλογή λέξεων και διαφόρων δημοτικών ασμάτων της νήσου Νισύρου, υπό Γεωργίου Παπαδοπούλου, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, σύγγραμμα περιοδικόν, τόμος ΙΘ’, εν Κωνσταντινουπόλει 1888.

1891a: Τα Κυπριακά ήτοι γεωγραφία, ιστορία και γλώσσα της Κύπρου από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερον, υπό Αθανασίου Α. Σακελλαρίου, τόμος δεύτερος, Η εν Κύπρω γλώσσα, εν Αθήναις 1891.

1891b: Ήπειρος – Συλλογή, Κωνσταντίνου Βαρζώκα, Ζωγράφειος Αγών - Μνημεία της ελλ. αρχαιότητος ζώντα τω νυν ελληνικώ λαώ, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, εν Κωσταντινουπόλει 1891.

1891c: Νεοελληνικά ανάλεκτα της Ηπείρου, υπό Γεωργ. Δ. Ζηκίδου, Ζωγράφειος Αγών - Μνημεία της ελλ. αρχαιότητος ζώντα τω νυν ελληνικώ λαώ, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, εν Κωσταντινουπόλει 1891.

1891d: Εμ. Μανωλακάκη, Γλωσσική ύλη τη νήσου Καρπάθου, Ζωγράφειος Αγών - Μνημεία της ελλ. αρχαιότητος ζώντα τω νυν ελληνικώ λαώ, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, εν Κωσταντινουπόλει 1891.

1891e: Γεωργίου Παπαδοπούλου, Γλωσσική ύλη της νήσου Νισύρου, Ζωγράφειος Αγών - Μνημεία της ελλ. αρχαιότητος ζώντα τω νυν ελληνικώ λαώ, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, εν Κωσταντινουπόλει 1891.

1891f: Δημ. Πουλάκης, Λεξιλόγιον Ικαρίας, Κρήνης κλπ., Ζωγράφειος Αγών - Μνημεία της ελλ. αρχαιότητος ζώντα τω νυν ελληνικώ λαώ, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, εν Κωσταντινουπόλει 1891.

1892: Μελέτη περί του γλωσσικού ιδιώματος Βελβεντού και των περιχώρων αυτού, υπό Ευθ. Μπουντώνα, εν Αθήναις 1892.

1894: Gustav Meyer, Neugriechische Studien, Sitzungsberichte der Kais, Akademie der Wissenschaften in Wien, Philosophisch-Historische Classe, Wien 1894-1895.

1896a: Δ. Πουλάκη, Λεξικόν ιδία της Σικίνου και τινων άλλων τόπων, Ζωγράφειος Αγών - Μνημεία της ελλ. αρχαιότητος ζώντα τω νυν ελληνικώ λαώ, Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος, εν Κωσταντινουπόλει 1896.

1896b: Καρπαθιακά, περιέχοντα την τοπογραφίαν, ιστορίαν, αρχαιολογίαν, φυσικήν κατάστασιν, στατιστικήν, τοπωνυμίας της νήσου, ήθη και έθιμα, ιδιώματα της γλώσσης, λεξιλόγιον, δημοτικά άσματα και δημώδεις παροιμίας των κατοίκων αυτής, υπό Εμ. Μανωλακάκη, εν Αθήναις 1896.

1899: Ι. Σαραντίδου Αρχελάου, Η Σινασός ήτοι θέσις, ιστορία, ηθική και διανοητική κατάστασις, ήθη, έθιμα και γλώσσα της εν Καππαδοκία κωμοπόλεως Σινασού, εν Αθήναις 1899.

1903: Σπ. Αναγνώστου, Λεσβιακά ήτοι συλλογή λαογραφικών περί Λέσβου πραγματειών, εν Αθήναις 1903.

1905: Σταματίου Ψάλτου, Θρακικά ή μελέτη περί του γλωσσικού ιδιώματος της πόλεως Σαράντα Εκκλησιών, εν Αθήναις 1905.

1908: Φαίδωνος Ι. Κουκουλέ, Οινουντιακά ή μελέτη περί της ιστορίας, των ηθών και των εθίμων και του γλωσσικού ιδιώματος του Δήμου Οινούντος της επαρχίας Λακεδαίμονος, εν Χανίοις 1908.

1909: Π. Αραβαντινού, Ηπειρωτικόν γλωσσάριον, εν Αθήναις 1909.

1910: Λεξικόν ελληνογαλλικόν (και γαλλοελληνικόν) της λαλουμένης Ελληνικής γλώσσης (ήτοι καθαρευούσης και δημώδους) - Dictionnaire grec-francais et francais-grec, υπό Αντωνίου Ηπίτη, 3 τόμοι, εν Αθήναις 1908-1910.

1914: Περί της συγχρόνου Σαμίας διαλέκτου, πραγματεία βραβευθείσα εν τω διαγωνισμώ του 1912 της εν Αθήναις Γλωσσικής Εταιρείας, υπό Νικολάου Ι. Ζαφειρίου, εν Αθήναις 1914.

1915: Ευαγγέλου Παπαχατζή, Δοκίμιον του γλωσσικού ιδιώματος Καρύστου και των πέριξ και τα εν τω ιδιώματι γραπτά ή άγραφα μνημεία, βραβευθέν εν τω διαγωνισμώ της εν Αθήναις Γλωσσικής Εταιρίας, εν Αθήναις 1915.

1918: Γερασίμου Σαλβάνου, Μελέτη περί του γλωσσικού ιδιώματος των εν Κερκύρα Αργυράδων, εν Αθήναις 1918.

1921: Δημητρίου Σάρρου, Παρατηρήσεις εις το Ηπειρωτικόν Γλωσσάριον του Π. Αραβαντινού, 1920.

1923a: Μιχαήλ Δέφνερ, Λεξικόν της Τσακώνικης Διαλέκτου, εν Αθήναις 1923.

1923b: Θ. Χελδράιχ, Τα δημώδη ονόματα των φυτών προσδιοριζόμενα επιστημονικώς, εκδιδόμενα δε υπό Σπ. Μηλιαράκη, Αθήναι 1923.

1925: Σπύρου Μουσούρη (Φώτου Γιοφύλλη), Συλλογή δημώδους γλωσσικού υλικού εκ της πόλεως Ιθάκης, Ιθάκη 1925.

1926a: Κ. Άμαντου, Συμβολή εις το Χιακόν γλωσσάριον, εν Αθήναις 1926.

1926b: Θ. Χελδράιχ, Τα δημώδη ονόματα των φυτών προσδιοριζόμενα επιστημονικώς, εκδιδόμενα δε υπό Σπ. Μηλιαράκη, Β’ έκδοσις επηυξημένη και βελτιωμένη, Αθήναι 1926.

1931: Πέτρου Βλαστού, Συνώνυμα και συγγενικά, τέχνες και σύνεργα, Αθήνα 1931.

1933: Δημητρίου Πασχάλη, Ανδριακόν Γλωσσάριον ή λέξεις και φράσεις του γλωσσικού ιδιώματος της κοινής εν Άνδρω λαλιάς, εν Αθήναις, τυπογραφείον ΕΣΤΙΑ, 1933.

1934: Λεξικόν της νέας ελληνικής γλώσσης, ορθογραφικόν και ερμηνευτικόν, συνταχθέν υπό επιτροπής φιλολόγων και επιστημόνων, επιμέλεια Γεωργίου Ζευγώλη, έκδοσις ΠΡΩΙΑ, Αθήναι 1933-1934.

1938: Ευφροσύνης Σιδηροπούλου, Λεξιλόγιον Κοτυώρων, Αρχείον Πόντου Σύγγραμμα Περιοδικόν, τόμοι 2-8, Αθήναι 1929-1938.

1941: Κων. Α. Άμαντος, Προσθήκαι εις το Χιακόν γλωσσάριον και το Χιακόν τοπωνυμικόν, Λεξικογραφικόν Δελτίον Ακαδημίας Αθηνών, τόμος Γ’, Αθήναι 1941.

1946: Φιλ. Τζομπάρη, Γλωσσάρι Στενιμάχου, Αρχείον του θρακικού λαογραφικού και γλωσσικού θησαυρού, τομ. ΙΒ', Αθήναι 1946

1957: Επίτομον εγκυκλοπαιδικόν και εποπτικόν λεξικόν μετά πλήρους γλωσσικού, σημασιολογικού και ορθογραφικού λεξικού της ελληνικής γλώσσης, Μορφωτική Εταιρεία, Αθήναι 1957.

1960a: Κωνστ. Κουκκίδη, Λεξιλόγιον ελληνικών λέξεων παραγομένων εκ της τουρκικής, Αθήναι 1960.

1960b: Χρήστου Παπασταματίου-Μπαμπαλίτη, Ιδιωματικαί λέξεις Σουφλίου, Θρακικά Σύγγραμμα Περιοδικόν, αρ. 31, εν Αθήναις 1961.

1961: Επιτροπής φιλολόγων, Σύγχρονον ορθογραφικόν-ερμηνευτικόν λεξικόν της ελληνικής γλώσσης (καθαρευούσης-δημοτικής), επιμελητής ύλης Θεόκρ. Γούλας, Αθήναι 1961.

1962a: Θεολ. Βοσταντζόγλου, Αντιλεξικόν ή ονομαστικόν της νεοελληνικής γλώσσης, δευτέρα έκδοσις, Αθήναι.

1962b: Βρασίδα Καπετανάκη, Το λεξικό της πιάτσας (λαογραφικόν λεξικολογικόν απάνθισμα), έκδοσις Δευτέρα βελτιωμένη και επαυξημένη, Αθήνα 1962.

1962c: Χρίστου Γ. Γεωργίου, Το γλωσσικό ιδίωμα Γέρμα Καστοριά, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 1962.

1963: Λεωνίδα Ζώη, Λεξικόν ιστορικόν και λαογραφικόν Ζακύνθου, τομ. Β’ λαογραφικόν, Αθήναι, εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, 1963.

1964:Ευαγγέλου Αθ. Μπόγκα, Τα γλωσσικά ιδιώματα της Ηπείρου (Βορείου, Κεντρικής και Νοτίου), Α’ Γιαννιώτικο και άλλα λεξιλόγια, Εταιρεία Ηπειρωτικών Μελετών, Ιωάννινα 1964.

1966:Ευαγγέλου Αθ. Μπόγκα, Τα γλωσσικά ιδιώματα της Ηπείρου (Βορείου, Κεντρικής και Νοτίου), Β’ Γλωσσάρια Βορ. Ηπείρου, Θεσπρωτίας, Κόνιτσας κ.ά, Εταιρεία Ηπειρωτικών Μελετών, Ιωάννινα 1966.

1972: Νίκου Β. Κοσμά, Το γλωσσικό ιδίωμα του Λαγκαδά, Μακεδονικά, τόμος δωδέκατος, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 1972.

1976: Μιλτιάδη Ι. Παπαϊωάννου, Το γλωσσάριο των Γρεβενών, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 1976.

1978: Ανδρέας Στεφόπουλος, Το γλωσσάρι της Χρυσής Καστοριάς, Μακεδονικά, τόμος δέκατος όγδοος, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 1978.

1981: Κώστα Ξεινού, Του νησιού μας η γλώσσα – γλωσσάρι της Ίμβρου, Θεσσαλονίκη 1981.

1982: Θανάση Παπαθανασόπουλου, Γλωσσάρι ρουμελιώτικης ντοπιολαλιάς, Αθήνα 1982.

1983a: Ν. Π. Ανδριώτη, Ετυμολογικό λεξικό της κοινής Νεοελληνικής, τρίτη έκδοση με διορθώσεις και προσθήκες του συγγραφέα, Θεσσαλονίκη 1983.

1983b: Ακακίας Κορδόση, Μιλήστε Μεσολογγίτικα, β’ έκδοση συμπληρωμένη, Αθήνα 1983.

1987a: Θανάση Κωστάκη, Λεξικό της τσακώνικης διαλέκτου, Ακαδημία Αθηνών, 3 τόμοι, Αθήνα 1986-1987.

1987b: Κώστα Μαυρομμάτη, Λεξικό τοπικών όρων και ιδιωματισμών Καναλιών Καρδίτσας, Θεσσαλονίκη 1987.

1988: Δ. Χ. Κοντονάτσιου, Η διάλεκτος της Λήμνου, εθνογλωσσολογική προσέγγιση, διδακτορική διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχολή Φιλοσοφική, Τμήμα Φιλολογίας, Θεσσαλονίκη 1988.

1992: Π. Χ. Δορμπαράκη, Το ιδίωμα της Δυτικής Κορινθίας – Γλωσσάριο, (σε συνέχειες στα περιοδικά Κορινθιακά, Αθήνα 19740-1979 και Κορινθιακή Ζωή, Κόρινθος, 1976-1980 και σαν παράρτημα στο βιβλίο των Π. Χ. Δορμπαράκη και Κασ. Πανουτσοπούλου, Η περιοχή της Ευρωστίνης Κορινθίας, Αθήνα 1992).

1995: Εμμανουήλ Κριαρά, Νέο ελληνικό λεξικό της σύγχρονης δημοτικής γλώσσας (γραπτής και προφορικής), Αθήνα 1995.

1996a: Απόστολου Δούκα Σαχίνη, Το καστοριανό γλωσσάρι, Καστοριά 1996.

1996b: Δημ. Λ. Κόμη (επιμέλεια), Κυθηραϊκό Λεξικό, Αθήνα 1996.

1998: Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, Θεσσαλονίκη 1998.

1999: Κυριάκου Δεληγιάννη, Κουβουκλιώτικα ένα μικρασιατικό γλωσσικό ιδίωμα, διδακτορική διατριβή, Αδελαΐδα Αυστραλίας 1999.

2001a: Πανταζή Κοντομίχη, Λεξικό του λευκαδίτικου ιδιώματος, Αθήνα 2001.

2001b: Αντώνιος Β. Ξανθινάκης, Λεξικό ερμηνευτικό και ετυμολογικό του δυτικοκρητικού γλωσσικού ιδιώματος, 2η έκδοση, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2001.

2001c: Νίκος Χρ. Αλιπράντης, Λεξικό των ιδιωμάτων και των εγγράφων της Πάρου, με τρεις μελέτες για τα ιδιώματα της Πάρου, Αθήνα 2001.

2002: Νίκος Γ. Τσικής, Γλωσσικά από το Πυργί της Χίου, Αθήνα 2002.

2003: Ερμιόνη Κοροσίδου-Καρρά, Τα ρομανικά (ιταλικά-γαλλικά) δάνεια στο σύγχρονο ιδίωμα της Ζακύνθου: λεξικολογικές επισημάνσεις (μορφολογία-σημασιολογία), διδακτορική διατριβή, Θεσσαλονίκη 3003.

2006: Ευανθία Δούγα-Παπαδοπούλου & Χρήστος Τζιτζιλής, Το γλωσσικό ιδίωμα της ορεινής Πιερίας, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 2006.

2008: Ρίκα Τζιαμπίρη-Στούπα, Ντοπιολαλιές (λέξεις και φράσεις από την τοπική διάλεκτο της περιοχής μας), Φιλοπρόοδος Σύλλογος Αγίου Κοσμά Γρεβενών «Ο Άγιος Αθανάσιος», Γρεβενά 2008.

2010: Χρήστος Παπαπαναγιώτου, Λεξιλόγιο και μορφολογική ανάλυση της γλωσσικής ποικιλίας του Νεοχωρίου Υπάτης, μεταπτυχιακή διατριβή, Πάτρα 2010.

2011: Γιώργος Αλβανός, Βασιλ'τσιώτ'κα λόγια - Λεξικό της ντοπιολαλιάς Βασιλικών Λέσβου: ετυμολογικό, ερμηνευτικό, λαογραφικό, Αθήνα 2011.