Skip to main content

Οικισμοί της Φλώρινας που αρχίζουν από Τ

 

Οικισμοί της Φλώρινας που αρχίζουν από Τ

 

Δημήτρη Λιθοξόου

 

 

99. Τίρνοβο ή Τέρνο / Trnovo ή Trno. Μετονομάστηκε σε Αγκαθωτόν. Στους οδικούς χάρτες αναγράφεται ως Ερείπια Αγκαθωτού. Στην απογραφή του 1940 ήταν οικισμός της κοινότητας Βροντερού, της επαρχίας Φλωρίνης. Ήταν ένας εξαρχικός μακεδονικός οικισμός. Το 1912 και το 1928 ζούσαν εδώ περίπου 100 άτομα. Οι αρχές τα είχαν χαρακτηρίσει ως ανθελληνικών φρονημάτων. Στο τέλος του εμφυλίου πολέμου, το σύνολο των κατοίκων του κατέφυγε στη Γιουγκοσλαβία και σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Μεταπολεμικά το χωριό ερήμωσε.

 

 99a. Πηγές:

Tranova (Trnovo) [Αυστριακός Xάρτης].

Τέρνοβα καζά Κορυτσάς, [Χάρτης Κοντογόνη].

Търново / Битолска каза, 100 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900].

Tirnovo / Caza de Bitolia (Monastir), χριστιανικός πληθυσμός: 200 εξαρχικοί Βούλγαροι [Brancoff 1905].

Τύρνοβον: «Εξαρχικόν από το 1903» [Εκκλησιαστική Αλήθεια 1909].

Τύρνοβον Βιγλίστης ή Τέρβα Πρεσπών, 87 άτομα (44 άρρενες και 43 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Τέρνα ή Τύρνοβον Φλωρίνης, αποτέλεσε οικισμό της κοινότητας Ρακίτσκας [ΦΕΚ 259 / 21.12. 1918].

Трново, 11 σπίτια χριστιανών Σλάβων [Милојевић 1920].

Τέρνοβον Φλωρίνης, 65 άτομα (34 άρρενες και 31 θήλεις) [Απογραφή 1920].

Μετονομασία του οικισμού από Τύρνοβον σε Αγκαθωτόν [ΦΕΚ 179 / 30. 8. 1927].

Αγκαθωτόν (Τύρνοβον) Φλωρίνης, 404 άτομα (177 άρρενες και 227 θήλεις), εκ των οποίων τέσσερις ήταν πρόσφυγες πού ήρθαν μετά το 1922 (άρρενες). Ομοδημότες ήταν 396 και ετεροδημότες 8 [Απογραφή 1928].

Αγκαθωτόν (Τύρνοβον), υπήρχαν 11 ξενόφωνες οικογένειες, όλες δεδηλωμένων σλαυϊκών φρονημάτων [Στατιστική 1932].

Αγκαθωτόν Φλωρίνης, 84 άτομα (37 άρρενες και 47 θήλεις) [Απογραφή 1940].

Трново (Трно): Χριστιανικός μακεδονικός οικισμός. Ερήμωσε στο τέλος του εμφυλίου πολέμου, όταν οι κάτοικοί του κατέφυγαν στη Γιουγκοσλαβία και σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης [Симовски].

Στην απογραφή του 1951 ο οικισμός ήταν έρημος.

 

100. Τίρνοβο / Trnovo. Μετονομάστηκε σε Πράσινον. Στους οδικούς χάρτες αναγράφεται ως Πράσινο. Στην απογραφή του 2001 ήταν οικισμός του δήμου Πρεσπών, του νομού Φλωρίνης. Πρόκειται για χριστιανικό μακεδονικό χωριό, οι περισσότεροι κάτοικοι του οποίου προσχώρησαν στην εξαρχία. Το χωριό γνώρισε τη βία των ελληνικών σωμάτων. Το 1912 και το 1928 ζούσαν εδώ περίπου 400 άτομα. Τα περισσότερα από αυτά είχαν χαρακτηριστεί από τις αρχές ασφαλείας ως ανθελληνικών ή ρευστών φρονημάτων. Στο τέλος του εμφυλίου πολέμου, τα 3/4 των κατοίκων κατέφυγαν στη Γιουγκοσλαβία και σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

 

100a. Πηγές:

Trnva [Αυστριακός Xάρτης].

Τύρνοβον καζά Καστορίας, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].

Τούρνοβον ή Τέρνοβο Καστορίας: «έχοντος 450 χριστιανούς και εκκλησίαν» [Σχινάς 1886].

Търново / Костурска каза, 395 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900].

Trnovo, λειτουργία τόσο πατριαρχικού σχολείου και εκκλησίας, όσο και εξαρχικού σχολείου [Χάρτης Κοντογιάννη].

Τύρνοβο, το 1904 είχε 85 εξαρχικές οικογένειες [Πετσίβας].

Tirnovo / Caza de Kostour (Kastoria), χριστιανικός πληθυσμός: 544 εξαρχικοί Βούλγαροι, λειτουργία ενός εξαρχικού σχολείου με ένα δάσκαλο και 29 μαθητές [Brancoff 1905].

Τύρνοβο, εξαρχικό χωριό προ του οθωμανικού Συντάγματος του 1908 και εξαρχικό μετά [Προξενείο Μοναστηρίου 1908].

Τύρνοβον: «Αποσκίρτησε τω 1899 και προσήλθε εις την Ορθοδοξίαν τω 1902. Τω 1903 όμως εκηρύχθη εντελώς σχισματικόν» [Εκκλησιαστική Αλήθεια 1909].

Τούρνοβον Καστορίας, 450 ορθόδοξοι Έλληνες τρομοκρατούμενοι υπό των Βουλγάρων (: Μακεδόνες που προσχώρησαν στη εξαρχία) από το 1908 [Χαλκιόπουλος 1910].

Τύρνοβον Πρεσπών, 505 άτομα (293 άρρενες και 212 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Τύρνοβον Φλωρίνης, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12. 1918].

Трново, 80 σπίτια χριστιανών Σλάβων [Милојевић 1920].

Τύρνοβον Φλωρίνης, 324 άτομα (132 άρρενες και 192 θήλεις) [Απογραφή 1920].

Τίρνοβον Φλωρίνης, 376 άτομα (161 άρρενες και 215 θήλεις) [Απογραφή 1940].

Τύρνοβον, «Ουδείς δικός μας» [Στέφος Γρηγορίου 1935].

Τύρνοβον, 396 κάτοικοι, όλοι σλαυόφωνοι. Υπήρχαν 160 άτομα μη ελληνικής συνείδησης, 166 ρευστής και 70 ελληνικής [Στατιστική 1945].

Μετονομασία του οικισμού από Τίρνοβον σε Πράσινον [ΦΕΚ 287 / 10. 10. 1955].

«Στο Τύρνοβο τρελάθηκε και πέθανε από τις κακοποιήσεις των χωροφυλάκων το Μάη του 1946 ο κάτοικος Μανιός» [Υπόμνημα ΔΣΕ 1947].

Трнаа: Χριστιανικός μακεδονικός οικισμός [Симовски].

Στις μεταπολεμικές απογραφές ο πραγματικός πληθυσμός της κοινότητας ήταν --> 1951: 128, 1961: 117, 1971: 53, 1981: 21, 1991: 24, 2001: 14.

Υψόμετρο 980 [Λεξικό ΕΣΥΕ].

 

100b. 1903-1908: Άνθρωποι της ελληνικής οργάνωσης στο χωριό ήταν οι Λάζος, Φώτης και Ναούμ Γιάμος [ΔΙΣ, 106, Καραβίτης, 267 και Τσάμης, 155]. Ο Καούδης θυμάται πως μαζί με τον καπετάν Κώτα από τη Ρούλια, είχαν μπει στο Τούρνοβο κι έδειραν άσχημα τον εξαρχικό δάσκαλο [Καούδης, 57-58]. Στις 17 Ιουλίου 1905 η ομάδα του οπλαρχηγού Γιώργου Δικώνυμου (Μακρή), μετά από υπόδειξη ενός Λάζου από το Πέσοντερ, εισβάλει το απόγευμα στο χωριό, σκοπεύοντας να σκοτώσει τον εξαρχικό δάσκαλο και τον εξαρχικό παπά: «Εγώ με το σώμα μου, γράφει ο Μακρής, έφυγα από την Όστιμα και σε μισή ώρα πάνω-κάτω έφθασα στο Τύρνοβο. Επειδή όμως ήταν ημέρα ακόμη, πέντε το απόγευμα, μας είδαν από το χωριό κι αμέσως ο παπάς και ο δάσκαλος τούδωσαν της φυγής. Τους κυνηγήσαμε, ρίξαμε και πληγώσαμε τον παπά στο χέρι, όπως μάθαμε ύστερα, γιατί εκείνη την ώρα μας κρύφτηκε στο δάσος. Ο δάσκαλος όμως κατόρθωσε να διαφύγη αβλαβής. Πήγαμε τότε στην εκκλησιά του χωριού, μαζέψαμε τους χωρικούς, μαζέψαμε και όλα τα βουλγαρικά βιβλία της εκκλησίας και τα κάψαμε. Έπειτα, αφού μιλήσαμε λίγο και κατηχήσαμε τους χωρικούς, φύγαμε» [Μακρής, 96-97]. Ο Βάρδας με τους άντρες του, μπαίνει στο χωριό στις 28 Αυγούστου 1905 και δειπνούν σε διάφορα σπίτια. Ο έλληνας αρχηγός σχολιάζει στο ημερολόγιό του πως οι κάτοικοι φοβούνται πλέον τους Έλληνες, καθώς έχουν υποκύψει «εις την βίαν» [Βάρδας Α, 206]. Η ομάδα του Μακρή, ξαναπάει στο χωριό το Μεγάλο Σάββατο του 1906. Την προηγούμενη μέρα είχε κάψει ζωντανό, μέσα στη στάνη του στο βουνό, ένα βοσκό Μακεδόνα. Οι κάτοικοι φέρνονται στους Έλληνες σχεδόν εχθρικά: «Οι χωρικοί μας περιποιήθηκαν "λαμπρά". Πρώτα είχαν κλειστά τα σπίτια τους και αναγκαστήκαμε να μπούμε δια της βίας. έπειτα, όταν τους ζητήσαμε φαγητό, αυτοί μας έφεραν αλεύρι καβουρδισμένο με βούτυρο που αναγκαστικώς το φάγαμε, αφού δεν είχαμε τίποτε άλλο» [Μακρής, 120-121].

Την 1η Σεπτεμβρίου 1906, η ομάδα του οπλαρχηγού Παύλου Κύρου, σκοτώνει στο Τύρνοβο το δραγάτη (αγροφύλακα) του χωριού Β. Τράικοφ [Προξενείο Μοναστηρίου, 24/9/1906, έγγραφο 658 και Βάρδας Β, 172].

Όπως γράφει ο ίδιος ο Κύρου στο Βάρδα: «εμβήκαμεν και επιάσαμεν εις το σπίτι του δραγάτην, και τον επήραμεν μαζί μας και τον χαλάσαμεν. Δυστυχώς ηθέλαμεν να πιάσωμεν και τον Βασίλη που μας επρώδωκε την πρώτην ημέραν, είχαν φέρει και (τον) Βουλγαροδιδάσκαλον, αλλά κατάλαβαν και έφυγαν» [Βάρδας Β, 191 και ΕΜΠΡΟΣ, 11/9/1906].

Ο Βακαλόπουλος γράφει για επίθεση του σώματος Γύπαρη εναντίον τσέτας, την 3η Σεπτεμβρίου 1906 [Βακαλόπουλος Β, 214].

 

101. Τίρσιε / Trsje. Μετονομάστηκε σε Τρίβουνον. Στους οδικούς χάρτες αναγράφεται ως Τρίβουνο. Στην απογραφή του 2001 ήταν οικισμός του δήμου Φλωρίνης, του νομού Φλωρίνης. Χριστιανικό μακεδονικό χωριό, οι κάτοικοι του οποίου προσχώρησαν στην εξαρχία. Το χωριό συμμετείχε στο Ίλιντεν και κάηκε από τον οθωμανικό στρατό. Το 1912 ζούσαν εδώ περίπου 900 άτομα. Μερικές οικογένειες μετανάστευσαν στη Βουλγαρία. Το 1928 ο πληθυσμός του είχε μειωθεί σε 650 κατοίκους. Οι περισσότεροι από αυτούς είχαν χαρακτηριστεί ως άτομα ανθελληνικών ή ρευστών φρονημάτων. Στο τέλος του εμφυλίου πολέμου, οι περισσότεροι κάτοικοί του κατέφυγαν στη Γιουγκοσλαβία και σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

 

101a. Πηγές:

Trsje (Tarsija) [Αυστριακός Χάρτης].

Τύρσια καζά Φλωρίνης, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].

Τίρσια Καστορίας: «έχει 900 χριστιανούς, εκκλησίαν, σχολείον Βουλγάρων» [Σχινάς 1886].

Търсье / Леринска каза, 960 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900].

Trsje, λειτουργία πατριαρχικού σχολείου και εκκλησίας [Χάρτης Κοντογιάννη]. Τύρσια, το 1902 είχε 140 πατριαρχικές και 20 εξαρχικές οικογένειες [Πετσίβας].

Tarsié / Caza de Lerin (Florina), χριστιανικός πληθυσμός: 1.280 εξαρχικοί Βούλγαροι, λειτουργία ενός εξαρχικού σχολείου με ένα δάσκαλο και 70 μαθητές [Brancoff 1905]

Τύρσια, εξαρχικό χωριό προ του οθωμανικού Συντάγματος του 1908 και εξαρχικό μετά [Προξενείο Μοναστηρίου 1908].

Τύρσια: «Εξαρχικό από το 1900» [Εκκλησιαστική Αλήθεια 1909].

Τύρσια Φλωρίνης, 754 ορθόδοξοι Έλληνες τρομοκρατούμενοι (: εξαρχικοί Μακεδόνες) από το 1904 [Χαλκιόπουλος 1910].

Τύρσια Φλωρίνης, 902 άτομα (430 άρρενες και 472 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Τύρσια Φλωρίνης, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12. 1918].

Трсје, 100 σπίτια χριστιανών Σλάβων [Милојевић 1920].

Τύρσια Φλωρίνης, 577 άτομα (230 άρρενες και 347 θήλεις) [Απογραφή 1920].

Μετονομασία του οικισμού από Τύρσια σε Τρίβουνον [ΦΕΚ 179 / 30. 8. 1927].

Ρευστοποιήθηκαν 14 περιουσίες κατοίκων που μετανάστευσαν στη Βουλγαρία [Μιχαηλίδης].

Τρίβουνον (Τύρσια) Φλωρίνης, 611 άτομα (271 άρρενες και 340 θήλεις). Δεν υπήρχε κανένας πρόσφυγας του '22, Ομοδημότες ήταν 606 και ετεροδημότες 5. Απογράφηκαν αλλού 63 δημότες [Απογραφή 1928].

Τρίβουνον (Τύρσια), υπήρχαν 114 ξενόφωνες οικογένειες, εκ των οποίων 100 ήταν δεδηλωμένων σλαυϊκών φρονημάτων [Στατιστική 1932].

Τρίβουνον Φλωρίνης, 629 άτομα (312 άρρενες και 317 θήλεις) [Απογραφή 1940].

Τρίβουνον, 540 κάτοικοι, όλοι σλαυόφωνοι. Υπήρχαν 400 άτομα μη ελληνικής συνείδησης, 100 ρευστής και 40 ελληνικής [Στατιστική 1945].

«Στο Τρίβουνο τον Ιούνη του 1946, απόσπασμα χωροφυλακής βίασε έξω από το χωριό βίασε μία γυναίκα, τον ίδιο μήνα εδώ, απόσπασμα χωροφυλακής έκαψε δύο αχυρώνες, μάζεψε δε τους χωρικούς και τους ξυλοκόπησε μαζικά, ενώ άλλοι πλιατσικολογούσαν τα σπίτια» [Υπόμνημα ΔΣΕ 1947].

Трсје: Χριστιανικός μακεδονικός οικισμός. Στο τέλος του εμφυλίου πολέμου 30 οικογένειες κατέφυγαν στη Γιουγκοσλαβία και 7 σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης [Симовски].

Στις μεταπολεμικές απογραφές ο πραγματικός πληθυσμός της κοινότητας ήταν --> 1951: 99, 1961: 98, 1971: 66, 1981: 117, 1991: 2, 2001: 5.

Υψόμετρο 1.260 [Λεξικό ΕΣΥΕ].

 

101b. 1903-1908:

Το χωριό συμμετείχε στον αυτονομιστικό αγώνα. Μάλιστα κάτοικοί του ξυλοκόποι χρησιμοποιήθηκαν για τη μεταφορά όπλων [ΔΙΣ, 69].

Στις 19 Μαΐου 1902 ο στρατός πολιόρκησε το χωριό, στο οποίο γινόταν ένας γάμος παρουσία γνωστών αυτονομιστών και συνέλαβε 120 χωρικούς [Dakin, 94].

Ο μητροπολίτης Καστοριάς Γερμανός Καραβαγγέλης είχε στρατολογήσει ως οπλαρχηγό τον Γκέλεφ, πρώην εξαρχικό δάσκαλο του χωριού και βοεβόδα [ΔΙΣ, 110, 113 και Dakin, 174-175].

Το κόστος της στρατολογίας ανερχόταν στις τρεις λίρες μηνιαίως για τον οπλαρχηγό και μιάμιση λίρα για κάθε άντρα της ομάδας του [Καραβαγγέλης, 13-15].

Γνωστός αυτονομιστής που καταγόταν από το χωριό ήταν ο βοεβόδας Ντέντο Κότσε [Dakin, 411].

Στις αρχές του 1903 το χωριό γνώρισε ξανά την οθωμανική βία [Βακαλόπουλος Α, 204].

Τις μέρες του Ίλιντεν ο στρατός έκαψε πολλά σπίτια του χωριού [Βακαλόπουλος Α, 213].

Στις 16 Αυγούστου 1904 τσέτα σκότωσε το μουχτάρη του χωριού Αντώνη [Δραγούμης, 238 και ΔΙΣ, 359].

Το Δεκέμβριο του 1904 μέλη της ελληνικής οργάνωσης σκότωσαν τον εξαρχικό ιερέα του χωριού Λάζο [Dakin, 260].

Το σώμα του Βάρδα επιτέθηκε στο χωριό στις 22 Σεπτεμβρίου 1905. Σύμφωνα με τον Καούδη, οι Έλληνες δεν κατόρθωσαν τίποτα καθώς οι κάτοικοι ήταν οπλισμένοι και αντιστάθηκαν [Καούδης, 108].

Το σώμα αποχώρησε. Κάποιοι πρότειναν να επιστρέψουν και να κάψουν όσα σπίτια μπορούσαν, αλλά ο Βάρδας απέρριψε την πρόταση ως επικίνδυνη [Βάρδας Α, 232-233].

Στις 23 Απριλίου 1906 η εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ ανακοίνωνε το φόνο τεσσάρων εξαρχικών έξω από το χωριό, από το σώμα του ανθυπολοχαγού Ζαχαρία Παπαδά (Φούφα) [ΕΜΠΡΟΣ, 23/4/1906].

Η είδηση δημοσιεύεται και στον αμερικανικό τύπο. Εδώ όμως γίνεται λόγος, για φόνο εννέα χωρικών από ελληνικό σώμα, στο χωριό Teresia [The Salt Lake Herald, 6/5/1906. Los Angeles Herald, 6/5/1906].

Στις 24 Οκτωβρίου 1906 η ομάδα του οπλαρχηγού Σίμου Στογιάννη σκότωσε τρεις άντρες και μια γυναίκα από το χωριό που πήγαιναν στο παζάρι της Φλώρινας [Προξενείο Μοναστηρίου, 28/10/1906, έγγραφο 761].

Στις 19 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους χωρικοί σκότωσαν μέσα στο χωριό το βοεβόδα Κώτσο από το Ζέλενιτς. Οι Έλληνες απέδωσαν το φόνο σε «προσωπικές αντιζηλίες και έριδες» [Προξενείο Μοναστηρίου, 30/12/1906, έγγραφο 946].

Στις 10 Μαρτίου 1907 ο Βάρδας πληροφορείται πως η ελληνική οργάνωση στρατολόγησε στο χωριό δύο μισθοφόρους (το Νικόλα και το Δημήτρη) με μηνιαίο μισθό 3 λίρες έκαστο. Δεν φοβάται προδοσία γιατί οι Έλληνες «έχουν τας οικογένειάς των εις τας χείρας» των. Στις 25 Μαΐου η ελληνική οργάνωση στρατολογεί ακόμα δύο άντρες και μία γριά «με μικράν απολαβήν» [Βάρδας Β, 540, 696].

Την 1η Ιουνίου 1907 ο οπλαρχηγός Γιάννης Δοξογιάννης πληροφορούσε το Βάρδα πως στο χωριό υπήρχαν τουλάχιστον τρεις «δια κόψιμον». Επειδή ωστόσο οι οικογένειες και των τριών περίμεναν οπλισμένες ενδεχόμενη ελληνική επίθεση, ο Βάρδας αποφάσισε να μην εκτελέσει την πράξη [Βάρδας Β, 731].

 

102. Τούριε ή Τούρια / Turje ή Turja. Μετονομάστηκε σε Κορυφή. Στην απογραφή του 2001 ήταν οικισμός του δήμου Φλώρίνης, του νομού Φλωρίνης. Πρόκειται για χριστιανικό μακεδονικό οικισμό που προσχώρησε στην εξαρχία. Πρωτοστάτησε στην επανάσταση του Ίλιντεν. Άτομα από το χωριό, που μετανάστευσαν (τα περισσότερα προσωρινά) στις αρχές του 20ου αιώνα στις ΗΠΑ, δήλωσαν στις αμερικανικές αρχές πως ήταν εθνικά Μακεδόνες. Το 1912 και το 1928 ζούσαν αντίστοιχα εδώ περίπου 480 και 410 Μακεδόνες. Οι περισσότεροι αυτούς, είχαν χαρακτηριστεί από την κρατική ασφάλεια ως άτομα ανθελληνικών ή ρευστών φρονημάτων. Στο τέλος του εμφυλίου πολέμου πολλοί κάτοικοι κατέφυγαν στη Γιουγκοσλαβία και σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

 

102a. Πηγές:

Turija [Αυστριακός Xάρτης].

Τούρια καζά Καστορίας, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].

Τούρια Καστορίας: «Έχει 300 χριστιανούς, εκκλησίαν, κρήνας, χάνιον» [Σχινάς 1886].

Турья (Турье) / Костурска каза, 325 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900].

Turija, λειτουργία πατριαρχικού σχολείου και εκκλησίας [Χάρτης Κοντογιάννη].

Τούρια, το 1902 είχε 54 εξαρχικές οικογένειες [Πετσίβας].

Tourie / Caza de Kostour (Kastoria), χριστιανικός πληθυσμός: 480 εξαρχικοί Βούλγαροι, λειτουργία ενός εξαρχικού σχολείου με ένα δάσκαλο και 30 μαθητές [Brancoff 1905].

Τούρια, εξαρχικό χωριό προ του οθωμανικού Συντάγματος του 1908 και εξαρχικό μετά [Προξενείο Μοναστηρίου 1908].

Τούρια: «Εξαρχικό από το 1900» [Εκκλησιαστική Αλήθεια 1909].

Τούρια Καστορίας, 325 σχισματικοί βουλγαρίζοντες (: εξαρχικοί Μακεδόνες) [Χαλκιόπουλος 1910].

Τούρια Πρεσπών, 476 άτομα (236 άρρενες και 240 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Τούρια Φλωρίνης, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12. 1918].

Турија, 80 σπίτια χριστιανών Σλάβων [Милојевић 1920]. Τούρια Φλωρίνης, 367 άτομα (130 άρρενες και 237 θήλεις), 83 οικογένειες [Απογραφή 1920].

Μετονομασία του οικισμού από Τούρια σε Κορυφή [ΦΕΚ 179 / 30. 8. 1927].

Ρευστοποιήθηκε μία περιουσία κάτοικου που μετανάστευσε στη Βουλγαρία [Μιχαηλίδης].

Κορυφή (Τούρια) Φλωρίνης, 411 άτομα (172 άρρενες και 239 θήλεις). Δεν υπήρχε κανένας πρόσφυγας του '22. Ομοδημότες ήταν 406 και ετεροδημότες 5.  Απογράφηκαν αλλού 16 δημότες [Απογραφή 1928].

Κορυφή Φλωρίνης, 443 άτομα (211 άρρενες και 232 θήλεις) [Απογραφή 1940].

Κορυφή, 449 κάτοικοι, όλοι σλαυόφωνοι. Υπήρχαν 300 άτομα μη ελληνικής συνείδησης, 120 ρευστής και 29 ελληνικής [Στατιστική 1945].

«Το Μάρτη του 1946 στην Κορυφή, χωροφύλακες δολοφόνησαν το Στάιο Γράφκου, το Νοέμβρη του 1946, χωροφύλακες κάψανε ένα σπίτι εδώ» [Υπόμνημα ΔΣΕ 1947].

Турје: Χριστιανικός μακεδονικός οικισμός. Το 1961 ζούσαν στη Γιουγκοσλαβία 18 οικογένειες καταγόμενες από το χωριό Τούριε, σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης 15, στην Αυστραλία 44 και στον Καναδά 8 [Симовски].

Στις μεταπολεμικές απογραφές ο πραγματικός πληθυσμός της κοινότητας ήταν --> 1951: 198, 1961: 219, 1971: 115, 1981: 112, 1991: έρημο, 2001: 5.

Υψόμετρο 1.350 [Λεξικό ΕΣΥΕ].

 

102b. 1903-1908:

Στις 21 Μαΐου 1903 πραγματοποιήθηκε στο χωριό συνέλευση περισσοτέρων των διακοσίων ατόμων των γύρω χωριών, με σκοπό την προετοιμασία της επανάστασης [Δραγούμης 120, 122].

Τον Οκτώβριο του 1903 έγινε εδώ συνάντηση βοεβόδων που συζήτησαν τα αίτια της αποτυχίας του Ίλιντεν [Καραβίτης, 15].

Στις 5 Ιουνίου 1907 το σώμα του Βάρδα βρίσκεται κοντά στο χωριό. Ο έλληνας αρχηγός σημειώνει στο ημερολόγιό του: «Μένομεν λοιπόν εδώ ζαρωμένοι, αντιλαμβανόμενοι ότι ευρισκόμεθα επί εχθρικού εδάφους» [Βάρδας Β, 716].

Εχθρικό χωριό, θεωρεί την Τούρια και το προξενείο Μοναστηρίου [Βάρδας Β, 769].

 

102c. Μετανάστευση:

Μεταξύ 1905-1915 μετανάστευσαν από το χωριό στις ηπα και κατά την εκεί άφιξη τους στο Ellis Island δήλωσαν στις αρχές εθνικά Μακεδόνες τα εξής 18 άτομα:

Done Ristoff, Petre Stasse Lazoff, Tanas Marko, Kosta Mladen, Darle Mantche Risto, Nasto Stoyan και Kole Bojin το 1905.

Kole Kyrkoff, Vassil Stoyan, Lazo Stoyan, Noume Stoutche, Yane Kole και Lazo Mihal το 1906.

Gusorgui Stefoff το 1908.

Gusorgui Stefoff και Anastassoff Soter το 1910.

Georghi Nastoff το 1912.

Vassil Gianne το 1915.

 

103. Τσέροβο / Cerovo. Μετονομάστηκε σε Κλειδί, στη συνέχεια σε Κλειδίον. Στους οδικούς χάρτες αναγράφεται ως Κλειδί. Στην απογραφή του 2001 ήταν οικισμός του δήμου Αετού, του νομού Φλωρίνης. Πρόκειται για χριστιανικό μακεδονικό οικισμό που είχε προσχωρήσει στην εξαρχία. Οι κάτοικοί του συμμετείχαν στην επανάσταση του Ίλιντεν και γνώρισαν τα αντίποινα του οθωμανικού στρατού. Άτομα από το χωριό, που μετανάστευσαν στις αρχές του 20ου αιώνα στις ΗΠΑ, δήλωσαν στις αμερικανικές αρχές πως ήταν εθνικά Μακεδόνες. Το 1912 και το 1928 υπήρχαν αντίστοιχα εδώ περίπου 400 και 500 κάτοικοι. Οι περισσότεροι από αυτούς, είχαν χαρακτηριστεί από τις αρχές ασφαλείας ως άτομα ανθελληνικών ή ρευστών φρονημάτων. Η μεταπολεμική δημογραφική εξέλιξη του χωριού δεν επηρεάστηκε από τον εμφύλιο.

 

 103a. Πηγές:

Cerovo erhova) [Αυστριακός Χάρτης].

Τσέροβον καζά Φλωρίνης, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].

Τσέροβον Φλωρίνης: «εξ 80 οικογενειών χριστιανικών οικουμένου χωρίον, κτήμα του εκ του χωρίου Εξίσουϊ Στόιτσε» [Σχινάς 1886].

Цѣрово / Леринска каза, 300 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900].

Cherovo, λειτουργία πατριαρχικού σχολείου και εκκλησίας [Χάρτης Κοντογιάννη].

Tzerovo / Caza de Lerin (Florina), χριστιανικός πληθυσμός: 200 εξαρχικοί και 200 πατριαρχικοί Βούλγαροι, λειτουργία ενός εξαρχικού σχολείου με ένα δάσκαλο και 21 μαθητές και ενός πατριαρχικού σχολείου με ένα δάσκαλο και 10 μαθητές [Brancoff 1905].

Τσέροβον, εξαρχικό χωριό προ του οθωμανικού Συντάγματος του 1908 και εξαρχικό μετά [Προξενείο Μοναστηρίου 1908].

Τσέροβον: «Εξαρχικόν από το 1903» [Εκκλησιαστική Αλήθεια 1909].

Τσέροβον Φλωρίνης, 200 ορθόδοξοι Έλληνες υποκύψαντες στη βουλγαρική βία (: εξαρχικοί Μακεδόνες) και 161 σχισματικοί βουλγαρίζοντες [Χαλκιόπουλος 1910].

Τσέροβον Σόροβιτς, 402 άτομα (214 άρρενες και 188 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Τσέροβον Φλωρίνης, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12. 1918].

Церово, 60 σπίτια χριστιανών Σλάβων [Милојевић 1920].

Τσέροβον Φλωρίνης, 399 άτομα (193 άρρενες και 206 θήλεις), 71 οικογένειες [Απογραφή 1920].

Μετονομασία του οικισμού από Τσέροβον σε Κλειδί [ΦΕΚ 55 / 15. 2. 1926].

Ρευστοποιήθηκαν δύο περιουσίες κατοίκων που μετανάστευσαν στη Βουλγαρία [Μιχαηλίδης].

Κλειδί (Τσέροβον) Φλωρίνης, 492 άτομα (249 άρρενες και 243 θήλεις), εκ των οποίων 8 ήταν πρόσφυγες πού ήρθαν μετά το 1922 (3 άρρενες και 5 θήλεις). Ομοδημότες ήταν 466, ετεροδημότες 25 και ένας αλλοδαπός.  Απογράφηκαν αλλού 24 δημότες [Απογραφή 1928].

Κλειδί (Τσέροβον), υπήρχαν 80 ξενόφωνες οικογένειες, εκ των οποίων 65 ήταν δεδηλωμένων σλαυϊκών φρονημάτων (λίαν φανατικά μισελληνικά αισθήματα) [Στατιστική 1932].

Κλειδίον Φλωρίνης, 620 άτομα (307 άρρενες και 313 θήλεις) [Απογραφή 1940].

Κλειδί, 650 κάτοικοι, όλοι σλαυόφωνοι. Υπήρχαν 400 άτομα μη ελληνικής συνείδησης, 200 ρευστής και 50 ελληνικής [Στατιστική 1945].

«Από το Κλειδί, το 1946 παραπέμφθηκαν σε δίκη 40 άτομα, εδώ επίσης, χωροφύλακες κάψανε 15 μαντριά» [Υπόμνημα ΔΣΕ 1947].

Церово: Χριστιανικός μακεδονικός οικισμός [Симовски].

Στις μεταπολεμικές απογραφές ο πραγματικός πληθυσμός της κοινότητας ήταν --> 1951: 636, 1961: 468, 1971: 261, 1981: 195, 1991: 190, 2001: 139.

Υψόμετρο 820 [Λεξικό ΕΣΥΕ].

 

103b. 1903-1908:

Το Τσέροβο ήταν το χωριό του βοεβόδα Λέτζιου, που κατά την επανάσταση του Ίλιντεν είχε τσέτα με 35 άντρες. Οι κάτοικοι του χωριού βγήκαν όλοι στο Ίλιντεν για δύο μέρες (20-22 Ιουλίου 1903) στα βουνά. Σε αντίποινα ο οθωμανικός στρατός κατέστρεψε αμπελώνες των χωρικών και πήρε με τη βία χρήματα από τους κατοίκους [Δραγούμης, 176, 196, 276 και Γούναρης 168].

Από το Τσέροβο καταγόταν ο βοεβόδας Κάρστε Ντάνοφ ή Σταύρου Μπογδάνη, ο οποίος σκοτώθηκε από ελληνικό σώμα τον Ιούλιο του 1908 [Βακαλόπουλος Β, 340].

Άνθρωπος της ελληνικής οργάνωσης στο χωριό ήταν ο Θανάσης Φιλίππου [Καραβίτης, 844].

 

103c. Μετανάστευση:

Το 1907 μετανάστευσαν από το χωριό στις ηπα και κατά την εκεί άφιξη τους στο Ellis Island δήλωσαν στις αρχές εθνικά Μακεδόνες τα εξής τρία άτομα: Michal Dimitreff, Petreff Kole και Pande Zisoff.