Skip to main content

Λεχαινά Ηλείας

 

Διαλεκτικές λέξεις από διάφορες πόλεις και χωριά

 

Λεχαινά Ηλείας


 

Δημήτρης Λιθοξόου


 

Οκτώβριος 2015

αβάσκαμα

βάσκαμα, μάτιασμα

ακροθαλασσά

ακροθαλασσιά

αμπενοκλάδι

ανεμοπύρωμα

αμποδένω

"δένω" με μάγια

ανάπιασμα

το έτοιμο για χρήση προζύμι

ανάτριχα

κόντρα, ανάποδα

απαλάμη

παλάμη

απάνου

απάνω

αργατιά

εργατιά

αρέγω

αρέσω

ασπρικίσα (τα)

τα προικιά

άστρι

άστρο

άχερο

άχυρο

αχερώνας

αχυρώνας

βάνω

βάζω

βίκα

στάμνα

βρουκαλακιάζω

βρικολακιάζω

γαλατοχάντρες (οι)

θαλασσιές χάντρες που έδεναν στη λεχώνα για να έχει γάλα

γήτειο

γητειά

γιομάτος

γεμάτος

γιομίζω

γεμίζω

γκατζορινιά

φυτό που χρησιμοποιούσαν για να βάψουν τα ρούχα σε ανοικτό χακί χρώμα

διπλοκάμπανο

όταν χτυπάνε μαζί δυο καμπάνες

δράκος

το αβάφτιστο αρσενικό μωρό

δρακούλα

το αβάφτιστο θηλυκό μωρό

δροσοπίλα

ανεμοπύρωμα

δρούγα

αδράχτι

εδίπλα

δίπλα

εκειδεπά

εκειδά

εκκλησά

εκκλησιά

εσήμερα

σήμερα

ζουδιάρης

αυτός που μπορεί να καταλάβει τις πράξεις των ξωτικών

ζούδιο

ξωτικό

ζουρλάς

ζουρνάς

ζυγιά

δυο οργανοπαίχτες

θεριακή

αφιόνι, παπαρούνα

ιδιάστρα

η διάστρα του αργαλειού

καθαροπλένω

σαπουνίζω πολλές φορές

καλαμίζω

περνώ το νήμα στην ανέμη

καλαμποκάνι

καλαμοκάνι, μασούρι

κάτου

κάτω

κικίδι

πρινοκόκκι

κικιδιά

πουρνάρι (Quercus smilax)

κλωνά

κλωνιά

κόκος

κόκορας

κοντογούνα

κοντογούνι

κοπανιτό

κοπάνισμα

κούδα

φαρδύ μέρος του φουστανιού

κουζινικό

κουζίνα

κουρούπα

ποτίστρα

κοφινιάζω

βάζω τα ρούχα μέσα στο κοφίνι, μαζί με αλισίβα

λαουρέντης

παραγιός, τσιράκι

λούγκα

πρησμένος αδένας

μαγερεύω

μαγειρεύω

μαντιλόνι

μαντίλα

μασάκι

μαχαίρι του χασάπη, για το σφάξιμο αρνιών

μάστορης

μάστορας

μελιγγίτης

μηνιγγίτιδα (λόγιο)

μεσημεριά

ξωτικό που βγαίνει ντάλα μεσημέρι, το κατακαλόκαιρο

μόρα (η)

θηλυκός δαίμονας που σε πνίγει στον ύπνο, άμα κοιμάσαι ανάσκελα

μπατινιά

χτύπημα

μπούλες (οι)

άντρες μασκαράδες ντυμένοι γυναίκες

μπουχιέμαι

λερώνομαι

ντένομαι

ντύνομαι

ξυλόχτενο

μέρος του αργαλειού

Οβραίοι

Εβραίοι

όξω

έξω

ούλος

όλος

οχθρός

εχθρός

παγαίνω

πηγαίνω

παιδοβόλι

παιδομάνι

πάλε

πάλι

παπίτσα

σίδερο για σιδέρωμα

παραμαγούλες

μαγουλάδες

παραμονιάτικα

την παραμονή μιας γιορτής

περδούκλι

πεδούκλι

πιστρόφια

γλέντι που γινόταν την επομένη του γάμου, όταν οι συγγενείς γύριζαν πίσω τα "κλεμμένα" μικροπράματα

ριζικάρια (τα)

ο κλήδονας

ρουσούμπελη

ανεμοπύρωμα

σαρίδι

σκουπίδι

σαρωματιά

όσα μαζεύει η σκούπα με μια κίνηση

σβουρνάω

σβουρίζω

σημερνός

σημερινός

σκαρτσιμπουχιαρέοι

καλικάντζαροι

σκροπάω

σκορπάω

σκρπίδι

σκορπίδι

στερνά (τα)

κόλλυβα

συγνεφιά

συννεφιά

ταβούλι

νταούλι

τότενες

τότε

τότες

τότε

τράστο

ταγάρι

τράφος

ξερολιθιά

τσουπάκι

κοριτσάκι, κορούλα

τώρανες

τώρα

φιλτιρέ

τεχνική κεντήματος

φραγκοπαπαρούνα

αφιόνι, παπαρούνα

φτιάνω

φτιάχνω

φτούνος

αυτός

χαλνάω

χαλάω

χτένω

χτίζω

ψένω

ψήνω

ψωμοχορταίνω

χορταίνω φαΐ