Skip to main content

νυχτοπάτης-ξουφόγελο

 

Τέχνες και σύνεργα του Πέτρου Βλαστού

 

νυχτοπάτης-ξουφόγελο

 

Δημήτρη Λιθοξόου

 

Επεξεργασία του μεγαλύτερου μέρους του υλικού της ρωμαίικης ή δημοτικής γλώσσας, που περιέχεται στο δεύτερο τμήμα του έργου του Πέτρου Βλαστού "Συνώνυμα και Συγγενικά - Τέχνες και Σύνεργα" (Αθήνα 1931) και παρουσίασή του εδώ, υπό μορφή Λεξικού.

νυχτοπάτης

Caprimulgus europaeus

γιδοβύστρα

πουλιά

νυχτοπούλι

Strix scops

κλαψοπούλι

πουλιά

νυχτοσκαθάρι

Scarabaeidae

σκάθαρος

σκουλήκια και ζωύφια

νυχτοσκάρι

 

δουλιές του βοσκού

της βοσκής

νυχτοχελίδονο

Caprimulgus europaeus

γιδοβύστρα

πουλιά

νύχτωμα

 

βράδυ

της μέρας και της ώρας

νύχτωμα

 

σούρουπο

της μέρας και της ώρας

νυχτώνει

 

σούρουπο

της μέρας και της ώρας

νωμίτης

το μέρος του πουκαμισιού που σκεπάζει τον ώμο

ασπρόρουχα

ρούχα

νωπό

 

αβγό

πουλολογικά

νωπό

 

ψωμί

του φαγιού

Νώτης

 

ασυνήθιστα ονόματα αντρών

ονόματα

ξαγκιστρώνω

βγάζω το ψάρι από το αγκίστρι

ψαρέβω

της ψαρικής

ξαγλίστρα

μέρος όπου γλιστράς ή βουλάς

γλίστρα

τοπογραφικά

ξάγναντο

 

αγνάντιο

τοπογραφικά

ξαγοραριό

 

μέρη της εκκλησιάς

της εκκλησιάς

ξαγορέβω

 

θρησκευτικές δουλιές

της εκκλησιάς

ξαδερφάτο

 

συγγενολόγι

οικογενειακά

ξαδέρφη

 

ξαδέρφι

οικογενειακά

ξαδέρφι

 

ξαδέρφι

οικογενειακά

ξαδερφοπούλα

 

κόρη

οικογενειακά

ξάδερφος

 

ξαδέρφι

οικογενειακά

ξαερό

 

άνεμος

καιρικά

ξαίθρα

 

δάσος

τοπογραφικά

ξαίνω

 

λανάρα

της βοσκής

Ξακουστή

 

ονόματα γυναικών

ονόματα

ξαλαφρωτικό

 

γιατρικό

γιατρικά

ξαλοιφή

 

μπρούντζος

μέταλλα

ξαμαρτώνω

 

αρματώνω

αρμενίσματα

ξαμολώ

 

ξαμολώ

αρμενίσματα

ξαμώνω

 

δουλιές του χτίστη

του χτίστη

ξαναθηκαρώνω

 

σπαθί

του πολεμιστή

ξανακυλίζω

ξανασκάφτω το χωράφι

ξανακυλώ

του χωραφιού

ξανακύλισμα

 

ξανακυλώ

του χωραφιού

ξανακυλώ

 

ξανακυλώ

του χωραφιού

ξαναμένο

 

είδη χρωμάτων

του ζουγράφου

ξαναμωραίνουμαι

 

ξεμώραμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξαναμώραμα

 

ξεμώραμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξαναμωραμένος

 

ξεμώραμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξαναπετσώνω

 

δουλιές του παπουτσή

του παπουτσή

ξαναρέματα (τα)

 

ρέμα

της θάλασσας και του καιρού

ξανάρτυγο

 

φαγί

του φαγιού

ξανέμισμα

 

λιχμίζω

του χωραφιού

ξανεμιστήρι

για το λίχμισμα

ξανεμιστήρι

του χωραφιού

Ξανθή

 

ονόματα γυναικών

ονόματα

ξάνθημα

 

ξάνθισμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

Ξάνθης

 

αρνιά και τράγοι

ονόματα ζώων

ξάνθισμα

 

ξάνθισμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξανθός

 

κίτρινος

του ζουγράφου

ξανθός

 

κόκκινος

του ζουγράφου

ξανθός

 

χρυσός

του ζουγράφου

ξανθότριχος

για ζώα

άσπρος

του ζουγράφου

Ξανθώ

 

ονόματα γυναικών

ονόματα

ξανοίγει

 

καιρός

καιρικά

ξάνοιγμα

 

δάσος

τοπογραφικά

ξανοιγμένο

ξανοιγμένο μέρος μέσα στο δάσος

δάσος

τοπογραφικά

ξάνοιξη

 

καλοκαιριά

καιρικά

ξανοιχτικό

 

γιατρικό

γιατρικά

ξάντης

 

λανάρα

της βοσκής

ξαντική

 

λανάρα

της βοσκής

ξαντό

 

ξαντό

γιατρικά

ξάντρα

 

λανάρα

της βοσκής

ξαπλωτήρα

 

καναπές

του σπιτικού

ξαπλωτήρι

για να βαστάει το πανί τεντωμένο ως που να στεγνώσει

ξαπλωτήρι

του βαφιά

ξαρέσκια

 

μεζελίκια

του φαγιού

ξάρθρωμα

 

ξάρθρωμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξάρια

 

δάσος

τοπογραφικά

ξάριο

 

δάσος

τοπογραφικά

ξάρμενο

 

καράβι

καράβια

ξαρμπορίζω

 

αρματώνω

αρμενίσματα

ξάρτι

 

σκοινιά

του καραβιού

ξάρτια

 

σκοινιά

του καραβιού

ξαρωστικό

 

γιατρικό

γιατρικά

ξασιά

 

λανάρα

της βοσκής

ξάσιμο

 

λανάρα

της βοσκής

ξάσιμο

 

δουλιές του ανυφαντή

του αργαλιού και της ρόκας

ξασπρίζει

 

το χρώμα

του ζουγράφου

ξασπριλιάρης

 

άσπρος

του ζουγράφου

ξασπριλιάρικος

 

άσπρος

του ζουγράφου

ξαστερέβει

 

καιρός

καιρικά

ξαστέρι

 

αστερισμοί

αστρικά

ξαστεριά

 

άστρο

αστρικά

ξαστεριά

 

καλοκαιριά

καιρικά

ξάστερο

 

αστερισμοί

αστρικά

ξάστερο

 

δροσιά

καιρικά

ξαστεροσύνη

 

άστρο

αστρικά

ξαστεροσύνη

 

καλοκαιριά

καιρικά

ξαστερώνει

 

καιρός

καιρικά

ξάστρα

 

λανάρα

της βοσκής

ξάστρα

δουλέφτρα που ξαίνει

ξάστρα

του αργαλιού και της ρόκας

ξαστράχωτος

 

αστράχι

του χτίστη

ξαστρίζω

 

αστρονομίζω

δαιμονικά

ξαφεγγαριά

αφέγγαρη νύχτα

φεγγάρι

αστρικά

ξαφνικό

 

αποπληξία

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξαφρίζει

 

ψωμί

του φαγιού

ξαφριστήρι

 

σουρωτήρι

του μαγεριού

ξαφτέρουγο

 

εκκλησιαστικά σύνεργα

της εκκλησιάς

ξαχρίζω

ξωπαίρνω τις άκρες του βιβλίου (το λένε μάλιστα για βιβλία που τους κόβουν τα φύλλα χωρίς να τα πολυσιάζουν και να τα γυαλίζουν)

δουλιές του βιβλιοδέτη

του βιβλιοδέτη

ξεβαβουλιάζω

 

μπαμπάκι

του αργαλιού και της ρόκας

ξεβαβουλιάζω

τις σβούρες του μπαμπακιού

ξεβαβουλιάζω

του χωραφιού

ξεβασκαίνω

 

ξορκίζω

δαιμονικά

ξεβασκαμός

 

ξόρκια

δαιμονικά

ξεβασκάνω

 

ξορκίζω

δαιμονικά

ξεβασκάστρα

 

ξορκιστής

δαιμονικά

ξεβάσκεμα

 

ξόρκια

δαιμονικά

ξεβάφει

 

το χρώμα

του ζουγράφου

ξεβιδώθηκε

ξεβιδώθηκε μια βίδα

τρελαίνουμε

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεβλασταρώνω

 

χορτολογώ

του χωραφιού

ξεβλαστίζω

 

κλαδέβω

του χωραφιού

ξεβλογιάρης

 

βλογιά

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεβλογιάσματα

 

βλογιά

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεβοτανίζω

 

χορτολογώ

του χωραφιού

ξεβούνιασμα

ξεβούνιασμα

μέρη του βουνού

τοπογραφικά

ξεβούνισμα

εκεί που αποσώνεται η κορυφογραμμή, που τελειώνει το βουνό

μέρη του βουνού

τοπογραφικά

ξεβραχιάζω

βγάζω πρόβατο ή γίδι από τα κατσάβραχα

ξεβραχιάζω

της βοσκής

ξεβυζαίνω

 

αποκόφτω

βιολογικά

ξεγγασρώνουμαι

 

γεννώ

βιολογικά

ξεγγαστρώνω

 

μαμή

βιολογικά

ξέγδαρμα

 

ξέγδαρμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεγδέρνω

 

γδάρτης

άλλες τέχνες και σύνεργα

ξεγδέρνω

 

ξέγδαρμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεγδράρσιμο

 

ξέγδαρμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεγεννητής

 

γιατρός

γιατρικά

ξεγεννήτρα

 

μαμή

βιολογικά

ξεγεννώ

 

μαμή

βιολογικά

ξεγλίστρα

 

γλίστρα

τοπογραφικά

ξέγναντο

 

αγνάντιο

τοπογραφικά

ξεγόφιασμα

 

ξάρθρωμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεγύμνωτο

 

σπαθί

του πολεμιστή

ξεγυρίζω

 

δουλιές του μαραγκού

του μαραγκού

ξεγυριστάρι

πριόνι για τόρνεμα

σύνεργα του μαραγκού

του μαραγκού

ξεδάσωμα

 

ξεχερσώνω

του χωραφιού

ξεδασώνω

 

ξεχερσώνω

του χωραφιού

ξεδοντιάζω

 

δόντι

όργανα

ξεδοντιάρης

 

δόντι

όργανα

ξεδοντισμένος

 

δόντι

όργανα

ξεδοντιστήρι

 

δόντι

όργανα

ξεδοντιστήρι

 

χελάλι

του μαγεριού

ξεδοντιστής

 

δόντι

όργανα

ξεδοντωτήρι

 

χελάλι

του μαγεριού

ξεδόχι

 

πατητήρι

του τρύγου

ξεζαρίζω

ξεζαρίζω το τυρόγαλο

τυροκομώ

της βοσκής

ξεζέβω

 

δουλιές του αγωγιάτη

του αγωγιάτη και του αμαξά

ξέθαμπα

ύστερα από την αυγή

αβγή

αστρικά

ξεθερμίζω

πλένω τα πιάτα με ζεστό νερό

μαγειρέματα

του μαγεριού

ξεθερμίστρα

 

ξεθερμίστρα

του μαγεριού

ξεθηκαρώνω

 

σπαθί

του πολεμιστή

ξεθυμαίνει

 

το χρώμα

του ζουγράφου

ξεθυμάσματα

 

σπυρί

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεθυμασμένο

 

κρασί

του φαγιού

ξεθωριάζει

 

το χρώμα

του ζουγράφου

ξέθωρο

 

είδη χρωμάτων

του ζουγράφου

ξείδα

 

καΐλα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξειδακιά

 

τρουσί

του φαγιού

ξειδάς

 

ξειδάς

άλλες τέχνες και σύνεργα

ξειδερό

 

αγγιά και δοχεία

του τσουκαλά και του γυαλά

ξειδί

 

κόκκινος

του ζουγράφου

ξείδι

 

ξειδάς

άλλες τέχνες και σύνεργα

ξείδι

 

ξείδι

του φαγιού

ξειδοβάρελο

 

ξειδάς

άλλες τέχνες και σύνεργα

ξειδόκρασο

 

κρασί

του φαγιού

ξειδόλαδο

 

αγγιά και δοχεία

του τσουκαλά και του γυαλά

ξειδόμαβρο

βαφή από σιδερόσκονη και ξείδι

είδη βαφών

του βαφιά

ξειδοπουλητής

 

ξειδάς

άλλες τέχνες και σύνεργα

ξεϊδρώνω

 

ίδρωτας

φυσιολογικά

ξεκαβαλικέβω

 

δουλιές του αγωγιάτη

του αγωγιάτη και του αμαξά

ξεκαθίζω

σηκώνω το καράβι

καθίζω

αρμενίσματα

ξεκακίζει

 

καιρός

καιρικά

ξεκαλόκαιρα

αφού περάσει το καλοκαίρι

καλοκαίρι

της μέρας και της ώρας

ξεκαλοκαιριάζω

περνώ το καλοκαίρι

καλοκαίρι

της μέρας και της ώρας

ξεκαλοκαιριό

 

ξεκαλοκαιριό

της βοσκής

ξεκαλοκαιριό

το μέρος όπου καλοκαιριάζει κανείς

καλοκαίρι

της μέρας και της ώρας

ξεκαμπίζω

βγάζω το αγρίμι από τη φωλιά του | βγαίνω από δυσκολία

δουλιές του κυνηγού

του κυνηγού

ξεκάνω

 

δουλιές του ράφτη

ραφτικά

ξεκάπουλα (τα)

 

κώλος

ανατομικά κατατόπια

ξεκαρκαδιάζει

 

το σπυρί

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεκαρυδίζω

 

μπαμπάκι

του αργαλιού και της ρόκας

ξεκαρυδίζω

 

ξεβαβουλιάζω

του χωραφιού

ξεκαρυδώνω

 

ξεβαβουλιάζω

του χωραφιού

ξεκάρφωμα

 

ξάρθρωμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεκάταρτο

 

καράβι

καράβια

ξεκλαρίζω

 

δουλιές του κυνηγού

του κυνηγού

ξεκλαρίζω

 

κλαδέβω

του χωραφιού

ξεκοτσάρω

 

ξεκοτσάρω

αρμενίσματα

ξεκουμπίζω

 

μπαμπάκι

του αργαλιού και της ρόκας

ξεκουρβουλώνω

ξεριζώνω τα κούρβουλα του αμπελιού

ξεριζώνω

του χωραφιού

ξεκουρκουτιάζουμαι

 

ξεμώραμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεκουρκούτιασμα

 

ξεμώραμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεκουρκουτιασμένος

 

ξεμώραμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεκουτιάρης

 

ξεμώραμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεκούτιασμα

 

ξεμώραμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεκουφαίνω

 

κουφός

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεκούφαμα

 

κουφός

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεκουφαμός

 

κουφός

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεκουφίζω

 

σκάφτω

του χωραφιού

ξέκοψε

ξέκοψε η βροχή

βροχή

καιρικά

ξελαγιάζω

ξελαγιάζω λαγό

δουλιές του κυνηγού

του κυνηγού

ξελαγιασμένος

ξελαγιασμένος λαγός

δουλιές του κυνηγού

του κυνηγού

ξελακκίζω

 

σαλαγώ

της βοσκής

ξελακκίζω

 

σκάφτω

του χωραφιού

ξελακκουδίζω

σκάφτω λάκκο γύρω σε δέντρο

σκάφτω

του χωραφιού

ξελακκώνω

 

σκάφτω

του χωραφιού

ξελαργάρω

 

πελαγίζω

αρμενίσματα

ξελεχωνιάζω

 

μαμή

βιολογικά

ξελιμπάρισμα

ξελιμπάρισμα του σφουγγαριού

βουτηχτής

αρμενίσματα

ξελογγιάζω

 

ξεχερσώνω

του χωραφιού

ξελογγώνω

 

ξεχερσώνω

του χωραφιού

ξελογιάζουμαι

 

τρελαίνουμε

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξελόγιασμα

 

τρέλα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξελογιασμένος

 

τρελός

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεμαγγανίζω

 

μπαμπάκι

του αργαλιού και της ρόκας

ξεμαγέβω

 

ξορκίζω

δαιμονικά

ξεμάγεμα

 

ξόρκια

δαιμονικά

ξεμανίκωτος

 

μανίκι

ραφτικά

ξεμασκαλίδι

κομένο κλαδί

κλαδί

φυτολογικά

ξεμασκαλίδι

κλαδί που το κόβουν από δέντρο για φύτεμα

ξεμασκαλίδι

φυτολογικά

ξεμασκαλίζω

 

κλαδέβω

του χωραφιού

ξεμασκαλίζω

 

ξεμασκαλίδι

φυτολογικά

ξεμασκλάρα

 

κλαδί

φυτολογικά

ξεματιάζω

 

ξορκίζω

δαιμονικά

ξεμάτιασμα

 

ξόρκια

δαιμονικά

ξεματίζω

 

μαγειρέματα

του μαγεριού

ξεματίζω

 

ξεματίζω

του χωραφιού

ξεματώνω

 

ματώνω

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεμβραίνουμαι

 

ξεμώραμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεμεριάζουμαι

 

ξεπέφτω

αρμενίσματα

ξεμεσημεριάζω

 

μεσημέρι

της μέρας και της ώρας

ξεμεσημέριασμα

 

μεσημέρι

της μέρας και της ώρας

ξεμιγιάζουν

 

μέλισα

σκουλήκια και ζωύφια

ξεμόνι

 

εκκλησιά

της εκκλησιάς

ξεμόνι

 

χτήμα

του χωραφιού

ξεμούρλιασμα

 

τρέλα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεμπαμπακίζω

μαζέβω τα βαβούλια του μπαμπακιού από την μπαμπακιά

μπαμπάκι

του αργαλιού και της ρόκας

ξεμπαμπακίζω

 

ξεβαβουλιάζω

του χωραφιού

ξεμπουρίζει

με ξεμπουρίζει = με βγάζει ο άνεμος από το δρόμο μου, με ξορίζει

ξεπέφτω

αρμενίσματα

ξεμπουρίζω

 

ξεπέφτω

αρμενίσματα

ξεμπρατσώνω

 

ψαρέβω

της ψαρικής

ξεμυαλισιά

 

τρέλα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεμυαλισμένος

 

τρελός

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεμυξιάζουμαι

βγάζω τη μύξα μου | σκουπίζω τη μύτη μου

μύξα

φυσιολογικά

ξεμυτίζει

 

ο ήλιος

αστρικά

ξεμώραμα

 

ξεμώραμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεμωραμένος

 

ξεμώραμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεμωρουδιάς

 

ξεμώραμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξενερίζω

βγάζω το ψάρι από το νερό

ψαρέβω

της ψαρικής

ξενεριστήρι

 

κανάλι

του χτίστη

ξενεριστήρι

 

λαγούμι

του χτίστη

ξενερώνω

 

ξεπέφτω

αρμενίσματα

ξενοδοχείο

 

ξενοδόχος

άλλες τέχνες και σύνεργα

ξενοδόχος

 

ξενοδόχος

άλλες τέχνες και σύνεργα

ξενομώ

βγάζω από τη βοσκή

δουλιές του βοσκού

της βοσκής

ξενόφρενος

 

τρελός

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξενοχώρι

 

χωριό

τοπογραφικά

ξενυχτώ

 

αγρύπνια

φυσιολογικά

ξέξασπρος

 

άσπρος

του ζουγράφου

ξεπαγιάζει

 

το κρύο

καιρικά

ξεπαγιάζουν

τα χέρια, τα χείλια

χιονίστρα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεπάγιασμα

 

χιονίστρα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεπάγιασμα

 

πάγος

καιρικά

ξεπάγιασμα

 

κομάρα

φυσιολογικά

ξεπάγωμα

το λιώσιμο του πάγου

πάγος

καιρικά

ξεπαντρεμένη

χωρισμένη

χήρα

οικογενειακά

ξεπαντρεμένος

 

χωρισμένος

οικογενειακά

ξεπαπαδέβω

 

θρησκευτικές δουλιές

της εκκλησιάς

ξεπαράλυμα

 

παραλυσία

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεπαραχώνω

 

σκάφτω

του χωραφιού

ξεπατώνω

 

σκάφτω

του χωραφιού

ξεπεζέβω

 

δουλιές του αγωγιάτη

του αγωγιάτη και του αμαξά

ξεπειρίζω

ανοίγω τον πείρο

βαρέλι

του τρύγου

ξεπελαγίζω

 

πελαγίζω

αρμενίσματα

ξεπερνώ

ξεπερνώ βελόνα

δουλιές του ράφτη

ραφτικά

ξεπεταρούδι

 

πεταρούδι

πουλολογικά

ξεπετάω

ξεπετάω πέρδικα

δουλιές του κυνηγού

του κυνηγού

ξεπετρίζω

 

ξεχερσώνω

του χωραφιού

ξεπέφτω

 

ξεπέφτω

αρμενίσματα

ξεπλατιάζουμαι

ξεπλατιάζουμαι στο κουπί

λάμνω

αρμενίσματα

ξεπλάτιασμα

 

ξάρθρωμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεπνέωμα

 

λαχάνιασμα

φυσιολογικά

ξεπνέωσαν

 

άλογο

θηλαστικά

ξεπονετικό

 

γιατρικό

γιατρικά

ξεπόρτι

βαλβίδα (φτιασμένη λέξη)

ξεπόρτι

σύνεργα χρήσιμα σε διάφορες τέχνες

ξέπορτο

 

πόρτα

του χτίστη

ξέπορτο

 

πόρτα

του χτίστη

ξεπουλιασμένο

 

αβγό

πουλολογικά

ξεπουντουλωμός

 

κακοκαιριά

καιρικά

ξεπουπουλιάζουν

βγαίνουν τα κλωσσόπουλα από τ' αβγά

ξεπουπουλιάζουν

πουλολογικά

ξέρα

 

αναβροχιά

καιρικά

ξέρα

ύφαλος

ξέρα

της θάλασσας και του καιρού

ξεράβω

 

δουλιές του ράφτη

ραφτικά

ξεραγκαθιά

 

αγκάθι

φυτολογικά

ξεράδι

 

κλαδί

φυτολογικά

ξεράθηκε

η γλώσσα μου

στόμα

όργανα

ξεραΐλα

 

αναβροχιά

καιρικά

ξεράκι

 

κλαδί

φυτολογικά

ξέραμα

 

αναβροχιά

καιρικά

ξεραμάρα

 

αναβροχιά

καιρικά

ξερασιά

 

αναβροχιά

καιρικά

ξερασία

 

αναβροχιά

καιρικά

ξέρασμα

 

ξέρασμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεραστικό

 

γιατρικό

γιατρικά

ξερασώνω

 

θρησκευτικές δουλιές

της εκκλησιάς

ξερατί

 

ξέρασμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξερατικό

 

γιατρικό

γιατρικά

ξερατό

 

ξέρασμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεραχαμνίζουμαι

 

χασμούρημα

φυσιολογικά

ξεραχάμνισμα

 

χασμούρημα

φυσιολογικά

ξεραχνιάρα

 

σκούπα

του σπιτικού

ξέρη

 

αναβροχιά

καιρικά

ξεριά

ξερή στεριά απάνω στη θάλασσα

στεριά

της θάλασσας και του καιρού

ξεριάς

 

ξεροτόπι

τοπογραφικά

ξεριάς

το μέρος του ποταμού που δεν το βρέχει το ρέμα

ποτάμι

τοπογραφικά

ξεριζώνω

 

ξεριζώνω

του χωραφιού

ξερικό

 

χωράφι

του χωραφιού

ξερνοβολώ

 

ξέρασμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξερνώ

 

ξέρασμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξερό

 

ψωμί

του φαγιού

ξεροβήχω

 

βήχας

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεροβόρι

 

βορίσματα

καιρικά

ξεροβούνι

 

βουνό

τοπογραφικά

ξερόβραχος

 

πέτρα

πέτρες

ξερόβρυση

 

βρύση

του χωραφιού

ξερόγελο

 

γέλιο

φυσιολογικά

ξερόκαβος

 

ακρωτήρι

της θάλασσας και του καιρού

ξεροκαιριά

 

αναβροχιά

καιρικά

ξεροκαίρια (τα)

 

αναβροχιά

καιρικά

ξεροκάμπι

 

κάμπος

τοπογραφικά

ξεροκαμπιά

 

κάμπος

τοπογραφικά

ξεροκλάδι

 

κλαδί

φυτολογικά

ξερόκλαδο

 

κλαδί

φυτολογικά

ξερόκλωνο

 

κλαδί

φυτολογικά

ξεροκόματο

 

ψωμί

του φαγιού

ξεροκουκίζω (κομπολόγι)

 

εκκλησιαστικά σύνεργα

της εκκλησιάς

ξεροκοφινάς

Μάρτης

μήνας

της μέρας και της ώρας

ξερολάγγαδο

 

λαγγάδι

τοπογραφικά

ξερολίθι

 

πέτρα

πέτρες

ξερολίθι

 

φράχτης

του χωραφιού

ξερολιθιά

 

πέτρα

πέτρες

ξερολιθιά

 

φράχτης

του χωραφιού

ξερόμαντρα

 

μάντρα

της βοσκής

ξερομαχιάζω

υποφέρω από ξεραΐλα

αναβροχιά

καιρικά

ξερομαχιάζω

από αναβροχιά

καλιεργώ

του χωραφιού

ξερομπούκουνο

 

ψωμί

του φαγιού

ξερονήσι

 

νησί

της θάλασσας και του καιρού

ξερόνησο

 

νησί

της θάλασσας και του καιρού

ξερόνι

 

κλαδί

φυτολογικά

ξερονόμι

 

βοσκή

της βοσκής

ξεροπαγιά

 

πάγος

καιρικά

ξεροπαγωνιά

 

πάγος

καιρικά

ξερόπετρα

 

πέτρα

πέτρες

ξεροπέτρι

 

πέτρα

πέτρες

ξεροπέτρι

 

ξεροπέτρι

τοπογραφικά

ξεροπέτρι

 

ξεροτόπι

τοπογραφικά

ξεροπήγαδο

 

πηγάδι

του χωραφιού

ξεροπίσσι

 

κατραμίζω

του σκαριού

ξεροποταμιά

 

ποτάμι

τοπογραφικά

ξεροπόταμο

 

ποτάμι

τοπογραφικά

ξερόρεμα

 

ρέμα

τοπογραφικά

ξερορεματιά

 

ρέμα

τοπογραφικά

ξεροτηγανίζω

 

μαγειρέματα

του μαγεριού

ξεροτήγανο

 

ζυμαρικά

του φαγιού

ξεροτόπι

 

ξεροπέτρι

τοπογραφικά

ξεροτόπι

 

ξεροτόπι

τοπογραφικά

ξεροτοπιά

 

ξεροτόπι

τοπογραφικά

ξεροτριχιά

 

φράχτης

του χωραφιού

ξεροτρόχαλος

 

πέτρα

πέτρες

ξεροτρόχαλος

 

φράχτης

του χωραφιού

ξεροτύρι

 

τυρί

του φαγιού

ξεροφαγία

 

φαγί

του φαγιού

ξεροχτάποδο

 

ψάρια και χαβαρικά

του φαγιού

ξερωγίζω

μαδώ τις ρώγες από το τσαμπί

ξερωγίζω

του τρύγου

ξεσαμαρώνω

 

δουλιές του αγωγιάτη

του αγωγιάτη και του αμαξά

ξεσελώνω

 

δουλιές του αγωγιάτη

του αγωγιάτη και του αμαξά

ξεσκαλίζω

 

σκάφτω

του χωραφιού

ξεσκαρίζω

 

δουλιές του βοσκού

της βοσκής

ξεσκαρίζω

 

δουλιές του κυνηγού

του κυνηγού

ξεσκάφτω

 

σκάφτω

του χωραφιού

ξέσκεπο

ανοιχτός τόπος όπου δεν μπορείς να κρυφτείς

ξέσκεπο

τοπογραφικά

ξεσκονόπανα

 

πατσαβούρα

ρούχα

ξεσκονόπανο

 

πατσαβούρα

του σπιτικού

ξεσκουρδουλιάζω

γιατρέβω την πανούκλα

δουλιές του γιατρού

γιατρικά

ξεσκουρδουλιασμένος

 

πανούκλα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεσμαρίζουν

ξεσμαρίζουν οι μέλισες

μέλισα

σκουλήκια και ζωύφια

ξεσμαρώνω

βγάζω τα σμάρια, τ' απολνώ

μέλισα

σκουλήκια και ζωύφια

ξεσπαθώνω

 

σπαθί

του πολεμιστή

ξεσπιτώνω

 

δουλιές του κυνηγού

του κυνηγού

ξέστα

 

αγγιά και δοχεία

του τσουκαλά και του γυαλά

ξεστάβρωμα

το πέρασμα από τη μια στην άλλη μεριά του δρόμου

ξεστάβρωμα

τοπογραφικά

ξεσταλαματιάζει

 

βροχή

καιρικά

ξεσταλίζω

 

σταλίζω

της βοσκής

ξεστεφάνωτη

 

ανύπαντρη

οικογενειακά

ξεστεφάνωτος

 

ανύπαντρος

οικογενειακά

ξέστρατα

 

κατάστρατα

τοπογραφικά

ξεστρεματίζω

 

ξεχερσώνω

του χωραφιού

ξεστρινιάρω

ξεστρίβω την καδένα της άγκυρας

άγκυρα

του καραβιού

ξέστριψε

του ξέστριψε

τρελαίνουμε

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεστρίψιμο

 

τρέλα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεσφεντονίζω

 

σφεντόνα

του πολεμιστή

ξετιμητής

 

τιμητής

άλλες τέχνες και σύνεργα

ξετρελαίνουμε

 

τρελαίνουμε

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξετρέλαμα

 

τρέλα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξετρελαμένος

 

τρελός

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξετρελαμός

 

τρέλα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξέτριχος

 

φαλακρός

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεφαίνω

 

δουλιές του ανυφαντή

του αργαλιού και της ρόκας

ξέφαντο

 

αγνάντιο

τοπογραφικά

ξεφάντωμα

 

πρόγεμα

του φαγιού

ξεφεγγαρίζει

βγαίνει το φεγγάρι

φεγγάρι

αστρικά

ξεφεγγαρώνει

 

φεγγάρι

αστρικά

ξεφέγει

ο ήλιος

αβγή

αστρικά

ξεφηκαρώνω

 

σπαθί

του πολεμιστή

ξεφλουδίζει

 

το πετσί

ανατομικά κατατόπια

ξεφλουδίζει

 

το ξύλο

του μαραγκού

ξεφλουδίζω

 

μαγειρέματα

του μαγεριού

ξεφουρνίζω

 

φούρνος

του μαγεριού

ξέφραγο

 

χωράφι

του χωραφιού

ξεφρένιασμα

 

τρέλα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεφρενιασμένος

 

τρελός

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξεφτέρι

Falconidae

γεράκι

πουλιά

ξεφτέρι

 

εκκλησιαστικά σύνεργα

της εκκλησιάς

ξέφτια

τα δόντια του κλειδιού

κλειδαριά

του χτίστη

ξεφτίζω

αποτελειώνω το φάσιμο

δουλιές του ανυφαντή

του αργαλιού και της ρόκας

ξεφτώ

 

δουλιές του ανυφαντή

του αργαλιού και της ρόκας

ξεφύτρωμα

 

φυτιά

φυτολογικά

ξεφωλιάζω

 

δουλιές του κυνηγού

του κυνηγού

ξέφωτο

 

ήλιος

αστρικά

ξέφωτο

 

αγνάντιο

τοπογραφικά

ξέφωτο

 

δάσος

τοπογραφικά

ξεχαλίζω

 

ξεμασκαλίδι

φυτολογικά

ξεχειλώνω

 

δουλιές του ράφτη

ραφτικά

ξεχειμαδιάζω

 

χειμώνας

της μέρας και της ώρας

ξεχειμαδιό

 

χειμαδιό

της βοσκής

ξεχειμαδιό

 

χειμώνας

της μέρας και της ώρας

ξεχειμάζω

 

χειμώνας

της μέρας και της ώρας

ξεχειμωνιάζω

 

χειμώνας

της μέρας και της ώρας

ξεχερσέβω

 

ξεχερσώνω

του χωραφιού

ξεχέρσωμα

 

ξεχερσώνω

του χωραφιού

ξεχερσώνω

 

ξεχερσώνω

του χωραφιού

ξεχινοπωριό

 

χειμαδιό

της βοσκής

ξεχιόνισαν

ξεχιόνισαν τα βουνά = έλιωσαν τα χιόνια τους

χιόνι

καιρικά

ξέχιονο

τόπος καθαρισμένος από χιόνι ή όπου δεν έπιασε χιόνι

ξέχιονο

τοπογραφικά

ξεχορταριάζω

 

χορτολογώ

του χωραφιού

ξεχορτάριασμα

 

χορτολογώ

του χωραφιού

ξεχορτιάζω

 

χορτολογώ

του χωραφιού

ξεχορτίζω

 

χορτολογώ

του χωραφιού

ξεχορτίζω

 

χορτολογώ

του χωραφιού

ξεχύνεται

 

το πανί

αρμενίσματα

ξεχυτό

στέγασμα ανοιχτό από τις τρεις μεριές

στεγάδι

του χτίστη

ξεχωνιάζω

 

σκάφτω

του χωραφιού

ξεχώνω

 

σκάφτω

του χωραφιού

ξέχωρα

 

περίγυρα

τοπογραφικά

ξεχωρίτης

 

ξωμάχος

του χωραφιού

ξέχωστο

 

παπούτσι

του παπουτσή

ξεψαρίζω

βγάζω τα ψάρια από το δίχτυ

ψαρέβω

της ψαρικής

ξεψαχνίζω

 

μαγειρέματα

του μαγεριού

ξεψωριάζω

 

δουλιές του γιατρού

γιατρικά

ξήλιο

 

ήλιος

αστρικά

ξηλώνω

 

δουλιές του ράφτη

ραφτικά

ξημέρωμα

 

αβγή

αστρικά

ξημερώνει

ο ήλιος

αβγή

αστρικά

ξηχίζω

 

ξεμώραμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξήχισμα

 

ξεμώραμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξηχισμάρα

 

ξεμώραμα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξιδομύτα

Diplodus sargus

σαργός

ψάρια της θάλασσας

ξίνα

 

τυρί

του φαγιού

ξινήθρα

 

λαχανικά

του φαγιού

ξινίλα

 

καΐλα

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξινόγαλα

 

γάλα

της βοσκής

ξινογαλάς

 

γαλατάς

άλλες τέχνες και σύνεργα

ξινόγαλο

ξεβουτυρωμένο γάλα

γάλα

της βοσκής

ξινόζουμο

 

ζουμί

του φαγιού

ξινόκρασο

 

κρασί

του φαγιού

ξινόμηλο

 

μήλο

του φαγιού

ξιφάρι

 

σπαθί

του πολεμιστή

ξιφαριά

 

σπαθί

του πολεμιστή

ξιφιός

Xiphias gladius

ξιφιός

ψάρια της θάλασσας

ξόβεργα

 

ξόβεργα

του κυνηγού

ξόδι

 

κηδεία

οικογενειακά

ξομματιάζω

 

μαγειρέματα

του μαγεριού

ξομολόγηση

 

λειτουργικά

της εκκλησιάς

ξομολογητήρι

 

μέρη της εκκλησιάς

της εκκλησιάς

ξομολογώ

 

θρησκευτικές δουλιές

της εκκλησιάς

ξόμπλι

 

φυλαχτό

δαιμονικά

ξόμπλι

 

κέντημα

ραφτικά

ξομπλιαστές

ξομπλιαστές βελονιές (στο χέρι)

βελονιές

ραφτικά

ξομπλιαστό

κέντημα που γίνεται μετρώντας τις κλωστές

κέντημα

ραφτικά

ξόρκια

 

ξόρκια

δαιμονικά

ξορκίζω

 

ξορκίζω

δαιμονικά

ξορκίζω

 

θρησκευτικές δουλιές

της εκκλησιάς

ξόρκισμα

 

ξόρκια

δαιμονικά

ξόρκισμα

 

λειτουργικά

της εκκλησιάς

ξορκίσματα

 

ξόρκια

δαιμονικά

ξορκισμένη

 

επιληψία

αρώστιες και άλλα κουσούρια

ξορκισμένος

 

διάβολος

δαιμονικά

ξορκισμός

 

ξόρκια

δαιμονικά

ξορκιστής

 

ξορκιστής

δαιμονικά

ξορκίστρα

 

ξορκιστής

δαιμονικά

ξορκολόγια

 

ξόρκια

δαιμονικά

ξορκολογίστρα

 

ξορκιστής

δαιμονικά

ξορκολογώ

 

ξορκίζω

δαιμονικά

ξουλιάστρα

το κάθισμα όπου βάζουν τη γυναίκα για να βοηθήσουν τη γέννα

τσουλήθρα

βιολογικά

ξούνα

 

παιδιών

παιγνίδια

ξουραφίζω

 

κουρέας

άλλες τέχνες και σύνεργα

ξουρίζω

 

κουρέας

άλλες τέχνες και σύνεργα

ξουφόγελο

 

γέλιο

φυσιολογικά