Skip to main content

Οικισμοί της Φλώρινας που αρχίζουν από Κ

 

Οικισμοί της Φλώρινας που αρχίζουν από Κ

 

Δημήτρη Λιθοξόου

 

 

26. Καλουγκέριτσα / Kalugerica. Μετονομάστηκε σε Καλογερίτσα. Στην απογραφή του 2001 ήταν οικισμός του δήμου Φλωρίνης, του νομού Φλωρίνης. Πρόκειται για παλαιό οικισμό, που αναφέρεται σε οθωμανικό κατάστιχο του 15ου αιώνα. Ήταν καλύβια του χριστιανικού μακεδονικού χωριού Τίρσιε / Trsje. Ο πληθυσμός του την περίοδο 1913-1928, πρέπει να έφτανε τα 130 άτομα. Οι μακεδόνες κάτοικοί του, ήταν οι περισσότεροι ανθελληνικών και ρευστών φρονημάτων, σύμφωνα με την κρατική ασφάλεια. Η δημογραφική εξέλιξη του χωριού δεν επηρεάστηκε από τον εμφύλιο πόλεμο.

 

26a. Πηγές:

Το χωριό Калугјерица ήταν στα τέλη του 15ου αιώνα χάσι του Мустафа Беј (γιου του Тургут Беј) ζαΐμη της Φλώρινας, με 23 οικογένειες [Турски Документи].

Kalugerica [Αυστριακός Χάρτης].

Καλογερίτσα καζά Φλωρίνης [Χάρτης Κοντογόνη].

Καλογερίτσα Φλωρίνης, 114 άτομα (48 άρρενες και 66 θήλεις) [Απογραφή 1920].

Καλογερίτσα, υπήρχαν 24 ξενόφωνες οικογένειες, εκ των οποίων 20 ήταν δεδηλωμένων σλαυϊκών φρονημάτων [Στατιστική 1932].

«Στην Καλογερίτσα συνελήφθηκαν 27 άτομα τον Ιούλη του 1946» [Υπόμνημα ΔΣΕ 1947].

Калугерица: καλύβια του χωριού Трсје. Οι κάτοικοι του ήταν χριστιανοί Μακεδόνες [Симовски].

Στις μεταπολεμικές απογραφές ο πραγματικός πληθυσμός ήταν --> 1951: 185, 1961: 131, 1971: 41, 1981: 63, 1991: 15, 2001: 5.

Υψόμετρο 1.100 [Λεξικό ΕΣΥΕ].

 

27. Καμπάσνιτσα / Kabasnica. Μετονομάστηκε σε Πρώτη. Στην απογραφή του 2001 ήταν οικισμός του δήμου Φλωρίνης, του νομού Φλωρίνης. Πρόκειται για παλαιό οικισμό, που αναφέρεται σε οθωμανικό κατάστιχο του 15ου αιώνα. Χριστιανικό μακεδονικό χωριό, πατριαρχικών φρονημάτων. Κάτοικοι από το χωριό, που μετανάστευσαν, οι περισσότεροι προσωρινά, στις αρχές του 20ου αιώνα στις ΗΠΑ, δήλωσαν στις αμερικανικές αρχές πως ήταν εθνικά Μακεδόνες. Το 1912 και το 1928 ζούσαν εδώ αντίστοιχα 650 και 700 άτομα. Οι περισσότεροι κάτοικοι του χωριού ήταν χαρακτηρισμένοι από τις αρχές ασφαλείας, ως άτομα ελληνικών φρονημάτων. Η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού δεν επηρεάστηκε από τον εμφύλιο πόλεμο.

 

27a. Πηγές:

Το χωριό Клабашница ήταν στα τέλη του 15ου αιώνα: α) τιμάριο του Илиас Улуфе με 41 οικογένειες και β) τιμάριο των Мехмед (αδελφού του Касим) και του Иса (γιου του Мусли) με 39 οικογένειες [Турски Документи].

Kabasnica (Kladošnica) [Αυστριακός Χάρτης].

Καμπάσνιτσα καζά Φλωρίνης, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].

Κλαμπάσνιτσα Φλωρίνης: «έχει 80 οικογενείας χριστιανικάς βουλγαροφώνους, εκκλησίαν και σχολείον» [Σχινάς 1886].

Кладошница / Леринска каза, 620 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900].

Klabutsista, λειτουργία πατριαρχικού σχολείου και εκκλησίας [Χάρτης Κοντογιάννη].

Καμπάσνιτσα, το 1902 είχε 76 οικογένειες [Πετσίβας].

Kabastnitza / Caza de Lerin (Florina), χριστιανικός πληθυσμός: 520 πατριαρχικοί Βούλγαροι, λειτουργία ενός πατριαρχικού σχολείου με ένα δάσκαλο και 15 μαθητές [Brancoff 1905].

Καμπάσνιτσα, πατριαρχικό χωριό προ του οθωμανικού Συντάγματος του 1908 και πατριαρχικό μετά [Προξενείο Μοναστηρίου 1908].

Κλαμπάσνιτσα Φλωρίνης, 642 ορθόδοξοι Έλληνες (: πατριαρχικοί) [Χαλκιόπουλος 1910].

Καμπάνιστα Φλωρίνης, 637 άτομα (313 άρρενες και 324 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Καμπάνιστα ή Καμπάσνιτσα Φλωρίνης, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12. 1918].

Кбасница, 80 σπίτια χριστιανών Σλάβων [Милојевић 1920].

Καμπάσνιτσα Φλωρίνης, 617 άτομα (293 άρρενες και 324 θήλεις), 93 οικογένειες [Απογραφή 1920].

Μετονομασία του οικισμού από Καμπάσνιτσα σε Πρώτη [ΦΕΚ 156 / 8. 8. 1928].

Πρώτη (Καμπάσνιτσα) Φλωρίνης, 683 άτομα (297 άρρενες και 386 θήλεις), εκ των οποίων 10 ήταν πρόσφυγες πού ήρθαν μετά το 1922 (3 άρρενες και 7 θήλεις). Ομοδημότες ήταν 675 , ετεροδημότες 7 και ένας αλλοδαπός. Απογράφηκαν αλλού 16 δημότες [Απογραφή 1928].

Πρώτη (Καμπάσνιτσα), υπήρχαν 127 ξενόφωνες οικογένειες [Στατιστική 1932].

Κλαμπούτσιστα, «Δικοί μας, οι οικογένειες Λιούμου, Παπά και Μίσκα» [Στέφος Γρηγορίου 1935].

Πρώτη Φλωρίνης, 802 άτομα (338 άρρενες και 464 θήλεις) [Απογραφή 1940].

Πρώτη, 819 κάτοικοι, όλοι σλαυόφωνοι και ελληνικής συνείδησης [Στατιστική 1945].

Кабасница: χριστιανικός μακεδονικός οικισμός [Симовски].

Το 1981 οι κάτοικοι του χωριού ήταν Μακεδόνες [Boeschoten].

Στις μεταπολεμικές απογραφές ο πραγματικός πληθυσμός ήταν --> 1951: 743, 1961: 303, 1971: 143, 1981: 137, 1991: 118, 2001: 103.

Υψόμετρο 680 [Λεξικό ΕΣΥΕ].

 

27b. 1903-1908:

Οι αυτονομιστές σκότωσαν τον Ιούνιο του 1905 τον πρόκριτο του χωριού Θανάση Μπεκιάρη [ΔΙΣ, 361].

Την Καμπάσνιτσα χρησιμοποίησαν ως βάση οι ελληνικές ομάδες των οπλαρχηγών Παύλου Ρακοβίτη και Πέτρου Χρήστου [ΔΙΣ, 254 και 287].

Στα τέλη Φεβρουαρίου 1906, η εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ γράφει πως στο χωριό Κλαμπούτσιστα, έγινε γνωστός ο φόνος του αυτονομιστή Νεντέλκου Λάγκου [ΕΜΠΡΟΣ, 28/2/1906].

 

27c. Μετανάστευση:

Μεταξύ 1904-1915 μετανάστευσαν από το χωριό στις ηπα και κατά την εκεί άφιξη τους στο Ellis Island δήλωσαν στις αρχές εθνικά Μακεδόνες τα εξής δέκα άτομα:

Bogaya Dimo και Karste Dimitri το 1904.

Demitri Naon το 1905.

Dsuio Vassil το 1909.

Kole Marco, Kosta Petre και Petre Jovan το 1911.

Sotir Taseff το 1912.

Bogojia Berigiau και Christos Nicolaou το 1915.

 

28. Κλαμπούτσιστα / Klavučišta. Μετονομάστηκε σε Πολυπλάτανο και στη συνέχεια σε Πολυπλάτανον. Στους οδικούς χάρτες αναγράφεται και ως Πολυπλάτανος. Στην απογραφή του 2001 ήταν οικισμός του δήμου Κάτω Κλεινών, του νομού Φλωρίνης. Το 1912 ζούσαν εδώ 550 χριστιανοί Μακεδόνες (οι περισσότεροι εξαρχικοί) και 150 μουσουλμάνοι Αλβανοί. Χριστιανοί από το χωριό, που μετανάστευσαν, οι περισσότεροι προσωρινά, στις αρχές του 20ου αιώνα στις ΗΠΑ, δήλωσαν στις αμερικανικές αρχές πως ήταν εθνικά Μακεδόνες. Μετά την υποχρεωτική αναχώρηση των μουσουλμάνων και τον ερχομό των χριστιανών προσφύγων, ο πληθυσμός του χωριού το 1928 ήταν 560 Μακεδόνες και 190 Πόντιοι. Οι περισσότεροι γηγενείς, είχαν χαρακτηριστεί από την κρατική ασφάλεια, ως άτομα ανθελληνικών και ρευστών φρονημάτων. Η δημογραφική εξέλιξη του χωριού δεν επηρεάστηκε από τον εμφύλιο.

 

28a. Πηγές:

Klabučišta [Αυστριακός Xάρτης].

Κλαμπούτσιστα καζά Μοναστηρίου, μικτός οικισμός χριστιανών και μουσουλμάνων [Χάρτης Κοντογόνη].

Κλαπουτσίστα Βιτωλίων: «Έχει κατοίκους 830 χριστιανούς και 155 οθωμανούς, εκκλησίαν, σχολείον ελληνικόν και λίαν ευρύχωρον πύργον» [Σχινάς 1886].

Клабучища / Битолска каза, 750 χριστιανοί Βούλγαροι και 100 μουσουλμάνοι Αλβανοί [Кънчов 1900].

Klabutsista, λειτουργία πατριαρχικού σχολείου και εκκλησίας [Χάρτης Κοντογιάννη].

Klaboutchista / Caza de Bitolia (Monastir), χριστιανικός πληθυσμός: 400 πατριαρχικοί Βούλγαροι, λειτουργία ενός πατριαρχικού σχολείου με ένα δάσκαλο και 20 μαθητές [Brancoff 1905].

Κλαμπουτσίστα, πατριαρχικό χωριό προ του οθωμανικού Συντάγματος του 1908 και μικτό χωριό (εξαρχικών και πατριαρχικών) μετά. Προσχώρησαν στην εξαρχία τα 3/4 των κατοίκων [Προξενείο Μοναστηρίου 1908].

Κλαμπούτσιστα Μοναστηρίου, 100 Τουρκαλβανοί (: μουσουλμάνοι Αλβανοί), 350 ορθόδοξοι Έλληνες (: πατριαρχικοί) και 300 σχισματικοί βουλγαρίζοντες (: εξαρχικοί Μακεδόνες) μετά το Σύνταγμα του 1908 [Χαλκιόπουλος 1910].

Κλαμπουσίστα Φλωρίνης, 688 άτομα (309 άρρενες και 379 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Κλαμπουσίστα ή Κλαμουτσίστα Φλωρίνης, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12. 1918].

Клабучишта, 50 σπίτια χριστιανών Σλάβων και 20 μουσουλμάνων Αλβανών [Милојевић 1920].

Κλαμπουσίστα ή Κλαμπούτσιστα Φλωρίνης, 628 άτομα (319 άρρενες και 309 θήλεις), 151 οικογένειες [Απογραφή 1920].

Μετονομασία του οικισμού από Κλαμπούσιστα σε Πολυπλάτανο [ΦΕΚ 346 / 4. 10. 1926].

Κλαμπούτσιστα (Πολυπλάτανον) γραφείου Φλωρίνης, έγινε μικτός οικισμός γηγενών και προσφύγων. Μέχρι το 1926 εγκαταστάθηκαν 29 προσφυγικές οικογένειες (128 άτομα) [ΕΑΠ].

Κλαμπουτσίστα, μικτός οικισμός μουσουλμάνων και χριστιανών, έφυγαν 11 οικογένειες μουσουλμάνων (45 άτομα) και ήρθαν 29 οικογένειες προσφύγων από τον Πόντο [Πελαγίδης].

Οι περισσότεροι πρόσφυγες που ήρθαν μιλούσαν ποντιακά [Χατζησαββίδης].

Πολυπλάτανος (Κλαμπουσίστα) Φλωρίνης, 742 άτομα (333 άρρενες και 409 θήλεις), εκ των οποίων 181 ήταν πρόσφυγες πού ήρθαν μετά το 1922 (93 άρρενες και 88 θήλεις). Ομοδημότες ήταν 731, ετεροδημότες 9 και αλλοδαποί 2. Απογράφηκαν αλλού 18 δημότες [Απογραφή 1928].

Πολυπλάτανον (Κλαμπούτσιστα), υπήρχαν 117 ξενόφωνες οικογένειες, εκ των οποίων 29 ήταν δεδηλωμένων σλαυϊκών φρονημάτων [Στατιστική 1932].

Πολυπλάτανον Φλωρίνης, 969 άτομα (450 άρρενες και 519 θήλεις) [Απογραφή 1940].

Πολυπλάτανος, 1.048 κάτοικοι, εκ των οποίων 545 ήταν σλαυόφωνοι. Υπήρχαν 300 άτομα μη ελληνικής συνείδησης, 248 ρευστής και 500 ελληνικής [Στατιστική 1945].

Клабучишта: Το 1912 ήταν ένας μικτός οικισμός χριστιανών Μακεδόνων και μουσουλμάνων Αλβανών. Το 1940 ήταν ένα χωριό Μακεδόνων με λίγους πρόσφυγες [Симовски].

Το 1981 οι κάτοικοι του χωριού ήταν Μακεδόνες και Πόντιοι [Boeschoten].

Στις μεταπολεμικές απογραφές ο πραγματικός πληθυσμός ήταν --> 1951: 932, 1961: 755, 1971: 477, 1981: 428, 1991: 369, 2001: 389.

Υψόμετρο 608 [Λεξικό ΕΣΥΕ].

 

28c. Μετανάστευση:

Μεταξύ 1904-1915 μετανάστευσαν από το χωριό στις ηπα και κατά την εκεί άφιξη τους στο Ellis Island δήλωσαν στις αρχές εθνικά Μακεδόνες τα εξής 28 άτομα:

Dimitri Riste το 1903.

Jovan Vasilj και Elija Junkula το 1904.

Yanko Marko, Mitre Trajan, Constantin Ilo, Nicolas Stefo και Naonny Spasse το 1905.

Nedelka Rinte το 1907.

Bojir Andon, Vasil Jovan, Bojn Todor, Druie Sorbin και Dimitri Spasso το 1909.

Anghele Riste, Blaje Carafit, Cherif Zulfikar, Cirpo Kriste και Constantin Spaseff το 1910.

Nodelko Lazoff, Naoum Sarbinoff, Dimitri Tronsff, Stoytce Zole, Kole' Ristoff, Gligor Vanoff, Andon Tanos, Todor Ivanoff και Velian Gossoff το 1912.

 

29. Κλαντόρομπι / Kladorobi. Μετονομάστηκε σε Κλαδοράχη και στη συνέχεια σε Κλαδορράχη. Στην απογραφή του 2001 ήταν οικισμός του δήμου Κάτω Κλεινών, του νομού Φλωρίνης. Πρόκειται για παλαιό χριστιανικό μακεδονικό χωριό, στοιχεία για το οποίο υπάρχουν σε οθωμανικό κατάστιχο του 15ου αιώνα. Οι κάτοικοι του ήταν μοιρασμένοι σε εξαρχικούς και πατριαρχικούς. Οι εξαρχικοί, έγιναν στόχος των ελληνικών σωμάτων, τα οποία και σκότωσαν αρκετούς από αυτούς. Άτομα από εδώ, που στις αρχές του 20ου αιώνα μετανάστευσαν (τα περισσότερα προσωρινά) στις ΗΠΑ, δήλωσαν στις αμερικανικές αρχές πως ήταν εθνικά Μακεδόνες. Ο πληθυσμός του χωριού υπολογίζεται σε 350 άτομα το 1912 και 400 το 1928. Οι μισοί από αυτούς ήταν, για τις αρχές ασφαλείας, ανθελληνικών ή ρευστών φρονημάτων. Η δημογραφική εξέλιξη του χωριού δεν επηρεάστηκε από τον εμφύλιο πόλεμο.

 

29a. Πηγές:

Το χωριό Кладороб ήταν στα τέλη του 15ου αιώνα τιμάριο του Убејс Беј με 108 οικογένειες [Турски Документи].

Kladorabi (Kladeropi) [Αυστριακός Χάρτης].

Κλαδοράπι καζά Φλωρίνης, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].

Κλαδοράπι Φλωρίνης: «έχει 50 οικογενείας χριστιανικάς, εκκλησίαν και δύο πύργους, ων ο εις τούτων έχει 20 δωμάτια» [Σχινάς 1886].

Клодороби / Леринска каза, 340 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900].

Kladorabi, λειτουργία πατριαρχικού σχολείου και εκκλησίας [Χάρτης Κοντογιάννη].

Κλαδοράπ, το 1902 είχε 37 οικογένειες [Πετσίβας].

Kladorobi / Caza de Lerin (Florina), χριστιανικός πληθυσμός: 384 εξαρχικοί Βούλγαροι [Brancoff 1905].

Κλαδοράπη, πατριαρχικό χωριό προ του οθωμανικού Συντάγματος του 1908 και πατριαρχικό μετά. Επανήλθαν στο πατριαρχείο 15 οικογένειες που είχαν αποσκιρτήσει [Προξενείο Μοναστηρίου 1908].

Κλαδοράπ: «Η εκκλησία εκλείσθη τω 1905, μετά το σύνταγμα όμως κατελήφθη υπό των Βουλγάρων. Υπάρχει συντεταγμένη ελληνική κοινότης» [Εκκλησιαστική Αλήθεια 1909].

Κλαδερόπ Φλωρίνης, 277 ορθόδοξοι Έλληνες (: πατριαρχικοί) [Χαλκιόπουλος 1910].

Κλαδοράπη Φλωρίνης, 346 άτομα (169 άρρενες και 177 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Κλαδοράπη Φλωρίνης, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12. 1918].

Кладораб, 50 σπίτια χριστιανών Σλάβων [Милојевић 1920].

Κλαδοράπη Φλωρίνης, 361 άτομα (153 άρρενες και 208 θήλεις), 59 οικογένειες [Απογραφή 1920].

Μετονομασία του οικισμού από Κλαδοράπη σε Κλαδοράχη [ΦΕΚ 55 / 15. 2. 1926].

Ρευστοποιήθηκε μία περιουσία κάτοικου που μετανάστευσε στη Βουλγαρία [Μιχαηλίδης].

Κλαδορράχη (Κλαδορράπη) Φλωρίνης, 407 άτομα (197 άρρενες και 210 θήλεις), εκ των οποίων δύο ήταν πρόσφυγες πού ήρθαν μετά το 1922 (ένας άντρας και μια γυναίκα). Ομοδημότες ήταν 396 και ετεροδημότες 11. Απογράφηκαν αλλού 20 δημότες [Απογραφή 1928].

Κλαδοράχη (Κλαδοράπη), υπήρχαν 69 ξενόφωνες οικογένειες, εκ των οποίων 29 ήταν δεδηλωμένων σλαυϊκών φρονημάτων [Στατιστική 1932].

Κλαδορράχη Φλωρίνης, 261 άτομα (269 άρρενες και 530 θήλεις) [Απογραφή 1940].

Κλαδοράχη, 575 κάτοικοι, όλοι σλαυόφωνοι. Υπήρχαν 300 άτομα μη ελληνικής συνείδησης, 200 ρευστής και 75 ελληνικής [Στατιστική 1945].

Кладороби: Αμιγώς χριστιανικός μακεδονικός οικισμός [Симовски].

Το 1981 οι κάτοικοι του χωριού ήταν Μακεδόνες [Boeschoten].

Στις μεταπολεμικές απογραφές ο πραγματικός πληθυσμός ήταν --> 1951: 508, 1961: 290, 1971: 119, 1981: 107, 1991: 85, 2001: 76.

Υψόμετρο 660 [Λεξικό ΕΣΥΕ].

 

29b. 1903-1908:

Τον Ιούνιο του 1903, αυτονομιστές επιτέθηκαν στο σπίτι του Γιαφέρ Αγά στο χωριό [Βακαλόπουλος Α, 204].

Οι αυτονομιστές σκότωσαν τον Απρίλιο του 1905 τον κάτοικο του χωριού Κώστα Γαβαλιάτσο [ΔΙΣ, 360].

Η πρώτη επίθεση των Ελλήνων εναντίον του χωριού πραγματοποιήθηκε στις 29 Ιουλίου 1905 [ΔΙΣ, 198 και Dakin, 302-303].

Της επίθεσης ηγήθηκαν οι οπλαρχηγοί Γιώργος Δικώνυμος (Μακρής), Γιάννης Καραβίτης και Στέφος Γρηγορίου. Οι έλληνες οπλαρχηγοί έφτασαν στο χωριό, έχοντας κατάλογο πέντε προγραμμένων, από το ελληνικό προξενείο. Επικεφαλής της λίστας βρισκόταν ο μακεδόνας Μποζίνης. Στο χωριό υπήρχε μικρό στρατιωτικό απόσπασμα μουσουλμάνων Αλβανών, οι οποίοι έφυγαν (κατόπιν συνεννοήσεως) μόλις έφτασε το ελληνικό σώμα. Οι Έλληνες αιχμαλώτισαν δεκαοκτώ άτομα, από τα οποία μόνο δύο ήταν στον κατάλογο των προγραμμένων. Ο Καραβίτης τους έβαλε στη σειρά και άρχισε την ανάκριση. Σε ότι και αν ρωτούσε έπαιρνε την ίδια απάντηση: «νε ζναμ» (: δεν ξέρω). Ο Καραβίτης είχε στην ομάδα του ένα μαύρο, τον Αράπη όπως τον έλεγε, που ο πατέρας του ήταν αζάς (σύμβουλος) στο δικαστήριο Μοναστηρίου [Καραβίτης, 336-337]. Τον φώναξε λοιπόν και τον πρόσταξε να τους σφάξει όλους: «Του δίνω ένα γερό μαχαίρι, τρικαλινό, που είχα ( θυμάται ο Καραβίτης). Ο Αράπης παίρνει το μαχαίρι, το περιστρέφει και διαγράφει κύκλους, κατόπιν το φιλεί και μου το δίνει πίσω. "Είναι κρίμα μου λέγει να λερωθεί τέτοιο μαχαίρι στο αίμα τέτοιων ανθρώπων. Αυτοί θέλουν έτσι", και αρπάζει έναν από τα μαλλιά και του δίνει μια γροθιά στο μηλίγγι σαν να κτύπησε κανένα σανίδι». Ο Καραβίτης βλέπει κάτω σωριασμένο το νεκρό Μακεδόνα και βάζει τις φωνές του Αράπη, που έκανε του κεφαλιού του. Στη συνέχεια καλεί όσους δεν έχουν σκοτώσει και τους δίνει το μαχαίρι, να σφάξουν από ένα χωρικό, για να πάρουν «τον αέρα του μαχαιριού». Αφού σφάζονται δεκαεπτά, ο Καραβίτης αφήνει τον τελευταίο να ζήσει, για να πει στους άλλους Μακεδόνες πως όποιος δεν γίνει Έλληνας, δεν θα μείνει στο σπίτι του «ούτε γάτα ζωντανή» [Καραβίτης, 350-351].

Ο Μακρής είναι λιγόλογος στην περιγραφή της σφαγής: «Στο χωριό μπήκαμε χωρίς να βρούμε αντίσταση, πιάσαμε αυτούς τους δεκαεφτά και τους εκτελέσαμε επί τόπου κατά τις πέντε το απόγευμα» [Μακρής, 97].

Τον αριθμό των δεκαεπτά νεκρών επιβεβαιώνει το ελληνικό προξενείο Μοναστηρίου [Προξενείο Μοναστηρίου, 5/8/1905, έγγραφο 751], η εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ [ της 21/ 9/1905], καθώς και η μαρτυρία του Καραβίτη στο Βάρδα [Βάρδας Α, 201].

Το χωριό δέχτηκε δεύτερη επίθεση από ελληνικό σώμα στις 10 Οκτωβρίου 1906, δεν υπάρχουν ωστόσο περισσότερες πληροφορίες για την επίθεση [Dakin, 342].

Στις 14 Νοεμβρίου 1906, οι ομάδες των ελλήνων οπλαρχηγών Ζάκα, Φαρμάκη και Αργυράκη, επιτέθηκαν από κοινού στον οικισμό και σκότωσαν πέντε άτομα [Βακαλόπουλος Β, 217].

Στις 21 Δεκεμβρίου 1906 οι οπλαρχηγοί Σίμος Στόγιαν και Παύλος Ρακοβίτης μπήκαν στο χωριό σκότωσαν δύο χωρικούς και τραυμάτισαν σοβαρά τρεις. Έκαψαν ένα σπίτι και τον αχυρώνα του Μποζίνη [Βάρδας Β, 367-367 και Προξενείο Μοναστηρίου, 30/12/1906, έγγραφο 946].

Οι ίδιοι οπλαρχηγοί έλαβαν εντολή από το Βάρδα, στις 11 Ιανουαρίου 1907, για νέα εισβολή στο χωριό [Βάρδας Β, 418].

Ο Σίμος Στόγιαν εκτέλεσε την εντολή και στις 10 Φεβρουαρίου σκότωσε στο χωριό την εξαμελή οικογένεια του αγρότη Σπάση και τέσσερις άλλους Μακεδόνες [Dakin, 410].

Μεταξύ των νεκρών υπήρχαν δύο γυναίκες και ένα παιδί [Βάρδας Β, 468, 469, 474, 499 και ΕΜΠΡΟΣ, 17/2/1907].

Οι Έλληνες πλιατσικολόγησαν και στη συνέχεια τσακώθηκαν για τα λάφυρα [Βάρδας Β, 494].

Το χειμώνα του 1907-1908, το χωριό τρομοκρατούσε η ομάδα του οπλαρχηγού Πέτρου Χρήστου [ΔΙΣ, 287].

Στις 26 Αυγούστου 1907 οι αυτονομιστές σκότωσαν το Μουχτάρη του χωριού [Dakin, 334].

 

29c. Μετανάστευση:

Μεταξύ 1904-1912 μετανάστευσαν από το χωριό στις ηπα και κατά την εκεί άφιξη τους στο Ellis Island δήλωσαν στις αρχές εθνικά Μακεδόνες τα εξής δεκαοκτώ άτομα:

Novace Petre και Yovan Stojan το 1904.

Angela Kosta, Georgi Stoitche, Nicola Stoitche, Petre Dimo, Stoyan Criste, Tanas Traitche και Todor Nedelco το 1905.

Naoumtse Sisto το 1908.

Giorgi Temelco και Vehan Temelco το 1911.

Bogoja Kristoff, Costa Ivanoff, Nicola Vetyan, Tanas Iloff, Todor Novum και Traykhe Tanasoff το 1912.

 

30. Κόλιμπι να Παπάντιγια / Kolibi na Papadija. Μετονομάστηκε σε Καλύβια Παπαδιάς. Υπήρξε οικισμός της κοινότητας Σκοπού, της επαρχίας Φλωρίνης. Πρόκειται για ένα μικρό ορεινό ποιμενικό οικισμό (καλύβια), χριστιανών Βλάχων. Ο πληθυσμός του την περίοδο 1912-1928 ήταν 200 περίπου άτομα. Οι αρχές ασφαλείας, τα είχαν χαρακτηρίσει ως ρουμανικών φρονημάτων. Το χωριό ερήμωσε μεταπολεμικά.

 

 30a. Πηγές:

Papadija Kulbeleri (Bačila Džuma) [Αυστριακός Χάρτης].

Καλύβια Παπαδιάς καζά Φλωρίνης [Χάρτης Κοντογόνη].

Καλύβια Παπαδιάς Φλωρίνης, 189 άτομα (147 άρρενες και 42 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Καλύβια Παπαδιάς Φλωρίνης, αποτέλεσε οικισμό της κοινότητας Σέτινας [ΦΕΚ 259 / 21.12. 1918].

Καλύβια Παπαδιάς Φλωρίνης, 138 άτομα (48 άρρενες και 90 θήλεις) [Απογραφή 1920].

Καλύβια Παπαδιάς Φλωρίνης, 208 άτομα (96 άρρενες και 112 θήλεις). Δεν υπήρχε κανένας πρόσφυγας του '22. Ομοδημότες ήταν 202 και ετεροδημότες 6 [Απογραφή 1928].

Καλύβια Παπαδιάς, υπήρχαν 21 ξενόφωνες οικογένειες, όλες δεδηλωμένων ρουμανικών φρονημάτων. Μετέβη επιτροπή στη Ρουμανία και επέστρεψε [Στατιστική 1932].

Καλύβια Παπαδιάς, «Δικός μας είναι ο Γεώργιος Γατσόπουλος» [Στέφος Γρηγορίου 1935].

Καλύβια Παπαδιάς Φλωρίνης, 95 άτομα (68 άρρενες και 27 θήλεις) [Απογραφή 1940].

Колиби На Пападија: κάτοικοι χριστιανοί Βλάχοι [Симовски].

 

31. Κονόμλαντι / Konomladi. Μετονομάστηκε σε Μακροχώρι και στη συνέχεια σε Μακροχώριον. Στους οδικούς χάρτες αναγράφεται και ως Μακροχώρι. Ήταν οικισμός της επαρχίας Φλωρίνης μέχρι και το 1928. Στην απογραφή του 2001 ήταν οικισμός του δήμου Κορεστίων, του νομού Καστορίας. Πρόκειται για ένα καθαρά χριστιανικό μακεδονικό χωριό. Οι περισσότεροι κάτοικοί του ήταν εξαρχικοί. Το χωριό συμμετείχε στην επανάσταση του Ίλιντεν και στη συνέχεια έγινε στόχος των ελληνικών σωμάτων. Άτομα από το χωριό, που μετανάστευσαν (τα περισσότερα προσωρινά) στις αρχές του 20ου αιώνα στις ΗΠΑ, δήλωσαν στις αμερικανικές αρχές πως ήταν εθνικά Μακεδόνες. Το 1912 ζούσαν εδώ 1.200 άτομα. Το μεσοπόλεμο, πολλοί κάτοικοί του μετανάστευσαν στη Βουλγαρία. Το 1928 ο πληθυσμός είχε μειωθεί στα 800 άτομα. Οι αρχές ασφαλείας είχαν χαρακτηρίσει τα περισσότερα από αυτά, ως ανθελληνικών και ρευστών φρονημάτων. Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου, αρκετοί από το χωριό σκοτώθηκαν. Το 1949 μεγάλο μέρος του πληθυσμού κατέφυγε στη Γιουγκοσλαβία και σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

 

31a. Πηγές:

Konomlati [Αυστριακός Xάρτης].

Κονομπλάτι καζά Καστορίας, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].

Κονόμπλατι Καστορίας: «Έχει 900 χριστιανούς, εκκλησίαν, σχολείον αρρένων, κρήνας, χάνια, και διαρρέεται υπό του εκ Τούριας και Στατίστης ποταμίου, το ποίον διαχωρίζει την τρίτην συνοικίαν, εν η το σχολείον και η εκκλησία από των παρά την άλλην αυτού όχθην των δύο ετέρων συνοικιών» [Σχινάς 1886].

Кономлади / Костурска каза, 1.100 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900].

Konomlati, λειτουργία τόσο πατριαρχικού σχολείου και εκκλησίας, όσο και εξαρχικού σχολείου [Χάρτης Κοντογιάννη].

Κονομπλάτ, το 1902 είχε 120 εξαρχικές και 60 πατριαρχικές οικογένειες [Πετσίβας].

Konomladi / Caza de Kostour (Kastoria), χριστιανικός πληθυσμός: 1.136 εξαρχικοί και 400 πατριαρχικοί Βούλγαροι, λειτουργία ενός εξαρχικού σχολείου με δύο δασκάλους και 90 μαθητές και ενός πατριαρχικού σχολείου με ένα δάσκαλο και 20 μαθητές [Brancoff 1905].

Κονομπλάτη, εξαρχικό χωριό προ του οθωμανικού Συντάγματος του 1908 και εξαρχικό μετά [Προξενείο Μοναστηρίου 1908].

Κονομπλάτ: «Μέχρι του 1902 ετελείτο εκ περιτροπής η λειτουργία, ότε και απεσκίρτησεν οριστικώς» [Εκκλησιαστική Αλήθεια 1909].

Κονομπλάτη Καστορίας, 200 ορθόδοξοι Έλληνες διατελούντες υπό τη βουλγαρική τρομοκρατία (: Μακεδόνες που προσχώρησαν στη εξαρχία) από το 1904 [Χαλκιόπουλος 1910].

Κονομπλάτη Πρεσπών, 1.202 άτομα (580 άρρενες και 622 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Κονομπλάτη Φλωρίνης, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12. 1918].

Кономлати, 230 σπίτια χριστιανών Σλάβων [Милојевић 1920].

Κωνομπλάτη Φλωρίνης, 1.031 άτομα (439 άρρενες και 592 θήλεις), 242 οικογένειες [Απογραφή 1920]. Μετονομασία του οικισμού από Κωνοπλάτη σε Μακροχώρι [ΦΕΚ 156 / 8. 8. 1928].

Ρευστοποιήθηκαν 51 περιουσίες κατοίκων που μετανάστευσαν στη Βουλγαρία [Μιχαηλίδης].

Μακρυχώρι (Κωνοπλάτη) Φλωρίνης, 802 άτομα (322 άρρενες και 480 θήλεις), εκ των οποίων 18 ήταν πρόσφυγες πού ήρθαν μετά το 1922 (8 άρρενες και 10 θήλεις). Ομοδημότες ήταν 775 και 27 ετεροδημότες. Απογράφηκαν αλλού 44 δημότες [Απογραφή 1928].

Μακροχώρι (Κωνομπλάτη), υπήρχαν 230 ξενόφωνες οικογένειες, εκ των οποίων 200 ήταν δεδηλωμένων σλαυϊκών φρονημάτων [Στατιστική 1932].

Μακροχώριον Καστορίας, 946 άτομα (431 άρρενες και 515 θήλεις) [Απογραφή 1940].

Μακροχώρι, 1.031 κάτοικοι, εκ των οποίων 1.000 ήταν σλαυόφωνοι [Στατιστική 1945].

Кономлади: Αμιγώς χριστιανικός μακεδονικός οικισμός. Πολλοί κάτοικοι του μετανάστευσαν στη Βουλγαρία. Κατά τον εμφύλιο σκοτώθηκαν 69 άτομα από το χωριό, ενώ 607 κατέφυγαν στη Γιουγκοσλαβία και σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης [Симовски].

Στις μεταπολεμικές απογραφές ο πραγματικός πληθυσμός ήταν --> 1951: 438, 1961: 444, 1971: 341, 1981: 300, 1991: 244, 2001: 214.

Υψόμετρο 930 [Λεξικό ΕΣΥΕ].

 

31b. 1903-1908:

Το χωριό ήταν η ιδιαίτερη πατρίδα του γνωστού Βοεβόδα Μήτρου Βλάχου (Μήτρε Βλάχα).

Κατά την επανάσταση του Ίλιντεν σκοτώθηκαν οκτώ αυτονομιστές κάτοικοί του, σε μάχες με το στρατό [Δραγούμης, 655].

Στο χωριό είχε βάση ένας λόχος του οθωμανικού στρατού [Τσάμης, 206].

Στα μέσα Δεκεμβρίου 1904, η ελληνική ομάδα του Ζωΐδη, «αιχμαλωτίζει» οκτώ χωρικούς κοντά στο χωριό Κονοπλάτι [ΣΚΡΙΠ, 20/12/1904].

Στις 18 Απριλίου 1908, οι Κόλε Μάνοφ και Γιάννης Νίκολτσεφ από το Κονόμλαντι, σκοτώνονται σε ενέδρα από ελληνική ομάδα, στο δρόμο για τη Φλώρινα [Δραγούμης, 656].

Στις 3 Ιουνίου 1907, ελληνικό σώμα επιτέθηκε στο χωριό [Dakin, 417 και Βακαλόπουλος Β, 286]

 

31c. Μετανάστευση:

Μεταξύ 1905-1922 μετανάστευσαν από το χωριό στις ηπα και κατά την εκεί άφιξη τους στο Ellis Island δήλωσαν στις αρχές εθνικά Μακεδόνες τα εξής δεκαοκτώ άτομα:

Jane Constantin, Lazo Naoum, Nake Vauguel, Risto Saro, Gligor Vassil, Janni Lanibro και Tanas Melio το 1905.

Janco Vassil το 1912.

Iani Vasil, Christo Pando, Vani Athanas, Tirpe Athanas, Stavro Athanas, Lazara Athanas, Tirpsche Maki και Maria Maki το 1913.

Maria Petro και Stassa Petrof το 1922.

 

32. Κουτσκόβενι / Kučkoveni. Μετονομάστηκε σε Πέραμα και στη συνέχεια σε Πέρασμα. Στην απογραφή του 2001 ήταν οικισμός του δήμου Περάσματος, του νομού Φλωρίνης. Πρόκειται για παλαιό χριστιανικό μακεδονικό οικισμό, που αναφέρεται σε οθωμανικό κατάστιχο του 15ου αιώνα. Οι κάτοικοι του είχαν προσχωρήσει στην εξαρχία. Το χωριό συμμετείχε στην επανάσταση του Ίλιντεν και γι αυτό το λόγο, γνώρισε τα αντίποινα του οθωμανικού στρατού. Το Κουτσκόβενι, είχε χαρακτηριστεί εχθρικό χωριό, από τους έλληνες «μακεδονομάχους». Ο πληθυσμός του χωριού υπολογίζεται σε 550 άτομα το 1912 και 650 το 1928. Στο σύνολό του σχεδόν, ήταν για τις αρχές ασφαλείας, ανθελληνικών ή ρευστών φρονημάτων. Ο εμφύλιος πόλεμος, επηρέασε αρνητικά τη δημογραφική εξέλιξη του οικισμού.

 

32a. Πηγές:

Το χωριό Кучковјани ήταν στα τέλη του 15ου αιώνα χάσι του Мезид Беј με 67 οικογένειες [Турски Документи].

Kočkojni (Koškon) [Αυστριακός Χάρτης].

Κοτσκόβιανη καζά Φλωρίνης, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].

Κοτσκόβιανι Φλωρίνης, 830 χριστιανοί κάτοικοι [Σχινάς 1886].

Кучковени (Кучкоени) / Леринска каза, 840 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900].

Kochkoni (Koskon), λειτουργία πατριαρχικού σχολείου και εκκλησίας [Χάρτης Κοντογιάννη].

Kotchkoveni / Caza de Lerin (Florina), χριστιανικός πληθυσμός: 760 εξαρχικοί Βούλγαροι [Brancoff 1905].

Κουτσκόβαινι, εξαρχικό χωριό προ του οθωμανικού Συντάγματος του 1908 και εξαρχικό μετά [Προξενείο Μοναστηρίου 1908].

Κουτσκόβαινι: «Σχισματικόν από του 1903» [Εκκλησιαστική Αλήθεια 1909].

Κουτσκόβιανι Φλωρίνης, 637 ορθόδοξοι Έλληνες τρομοκρατούμενοι (: Μακεδόνες που προσχώρησαν στη εξαρχία) από το 1904 [Χαλκιόπουλος 1910].

Κουτσκοβαίνη Φλωρίνης, 566 άτομα (291 άρρενες και 275 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Κουτσκοβαίνη Φλωρίνης, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12. 1918].

Кучковени, 100 σπίτια χριστιανών Σλάβων [Милојевић 1920].

Κουτσκοβαίνη Φλωρίνης, 544 άτομα (256 άρρενες και 288 θήλεις), 102 οικογένειες [Απογραφή 1920].

Μετονομασία του οικισμού από Κουτσκοβαίνη σε Πέραμα [ΦΕΚ 346 / 4. 10. 1926].

Ρευστοποιήθηκε μία περιουσία κάτοικου που μετανάστευσε στη Βουλγαρία [Μιχαηλίδης].

Πέρασμα (Κουτσκοβαίνη) Φλωρίνης, 645 άτομα (285 άρρενες και 360 θήλεις), εκ των οποίων 8 ήταν πρόσφυγες πού ήρθαν μετά το 1922 (3 άρρενες και 5 θήλεις). Ομοδημότες ήταν 628 και ετεροδημότες 17. Απογράφηκαν αλλού 11 δημότες [Απογραφή 1928].

Πέρασμα (Κουτσκοβαίνη), υπήρχαν 113 ξενόφωνες οικογένειες, εκ των οποίων 103 ήταν δεδηλωμένων σλαυϊκών φρονημάτων [Στατιστική 1932].

Κουσκοβένη, «Ουδείς δικός μας. Τρομεροί» [Στέφος Γρηγορίου 1935].

Πέρασμα Φλωρίνης, 878 άτομα (418 άρρενες και 460 θήλεις) [Απογραφή 1940].

Πέρασμα, 956 κάτοικοι, όλοι σλαυόφωνοι. Υπήρχαν 800 άτομα μη ελληνικής συνείδησης, 121 ρευστής και 35 ελληνικής [Στατιστική 1945].

«Στο Πέρασμα, το Μάη του 1946, εθνοφύλακες σκότωσαν ένα νέο 17 χρονών» [Υπόμνημα ΔΣΕ 1947].

Кучковени: Αμιγώς χριστιανικός μακεδονικός οικισμός [Симовски].

Το 1981 οι κάτοικοι του χωριού ήταν Μακεδόνες [Boeschoten].

Στις μεταπολεμικές απογραφές ο πραγματικός πληθυσμός ήταν --> 1951: 783, 1961: 724, 1971: 600, 1981: 534, 1991: 499, 2001: 499.

Υψόμετρο 660 [Λεξικό ΕΣΥΕ].

 

32b. 1903-1908:

Οι κάτοικοι του χωριού συμμετείχαν στο Ίλιντεν και γι’ αυτό γνώρισαν την εκδίκηση του οθωμανικού στρατού που έκαψε πολλά σπίτια του στις 30 Αυγούστου 1903 [Δραγούμης, 272].

Στις 27 Απριλίου 1904 οι αυτονομιστές σκότωσαν το χωρικό Θανάση Πέτκο και τη γυναίκα του [ΔΙΣ, 360].

Το χωριό, που θεωρήθηκε από τον Παύλο Μελά πως ήθελε «καθάρισμα» [ΔΙΣ, 338], χαρακτηρίστηκε από την ελληνική οργάνωση, στις αρχές Οκτωβρίου 1905, ως στόχος μελλοντικής επίθεσης [Βάρδας Α, 247-248].

Στις 2 Νοεμβρίου 1906 ο Βάρδας έμαθε, πως η ομάδα του οπλαρχηγού Ηλία Δεληγιαννάκη επιτέθηκε στο χωριό και σκότωσε δύο εξαρχικούς πρόκριτους [Βάρδας Β, 328].

Στα τέλη Ιουλίου 1907, η ελληνική οργάνωση δολοφόνησε στη Φλώρινα τον εξαρχικό παπά του χωριού [Βάρδας Β, 834].

 

33. Κραπέστινα / Krapeština. Μετονομάστηκε σε Ατραπός. Στην απογραφή του 2001 ήταν οικισμός του δήμου Περάσματος, του νομού Φλωρίνης. Πρόκειται για παλαιό χριστιανικό μακεδονικό οικισμό, που αναφέρεται σε οθωμανικό κατάστιχο του 15ου αιώνα. Οι περισσότεροι κάτοικοι του ήταν εξαρχικοί. Το χωριό συμμετείχε στο αυτονομιστικό κίνημα και γι αυτό το λόγο, γνώρισε τα αντίποινα του οθωμανικού στρατού. Κάτοικοί του επίσης, σκοτώθηκαν σε επίθεση ελληνικού σώματος. Ο πληθυσμός του χωριού υπολογίζεται σε 450 άτομα το 1912 και 550 το 1928. Η πλειοψηφία των κατοίκων, είχε χαρακτηριστεί τις αρχές ασφαλείας, ως άτομα ανθελληνικών ή ρευστών φρονημάτων. Το 1949 περίπου 150 άτομα από το χωριό κατέφυγαν στη Γιουγκοσλαβία και σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

 

 33a. Πηγές:

Το χωριό Крапешино ήταν στα τέλη του 15ου αιώνα χάσι του Мезид Беј με 58 οικογένειες [Турски Документи].

Krapešta [Αυστριακός Χάρτης].

Κραπέστινα καζά Φλωρίνης, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].

Κουρέστα Φλωρίνης, 250 χριστιανοί κάτοικοι [Σχινάς 1886].

Крепешино / Леринска каза, 320 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900].

Krapechtina, λειτουργία πατριαρχικού σχολείου και εκκλησίας [Χάρτης Κοντογιάννη].

Krapechino / Caza de Lerin (Florina), χριστιανικός πληθυσμός: 416 εξαρχικοί Βούλγαροι [Brancoff 1905].

Κραπέστινα: «Πατριαρχικόν μέχρι του 1906, οπότε εκλείσθη η εκκλησία, αποσκιρτήσαντος τούτου. Τω 1908 χειροτονηθέντος Έλληνος ιερέως, ανοίγη αύτη αλλά και πάλιν εκλείσθη, των Βουλγάρων αποπειραθέντων την κατάληψίν της. Σήμερον ορθόδοξοι και σχισματικοί λειτουργούσιν εκ περιτροπής» [Εκκλησιαστική Αλήθεια 1909].

Κραπέστινα Φλωρίνης, 212 ορθόδοξοι Έλληνες τρομοκρατούμενοι (: εξαρχικοί Μακεδόνες) από το 1905 [Χαλκιόπουλος 1910].

Κραπέστινα Φλωρίνης, 430 άτομα (243 άρρενες και 187 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Κραπέστινα Φλωρίνης, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12. 1918].

Крапештина, 70 σπίτια χριστιανών Σλάβων [Милојевић 1920].

Κραπέστινα Φλωρίνης, 502 άτομα (208 άρρενες και 294 θήλεις), 89 οικογένειες [Απογραφή 1920].

Μετονομασία του οικισμού από Κραπέστινα σε Ατραπός [ΦΕΚ 346 / 4. 10. 1926].

Ρευστοποιήθηκαν τέσσερις περιουσίες κατοίκων που μετανάστευσαν στη Βουλγαρία [Μιχαηλίδης].

Ατραπός (Κραπέστινα) Φλωρίνης, 543 άτομα (254 άρρενες και 289 θήλεις). Δεν υπήρχε κανένας πρόσφυγας του '22. Ομοδημότες ήταν 535 και ετεροδημότες 8. Απογράφηκαν αλλού 23 δημότες [Απογραφή 1928].

Ατραπός (Κραπέστενα), υπήρχαν 92 ξενόφωνες οικογένειες, εκ των οποίων 66 ήταν δεδηλωμένων σλαυϊκών φρονημάτων [Στατιστική 1932].

Κραπέστινα, «Δικοί μας, η οικογένεια Παπαθωμά» [Στέφος Γρηγορίου 1935].

Ατραπός Φλωρίνης, 598 άτομα (261 άρρενες και 337 θήλεις) [Απογραφή 1940].

Ατραπός, 619 κάτοικοι, όλοι σλαυόφωνοι. Υπήρχαν 250 άτομα μη ελληνικής συνείδησης, 269 ρευστής και 100 ελληνικής [Στατιστική 1945].

Крапештина (Крапешино): Καθαρά χριστιανικό μακεδονικό χωριό. Στο τέλος του εμφυλίου πολέμου 20 οικογένειες κατέφυγαν στη Γιουγκοσλαβία και σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης [Симовски].

Το 1981 οι κάτοικοι του χωριού ήταν Μακεδόνες [Boeschoten].

Στις μεταπολεμικές απογραφές ο πραγματικός πληθυσμός ήταν --> 1951: 466, 1961: 318, 1971: 219, 1981: 160, 1991: 199, 2001: 174. Υψόμετρο 880 [Λεξικό ΕΣΥΕ].

 

33b. 1903-1908:

Στις 18 Απριλίου 1903 ο οθωμανικός στρατός σκότωσε εδώ 28 άτομα [Dakin, 131].

Το χωριό δέχτηκε επίθεση από το σώμα του ανθυπολοχαγού Ζαχαρία Παπαδά (Φούφα) στις 17 Απριλίου 1906.Σύμφωνα με το Βάρδα, οι Έλληνες σκότωσαν κατοίκους του χωριού, μεταξύ δε αυτών και τον εξαρχικό παπά [Dakin, 342 και Βάρδας Β, 793].

 

34. Κρουσόραντι ή Κρούσογκραντ / Krušoradi ή Krušograd. Μετονομάστηκε σε Αχλάδα. Στην απογραφή του 2001 ήταν οικισμός του δήμου Μελίτης, του νομού Φλωρίνης. Πρόκειται για ένα παλαιό χωριό, στοιχεία για το οποίο βρίσκουμε σε οθωμανικό κατάστιχο του 15ου αιώνα. Το 1912 ήταν ένα εξαρχικό μακεδονικό χωριό 650 ατόμων. Οι κάτοικοί του είχαν λάβει μέρος στο Ίλιντεν και είχαν γνωρίσει τη βία των ελληνικών σωμάτων. Άτομα από το χωριό, που μετανάστευσαν (τα περισσότερα προσωρινά) στις αρχές του 20ου αιώνα στις ΗΠΑ, δήλωσαν στις αμερικανικές αρχές πως ήταν εθνικά Μακεδόνες. Το 1928 ζούσαν εδώ 700 Μακεδόνες. Οι αρχές ασφαλείας θεωρούσαν τους περισσότερους από αυτούς, ως άτομα ανθελληνικών ή ρευστών φρονημάτων. Οι περισσότεροι κάτοικοι του χωριού κατέφυγαν το 1949 στη Γιουγκοσλαβία και σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

 

34a. Πηγές:

Το χωριό Крушорад ήταν στα τέλη του 15ου αιώνα τιμάριο των γενίτσαρων Јупус και Јакуб με 141 οικογένειες [Турски Документи].

Krušograd [Αυστριακός Χάρτης].

Κρουσογκράτ καζά Φλωρίνης, μικτός οικισμός χριστιανών και μουσουλμάνων [Χάρτης Κοντογόνη].

Κουσοράτ Φλωρίνης, 845 χριστιανοί κάτοικοι [Σχινάς 1886].

Крушоради / Леринска каза, 650 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900].

Krusograd, λειτουργία πατριαρχικού σχολείου και εκκλησίας [Χάρτης Κοντογιάννη].

Krouchoradi / Caza de Lerin (Florina), χριστιανικός πληθυσμός: 760 εξαρχικοί Βούλγαροι / [Brancoff 1905].

Κρουσοράτ, εξαρχικό χωριό προ του οθωμανικού Συντάγματος του 1908 και εξαρχικό μετά [Προξενείο Μοναστηρίου 1908].

Κρούσορατ: «Εξαρχικόν από το 1903» [Εκκλησιαστική Αλήθεια 1909].

Κρούσορατ Φλωρίνης, 500 ορθόδοξοι Έλληνες υποκύψαντες στη βουλγαρική βία (: εξαρχικοί Μακεδόνες) από το 1904 και 171 μουσουλμάνοι [Χαλκιόπουλος 1910].

Κρουσοράτη Φλωρίνης, 606 άτομα (259 άρρενες και 347 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Κρουσοράτη Φλωρίνης, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12. 1918].

Крушоради, 60 σπίτια χριστιανών Σλάβων [Милојевић 1920].

Κρουσοράτη Φλωρίνης, 573 άτομα (269 άρρενες και 304 θήλεις), 107 οικογένειες [Απογραφή 1920].

Μετονομασία του οικισμού από Κρουσοράτη σε Αχλάδα [ΦΕΚ 346 / 4. 10. 1926].

Αχλάδα (Κρουσοράτη) Φλωρίνης, 690 άτομα (328 άρρενες και 362 θήλεις). Ένας ήταν πρόσφυγας πού ήρθε μετά το 1922. Ομοδημότες ήταν 685, ετεροδημότες 2 και αλλοδαποί 3. Απογράφηκαν αλλού 19 δημότες [Απογραφή 1928].

Αχλάδα (Κρουσοράτη), υπήρχαν 120 ξενόφωνες οικογένειες, εκ των οποίων 90 ήταν δεδηλωμένων σλαυϊκών φρονημάτων. Επρόκειτο να δηλώσουν σερβική μειονότητα [Στατιστική 1932].

Κρουσοράτη, «Δικοί μας είναι οι Τύπε Κωστίδης και Τραϊανός Ντάφου» [Στέφος Γρηγορίου 1935].

Αχλάδα Φλωρίνης, 967 άτομα (485 άρρενες και 482 θήλεις) [Απογραφή 1940].

Αχλάδα, 996 κάτοικοι, όλοι σλαυόφωνοι. Υπήρχαν 450 άτομα μη ελληνικής συνείδησης, 446 ρευστής και 100 ελληνικής [Στατιστική 1945].

Крушоради: Τόσο το 1912, όσο και το 1940 ήταν ένας χριστιανικός μακεδονικός οικισμός. Το χωριό είχε 50 νεκρούς στον εμφύλιο πόλεμο. Με τη λήξη του, 114 οικογένειες ζήτησαν καταφύγιο στη Γιουγκοσλαβία και σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Στο χωριό παρέμειναν 30 μακεδονικές οικογένειες. Μεταπολεμικά, η ελληνική διοίκηση εγκατέστησε εδώ έποικους από την Ήπειρο [Симовски].

Το 1981 οι κάτοικοι του χωριού ήταν Μακεδόνες [Boeschoten].

Στις μεταπολεμικές απογραφές ο πραγματικός πληθυσμός της κοινότητας ήταν --> 1951: 361, 1961: 534, 1971: 442, 1981: 504, 1991: 473, 2001: 468.

Υψόμετρο 300 [Λεξικό ΕΣΥΕ].

 

34b. 1903-1908:

Οι κάτοικοι του χωριού συμμετείχαν τον Ιούλιο του 1903 στην επανάσταση του Ίλιντεν. Πριν πάρουν τα βουνά, έκαψαν ένα κουλέ (πύργο) και μια αποθήκη που ανήκε στο Φεχίμ μπέη. [Δραγούμης, 150, 158, 196, 582 και Γούναρης, 166, 170].

Στα μέσα Δεκεμβρίου 1904, έξω από το χωριό, το ελληνικό σώμα του Ρούβα (Κατεχάκη), επιτέθηκε εναντίον Μακεδόνων. Φεύγοντας άφησε πίσω του, δεκαεπτά νεκρούς και τραυματίες. [ΕΜΠΡΟΣ, 20/12/1904].

 

34c. Μετανάστευση:

Μεταξύ 1905-1910 μετανάστευσαν από το χωριό στις ηπα και κατά την εκεί άφιξη τους στο Ellis Island δήλωσαν στις αρχές εθνικά Μακεδόνες τα εξής 14 άτομα:

Gheorghi Dimetreff, Ghorghi Stoitchoff, Ghorghi Zoleff, Koste Gatzeff, Nicolas File, Risto Doneff και Yovan Rousse το 1905.

Tomas Mitche και Tovan Stefo το 1906.

Constantin Tanas, Krsteff Anguelle. Stoyan Lazor και Vassil Tanas το 1907.

Petre Konstantin το 1910.