Skip to main content

Οικισμοί της Καστοριάς που αρχίζουν από Λ

 

Οικισμοί της Καστοριάς που αρχίζουν από Λ

 

Δημήτρη Λιθοξόου

 

 

Λομπάνιτσα / Lobanica / Лобаница. Μετονομάστηκε σε Άγιος Δημήτριος. Στην απογραφή του 1940 ήταν κοινότητα, του νομού Καστορίας. Πρόκειται για ένα χριστιανικό χωριό, οι κάτοικοι του οποίου είχαν ως μητρική γλώσσα τη μακεδονική. Το μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού είχε προσχωρήσει στην εξαρχία. Η Λομπάνιτσα συμμετείχε το 1903 στην επανάσταση του Ίλιντεν και γι αυτό κάηκε από τον οθωμανικό στρατό. Το 1912 ζούσαν εδώ περίπου 450 άτομα. Αρκετές οικογένειες μετανάστευσαν κατά το μεσοπόλεμο στη Βουλγαρία. Το 1928 ο πληθυσμός είχε μειωθεί στο μισό. Οι αρχές ασφαλείας θεωρούσαν το χωριό "ανθελληνικών φρονημάτων". Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου οι κάτοικοι πέρασαν στο αριστερό στρατόπεδο. Μεταπολεμικά το χωριό ερήμωσε, καθώς οι περισσότερες οικογένειες είχαν καταφύγει ως πολιτικοί πρόσφυγες στη Γιουγκοσλαβία και σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

 

Πηγές

Λαμπάνιτσα Καστορίας: «Χωρίου έχοντος 80 οικογενείας χριστιανικάς» [Σχινάς 1886].

Labanica [Αυστριακός Χάρτης].

Горна Лабаница / Костурска каза, 535 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900].

Lobanichta / Caza de Kostour (Kastoria), χριστιανικός πληθυσμός: 288 εξαρχικοί και 224 πατριαρχικοί Βούλγαροι. Λειτουργία ενός εξαρχικού σχολείου με ένα δάσκαλο και 34 μαθητές και ενός πατριαρχικού σχολείου με ένα δάσκαλο και 6 μαθητές [Brancoff 1905].

Λαμπανίτσα, εξαρχικό χωριό προ του οθωμανικού Συντάγματος του 1908 και εξαρχικό μετά [Έγγραφο 4278].

Λαμπάνιτσα: «Της εκκλησίας τούτου πυρποληθείσης τω 1903, ανηγέρθη επί του οικοπέδου αυτής παράπηγμα καταληφθέν υπό των Βουλγάρων» [Εκκλησιαστική Αλήθεια 1909].

Λαμπάνιτσα Κορυτσάς: «462 ορθόδοξοι Έλληνες, υποκύψαντες τω 1904 εις την βουλγαρικήν τρομοκρατίαν» [Χαλκιόπουλος 1910].

Λαμπάνιτσα (Άνω) καζά Κορυτσάς, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].

Λαμπάνιτσα Καστορίας, 442 άτομα (227 άρρενες και 215 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Λαμπάνιτσα Καστορίας, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12.1918].

Лабаница, 80 σπίτια χριστιανών Σλάβων [Милојевић 1920].

Λαμπάνιτσα Καστορίας, 253 άτομα (104 άρρενες και 149 θήλεις) - 69 οικογένειες [Απογραφή 1920].

Ρευστοποιήθηκαν 32 περιουσίες κατοίκων που μετανάστευσαν με τις οικογένειές τους στη Βουλγαρία [Μιχαηλίδης].

Λαμπάνιτσα γραφείου Καστορίας, έγινε μικτός οικισμός γηγενών και προσφύγων. Μέχρι το 1926 εγκαταστάθηκαν 5 προσφυγικές οικογένειες (18 άτομα) [ΕΑΠ].

Λαμπάνιτσα, ήρθαν 4 οικογένειες προσφύγων από τον Πόντο [Πελαγίδης].

«Η κοινότης Λαμπανίστης, μετονομάζεται εις κοινότητα Αγίου Δημητρίου και ο ομώνυμος αυτή συνοικισμός Λαμπάνιστα εις Άγιος Δημήτριος» [ΦΕΚ 156 / 8.8.1928].

Άγιος Δημήτριος (Λαμπάνιτσα) Καστορίας, 228 άτομα (93 άρρενες και 135 θήλεις). Υπήρχαν 12 πρόσφυγες πού ήρθαν μετά το 1922 (5 άρρενες και 7 θήλεις). Ομοδημότες ήταν 220, ετεροδημότες επτά και ένας αλλοδαπός. Επίσης 17 δημότες απογράφηκαν αλλού [Απογραφή 1928].

Λαμπάνιτσα (Άγιος Δημήτριος), υπήρχαν 58 ξενόφωνες οικογένειες, όλες δεδηλωμένων σλαυϊκών φρονημάτων [Στατιστική 1932].

Άγιος Δημήτριος Καστορίας: Πραγματικός πληθυσμός 217 (98 άρρενες και 119 θήλεις). Νόμιμος πληθυσμός 226 [Απογραφή 1940].

Лобаница ή Лабаница: Οικισμός χριστιανών Μακεδόνων το 1912. Οικισμός χριστιανών Μακεδόνων το 1940 [Симовски].

Άγιος Δημήτριος, 223 κάτοικοι, εκ των οποίων 210 ήταν σλαυόφωνοι. Συνείδησις Β. Έδρασαν αντεθνικώς 30. Ευρίσκονται εις Σερβία ή Βουλγαρία 15. Ευρίσκονται εις τας οικίας των ανενόχλητοι 15 [Στατιστική 1945].

Лобаница: Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, κατέφυγαν στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης 46 παιδιά από το χωριό [Мартинова, 52].

Άγιος Δημήτριος Καστορίας: έρημο [Απογραφή 1951].

 

1903-1908

Στις 8 Φεβρουαρίου 1903 η τσέτα του Μήτρου Βλάχου έδιωξε από τη Λαμπάνιτσα τον Παπαγερμανό, (πατριαρχικό παπά και δάσκαλο) και παρέδωσε τα κλειδιά της εκκλησίας στον εξαρχικό παπά [Δραγούμης, 62, 542].

Στις 12 Απριλίου 1903 κομίτες σκότωσαν την αδελφή του Παπαγερμανού [Δραγούμης, 76].

Οι κάτοικοι του χωριού Λαμπάνιτσα, στην επανάσταση του Ίλιντεν ακολούθησαν τους αυτονομιστές τσέτες στα βουνά. Ο οθωμανικός στρατός προχωρώντας σε αντίποινα έκαψε τα σπίτια τους. «Καιομένης της Λομπανίτσας τρομερά υπήρξε η έκρηξις της εκεί αποθηκευμένης μεγάλης ποσότητος δυναμίτιδος, πυρίτιδος και φυσιγγίων» [ΣΚΡΙΠ 29/8/1903, σ. 1].

Από τη φωτιά γλύτωσαν μόνο είκοσι σπίτια [Δραγούμης, 234].

Σύμφωνα με βουλγάρικη πηγή κάηκαν ογδόντα σπίτια και σκοτώθηκαν οι: Tolo Goulov (75 χρονών), η γυναίκα του παπά (70 χρονών, πυροβολήθηκε), ο Mitre Kapidanchev (60 χρονών), ο Stoyan Dimov (75 χρονών), ο Naké Gologachev (65 χρονών), η Nakovitsa Gologacheva (62 χρονών, τεμαχίστηκε), ο Mitre Kolomanchev (62 χρονών), ο Nake Donev (60 χρονών, πυροβολήθηκε), η Lazovitsa Kamidanka (23 χρονών), η Ilovitsa Markovichina (21 χρονών), ο Naoum Mungov (75 χρονών) και ο Dono Midjov (65 χρονών). Πληγώθηκαν επίσης οι: Lazor Sotirchev, Dina Sotirovska, Kolovitsa Bogdanoska και η Gelovitsa Dimitrova [Documents and Materials].

Το χωριό κάηκε στις 27 Αυγούστου 1903. Τα ονόματα των νεκρών, σύμφωνα με ανέκδοτο μακεδονικό έγγραφο, ήταν τα εξής: Апостол Гулјов (78 χρονών), Попсветкова Богданова (74 χρονών), Димитар Капиданчов (23 χρονών), Наке Андонов (61 χρονών), Димитар Колјов Манчев (63 χρονών), Стојан Димов (75 χρονών), Накје Гологачев (77 χρονών), Накевица Гологачева (66 χρονών), Лина Маркова (21 χρονών), Султана Тоторова (25 χρονών), Наум Мангов (73 χρονών), Доно Михов (63 χρονών), Лина Капиданчева [Selo Lobanica].

Άνθρωποι της ελληνικής οργάνωσης στο χωριό ήταν οι αδελφοί Γούλα, ο Παπαγερμανός και ο Ναούμ Δημητριάδης [ΔΙΣ, 106].

Ο Πέτρος Γούλας στρατολογήθηκε ως αντάρτης στο σώμα του Βάρδα [Βάρδας Α, 278 και Β, 763].

Στις 10 Νοεμβρίου 1904 η εφημερίδα ΣΚΡΙΠ γράφει: «Υπό τρόμου κατελήφθησαν και οι σχισματικοί των χωρίων Λίμπονι, Κοστενίτσι και Λαμπάνιτσε εμφανισθέντων εκεί των γενναίων πολεμιστών Καούδη και Καραλίβανου» [σκριπ, 10/11/1904, σ. 4].

Από σημείωση στο ημερολόγιο του Βάρδα, στις 25 Ιουνίου 1905, φαίνεται πως η μητρόπολη Καστοριάς είχε προγράψει μερικούς κατοίκους του χωριού Λαμπάνιτσα [Βάρδας Α, 151].

Στις 3 Οκτωβρίου 1905  η ελληνική οργάνωση δολοφονεί στο χωριό Λαμπάνιτσα το ρουμανιστή Βλάχο Γούση [σκριπ, 3/10/1905, σ. 3].

Στα τέλη του 1907 οι κομίτες σκότωσαν στη Λαμπάνιτσα τον Αναστάσιο Αλεξίου [ΕΜΠΡΟΣ, 28/2/1908, σ. 3]. Ο Βακαλόπουλος γράφει το νεκρό ως Αναστάσιο Αγγέλου [Βακαλόπουλος Α, 295].

 

Selo Lobanica - μετανάστευση 1903-1940

Κατάλογος των οικογενειών που μετανάστευσαν από το χωριό Λομπάνιτσα μεταξύ των ετών 1903 και 1940 (Список на пребегнатите семејства од село Лобаница од 1903 до 1940 година).

1. Για Βουλγαρία (во Бугарија), οι οικογένειες των: Насе Попов, Димитар Богданов, Лазар Богданов, Ламбро Капиданчев, Ламбро Колуманов, Ванчо Сточев, Гјорги Бажов, Танас Иванов, Васил Јуруков, Ламбро Јуруков, Наум Јуруков, Петар Јуруков, Алеко Јуруков, Андон Јуруков, Трпо Бошков, Колјо Енгелев, Иллија Христов, Миле Христов, Елена Крчиштарова, Лазо Јуровски, Павле Јуруков, Гјорги Шаманов, Ристо Шаманов, Јане Мангов, Ристо Галачов, Петар Јуруков, Александар Динков.

2. Για Αμερική (во Америка), οι οικογένειες των: Танас Гулачев, Гјелјо Енгелев, Илјо Дамовски, Гјелјо Богданов, Васил Бажов, Танас Бажов, Колјо Манчев, Ставро Капиданчев, Нумо Бажов, Насо Стојков, Насо Голачов, Насо Јуруков, Гјорги Јуруков, Вангел Енгелиев, Наум Шаманов, Крсто Шаманов.

3. Για Αυστραλία (во Австралија), οι οικογένειες των: Петар Димов, Насо Лазаров, Лазо Домов, Коста Капиданчов.

 

Selo Lobanica - κάτοικοι 1940

Κατάλογος των κατοίκων του χωριού Λομπάνιτσα το έτος 1940 (Список на жителите на село Лобаница во 1940 година)

Περιέχει τα ονόματα των αρχηγών 46 μακεδονικών οικογενειών (225 άτομα) που ζούσαν στο χωριό το 1940, τα μέλη κάθε οικογένειας και το που βρέθηκαν αυτά μετά τον εμφύλιο πόλεμο:

1. Мара Нојкова, ένα άτομο. Κατέφυγε στη Βουλγαρία.

2. Мара Богданова, ένα άτομο. Κατέφυγε στη Βουλγαρία.

3. Папагјата, έξι άτομα. Πέντε πήγαν στην Καστοριά και ένα κατέφυγε στη Γιουγκοσλαβία.

4. Лазо Капиданчев, τρία άτομα. Δύο πέθαναν και ένα κατέφυγε στη Γιουγκοσλαβία.

5. Коста Капиданчев, τέσσερα άτομα. Μετανάστευσαν όλα στην Αυστραλία.

6. Драга Лазаров, πέντε άτομα. Πήγαν στην Καστοριά.

7. Ставро Лазаров, δύο άτομα. Κατέφυγαν στη Ρουμανία.

8. Насо Лазаров, τέσσερα άτομα. Τρία κατέφυγαν στη Γιουγκοσλαβία και ένα μετανάστευσε στην Αμερική.

9. Вана Капиданчова, ένα άτομο. Κατέφυγε στη Γιουγκοσλαβία.

10. Колјо Сотировски, πέντε άτομα. Τρία κατέφυγαν στη Ρουμανία, ένα στη Σοβιετική Ένωση και έα στη Γιουγκοσλαβία.

11. Илија Марков, εννέα άτομα. Τρία σκοτώθηκαν, δύο κατέφυγαν στη Γιουγκοσλαβία και τέσσερα στην Πολωνία.

12. Петре Тодоров, πέντε άτομα. Κατέφυγαν όλα στη Ρουμανία.

13. Ставро Тодоров, οκτώ άτομα. Κατέφυγαν όλα στη Γιουγκοσλαβία.

14. Липо Баджов, τρία άτομα. Κατέφυγαν όλα στη Ρουμανία.

15. Лазо Димов, πέντε άτομα. Μετανάστευσαν στην Αυστραλία.

16. Петро Димов, επτά άτομα. Μετανάστευσαν στην Αυστραλία.

17. Лазо Ангелиев, πέντε άτομα. Κατέφυγαν όλα στη Γιουγκοσλαβία.

18. Илија Сотиров, εννέα άτομα. Πέντε κατέφυγαν στη Ρουμανία και τέσσερα στη Γιουγκοσλαβία.

19. Никола Гулјев, πέντε άτομα. Πήγαν στην Καστοριά.

20. Коста Тодоров, τέσσερα άτομα. Κατέφυγαν όλα στην Αλβανία.

21. Михал Галачов, τέσσερα άτομα. Κατέφυγαν όλα στη Ρουμανία.

22. Димитар Синаеви, πέντε άτομα. Κατέφυγαν όλα στη Ρουμανία.

23. Сотир Капиданов, τρία άτομα. Ένα πέθανε και δύο κατέφυγαν στη Γιουγκοσλαβία.

24. Ставро Попгерман, έξι άτομα. Πήγαν στην Καστοριά.

25. Петре Маркиев, πέντε άτομα. Κατέφυγαν όλα στη Γιουγκοσλαβία.

26. Василица Влашкова, πέντε άτομα. Κατέφυγαν όλα στη Ρουμανία.

27. Лаки Илјовски, τέσσερα άτομα. Ένα σκοτώθηκε και τρία κατέφυγαν στη Ρουμανία.

28. Андон Бочков, οκτώ άτομα. Ένα σκοτώθηκε, τρία κατέφυγαν στη Γιουγκοσλαβία και τέσσερα στη Ρουμανία.

29. Поп Андреја, τρία άτομα. Πήγαν στην Καστοριά.

30. Лсмбро Ангелиев, τέσσερα άτομα. Μετανάστευσαν στην Αυστραλία.

31. Глигор Ангелиев, πέντε άτομα. Μετανάστευσαν στην Αυστραλία.

32. Наум Шаманов, πέντε άτομα. Ένα παρέμεινε στην Ελλάδα και τέσσερα κατέφυγαν στη Ρουμανία.

33. Илија Шаманов, οκτώ άτομα. Κατέφυγαν όλα στη Ρουμανία.

34. Андон Миджов, οκτώ άτομα. Κατέφυγαν όλα στη Γιουγκοσλαβία.

35. Димитров Трпе, εννέα άτομα. Πέντε παρέμειναν στην Ελλάδα και τέσσερα κατέφυγαν στη Ρουμανία

36. Гулјов Петре, έξι άτομα. Τέσσερα παρέμειναν στην Ελλάδα, ένα κατέφυγε στη Γιουγκοσλαβία και ένα μετανάστευσε στην Αυστραλία.

37. Наум Ралјов, επτά άτομα. Παρέμειναν στην Ελλάδα.

38. Тимјо Куков, έξι άτομα. Κατέφυγαν όλα στη Σοβιετική Ένωση.

39. Пандо Гјамов, τέσσερα άτομα. Κατέφυγαν όλα στη Σοβιετική Ένωση.

40. Колјо Гјамов, τέσσερα άτομα. Κατέφυγαν όλα στη Σοβιετική Ένωση.

41. Крсто Гјамов, πέντε άτομα. Κατέφυγαν όλα στη Ρουμανία.

42. Чаламата Гјорги, τέσσερα άτομα. Δύο σκοτώθηκαν και δύο κατέφυγαν στη Ρουμανία.

43. Никола Ангелиев, επτά άτομα. Ένα σκοτώθηκε και έξι κατέφυγαν στη Σοβιετική Ένωση.

44. Никола Талков, τέσσερα άτομα. Μετανάστευσαν στην Αυστραλία.

45. Атанас Ангелиев, τρία άτομα. Κατέφυγαν όλα στη Γιουγκοσλαβία.

46. Фоти Ралев, ένα άτομο. Κατέφυγε στη Γιουγκοσλαβία.

 

Selo Lobanica - μέλη του ΕΛΑΣ (1943-1945)

Κατάλογος των μελών του ΕΛΑΣ και της ταξιαρχίας του Αιγαίου (Список на учесниците во ЕЛАС и Егејска бригада).

Σύνολο εννέα άτομα:

Андон Бошков, Гјорги Тодоровски, Дичо Мижовски, Коста Тодоров, Марко Колје, Ристо Рулјов, Насо Ангелиев, Наум Ралев, Христо Лазаров.

 

Selo Lobanica - μέλη του Δημοκρατικού Στρατού

Κατάλογος των μελών του ΔΣΕ (Список на учесниците во ДАГ).

Σύνολο 31 άτομα: Атанас Николов (πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση), Атанас Илиев Ангелиев (πρόσφυγας στη Γιουγκοσλαβία), Филип Димовски (κατέφυγε στη Γιουγκοσλαβία και στη συνέχεια μετανάστευσε στην Αυστραλία), Никола Марков (πρόσφυγας στη Γιουγκοσλαβία), Коста Тодоров (κατέφυγε στην Αλβανία και φυλακίστηκε), Илија Тодоров (πρόσφυγας στη Γιουγκοσλαβία), Христо Сотиров (πρόσφυγας στην Ουγγαρία), Стамати Влахов (πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση), Пандо Гјамов (πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση), Никола Гјамов (πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση), Ставро Гјамов (πρόσφυγας στη Ρουμανία), Ставро Димитров (πρόσφυγας στην Τσεχοσλοβακία), Димитра Тодорова (πρόσφυγας στην Πολωνία), Костадина Тодорова (πρόσφυγας στην Πολωνία), Наска Тодорова (πρόσφυγας στην Πολωνία), Менка Сотирова (πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση), Елпида Синаери (πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση), Сотира Синаери (πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση), Костадинка Димова (κατέφυγε στη Ρουμανία και στη συνέχεια μετανάστευσε στην Αυστραλία), Томаија Кукова (πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση), Евдокија Ангелова (πρόσφυγας στην Πολωνία), Софа Димитрова (πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση), Мара Макриева (πρόσφυγας στην Ουγγαρία), Тодоров Петре (πρόσφυγας στη Βουλγαρία), Коста Бошков (πρόσφυγας στη Γιουγκοσλαβία), Евдокија Бошкова (πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση), Зисо Капиданчев (πρόσφυγας στη Γιουγκοσλαβία), Ристо Влаов (εγκαταστάθηκε στην Καστοριά), Насо Гулјов (μετανάστευσε το 1948 στην Αυστραλία), Глигор Ангелиев (μετανάστευσε το 1948 στην Αυστραλία), Гјорги Димовски (μετανάστευσε το 1948 στην Αυστραλία).

 

Λούντοβο / Ludovo / Лудово . Μετονομάστηκε σε Κρύα Νερά. Στην απογραφή του 2001 ήταν οικισμός του δήμου Ορεστίδος, του νομού Καστορίας. Πρόκειται για ένα χριστιανικό μακεδονόφωνο χωριό, οι κάτοικοι του οποίου προσχώρησαν το 1903 στην εξαρχία. Τόσο το 1912, όσο και το 1928, ζούσαν εδώ περίπου ογδόντα άτομα. Στο τέλος του εμφυλίου πολέμου τα 2/3 των κατοίκων κατέφυγαν σαν πολιτικοί πρόσφυγες στη Γιουγκοσλαβία και σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

 

Πηγές

Λούδοβον Καστορίας: «Χωρίον έχοντος 120 κατοίκους» [Σχινάς 1886].

Ludovo [Αυστριακός Χάρτης].

Лудово / Костурска каза, 168 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900].

Ludovon, λειτουργία πατριαρχικής εκκλησίας [Χάρτης Κοντογιάννη].

Loudovo / Caza de Kostour (Kastoria), χριστιανικός πληθυσμός: 160 εξαρχικοί Βούλγαροι [Brancoff 1905].

Λούδοβον: «Σχισματικόν από του 1904» [Εκκλησιαστική Αλήθεια 1909].

Λούδοβον: Σχισματικόν χωρίον κατά την έναρξη της ενόπλου δράσεως των ελληνικών σωμάτων. Σχισματικόν και κατά την ανακήρυξην του Συντάγματος (1908). Θα ακολουθήση πορείαν Ζουζέλτσης. Υπάρχουν 8 βουλγαρικαί οικογένειαι (75 ψυχαί) [Αρχείο Βάρδα / Καστανοχώρια].

Λούδοβον Καστορίας: «130 ορθόδοξοι Έλληνες» [Χαλκιόπουλος 1910].

Λούδοβον καζά Καστορίας, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].

Λούδοβον Καστορίας, 59 άτομα (33 άρρενες και 26 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Λούδοβον Καστορίας, αποτέλεσε οικισμό της κοινότητας Σταρίτσανης [ΦΕΚ 259 / 21.12.1918].

Лудово, 17 σπίτια χριστιανών Σλάβων [Милојевић 1920].

Λούδοβον Καστορίας, 61 άτομα (30 άρρενες και 31 θήλεις) [Απογραφή 1920].

Ρευστοποιήθηκε μία περιουσία κάτοικου που μετανάστευσε στη Βουλγαρία [Μιχαηλίδης].

«Ο συνοικισμός Λούδοβον της κοινότητος Σταριτσάνης μετονομάζεται εις Κρύα Νερά» [ΦΕΚ 413 / 22.11.1926].

Κρύα Νερά (Λούδοβον) Καστορίας, 82 άτομα (47 άρρενες και 35 θήλεις). Υπήρχε ένας πρόσφυγας πού ήρθε μετά το 1922. Ομοδημότες ήταν 64 και ετεροδημότες 18 [Απογραφή 1928].

Λούδοβον (Κρύα Νερά), υπήρχαν 10 ξενόφωνες οικογένειες. Αποσκιρτήσαντες εκ του Πατριαρχείου εις την Σλαυικήν Εξαρχίαν [Στατιστική 1932].

Κρύα Νερά Καστορίας: Πραγματικός πληθυσμός 124 (67 άρρενες και 57 θήλεις) [Απογραφή 1940].

Αριθμός οικοδομών το έτος 1940: 16 [Γρηγορίου].

Лудово: Οικισμός χριστιανών Μακεδόνων [Симовски].

Κρύα Νερά, 124 κάτοικοι, εκ των οποίων 65 ήταν σλαυόφωνοι [Στατιστική 1945].

Лудово: Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, κατέφυγαν στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης 24 παιδιά από το χωριό [Мартинова, 52].

Κρύα Νερά Καστορίας: 41 κάτοικοι [Απογραφή 1951].

Στις νεότερες απογραφές ο πραγματικός πληθυσμός του οικισμού ήταν --> 1961: 65, 1971: 44, 1981: 47, 1991: 48, 2001: 32.

Υψόμετρο 740 [Λεξικό ΕΣΥΕ].

 

1903-1908

Το χωριό προσχώρησε στην εξαρχία στα τέλη Απριλίου του 1904 [Силянов Β, σ. 125].

Οργανωμένοι αυτονομιστές στο χωριό ήταν οι: Ристо Зиов, Коста Насков, Палјо Зиов, Ристо Зиов, Томе Зиов, Дамулев Гиро, Коста Насков [Selo Ludovo].

Σύμφωνα με είδηση που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ του Δημήτρη Καλαποθάκη (προέδρου του μακεδονικού κομιτάτου της Αθήνας), το σώμα του οπλαρχηγού Αριστείδη Μαργαρίτη σκότωσε στις 22 Μαρτίου πέντε «λησταντάρτες» κοντά στο χωριό Λούντοβον. Το ίδιο σώμα είχε σκοτώσει άλλους επτά την προηγούμενη μέρα, σε γειτονικό μέρος [εμπροσ, 29/3/1905, σ. 3].

Στις 25 Αυγούστου 1906 ο αρχηγός Γιώργος Τσόντος-Βάρδας συναντήθηκε με τους δύο τσιφλικάδες του χωριού Λούντοβο και τον επιστάτη τους (όλους Αλβανούς από την Κολώνια), και ζήτησε από αυτούς να διευκολύνουν το έργο των ελληνικών σωμάτων [Βάρδας Β, σ. 151].

 

Μετανάστευση

Το 1910 μετανάστευσαν στις ΗΠΑ οι Georgriff Storio και Costa Demitri. Εκεί δήλωσαν στις αμερικανικές αρχές πως είναι, ο μεν πρώτος εθνικά Μακεδόνας, ο δε δεύτερος εθνικά Βούλγαρος.

 

Selo Ludovo - κάτοικοι 1940

Κατάλογος των κατοίκων του χωριού Λούντοβο το έτος 1940 (Список на жителите на село Лудово во 1940 година)

Περιέχει τα ονόματα των αρχηγών 15 οικογενειών (142 άτομα) που ζούσαν στο χωριό το 1940, τα μέλη κάθε οικογένειας και το που βρέθηκαν αυτά μετά τον εμφύλιο πόλεμο:

1. Јане Авков, τριάντα άτομα. Ένα σκοτώθηκε, έξι κατέφυγαν στη Γιουγκοσλαβία, πέντε στην Τσεχοσλοβακία, ένα στην Πολωνία, τέσσερα στη Σοβιετική Ένωση και δεκατρία παρέμειναν στο χωριό.

2. Коста Насков, 9 άτομα. Δύο σκοτώθηκαν, ένα κατέφυγε στην Τσεχοσλοβακία και έξι παρέμειναν στο χωριό.

3. Киров Трпо, 13 άτομα. Ένα κατέφυγε στην Τσεχοσλοβακία και δώδεκα παρέμειναν στο χωριό.

4. Бодов Пандо, εννέα άτομα. Ένα σκοτώθηκε, τρία κατέφυγαν στην Τσεχοσλοβακία και πέντε παρέμεινα στο χωριό.

5. Бодов Гиро, 4 άτομα. Ένα κατέφυγε στη Σοβιετική Ένωση και τρία παρέμειναν στο χωριό.

6. Лјаов Михо, 5 άτομα. Ένα σκοτώθηκε, ένα πέθανε, ένα κατέφυγε στη Βουλγαρία, ένα στη Γιουγκοσλαβία και ένα παρέμεινε στο χωριό.

7. Пенев Вангел, 8 άτομα. Ένα σκοτώθηκε, ένα κατέφυγε στην Τσεχοσλοβακία, ένα στη Γιουγκοσλαβία και πέντε στην Σοβιετική Ένωση.

8. Лјапов Васил, 12 άτομα. Ένα κατέφυγε στη Γιουγκοσλαβία και έντεκα παρέμειναν στο χωριό.

9. Дамулев Дине, 10 άτομα. Δύο σκοτώθηκαν, ένα κατέφυγε στη Γιουγκοσλαβία, έξι στην Τσεχοσλοβακία και ένα στη Σοβιετική Ένωση.

10. Зиов Томе, 11 άτομα. Δύο σκοτώθηκαν και εννέα παρέμειναν στο χωριό.

11. Насков Пандо, οκτώ άτομα. Δύο κατέφυγαν στη Γιουγκοσλαβία, πέντε στην Τσεχοσλοβακία και ένα παρέμεινε στο χωριό.

12. Насков Вангел, 5 άτομα. Τρία κατέφυγαν στη Γιουγκοσλαβία, ένα στη Βουλγαρία και ένα στην Τσεχοσλοβακία.

13. Лјаов Сотир, 8 άτομα. Ένα κατέφυγε στη Γιουγκοσλαβία και επτά στην Τσεχοσλοβακία.

14. Лјаов Петре, 4 άτομα. Κατέφυγαν όλα στην Τσεχοσλοβακία.

15. Влаов Ристо, 6 άτομα. Πέντε κατέφυγαν στη Σοβιετική Ένωση και ένα παρέμεινε στο χωριό.

 

Υπόμνημα ΔΣΕ 1947

«Χωριό Κρύα Νερά. Διώχθηκαν και ξυλοκοπήθηκαν βάναυσα οι εαμίτες: Π. Αύκος, Σ. Αδαμούλης, Θ. Ζίας, Ι. Αύκος, Κ. Νάσκος, Κυράτσα Αύκου, Π. Νάσκος, Π. Λιάβας, Ευθύμιος Νάσκος. Φυλακίστηκαν οι: Σ. Αδαμούλης, Π. Αύκος, Θ. Ζίας και Ευαγγελία Αδαμούλη. Άρπαξαν από το σπίτι του Γ. Αύκου όλα τα ρούχα του και ένα βόδι. Από τον Η. Πένη, Χ. Βλάχο, Π. Νάσκου, Σ. Λιάβα και Α. Μπόντο άρπαξαν διάφορα είδη του σπιτιού τους. Από τον Σ. Αδαμούλη ένα βόδι και ρουχισμό. Από τον Β. Νάσκο πρόβατα και ρούχα, από το Β. Λιάπη και Κ. Νάσκου διάφορα είδη».

 

Selo Ludovo - μέλη του Δημοκρατικού Στρατού

Κατάλογος των μελών του ΔΣΕ (Список на учесниците во ДАГ).

Σύνολο 16 άτομα

1946-1949: Авков Андреа, πολέμησε στο Γράμμο, έφυγε πρόσφυγας στην Τσεχοσλοβακία. Олга Авкова πολέμησε στο Γράμμο, έφυγε πρόσφυγας στην Πολωνία. Теохар Авков, πολέμησε στο Γράμμο, έφυγε πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση. Лазо Авков, υπήρξε και μέλος του ΕΛΑΣ, έφυγε πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση. Пандо Авков, υπήρξε και μέλος του ΕΛΑΣ, πολέμησε στο Γράμμο. Насов Киро, πολέμησε στο Γράμμο, έφυγε πρόσφυγας στην Τσεχοσλοβακία. Лазо Киров, πολέμησε στο Γράμμο και σκοτώθηκε. Андреа Бодов, πολέμησε στο Γράμμο, έφυγε πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση. Паскал Пенев, πολέμησε στο Γράμμο, έφυγε πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση. Мичов Пенев, πολέμησε στο Γράμμο, έφυγε πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση. Дамулева Димитра, πολέμησε στο Γράμμο, έφυγε πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση. Наскова Султана, έφυγε πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση. Насков Вангел, πολέμησε στο Γράμμο, έφυγε πρόσφυγας στη Γιουγκοσλαβία. Лјаов Петре, πολέμησε στο Γράμμο, έφυγε πρόσφυγας στην Τσεχοσλοβακία. Дамуел Насо, πολέμησε στο Γράμμο, έφυγε πρόσφυγας στην Τσεχοσλοβακία. Дамуел Стерјо, πολέμησε στο Γράμμο, έφυγε πρόσφυγας στην Τσεχοσλοβακία.

 

Ο Όρκος των κατοίκων

Στις 2 Αυγούστου του 1959 οι κάτοικοι του χωριού Κρύα Νερά ορκίστηκαν, σε δημόσια τελετή παρουσία του μητροπολίτης Καστοριάς Δωρόθεου, του νομάρχη Μιχαλόπουλου, του διοικητή χωροφυλακής Τσακάρα, του μεράρχου Μανιάτη, των δημάρχων Καστοριάς και Άργους Ορεστικού Παπαμάντζαρη και Παπαγεωργίου, πως θα μιλάνε μόνο ελληνικά και δεν θα χρησιμοποιήσουν ξανά τη μητρική τους γλώσσα: «Υπόσχομαι ενώπιον του Θεού, των ανθρώπων και των επισήμων αρχών του Κράτους μας, ότι από σήμερον θα παύσω να ομιλώ το Σλαυϊκόν ιδίωμα που μόνον αφορμή προς παρεξήγησιν δίδει εις τους εχθρούς της χώρας μας τους Βουλγάρους και ότι θα ομιλώ παντού και πάντοτε την επίσημον γλώσσαν της πατρίδος μου την Ελληνικήν εις την οποίαν είναι γραμμένο και το Ιερόν Ευαγγέλιον του Χριστού μας» [Επιλογή Πετσίβα, σ. 466 και Κωστόπουλος, σ. 237-238].

 

Σύγχρονα επώνυμα οικογενειών

ΚΥΡΟΥ (2), ΛΙΑΠΗΣ, ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΜΠΟΔΑΣ (2), ΝΑΣΚΟΣ (3).

 

Στατιστικές πληροφορίες για άλλους οικισμούς

 

Λάορα Καστορίας: 50 χριστιανοί [Σχινάς 1886].

Lagora [Αυστριακός Χάρτης].

Лагоръ / Костурска каза, 60 χριστιανοί Έλληνες [Кънчов 1900].

Lagor / Caza de Kostour (Kastoria), χριστιανικός πληθυσμός: 75 Έλληνες [Brancoff 1905].

Λάγωρα: Ελληνικόν χωρίον κατά την έναρξη της ενόπλου δράσεως των ελληνικών σωμάτων. Ελληνικόν μετά την ανακήρυξην του Συντάγματος (1908). Γλώσσα Ελληνική. Υπάρχουν 7 ελληνικαί οικογένειαι (39 ψυχαί) [Αρχείο Βάρδα / Καστανοχώρια].

Λάγορα καζά Καστορίας, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].

Λάγουρη Καστορίας, 29 άτομα (15 άρρενες και 14 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Λάγουρη Καστορίας, αποτέλεσε οικισμό της κοινότητας Χρούπιστας [ΦΕΚ 259 / 21.12.1918].

Λάγουρη Καστορίας, 16 άτομα (7 άρρενες και 9 θήλεις) [Απογραφή 1920].

Λάγουρη Καστορίας, 17 άτομα (8 άρρενες και 9 θήλεις). Δεν υπήρχε κανένας πρόσφυγας που να ήρθε μετά το 1922. Και οι 17 ήταν ομοδημότες [Απογραφή 1928].

Αριθμός οικοδομών το έτος 1940: 5 [Γρηγορίου].

Лагор: Οικισμός χριστιανών Ελλήνων 1912. Έρημο το 1940 [Симовски].

Λάγουρη, έρημο [Στατιστική 1945].

 

Лънка / Костурско: 54 οικογένειες, στα τέλη του 15ου αιώνα [Οθωμανικά Αρχεία].

Λάγγα Καστορίας: «Έχοντος 50 οικογενείας χριστιανικάς, 2 εκκλησίας, χόρτον, νερά και βρύσεις» [Σχινάς 1886].

Ljanga (Löka) [Αυστριακός Χάρτης].

Лянга (Лѫка) / Костурска каза, 850 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900].

Langa, λειτουργία πατριαρχικού σχολείου και εκκλησίας [Χάρτης Κοντογιάννη].

Laka / Caza de Kostour (Kastoria), χριστιανικός πληθυσμός: 800 εξαρχικοί Βούλγαροι [Brancoff 1905].

Λάγκα: Ελληνικόν χωρίον κατά την έναρξη της ενόπλου δράσεως των ελληνικών σωμάτων. Ελληνικόν κατά την ανακήρυξην του Συντάγματος (1908). Γλώσσα ελληνική. Υπάρχουν 74 ελληνικαί οικογένειαι (485 ψυχαί). Λειτουργία ενός ελληνικού αρρεναγωγείου με ένα διδάσκαλο [Αρχείο Βάρδα / Καστανοχώρια].

Λάγγα Καστορίας: «300 ορθόδοξοι Έλληνες» [Χαλκιόπουλος 1910].

Λάγκα καζά Καστορίας, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].

Λάγγα Καστορίας, 473 άτομα (228 άρρενες και 255 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Λόγγα Καστορίας, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα μαζί με τον οικισμό Σκούντσκον [ΦΕΚ 259 / 21.12.1918].

Λάγγα Καστορίας, 416 άτομα (184 άρρενες και 149 θήλεις) - 81 οικογένειες [Απογραφή 1920].

Λάγγα Καστορίας, 399 άτομα (195 άρρενες και 204 θήλεις). Δεν υπήρχε κανένας πρόσφυγας που να ήρθε μετά το 1922. Ομοδημότες ήταν 384 και ετεροδημότες 15. Επίσης 28 δημότες απογράφηκαν αλλού [Απογραφή 1928].

Λάγκα Καστορίας: Πραγματικός πληθυσμός 561 (273 άρρενες και 288 θήλεις). Νόμιμος πληθυσμός 618 [Απογραφή 1940].

Αριθμός οικοδομών το έτος 1940: 137 [Γρηγορίου].

Љанга (Л'ка): Οικισμός χριστιανών Ελλήνων (Κατσαούνηδων) το 1912. Οικισμός χριστιανών Ελλήνων (Κατσαούνηδων) το 1940 [Симовски].

Λάγγα, 561 κάτοικοι [Στατιστική 1945].

Λάγκα Καστορίας: 361 κάτοικοι [Απογραφή 1951].

 

Lehova, χριστιανοί ορθόδοξοι: 1.800 [Synvet 1878].

Λέχοβον Καστορίας: «Χωρίον Αλβανοελληνικόν οικούμενον υπό 300 οικογενειών φιλελευθέρων, έχει μεγάλην εκκλησίαν και άφθονα ύδατα, δι ων κινούνται δύο υδρόμυλοι» [Σχινάς 1886].

Lahor (Lehovo) [Αυστριακός Χάρτης].

Елеово (Елехово) / Леринска каза, 750 χριστιανοί Αλβανοί και 90 χριστιανοί Βλάχοι [Кънчов 1900].

Lahovo, λειτουργία πατριαρχικού σχολείου και εκκλησίας [Χάρτης Κοντογιάννη].

Λέχοβο: «Με πληθυσμό 2.500 αλβανοφώνους κατοίκους, ηπειρωτικής καταγωγής με ελληνικό φρόνημα» [Γούναρης].

Eleovo / Caza de Lerin (Florina), χριστιανικός πληθυσμός: 90 Βλάχοι και 750 Αλβανοί [Brancoff 1905].

Λέχοβον, πατριαρχικό χωριό προ του οθωμανικού Συντάγματος του 1908 και πατριαρχικό μετά [Έγγραφο 4278].

Λέχοβον Καστορίας: «2.500 ορθόδοξοι Έλληνες» [Χαλκιόπουλος 1910].

Λέχοβον καζά Καστορίας, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].

Λέχοβον Καστορίας, 1.691 άτομα (873 άρρενες και 818 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Λέχοβον Καστορίας, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12.1918].

Лехово, 380 σπίτια χριστιανών Αλβανών [Милојевић 1920].

Λέχοβον Καστορίας, 1.172 άτομα (438 άρρενες και 784 θήλεις) - 324 οικογένειες [Απογραφή 1920].

Λέχοβον Καστορίας, 1.292 άτομα (500 άρρενες και 792 θήλεις). Δεν υπήρχε κανένας πρόσφυγας που να ήρθε μετά το 1922. Ομοδημότες ήταν 1.256, ετεροδημότες 30 και αλλοδαποί 6. Επίσης 440 δημότες απογράφηκαν αλλού [Απογραφή 1928].

Λέχοβον Καστορίας: Πραγματικός πληθυσμός 1.477 (639 άρρενες και 838 θήλεις). Νόμιμος πληθυσμός 1.898 [Απογραφή 1940].

Αριθμός οικοδομών το έτος 1940: 479 [Γρηγορίου].

Лехово: Οικισμός χριστιανών Αλβανών και λίγων χριστιανών Βλάχων το 1912. Η ίδια σύνθεση πληθυσμού υπήρχε και το 1940 [Симовски].

Λέχοβον, 1.496 κάτοικοι, όλοι ελληνικής συνείδησης [Στατιστική 1945].

Λέχοβον Φλωρίνης: 1.195 κάτοικοι. Δια διατάγματος της 11.5.55 μετωνομάσθη "Ηρωϊκόν" (ΦΕΚ, 157, τ. Α΄ 1955) [Απογραφή 1951].

 

Livadi (Cajirköj) [Αυστριακός Χάρτης].

Τσαΐρ Καστορίας: «37 Μουσουλμάνοι» [Χαλκιόπουλος 1910].

Λιβάδι (Τσαΐρ) καζά Καστορίας [Χάρτης Κοντογόνη].

Λειβάδι Καστορίας, 25 άτομα (12 άρρενες και 13 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Λειβάδι Καστορίας, αποτέλεσε οικισμό της κοινότητας Γιανοβαίνης [ΦΕΚ 259 / 21.12.1918].

Ливада: Οικισμός χριστιανών Βλάχων το 1912. Έρημο το 1940 [Симовски].

 

Listitza: «πενήντα βουλγαρικές και τουρκικές οικογένειες» [Pouqueville 1826].

Lichista, χριστιανοί ορθόδοξοι: 1.200 [Synvet 1878].

Λήτσιστα Καστορίας: 340 χριστιανοί και 500 οθωμανοί [Σχινάς 1886].

Личища / Костурска каза, 270 χριστιανοί Βούλγαροι και 120 Τούρκοι [Кънчов 1900].

Litchichta / Caza de Kostour (Kastoria), χριστιανικός πληθυσμός: 560 πατριαρχικοί Βούλγαροι. Λειτουργία ενός πατριαρχικού σχολείου με ένα δάσκαλο και 25 μαθητές [Brancoff 1905].

Λήτσιστα, πατριαρχικό χωριό προ του οθωμανικού Συντάγματος του 1908 και πατριαρχικό μετά [Έγγραφο 4278].

Λήτσιστα Καστορίας: «340 ορθόδοξοι Έλληνες και 500 Μουσουλμάνοι» [Χαλκιόπουλος 1910].

Λίτσιστα καζά Καστορίας, μικτός οικισμός χριστιανών και μουσουλμάνων [Χάρτης Κοντογόνη].

Λίτσιστα Καστορίας, 380 άτομα (207 άρρενες και 173 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Λίτσιστα Καστορίας, αποτέλεσε οικισμό της κοινότητας Τσερέσνιτσας [ΦΕΚ 259 / 21.12.1918].

Личишча, 70 σπίτια χριστιανών Σλάβων και 95 Τούρκων [Милојевић 1920].

Λίτσιστα Καστορίας, 585 άτομα (282 άρρενες και 303 θήλεις) [Απογραφή 1920].

Λίτσιστα γραφείου Καστορίας, έγινε μικτός οικισμός γηγενών και προσφύγων. Μέχρι το 1926 εγκαταστάθηκαν 31 προσφυγικές οικογένειες (140 άτομα) [ΕΑΠ].

Λίτσιστα, μικτός οικισμός μουσουλμάνων και χριστιανών, έφυγαν 20 οικογένειες μουσουλμάνων (250 άτομα) και ήρθαν 31 οικογένειες προσφύγων: 26 από τη Μικρά Ασία και 5 από αλλού [Πελαγίδης].

«Ο συνοικισμός Λίτσιστα της κοινότητος Μαυρόβου μετονομάζεται εις Πολυκάρπι» [ΦΕΚ 413 / 22.11.1926].

Πολύκαρπος (Λίτσιστα) Καστορίας, 585 άτομα (279 άρρενες και 306 θήλεις). Υπήρχαν 195 πρόσφυγες πού ήρθαν μετά το 1922 (90 άρρενες και 105 θήλεις). Ομοδημότες ήταν 577, ετεροδημότες 7 και ένας αλλοδαπός [Απογραφή 1928].

Λύτσιστα (Πολυκάρπη), υπήρχαν 75 ξενόφωνες οικογένειες, εκ των οποίων 10 ήταν δεδηλωμένων σλαυϊκών φρονημάτων. Υπήρξαν σλαυίζουσαι πριν. Ήδη δεν αποδεικνύονται [Στατιστική 1932].

Πολυκάρπη Καστορίας: Πραγματικός πληθυσμός 735 (374 άρρενες και 361 θήλεις) [Απογραφή 1940].

Личишта: Οικισμός χριστιανών Μακεδόνων και μουσουλμάνων Τούρκων το 1912. Οικισμός χριστιανών Μακεδόνων και χριστιανών προσφύγων το 1940 [Симовски].

Πολυκάρπη, 740 κάτοικοι, εκ των οποίων 370 ήταν σλαυόφωνοι. Συνείδησις Β. Έδρασαν αντεθνικώς 92. Ευρίσκονται εις Σερβία ή Βουλγαρία 12. Ευρίσκονται εις τας οικίας των ανενόχλητοι 80 [Στατιστική 1945].

Πολυκάρπη Καστορίας: 184 κάτοικοι [Απογραφή 1951].

 

Λητσοτέρι ή Πιπεριά Καστορίας, 89 άτομα (42 άρρενες και 47 θήλεις) [Απογραφή 1920].

«Ο συνοικισμός Λίτσιστερ της κοινότητος Νεστραμίου (Αγίου Νέστορος) μετονομάζεται εις Περιστεριά» [ΦΕΚ 413 / 22.11.1926].

Περιστερά (Λιτσοτέρι) Καστορίας, 104 άτομα (47 άρρενες και 57 θήλεις). Δεν υπήρχε κανένας πρόσφυγας που να ήρθε μετά το 1922. Ομοδημότες ήταν 103 και ένας ετεροδημότης [Απογραφή 1928].

Περιστερά Καστορίας: Πραγματικός πληθυσμός 114 (57 άρρενες και 57 θήλεις) [Απογραφή 1940].

Личотер : Οικισμός χριστιανών Ελλήνων (Κατσαούνηδων) το 1912. Οικισμός χριστιανών Ελλήνων (Κατσαούνηδων) το 1940 [Симовски].

Περιστερά, 100 κάτοικοι [Στατιστική 1945].

Περιστερά Καστορίας: έρημο [Απογραφή 1951].

 

Losnitza, χριστιανοί ορθόδοξοι: 1.200 [Synvet 1878].

Λόσνιτσα Καστορίας: 800 χριστιανοί [Σχινάς 1886].

Lošniča [Αυστριακός Χάρτης].

Лошница / Костурска каза, 600 χριστιανοί Έλληνες [Кънчов 1900].

Losnica, λειτουργία πατριαρχικού σχολείου και εκκλησίας [Χάρτης Κοντογιάννη].

Lochnitza / Caza de Kostour (Kastoria), χριστιανικός πληθυσμός: 400 Έλληνες [Brancoff 1905].

Λόσνιτσα Καστορίας: «1.500 ορθόδοξοι Έλληνες» [Χαλκιόπουλος 1910].

Λόσνιτσα καζά Καστορίας, χριστιανικός οικισμός [Χάρτης Κοντογόνη].

Λόσνιτσα Καστορίας, 903 άτομα (468 άρρενες και 435 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913].

Λόσνιτσα Καστορίας, αποτέλεσε ομώνυμη κοινότητα [ΦΕΚ 259 / 21.12.1918].

Λόσνιτσα Καστορίας, 960 άτομα (454 άρρενες και 506 θήλεις) - 201 οικογένειες [Απογραφή 1920].

«Η κοινότης Λοσνίτσης, μετονομάζεται εις κοινότητα Γέρμα και ο ομώνυμος αυτή συνοικισμός Λόσνιτσα εις Γέρμα» [ΦΕΚ 156 / 8.8.1928].

Γέρμας (Λόσνιτσα) Καστορίας, 1.024 άτομα (471 άρρενες και 553 θήλεις). Υπήρχε ένα πρόσφυγας που ήρθε μετά το 1922. Ομοδημότες ήταν 1.014 και ετεροδημότες 10. Επίσης 87 δημότες απογράφηκαν αλλού [Απογραφή 1928].

Γέρμας Καστορίας: Πραγματικός πληθυσμός 1.186 (565 άρρενες και 621 θήλεις). Νόμιμος πληθυσμός 1.235 [Απογραφή 1940].

Αριθμός οικοδομών το έτος 1940: 358 [Γρηγορίου].

Лошница: Οικισμός χριστιανών Ελλήνων το 1912. Οικισμός χριστιανών Ελλήνων το 1940 [Симовски].

Γέρμας, 1.224 κάτοικοι [Στατιστική 1945].

Γέρμας Καστορίας: 1.032 κάτοικοι [Απογραφή 1951].