Skip to main content

Οικισμοί της Καστοριάς που αρχίζουν από Κ*

 

Οικισμοί της Καστοριάς που αρχίζουν από Κ*

 

Δημήτρη Λιθοξόου

 

 

Στατιστικές πληροφορίες για άλλους οικισμούς
 
Кестриц (Костур): 741 οικογένειες, στα τέλη του 15ου αιώνα [Οθωμανικά Αρχεία].
Castoria: «Ο λαιμός της χερσονήσου που ενώνει την Καστοριά με την ξηρά, έχει πλάτος οκτώ οργιές περίπου στο σημείο όπου εισχωρεί μέσα στα νερά της λίμνης, πάνω από τα οποία δεν υψώνεται, στο χαμηλότερο σημείο του, παραπάνω από τρία πόδια, ενώ, απ' ότι φαίνεται, διακόπτεται κι από μια τάφρο. Στενεύει ακόμη περισσότερο αποκτώντας μικρότερη διάμετρο, στο σημείο όπου σήμερα, όπως σίγουρα και άλλοτε, φράσσεται από ένα τείχος με τρεις πλευρικούς πυργίσκους, ανάμεσα στους οποίους ο κεντρικός διαθέτει την πύλη εισόδου της πόλεως. Από εκεί κι έπειτα, το έδαφος, διαχωρισμένο στα δύο, ανηφορίζει προοδευτικά διαμορφώνοντας στα βόρεια και ανατολικά τον Τουρκομαχαλά, με μια θαυμάσια θέα πάνω στο ανατολικό τμήμα της λίμνης, πέρα από την οποία διακρίνουμε απλωμένα στο βάθος χωριά και δέντρα. Από την πίσω πλαγιά της Σπίνας (Spina), στα δυτικά και μεσημβρινά, βρίσκονται τόπους-τόπους σκορπισμένα τα σπίτια των Ελλήνων, ενώ πιο κάτω, πάνω στην ακρολιμνιά εκτείνεται ο Οβραιομαχαλάς (Ovraio-Machale), ή Συνοικία των Εβραίων (Faubourg des Juifs), εκτοπισμένων όπως πάντα στους βουρκότοπους... Δίπλα στο Κέλετρον (Celetrum) αναγέρθηκε μια νέα πόλη, η Καστοριά που αριθμεί σήμερα ένα πληθυσμό χιλίων πεντακοσίων χριστιανικών, τουρκικών και εβραϊκών οικογενειών» [Pouqueville 1826].
Castoria, χριστιανοί ορθόδοξοι: 6.000 [Synvet 1878].
Καστορία Καστορίας: «Πρωτεύουσα ομώνυμου διαμερίσματος (καζά) έχοντος πληθυσμόν 52.000 χριστιανών, 24.000 οθωμανών και 4.000 βουλγαροσλάβων, οικούντα εις 100 χωρία χριστιανικά και 35 οθωμανικά, παράγοντος δε 120 χιλ. κοιλά σίτου, 160 χιλ. κοιλά κριθής και 88 χιλ. κοιλά αραβοσίτου, προς δε 200 χιλ. οκάδας αχύρου και 450 αμάξας χόρτου. Εις άπαν το διαμέρισμα υπάρχουσιν 35 χάνια, 51 κλίβανοι, 40 υδρόμυλοι, 38 αποθήκαι ιδιωτών, 1.200 ημίονοι, 1.300 ίπποι, 400 όνοι, 2.100 βόες και 800 άμαξαι κοιναί, προς δε 11.000 σκαπάναι και 10.000 πτύα. Η πόλις της Καστορίας, η πρότερον καλουμένη Κέλετρον (εκλήθη Καστορία το μεν ένεκεν της οχυρότητος αυτής, το δε ένεκεν των οικοδομηθέντων πύργων και μεταπυργίων) κείται επί του συνάπτοντος την χερσόνησον μετά της ξηράς Ισθμού υποκειμένου της επιφανείας των της λίμνης υδάτων 40-60 μέτρων, όστις πλησίον μεν του αυχένος στενούται, προς δε την χερσόνησον ευρύνεται. Τείχος σπουδαίον και οχυρόν άλλοτε, εχώριζε τον αυχένα από του Ισθμού, έχον πύργουν και μεσοπύργια και ένα μόνον πυλώνα. Εκ των τριών κοινοτήτων της πόλεως ταύτης η μεν χριστιανική εις 11 υποδιαιρουμένη ενορίας, τας και ωραιοτέρας της πόλεως και 4.000 ψυχών περιλαμβάνουσα έχει 4 παιδευτήρια, 2 αρρένων (το ημιγυμνάσιον και το δημοτικόν) και δύο των θηλέων το παρθεναγωγείον και το νηπιαγωγείον). Εκ των 60 περίπου σωζομένων εκκλησιών, ων τρεις, η των Ταξιαρχών, η των Αγίων Αναργύρων και η του Αγίου Στεφάνου, είναι βυζαντινής εποχής, 11 μόνον λειτουργούσι, πασών δε τούτων πρωτεύει η Μητροπολιτική εκκλησία, κειμένη εν τη αυτή αυλή μετά της Μητροπολιτικής κατοικίας, ούσης λίαν ευρυχώρου και περηφανούς. Η Μωαμεθανική κοινότης, ης τα άτομα ομιλούσι και γράφουσι ελληνιστί, και της ελληνικής συνήθως χρήσιν ποιούσι περιλαμβάνουσα περί τας 4.000 ψυχάς, και εις τρεις συνοικίας διαιρουμένη, έχει μόνον μίαν αστικήν σχολήν (Μεχτέπι Ρουσδιέ), συντηρουμένην δαπάναις του δημοσίου, 2 γραμματοδιδασκαλεία, ένα μεδρεσέν και 7 τζαμία, ων το εν κείται εκτός του τείχους, ως τεκές των Μπεκτασίδων. Η δε Ισραηλιτική κοινότης παριλαμβάνουσα 1.000 περίπου ψυχάς έχει μίαν συναγωγήν και εν σχολείον. Εντός του τείχους υπάρχουσι το Διοικητήριον, εν ω εδρεύουσι τα συμβούλια, διάφορα εμπορικά καταστήματα και εργοστάσια, σισυροποιΐας και δύο λουτρώνες. Εκτός δε αυτού, επί του αυχένος, κείται η αγορά, περιλαμβάνουσα υπέρ τα 100 εργαστήρια, 8 καφεία, 12 δημοσίους κλιβάνους και 15 ξενώνες ή χάνια, εν τοις οποίοις δύναται να καταλύσωσι πλέον των δισχιλίων ανδρών. Οι εντός της πόλεως οικούντες υδρεύονται εκ της λίμνης και μόνης διότι το ύδωρ των υπαρχόντων ευαρίθμων φρεάτων δεν είναι προς πόσιν επιτήδειον, οι δε εν τη αγορά εκ των εν αυτή φρεάτων δι' αντλιών ανυψούντες το ύδωρ, διότι το προς νότον του αυχένος μέρος της λίμνης είναι ελώδες. Η πόλις συγκοινωνεί προς την αγορών διά τριών πυλώνων, πλησίον δε του δυτικού κείται ο τηλεγραφικός και ο ταχυδρομικός σταθμός μικρόν απέχων του Διοικητηρίου. Η Καστορία ταχυδρομικώς και τηλεγραφικώς συγκοινωνεί ένθεν μεν προς την Λειψίστην, Στάτισταν, Κοζάνην, Σέρβια, Βέρροιαν και Θεσσαλονίκην, ετέρωθεν δε προς την Κοριτζάν, επαρχίαν Κολώνιας, Λεσκοβίκι και Ιωάννινα. Της αγοράς υπέρκειται βουνόν, ούτινος η κορυφή καλείται τουρκιστή Σεπέτκοϊ, μεταξύ δε των υπερειών αυτού και των δυτικών οχθών της λίμνης διέρχονται δύο οδοί αντιθέτως κατευθυνόμεναι, η μεν βορειοανατολικώς η δε νοτιοδυτικώς, η δε δευτέρα δε είναι αμαξιτός μέχρι Χρουπίστης, κωμοπόλεως δίωρον απεχούσης. Καθ' εκάστην Δευτέραν τελείται εβδομαδιαία αγορά εν Καστορία, εν η συρρέουν αγωροπωληταί ουχί μόνον εκ της επαρχίας Καστορίας, αλλά και εκ των ομόρων επαρχιών. Η τοσούτον οχυρά πόλις Καστορία το μεν 200 π.Χ. έτος παρεδόθη τω πολιορκήσαντι ταύτην στρατηγώ των Ρωμαίων Σουλπικίω, καταστραφείσα δε ανωκοδομήθη υπό του αυτοκράτορος Ιουστινιανού. Υποκύψασα δε και αύτη τον Ι΄ αιώνα μετ' άλλων εις την βουλγαρικήν εξουσίαν, ανεκτήθη τον ΙΑ΄ αιώνα υπό Βασιλέίου του βουλγαροκτόνου και το 1.350 παρεδόθη διά συνθήκης εις τον Κράλην της Σερβίας, αλλά μετ' ολίγον ανακτήθη αύθις υπό των βυζαντίνων» [Σχινάς 1886].
Kastoria (Kostur, Kesrije) [Αυστριακός Χάρτης].
Костуръ / Костурска каза, 300 χριστιανοί Βούλγαροι, 1.600 Τούρκοι, 3.000 χριστιανοί Έλληνες, 300 χριστιανοί Αλβανοί, 750 Εβραίοι και 240 Τσιγγάνοι [Кънчов 1900].
Kostour (Kastoria) / Caza de Kostour (Kastoria), χριστιανικός πληθυσμός: 4.000 Έλληνες, 400 πατριαρχικοί Βούλγαροι και 72 Βλάχοι. Λειτουργία δύο εξαρχικών σχολείων με έξι δασκάλους και 61 μαθητές και δύο πατριαρχικών σχολείων με 18 δασκάλους και 850 μαθητές [Brancoff 1905].
Καστορία Καστορίας: «6.000 Έλληνες, 1.250 Μουσουλμάνοι, 700 Εβραίοι. Η Καστορία είναι ιστορικωτάτη πόλις (αρχαίον Κέλετρον) νυν δε πρωτεύουσα του Καζά και έδρα του Έλληνος Μητροπολίτου Καστορίας» [Χαλκιόπουλος 1910].
ΚΑΣΤΟΡΙΑ καζά Καστορίας [Χάρτης Κοντογόνη].
Καστορία Καστορίας, 7.800 άτομα (4.213 άρρενες και 3.587 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].
Καστορία Καστορίας, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα μαζί με τον οικισμό Παλαιόν Τσιφλίκιον [ΦΕΚ 259 / 21.12.1918].
Костур, 50 σπίτια χριστιανών Σλάβων, 50 χριστιανών Βλάχων, 900 σπίτια εξελληνισμένων και Ελλήνων, 800 Τούρκων, 50 χριστιανών Τσιγγάνων και 150 Εβραίων [Милојевић 1920].
Καστορία Καστορίας, 6.280 άτομα (3.067 άρρενες και 3.213 θήλεις) [Απογραφή 1920].
Ρευστοποιήθηκαν τρεις περιουσίες κατοίκων που μετανάστευσαν με τις οικογένειές τους στη Βουλγαρία [Μιχαηλίδης].
Καστορία, έδρα γραφείου Καστορίας, έγινε μικτός οικισμός γηγενών και προσφύγων. Μέχρι το 1926 εγκαταστάθηκαν 137 προσφυγικές οικογένειες (588 άτομα) [ΕΑΠ].
Καστοριά, μικτός οικισμός μουσουλμάνων και χριστιανών, έφυγαν 242 οικογένειες μουσουλμάνων (829 άτομα) και ήρθαν 121 οικογένειες προσφύγων: 19 από τη Θράκη, 101 από τη Μικρά Ασία και μία από τον Πόντο [Πελαγίδης].
Καστορία Καστορίας, 10.308 άτομα (5.731 άρρενες και 4.577 θήλεις). Υπήρχαν 1.355 πρόσφυγες πού ήρθαν μετά το 1922 (723 άρρενες και 632 θήλεις). Ομοδημότες ήταν 8.671, ετεροδημότες 1.531 και 106 αλλοδαποί [Απογραφή 1928].
Καστορία Καστορίας: Πραγματικός πληθυσμός 10.181 (5.334 άρρενες και 4.847 θήλεις) [Απογραφή 1940].
Αριθμός οικοδομών το έτος 1940: 2.049 [Γρηγορίου].
Костур: Πόλη γηγενών και προσφύγων Ελλήνων, Μακεδόνων, Βλάχων και Τσιγγάνων 1940 [Симовски].
Δήμος Καστορίας, 6.250 κάτοικοι [Στατιστική 1945].
Καστορία Καστορίας: 9.468 κάτοικοι [Απογραφή 1951].
Στις νεότερες απογραφές ο πραγματικός πληθυσμός του οικισμού ήταν --> 1961: 10.162, 1971: 15.407, 1981: 17.133, 1991: 14.775, 2001: 14.813. Υψόμετρο 700 [Λεξικό ΕΣΥΕ].
 
Vlacho-Cleisoura: «Η πόλη αυτή επονομάστηκε από τους Έλληνες Κοσμόπολη (Cosmopolis), κι εδώ κατοικούν πεντακόσιες οικογένειες Βλάχων Δασσαριτών (Valaques Dassarets), οι περισσότεροι από τους οποίους είναι πρόσφυγες από τη Μοσχόπολη (Moschopolis). Οι κάτοικοί της ισχυρίζονται, ότι οι έποικοι από τους οποίους ιδρύθηκε αυτή, εμφανίστηκαν πάνω στα υψώματα του όρους Σαρακίνα (Sarakina), στο δέκατο πέμπτο αιώνα, μια εποχή κατά την οποία οι Τούρκοι λεηλατούσαν την Μακεδονία. έκαναν τους Χριστιανούς να αποτραβηχτούν πάνω στα απρόσιτα βουνά, ώστε να γλυτώσουν από τον εξανδραποδισμό ή και από τον θάνατο. Έκτοτε, στον πληθυσμό της προστέθηκε κι ένας μεγάλος αριθμός Βλάχων» [Pouqueville 1826].
Klissoura, χριστιανοί ορθόδοξοι: 7.000 [Synvet 1878].
Κλεισούρα ή Βλαχοκλεισούρα Καστορίας: «Κωμόπολις κειμένη επί αποτόμου σέλας του όρους Βίτσι, οικουμένη υπό 1.000 περίπου οικογενειών Ελληνοβλάχων και έχουσα καλάς και ευρυχώρους οικοδομάς, 3 εκκλησίας, 3 χάνια μικράς χωρητικότητος (η νομή μεταφέρεται εκ της πεδιάδος και ως εκ τούτου μεγάλη δυσκολία παρουσιάζεται), ευρύχωρα ελληνικά σχολεία, εμπορικά καταστήματα, παντοπωλεία και βρύσεις αφθόνου ύδατος. Κατά τον χειμώνα σπανίως, και επ' ολίγας μόνον ημέρας, διακόπτεται, των χιόνων ένεκεν, η συγκοινωνία» [Σχινάς 1886].
Клисура / Костурска каза, 3.400 Βλάχοι [Кънчов 1900].
Vlahoklisura [Αυστριακός Χάρτης].
Kostenets, λειτουργία πατριαρχικού και βλάχικου σχολείου [Χάρτης Κοντογιάννη].
Κλεισούρα: «Κωμόπολη με εξελληνισμένο βλάχικο πληθυσμό που υπερέβαινε τους 3.500 κατοίκους» [Γούναρης].
Klissoura / Caza de Kostour (Kastoria), χριστιανικός πληθυσμός: 4.800 Βλάχοι. Λειτουργία τριών πατριαρχικά σχολεία με οκτώ δασκάλους και 300 μαθητές και δύο βλάχικων σχολείων με τέσσερις δασκάλους και 50 μαθητές [Brancoff 1905].
Κλεισούρα, πατριαρχικό χωριό προ του οθωμανικού Συντάγματος του 1908 και πατριαρχικό μετά [Έγγραφο 4278].
Κλεισούρα Καστορίας: «3.700 ορθόδοξοι Έλληνες και 100 Ρουμανίζοντες» [Χαλκιόπουλος 1910].
Κλεισούρα καζά Καστορίας, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].
Κλεισούρα Καστορίας, 3.200 άτομα (1.658 άρρενες και 1.542 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].
Κλεισούρα Καστορίας, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12.1918].
Клисура, 700 σπίτια χριστιανών Βλάχων [Милојевић 1920].
Κλεισούρα Καστορίας, 1.477 άτομα (658 άρρενες και 819 θήλεις) - 380 οικογένειες [Απογραφή 1920].
Κλεισούρα Καστορίας, 1.346 άτομα (577 άρρενες και 769 θήλεις). Δεν υπήρχε κανένας πρόσφυγας που να ήρθε μετά το 1922. Ομοδημότες ήταν 1.320 και ετεροδημότες 26. Επίσης 621 δημότες απογράφηκαν αλλού [Απογραφή 1928].
Κλεισούρα, υπήρχαν 5 ξενόφωνες οικογένειες, όλες δεδηλωμένων αλβανικών φρονημάτων [Στατιστική 1932].
Κλεισούρα Καστορίας: Πραγματικός πληθυσμός 1.194 (584 άρρενες και 616 θήλεις). Νόμιμος πληθυσμός 1.659 [Απογραφή 1940].
Αριθμός οικοδομών το έτος 1940: 404 [Γρηγορίου].
Клисура: Οικισμός χριστιανών Βλάχων το 1912. Οικισμός χριστιανών Βλάχων το 1940 [Симовски].
Κλεισούρα, 1.300 κάτοικοι. Υπήρχαν 1.250 άτομα ελληνικής συνείδησης και 50 ρουμανίζοντες [Στατιστική 1945].
Κλεισούρα Καστορίας: 750 κάτοικοι [Απογραφή 1951].
 
Kostenatz, χριστιανοί ορθόδοξοι: 2.400 [Synvet 1878].
Κοσινέτσι: «Χωρίον έχον 200 οικογενείας χριστιανοβουλγάρων» [Σχινάς 1886].
Kostenec [Αυστριακός Χάρτης].
Косинецъ / Костурска каза, 1.360 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900].
Kostenets, λειτουργία πατριαρχικού και εξαρχικού σχολείου [Χάρτης Κοντογιάννη].
Kossinetz / Caza de Kostour (Kastoria), χριστιανικός πληθυσμός: 1.560 εξαρχικοί Βούλγαροι. Λειτουργία δύο εξαρχικών σχολείων με δύο δασκάλους και 98 μαθητές [Brancoff 1905].
Κωστενέτσι, εξαρχικό χωριό προ του οθωμανικού Συντάγματος του 1908 και εξαρχικό μετά [Έγγραφο 4278].
Κωστενέτσι: «Δια βεζυρικής διαταγής ετελείτο η λειτουργία εκ περιτροπής μεταξύ Ελλήνων και Βουλγάρων. Τω 1903 όμως κατελήφθη η εκκλησία καθ' ολοκληρίαν υπό σχισματικών» [Εκκλησιαστική Αλήθεια 1909].
Κωστενέτσι Κορυτσάς: «600 ορθόδοξοι Έλληνες, υποκύψαντες τω 1904 εις την βουλγαρικήν τρομοκρατίαν, και 483 σχισματικοί Βουλγαρίζοντες» [Χαλκιόπουλος 1910].
Κωστενέτσι καζά Κορυτσάς, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].
Κωστενέτσιον Καστορίας, 1.021 άτομα (521 άρρενες και 500 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].
Κωστενέτσιον Καστορίας, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12.1918].
Косенец, 150 σπίτια χριστιανών Σλάβων [Милојевић 1920].
Κωστενέτσιον Καστορίας, 563 άτομα (218 άρρενες και 345 θήλεις) - 151 οικογένειες [Απογραφή 1920].
Ρευστοποιήθηκαν 70 περιουσίες κατοίκων που μετανάστευσαν με τις οικογένειές τους στη Βουλγαρία [Μιχαηλίδης].
Κωστενέτσι γραφείου Καστορίας, έγινε μικτός οικισμός γηγενών και προσφύγων. Μέχρι το 1926 εγκαταστάθηκαν 12 προσφυγικές οικογένειες (53 άτομα) [ΕΑΠ].
Κωστενέτσι, ήρθαν 11 οικογένειες προσφύγων από τον Πόντο [Πελαγίδης].
«Η κοινότης Κοστενετσίου, μετονομάζεται εις κοινότητα Ιεροπηγής και ο ομώνυμος αυτή συνοικισμός Κοτέλτσι εις Ιεροπηγή» [ΦΕΚ 206 / 28.9.1927].
Ιεροπηγή (Κωστενέτσι) Καστορίας, 501 άτομα (223 άρρενες και 278 θήλεις). Υπήρχαν 50 πρόσφυγες πού ήρθαν μετά το 1922 (26 άρρενες και 24 θήλεις). Ομοδημότες ήταν 462, ετεροδημότες 32 και 7 αλλοδαποί. Επίσης 49 δημότες απογράφηκαν αλλού [Απογραφή 1928].
Κωστενέτσιον (Ιεροπηγή), υπήρχαν 110 ξενόφωνες οικογένειες, όλες δεδηλωμένων σλαυϊκών φρονημάτων [Στατιστική 1932].
Ιεροπηγή Καστορίας: Πραγματικός πληθυσμός 507 (237 άρρενες και 270 θήλεις). Νόμιμος πληθυσμός 532 [Απογραφή 1940].
Косинец: Οικισμός χριστιανών Μακεδόνων το 1912. Οικισμός χριστιανών Μακεδόνων το 1940 [Симовски].
Ιεροπηγή, 458 κάτοικοι, εκ των οποίων 400 ήταν σλαυόφωνοι. Συνείδησις Β. Έδρασαν αντεθνικώς 28. Ευρίσκονται εις Σερβία ή Βουλγαρία 23. Ευρίσκονται εις τας οικίας των ανενόχλητοι 5. Παρατηρήσεις: Έφυγαν με Γκότσεφ [Στατιστική 1945].
Ιεροπηγή Καστορίας: έρημο [Απογραφή 1951].
 
Κωστουράζι Καστορίας: 800 χριστιανοί [Σχινάς 1886].
Kostaradža (Koščeerjak) [Αυστριακός Χάρτης].
Костараджа (Кощерякъ) / Костурска каза, 150 χριστιανοί Βούλγαροι και 600 χριστιανοί Έλληνες [Кънчов 1900].
Costerac, λειτουργία πατριαρχικού σχολείου και εκκλησίας [Χάρτης Κοντογιάννη].
Κοσταράτση: «Πατριαρχικό χωριό με 800 κατοίκους, περίπου 190 οικογένειες» [Γούναρης].
Kostouratch / Caza de Kostour (Kastoria), χριστιανικός πληθυσμός: 650 Έλληνες. Λειτουργία ενός πατριαρχικού σχολείου με δύο δασκάλους και 60 μαθητές [Brancoff 1905].
Κωσταράζι Καστορίας: «800 ορθόδοξοι Έλληνες» [Χαλκιόπουλος 1910].
Κωσταράζι καζά Καστορίας, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].
Κωσταράζι Καστορίας, 941 άτομα (501 άρρενες και 440 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].
Κωσταράζι Καστορίας, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12.1918].
Κωσταρίζι Καστορίας, 796 άτομα (385 άρρενες και 411 θήλεις) - 189 οικογένειες [Απογραφή 1920].
Κωσταράζι Καστορίας, 798 άτομα (360 άρρενες και 438 θήλεις). Δεν υπήρχε κανένας πρόσφυγας που να ήρθε μετά το 1922. Ομοδημότες ήταν 791 και ετεροδημότες 7. Επίσης 127 δημότες απογράφηκαν αλλού [Απογραφή 1928].
Κωσταράζιον Καστορίας: Πραγματικός πληθυσμός 956 (447 άρρενες και 509 θήλεις). Νόμιμος πληθυσμός 1.079 [Απογραφή 1940].
Αριθμός οικοδομών το έτος 1940: 293 [Γρηγορίου].
Костараџа (Костерјак): Οικισμός χριστιανών Ελλήνων το 1912. Οικισμός χριστιανών Ελλήνων το 1940 [Симовски].
Κωσταράζι, 1.023 κάτοικοι [Στατιστική 1945].
Κωσταράζιον Καστορίας: 941 κάτοικοι [Απογραφή 1951].
 
Куманиче / Костурско: 10 οικογένειες, στα τέλη του 15ου αιώνα [Οθωμανικά Αρχεία].
Dolno Komanitchevo / Caza de Kostour (Kastoria), χριστιανικός πληθυσμός: 880 εξαρχικοί Βούλγαροι & Gorno Komanitchevo / Caza deKostour (Kastoria), χριστιανικός πληθυσμός: 480 εξαρχικοί Βούλγαροι. Λειτουργία ενός εξαρχικού σχολείου με ένα δάσκαλο και 38 μαθητές [Brancoff 1905].
Comanitzovo: «τούρκικο και βουλγάρικο κεφαλοχώρι με εκατόν πενήντα εστίες» [Pouqueville 1826].
Komanitzovon, χριστιανοί ορθόδοξοι: 1.800 [Synvet 1878].
Κομανίτσοβον Καστορίας: 750 χριστιανοί και 250 οθωμανοί [Σχινάς 1886].
Куманичево / Костурска каза, 1.020 χριστιανοί Βούλγαροι και 150 Τούρκοι [Кънчов 1900].
Komanitchovo, λειτουργία πατριαρχικού σχολείου και εκκλησίας [Χάρτης Κοντογιάννη].
Κομανίτσοβο: «Πριν την εξέγερση του Ίλιντεν το χωριό κατοικούνταν από 110-120 πατριαρχικές οικογένειες και 64 εξαρχικές, συνολικά περίπου 900 κάτοικοι. Μετά τα γεγονότα του καλοκαιριού του 1903 η εξαρχία επικράτησε πλήρως» [Γούναρης].
Κουμανίτσοβον Άνω: «Η εκκλησία κατελήφθη υπό των Βουλγάρων οριστικώς τω 1901» [Εκκλησιαστική Αλήθεια 1909].
Κουμανίτσοβον Άνω και Κάτω Καστορίας: «300 σχισματικοί βουλγαρίζοντες» (Άνω) και «600 ορθόδοξοι Έλληνες» (Κάτω)» [Χαλκιόπουλος 1910].
Άνω και Κάτω καζά Καστορίας [Χάρτης Κοντογόνη].
Κομανίτσοβον Καστορίας, 1.297 άτομα (661 άρρενες και 636 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].
Κομανίτσοβον Καστορίας, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα μαζί με τον οικισμό Τσιρίλοβον [ΦΕΚ 259 / 21.12.1918].
Горно Команичево, 70 σπίτια χριστιανών Σλάβων & Долно Команичево, 150 σπίτια χριστιανών Σλάβων και 30 Τούρκων [Милојевић 1920].
Κομανίτσοβον Καστορίας, 755 άτομα (326 άρρενες και 429 θήλεις) [Απογραφή 1920].
Ρευστοποιήθηκε μία περιουσία κάτοικου που μετανάστευσε στη Βουλγαρία [Μιχαηλίδης].
Κουμανίτσοβον γραφείου Καστορίας, έγινε μικτός οικισμός γηγενών και προσφύγων. Μέχρι το 1926 εγκαταστάθηκαν 21 προσφυγικές οικογένειες (76 άτομα) [ΕΑΠ].
Κομανίτσοβο, μικτός οικισμός μουσουλμάνων και χριστιανών, έφυγαν 30 οικογένειες μουσουλμάνων (260 άτομα) και ήρθαν 23 οικογένειες προσφύγων: 3 από τη Θράκη και 20 από τον Πόντο [Πελαγίδης].
Οι περισσότεροι πρόσφυγες που ήρθαν μιλούσαν ποντιακά [Χατζησαββίδης].
«Η κοινότης Κομανιτσόβου, μετονομάζεται εις κοινότητα Λιθιάς και ο ομώνυμος αυτή συνοικισμός Κομανίτσοβον εις Λιθιά» [ΦΕΚ 413 / 22.11.1926].
Λιθιά (Κομανίτσοβο) Καστορίας, 642 άτομα (278 άρρενες και 364 θήλεις). Υπήρχαν 59 πρόσφυγες πού ήρθαν μετά το 1922 (28 άρρενες και 31 θήλεις). Ομοδημότες ήταν 633, ετεροδημότες 8 και ένας αλλοδαπός [Απογραφή 1928].
Κομανίτσοβον (Λιθιά), υπήρχαν 130 ξενόφωνες οικογένειες, εκ των οποίων 50 ήταν δεδηλωμένων σλαυϊκών φρονημάτων. Υπήρξαν σλαυίζουσαι πριν. Ήδη δεν αποδεικνύονται [Στατιστική 1932].
Λιθιά Καστορίας: Πραγματικός πληθυσμός 821 (395 άρρενες και 426 θήλεις). Νόμιμος πληθυσμός 884 [Απογραφή 1940].
Куманичево: Οικισμός χριστιανών Μακεδόνων και μουσουλμάνων Τούρκων το 1912. Οικισμός χριστιανών Μακεδόνων και χριστιανών προσφύγων το 1940 [Симовски].
Λιθιά, 733 κάτοικοι, εκ των οποίων 365 ήταν σλαυόφωνοι. Συνείδησις Β. Έδρασαν αντεθνικώς 46. Ευρίσκονται εις Σερβία ή Βουλγαρία 46. Παρατηρήσεις: Έφυγαν το 1944 με Γερμανούς 6. Έφυγαν επί Εαμοκρατίας 3. Έφυγαν 37 μετά τον Μάρτιον του 1945 [Στατιστική 1945].
Λιθιά Καστορίας: 427 κάτοικοι [Απογραφή 1951].