Skip to main content

Περιοχή Ζυρνόβου [2006]

 

Περιοχή Ζυρνόβου

 

Δημήτρη Λιθοξόου

 

Τα όρια της περιοχής Ζυρνόβου αντιστοιχούν με εκείνα της επαρχίας Ζυρνόβου του 1928. Η περιοχή περιλαμβάνει 40 οικισμούς. Οι γλώσσες που μιλιούνται εδώ είναι τέσσερις: μακεδονική, τουρκική, τσιγγάνικη και βλάχικη. Οι κάτοικοι είναι μουσουλμάνοι και χριστιανοί (εξαρχικοί στην πλειοψηφία). Βάσει της εκτίμησης των αναλυτικών στατιστικών και απογραφικών δεδομένων ανά οικισμό που παρουσιάζονται κατωτέρω, το 1912 υπήρχαν:

α. Έξι αμιγώς χριστιανικά μακεδονικά χωριά (τα γκιουρετζικ, καρα κιοϊ, κουμανιτς, λιβαντιστα, λοφτσα και μπουτιμ) με 4.500 περίπου κατοίκους.

β. Είκοσι αμιγώς μουσουλμανικά μακεδονικά χωριά (τα βιρσαν, βιτοβο, ιζμπιστα, ιστρανε, κασιστα, κοστεν, λοζνα, μαλουσιστα, μοναστιρτζικ, μουζντελ, μπουρατζικ, ντεμπρετζικ, ντολνα λακαβιτσα, ντομπλεν, οστιτσα, ποτσαν, ρακιστεν, σουρντιλοβο, σταρετζικ και τισοβο) με 7.750 περίπου κατοίκους.

γ. Τέσσερα αμιγώς μουσουλμανικά τουρκικά χωριά (τα γκιουστερεκ, γκορνα λακαβιτσα, μαχαλετζικ και μπλατσεν) με 1.700 περίπου κατοίκους.

δ. Δέκα μικτά χωριά (τα βεζμε, βολκοβο, ζιρνοβο, λισε, μπελοτιντσι, μποροβο, ντολνο μπροντι, σταρτσιστα, τερλις και τσερεσοβο) με 15.850 περίπου κατοίκους, οι οποίοι διακρίνονται σε 9.700 χριστιανούς Μακεδόνες, 1.700 μουσουλμάνους Μακεδόνες, 4.000 μουσουλμάνους Τούρκους, 300 χριστιανούς Βλάχους, 50 μουσουλμάνους Τσιγγάνους και 100 χριστιανούς Τσιγγάνους.

Σύμφωνα με αυτά, ο πληθυσμός της περιοχής Ζυρνόβου την τελευταία περίοδο της οθωμανικής διοίκησης ήταν 29.800 άτομα, εκ των οποίων 23.650 Μακεδόνες (14.200 χριστιανοί και 9.450 μουσουλμάνοι) ή 79,4%, 5.700 Τούρκοι (όλοι μουσουλμάνοι) ή 19,1%, 300 Βλάχοι (όλοι χριστιανοί) ή 1% και 150 Τσιγγάνοι (100 χριστιανοί και 50 μουσουλμάνοι) ή 0,5%.

 

Η πλειοψηφία των χριστιανών Μακεδόνων μετανάστευσε (πριν και μετά τη σύμβαση της Νεϊγύ) στη Βουλγαρία. Το σύνολο των μουσουλμάνων (Μακεδόνων, Τούρκων και Τσιγγάνων) έφυγε μέχρι το 1924 υποχρεωτικά στην Τουρκία. Από την άλλη εγκαταστάθηκαν σε 30 οικισμούς της περιοχής, σύμφωνα με στοιχεία του 1926 της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων (εαπ), 2.323 οικογένειες προσφύγων ή 8334 άτομα.

Μετά την ολοκλήρωση της ανταλλαγής των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας – Βουλγαρίας και Ελλάδας – Τουρκίας, κατά την απογραφή του 1928 υπήρχαν στην περιοχή, που ταυτίζεται στην απογραφή με επαρχία Ζυρνόβου, 30 οικισμοί. Ο πραγματικός πληθυσμός της επαρχίας το 1928 ήταν 13.164 άτομα. Από αυτά 9.377 ήταν πρόσφυγες, εκ των οποίων 605 είχαν έλθει «προ της μικρασιατικής καταστροφής» και 8.772 «μετά τη μικρασιατική καταστροφή». Από τους πρόσφυγες 69% ήταν Πόντιοι, 14,1% Μικρασιάτες, 7,5% Θρακιώτες, 5,8% πατριαρχικοί εκ Βουλγαρίας και 2,9% Καυκάσιοι. Ο επίσημος αριθμός των 2.779 χριστιανών Τούρκων του 1928 προφανώς αφορά μέρος των προσφύγων. Το σύνολο των «γεννηθέντων σε άλλο διαμέρισμα του κράτους», εκτός Μακεδονίας, ήταν 276 άτομα (πολλά από αυτά στελέχωναν τη διοίκηση). Έτσι αν από τον πραγματικό πληθυσμό αφαιρεθεί ο αριθμός των προσφύγων και των γεννηθέντων εκτός Μακεδονίας απομένουν 3.511 άτομα, αριθμός που βρίσκεται πολύ κοντά σε εκείνο των γηγενών κατοίκων που είχαν απομείνει στην περιοχή. Τα επίσημα απογραφικά στοιχεία χαρακτηρίζουν 966 κατοίκους της επαρχίας ως «Μακεδονοσλαύους», 125 ως «Κουτσοβλάχους» και 13 ως «Αθιγγάνους». «Βρίσκουν» δηλαδή 1.104 γηγενείς αντί 3.511 που αναφέραμε. Κοντολογής εμφανίζουν  μόνο το 33,4 % του πραγματικού αριθμού των γηγενών. Συνεκτιμώντας αυτό το δεδομένο μπορούμε περίπου να υπολογίσουμε τους γηγενείς της επαρχίας το 1928 σε 3.050 Μακεδόνες, 400 Βλάχους και 50 Τσιγγάνους.

 

Αναλυτικά τα στοιχεία για κάθε οικισμό της περιοχής Ζυρνόβου έχουν ως εξής:

 

βεζμε (εξοχη), Vezme (Vizem) [Αυστριακός Χάρτης], V’zem (Vezme) / Nevrokop [Knčov], Vezmè (Vazem) / Nevrocop [Brancoff], Vezmen [Ivanov], Vezme [Simovski], Βέσμη Δράμας [1913], Βέσμη Ζυρνόβου [1920], Εξοχή (Βέσμη) [εαπ], Εξοχή (Βέσμη) Ζυρνόβου [1928], Εξοχή Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 610 μέτρα [Λεξικόν]. Μικτός οικισμός αποτελούμενος κυρίως από χριστιανούς Μακεδόνες, και μουσουλμάνους Τούρκους. Υπήρχαν επίσης λίγοι Βλάχοι και χριστιανοί Τσιγγάνοι. Επισήμως βάσει της σύμβασης της Νεϊγύ μετανάστευσαν στη Βουλγαρία από το χωριό 507 Μακεδόνες [Simovski]. Σύμφωνα με ελληνικές πηγές 85 εξαρχικοί είχαν μεταναστεύσει στη Βουλγαρία μέχρι το 1919, 515 τη διετία 1924-1925, ενώ είχαν υποβληθεί 111 αιτήσεις μετανάστευσης και ρευστοποίησης των περιουσιών το 1926 [Μιχαηλίδης]. Τελικά το σύνολο του μακεδονικού πληθυσμού κατέφυγε στη Βουλγαρία [Ivanov]. Επίσης βάσει της συνθήκης της Λωζάνης έφυγαν αναγκαστικά για την Τουρκία όλοι οι μουσουλμάνοι. Τη θέση των ντόπιων κατοίκων πήραν 147 οικογένειες προσφύγων (508 άτομα) [εαπ]. Κάτοικοι: 750 χριστιανοί Μακεδόνες («Βούλγαροι»), 522 μουσουλμάνοι Τούρκοι και 12 Βλάχοι το 1900 [Knčov]. 644 χριστιανοί (584 εξαρχικοί, 42 Βλάχοι και 18 Τσιγγάνοι) το 1905 [Brancoff]. 1.004 άτομα το 1913. 1.185 άτομα το 1920. 657 «δημότες» το 1928.

 

βιρσαν (βυρσαν), Virsan (Varšen) [Αυστριακός Χάρτης], V’ršten / Nevrokop [Knčov], Vršten [Simovski], Βούρσιαν Δράμας [1913], Βύρσαν Ζυρνόβου [1920]. Υψόμετρο 533 μέτρα. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Κάτοικοι: 184 μουσουλμάνοι Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 144 άτομα το 1913. 110 άτομα το 1920. Το σύνολο του πληθυσμού έφυγε αναγκαστικά το 1924 στην Τουρκία. Ο οικισμός ερημώθηκε.

 

βιτοβο (δελτα), Vitovo [Αυστριακός Χάρτης], Vitovo / Nevrokop [Knčov], Vitovo [Simovski], Βίττοβα Δράμας [1913], Βίτοβα Ζυρνόβου [1920], Δέλτα (Βήτωβον) [εαπ], Δέλτα (Βίτοβα) Ζυρνόβου [1928], Δέλτα Δράμας [1940, 1961]. Υψόμετρο 540 μέτρα [Λεξικόν]. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Οι Μακεδόνες έφυγαν υποχρεωτικά στην Τουρκία και αντικαταστάθηκαν το 1924 με 29 οικογένειες προσφύγων (103 άτομα) [εαπ]. Κάτοικοι: 340 μουσουλμάνοι Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 318 άτομα το 1913. 305 άτομα το 1920. 102 «παρόντες δημότες» (όλοι πρόσφυγες) το 1928.

 

βολκοβο (χρυσοκέφαλος), Volkovo [Αυστριακός Χάρτης], Vlkovo / Nevrokop [Knčov], Volkovo [Simovski], Βούλκοβον Δράμας [1913], Βούλκοβον Ζυρνόβου [1920], Χρυσοκέφαλον (Βούλκοβον) [εαπ], Χρυσοκέφαλος (Βούλκοβον) Ζυρνόβου [1928], Χρυσοκέφαλος Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 580 μέτρα [Λεξικόν]. Μικτός οικισμός αποτελούμενος από μουσουλμάνους Μακεδόνες και μουσουλμάνους Τσιγγάνους (μειοψηφία). Το σύνολο των μουσουλμάνων μετανάστευσε υποχρεωτικά στην Τουρκία και τη θέση τους πήραν 131 οικογένειες προσφύγων (511 άτομα) [εαπ]. Κάτοικοι: 550 μουσουλμάνοι («Βούλγαροι») και 60 Τσιγγάνοι το 1900 [Knčov]. 1.055 άτομα το 1913. 789 άτομα το 1920. 587 «παρόντες δημότες» (όλοι πρόσφυγες) το 1928.

 

γκιουρετζικ (γρανιτης), Güredžik [Αυστριακός Χάρτης], Giredžik (Gjuredžik) / Drama [Knčov], Ruždene [Ivanov], Gjuredžik [Simovski], Γκιουρετζήκι [Χαλκιόπουλος], Γκιουρετζίκ Δράμας [1913], Γικουρεντζίκ [Πρόσφυγες 1916], Γκιουρετζίκ Ζυρνόβου [1920], Γρανίτης (Γιουρεδζίκ) [εαπ], Γρανίτης (Γκιουρετζίκ) Ζυρνόβου [1928], Γρανίτης Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 760 μέτρα [Λεξικόν]. Χριστιανικός μακεδονικός οικισμός. Το μεγαλύτερο μέρος των Μακεδόνων έφυγε στη Βουλγαρία [Simovski, Ivanov]. Οι ελληνικές πηγές αναφέρουν την αναχώρηση 25 κατοίκων του χωριού για Βουλγαρία το 1919 και 299 άτομα τη διετία 1924-1925 [Μιχαηλίδης]. Στο χωριό εγκαταστάθηκαν 13 προσφυγικές οικογένειες (36 άτομα) μέχρι το 1915 [Πρόσφυγες 1916]. Ο αριθμός των προσφύγων έφτασε τις 44 οικογένειες (159 άτομα) μέχρι το τέλος του 1926 [εαπ]. Κάτοικοι: 500 χριστιανοί Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 250 «σχισματικοί» και 30 μουσουλμάνοι το 1910 [Χαλκιόπουλος], 481 άτομα το 1913. 440 «σχισματικοί» το 1919 [Νακρατζάς]. 387 άτομα το 1920. 385 «δημότες» το 1928 (εκ των οποίων 40% πρόσφυγες).

 

γκιουστερεκ (χαρακας), Gušterek [Αυστριακός Χάρτης], Gušterjak / Nevrokop [Knčov], Gjusterek [Simovski], Γκουστερέκ Δράμας [1913], Γκιουστερέκ Ζυρνόβου [1920], Χάρακας (Γιουζδερέκ) [εαπ], Χάρακας (Γκιουστερέκ) Ζυρνόβου [1928]. Μουσουλμανικός τουρκικός οικισμός. Το σύνολο του πληθυσμού έφυγε αναγκαστικά στην Τουρκία. Τη θέση των Μακεδόνων πήραν 50 πρόσφυγες (15 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 200 Τούρκοι το 1900 [Knčov]. 378 άτομα το 1913. 328 άτομα το 1920. 57 «παρόντες δημότες» (όλοι πρόσφυγες) το 1928. Ο οικισμός ερημώθηκε πριν τον πόλεμο.

 

γκορνα λακαβιτσα (μικροκλεισουρα), Leskovica (Grn. Lakavica) [Αυστριακός Χάρτης], Gorna Lkavica / Nevrokop [Knčov], Gorna Lakavica [Simovski], Λακάβιτσα Δράμας [1913], Λακαβίτσα Ζυρνόβου [1920], Μικροκλεισούρα (Λακάβιστα) [εαπ], Μικροκλεισούρα (Λακάβιστα) Ζυρνόβου [1928], Μικροκλεισούρα Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 440 μέτρα [Λεξικόν]. Μουσουλμανικός τουρκικός οικισμός. Οι μουσουλμάνοι έφυγαν αναγκαστικά για την Τουρκία και τη θέση τους πήραν 201 πρόσφυγες (63 οικογένειες) το 1924 [εαπ]. Κάτοικοι: 500 Τούρκοι το 1900 [Knčov]. 326 άτομα το 1913. 390 άτομα το 1920. 214 «παρόντες δημότες» (όλοι πρόσφυγες) το 1928.

 

ζιρνοβο (κάτω νευροκόπιον), Zernovo [Αυστριακός Χάρτης], Z’rnovo / Nevrokop [Knčov], Zyrnovo / Nevrocop [Brancoff], Z'rnevo [Ivanov], Zrnovo [Simovski], Ζίρνοβον [Χαλκιόπουλος], Ζέρνοβον Δράμας [1913], Ζίρνοβον [Πρόσφυγες 1916], Ζύρνοβον Ζυρνόβου [1920], Κάτω Νευροκόπιο (Ζύρνοβον) [εαπ], Κάτω Νευροκόπιον (Ζύρνοβον) Ζυρνόβου [1928]. Κάτω Νευροκόπιον Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 560 μέτρα [Λεξικόν]. Μικτός οικισμός αποτελούμενος από χριστιανούς Μακεδόνες και μουσουλμάνους Τούρκους (μειοψηφία). Υπήρχαν επίσης λίγοι Βλάχοι και χριστιανοί Τσιγγάνοι. Ο ελληνικός στρατός έκαψε εδώ το 1913 δέκα σπίτια Μακεδόνων [Carnegie]. Οι Τούρκοι μετανάστευσαν αναγκαστικά το 1924 στην Τουρκία. Αρκετοί Μακεδόνες μετανάστευσαν βάσει της σύμβασης της Νεϊγύ στη Βουλγαρία [Ivanov]. Σημειώνεται ο αριθμός των 440 ατόμων [Simovski] αλλά οι ελληνικές πηγές κάνουν λόγο για μετανάστευση 200 Μακεδόνων προς Βουλγαρία μέχρι το 1919 συν 443 ατόμων τη διετία 1924-1925 [Μιχαηλίδης]. Στον οικισμό εγκαταστάθηκαν στην αρχή 124 πρόσφυγες (34 οικογένειες) [Πρόσφυγες 1916]. Μέχρι το 1926 ο αριθμός των προσφύγων είχε φτάσει τα 497 άτομα (99 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 1.950 χριστιανοί Μακεδόνες («Βούλγαροι») και 170 μουσουλμάνοι Τούρκοι το 1900 [Knčov]. 2.390 χριστιανοί (2.360 εξαρχικοί, 12 Βλάχοι και 18 Τσιγγάνοι) το 1905 [Brancoff]. 1.500 ορθόδοξοι και 500 «σχισματικοί» το 1910 [Χαλκιόπουλος]. 2.105 άτομα το 1913. 1.605 χριστιανοί (1.455 «σχισματικοί», 150 ορθόδοξοι «σλαβόφωνοι») και 210 μουσουλμάνοι το 1919 [Νακρατζάς]. 2.186 άτομα το 1920. 2.060 «απογραφέντες δημότες» το 1928.

 

ιζμπιστα (αγριοκερασεα), Izbišta [Αυστριακός Χάρτης], Izbišta / Nevrokop [K’nčov], Izbišta [Simovski], Ίσμπιστα Δράμας [1913], Ίζμπιστα Ζυρνόβου [1920], Αγριοκερασιά (Ίζμπιστα) [εαπ], Αγριοκερασιά (Ίζμπιστα) Ζυρνόβου [1928], Αγριοκερασέα Δράμας [1940]. Υψόμετρο 700 μέτρα. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Οι Μακεδόνες έφυγαν βάσει της συνθήκης της Λωζάνης στην Τουρκία και τη θέση τους πήραν 126 πρόσφυγες (37 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 440 μουσουλμάνοι Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 650 άτομα το 1913. 584 άτομα το 1920. 136 «παρόντες δημότες» (όλοι πρόσφυγες) το 1928. Το χωριό ερημώθηκε μετά τον εμφύλιο.

 

ιστρανε (περαμα), Stranen [Αυστριακός Χάρτης], Stranja (Stranen) / Nevrokop [Knčov], Stranen (Istrane) [Simovski], Ιστράνε Δράμας [1913], Ιστράνε Ζυρνόβου [1920], Πέρασμα (Ιστράνια) [εαπ], Πέρασμα (Ιστράνε) Ζυρνόβου [1928], Πέραμα Δράμας [1940], Πέρασμα Δράμας [1916]. Υψόμετρο 400 μέτρα [Λεξικόν]. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Οι Μακεδόνες μετανάστευσαν αναγκαστικά στην Τουρκία και τη θέση τους πήραν 56 πρόσφυγες (15 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 284 μουσουλμάνοι Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 282 άτομα το 1913. 196 άτομα το 1920. 17 «παρόντες δημότες» (όλοι πρόσφυγες) το 1928. Στην απογραφή του 1951 το χωριό βρέθηκε προσωρινά εγκαταλειμμένο.

 

καρα κιοϊ [καταφυτον], Kara Kioi [Αυστριακός Χάρτης], Kara Kjoj (Manastir) / Nevrokop [Knčov], Kara Keuy / Nevrocop [Brancoff], Karakjoj [Ivanov], Kara Kjoj (Manastir) [Simovski], Καράκιοϊ / Νευροκοπίου [Χάρτης Κοντογόνη], Καρά Κιόι [Χαλκιόπουλος], Καρά Κίοι Δράμας [1913], Καράκιοϊ [Πρόσφυγες 1916], Καρά Κιόι Ζυρνόβου [1920], Κατάφυτον (Καρά Κιόι) [εαπ], Κατάφυτον (Καρά Κιόι) Ζυρνόβου [1928], Κατάφυτον Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 760 μέτρα [Λεξικόν]. Χριστιανικός μακεδονικός οικισμός. Το 1913 ο ελληνικός στρατός έκαψε 40 σπίτια στο χωριό [Carnegie]. Το σύνολο των ντόπιων έφυγε στη Βουλγαρία, [Ivanov]. Ο επίσημος αριθμός των μεταναστών είναι 1.168 άτομα [Simovski]. Οι ελληνικές πηγές σημειώνουν 100 μετανάστες μέχρι το 1919, 1.191 άτομα την τριετία 1923-1925, ενώ υποβλήθηκαν και 698 αιτήσεις μετανάστευσης και ρευστοποίησης των περιουσιών το 1926 [Μιχαηλίδης]. Τη θέση τους πήραν 61 πρόσφυγες (13 οικογένειες) κατ’ αρχάς [Πρόσφυγες 1916]. Ο αριθμός των προσφύγων έφτασε τα 408 άτομα (124 οικογένειες) μέχρι τα τέλη του 1926 [εαπ]. Κάτοικοι: 1.400 χριστιανοί Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 2.000 εξαρχικοί το 1905 [Brancoff]. 1.225 «σχισματικοί» το 1910 [Χαλκιόπουλος], χριστιανικός οικισμός το 1910 [Χάρτης Κοντογόνη]. 1.153 άτομα το 1913. 975 άτομα το 1920. 453 «δημότες» το 1928.

 

κασιστα (κριθαρίστρα), Kašica (Kašidže) [Αυστριακός Χάρτης], Kašica [Simovski], Κάσιστα [1913], Κάσιστα Ζυρνόβου [1920], Κριθαρίστρα (Κάσιστα) Ζυρνόβου [1927]. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Κάτοικοι: 200 μουσουλμάνοι Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 303 άτομα το 1913. 214 άτομα το 1920. Το σύνολο του μακεδονικού πληθυσμού μετανάστευσε αναγκαστικά στην Τουρκία και ο οικισμός ερημώθηκε. Το εγκαταλειμμένο χωριό μετονομάστηκε το 1927 Κριθαρίστρα [Χουλιαράκης].

 

κοστεν (ψυχρον), Kusten [Αυστριακός Χάρτης], Kosten (Kuston) / Nevrokop [Knčov], Kosten [Simovski], Κωστέν Δράμας [1913], Κωστέν Ζυρνόβου [1920]. Ψυχρόν (Κοστέν) Ζυρνόβου [1927]. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Όλοι οι Μακεδόνες έφυγαν αναγκαστικά στην Τουρκία και ο οικισμός ερημώθηκε. Κάτοικοι: 100 μουσουλμάνοι Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 205 άτομα το 1913. 129 άτομα το 1920. Το εγκαταλειμμένο χωριό μετονομάστηκε το 1927 Ψυχρόν [Χουλιαράκης].

 

κουμανιτς (δασωτον), Kumanič [Αυστριακός Χάρτης], Kumanič / Nevrokop [Knčov], Koumanitch / Nevrocop [Brancoff], Kumanič [Ivanov], Kumanič [Simovski], Κουμανίτς [Χαλκιόπουλος], Κουμανίτς Δράμας [1913], Κουμανίτση [Πρόσφυγες 1916], Κουμανίτσι Ζυρνόβου [1920], Δασωτόν (Κούμανιτς) [εαπ], Δασωτόν (Κουμανίτσι) Ζυρνόβου [1928], Δασωτόν Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 630 μέτρα [Λεξικόν]. Χριστιανικός μακεδονικός οικισμός. Η πλειοψηφία του ντόπιου πληθυσμού έφυγαν στη Βουλγαρία [Ivanov]. Ο επίσημος αριθμός όσων μετανάστευσαν ανέρχεται σε 479 άτομα [Simovski]. Οι ελληνικές πηγές αναφέρουν τη μετανάστευση 75 Μακεδόνων μέχρι το 1919 και 479 τη διετία 1924-1925 [Μιχαηλίδης]. Στο χωριό εγκαταστάθηκαν 83 άτομα (18 οικογένειες) μέχρι το τέλος του 1915 [Πρόσφυγες 1916]. Μετά τον ερχομό του δεύτερου προσφυγικού κύματος οι πρόσφυγες έφτασαν τα 384 άτομα (102 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 750 χριστιανοί Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 1.040 εξαρχικοί και 6 χριστιανοί Τσιγγάνοι το 1905 [Brancoff]. 640 «σχισματικοί» το 1910 [Χαλκιόπουλος]. 820 άτομα το 1913. 466 άτομα το 1920. 477 «παρόντες δημότες» το 1928.

 

λιβαντιστα (λιβαδακιον), Livadišta [Αυστριακός Χάρτης], Livadišta / Nevrokop [Knčov], Livadichta / Nevrocop [Brancoff], Livadišta [Ivanov], Livadišta [Simovski], Λιβαδίτσα [Χαλκιόπουλος], Λειβάδιστα Δράμας [1913], Λειβάδιστα Ζυρνόβου [1920], Λειβαδάκι (Λειβάδιστα) [εαπ], Λιβαδάκι (Λειβάδιστα) Ζυρνόβου [1928], Λιβαδάκιον Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 653 μέτρα. Χριστιανικός Μακεδονικός οικισμός. Το σύνολο του μακεδονικού πληθυσμού έφυγε στη Βουλγαρία [Ivanov]. Επισήμως οι προς τη Βουλγαρία μετανάστες ήταν 266 άτομα [Simovski]. Οι ελληνικές πηγές αναφέρουν 50 μετανάστες έως το 1919 και 279 το 1924 [Μιχαηλίδης]. Μέχρι το 1926 εγκαταστάθηκαν στο χωριό 142 πρόσφυγες (45 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 450 χριστιανοί Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 656 εξαρχικοί το 1905 [Brancoff]. 355 «σχισματικοί» το 1910 [Χαλκιόπουλος]. 482 άτομα το 1913. 265 άτομα το 1920. 123 «παρόντες δημότες» (όλοι πρόσφυγες) το 1928.

 

λισε (οχυρον), Lise (Eles) [Αυστριακός Χάρτης], Elis (Lise) / Nevrokop [Knčov], Eles (Lissè) / Nevrocop [Brancoff], Eles [Ivanov], Lise [Simovski], Λίσσα Δράμας [1913], Λύσσα [Πρόσφυγες 1916], Λίσε Ζυρνόβου [1920], Οχυρόν (Λίσε) Ζυρνόβου [1928], Οχυρόν Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 550 μέτρα [Λεξικόν]. Μικτός οικισμός αποτελούμενος από χριστιανούς Μακεδόνες και μουσουλμάνους Τούρκους. Οι περισσότεροι Μακεδόνες μετανάστευσαν στη Βουλγαρία [Ivanov] και όλοι οι Τούρκοι στην Τουρκία. Από τους μακεδόνες μετανάστες, 200 έφυγαν πριν το 1919 και 70 τη διετία 1924-1925 [Μιχαηλίδης]. Ο επίσημος αριθμός των μεταναστών ήταν 73 άτομα [Simovski]. Μέχρι τα τέλη του 1915 εγκαταστάθηκαν στο χωριό 160 πρόσφυγες (38) οικογένειες. Μετά τη συνθήκη της Λωζάνης ο συνολικός αριθμός των προσφύγων που ήρθαν στο χωριό ανήλθε σε 829 άτομα (211 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 280 χριστιανοί Μακεδόνες («Βούλγαροι») και 730 μουσουλμάνοι Τούρκοι το 1900 [Knčov]. 336 εξαρχικοί το 1905 [Brancoff]. 1.409 άτομα το 1913. 1.001 άτομα το 1920. 984 «δημότες» το 1928 (εκ των οποίων 90% πρόσφυγες).

 

λοζνα (κρεμαστα), Lozna [Αυστριακός Χάρτης], Lozna (Lozena) / Nevrokop [Knčov], Κρεμαστά (Λόσνα) Ζυρνόβου [1927]. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Οι Μακεδόνες μετανάστευσαν αναγκαστικά στην Τουρκία και το χωριό ερήμωσε. Κάτοικοι: 219 χριστιανοί Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. Το εγκαταλειμμένο χωριό μετονομάστηκε Κρεμαστά το 1927.

 

λοφτσα (ακρινον), Lovca [Αυστριακός Χάρτης], Lovča / Nevrokop [Knčov], Lovtcha / Nevrocop [Brancoff], Lovča [Ivanov], Lovča [Simovski], Λόφτσα / Νευροκοπίου [Χάρτης Κοντογόνη], Λόφτσα [Χαλκιόπουλος], Λόφτσια Δράμας [1913], Λόφτσα Ζυρνόβου [1920], Ακρινόν (Λόφτσα) [εαπ], Ακρινόν (Λόφτσα) Ζυρνόβου [1928], Ακρινόν Δράμας [1940]. Υψόμετρο 880 μέτρα. Χριστιανικός μακεδονικός οικισμός. Οι Μακεδόνες έφυγαν όλοι στη Βουλγαρία [Ivanov]. Ο επίσημος αριθμός των μακεδόνων μεταναστών ήταν 1.002 άτομα [Simovski]. Οι ελληνικές πηγές αναφέρουν 1.060 άτομα το 1924 ενώ υπήρχαν και 258 αιτήσεις μετανάστευσης και ρευστοποίησης των περιουσιών το 1926 [Μιχαηλίδης]. Το κενό των Μακεδόνων πλήρωσαν 188 πρόσφυγες (58 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 1.300 χριστιανοί Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 1.760 εξαρχικοί το 1905 [Brancoff]. 900 «σχισματικοί» το 1910 [Χαλκιόπουλος], χριστιανικός οικισμός το 1910 [Χάρτης Κοντογόνη]. 1.155 άτομα το 1913. 981 άτομα το 1920. 198 «δημότες» (όλοι πρόσφυγες) το 1928. Το χωριό ερημώθηκε μετά τον εμφύλιο πόλεμο.

 

μαλουσιστα (μελισσομανδρα), Malušišta [Αυστριακός Χάρτης], Malošijca / Nevrokop [Knčov], Malošica (Malušista) [Simovski], Μαλούσιστα Δράμας [1913], Μαλούσιστα Ζυρνόβου [1920], Μελισσόμανδρα (Μαλούστα) [εαπ], Μελισσόμανδρα (Μαλούσιστα) Ζυρνόβου [1928], Μελισσόμανδρα Δράμας [1940]. Υψόμετρο 690 μέτρα. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Οι Μακεδόνες έφυγαν αναγκαστικά στην Τουρκία και τη θέση τους πήραν 79 πρόσφυγες (20 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 420 μουσουλμάνοι Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 423 άτομα το 1913. 309 άτομα το 1920. 78 «παρόντες δημότες» το 1928. Το χωριό ερήμωσε μετά τον εμφύλιο πόλεμο.

 

μαχαλετζικ (ανω μυλόρρευμα), Mahalledžik [Αυστριακός Χάρτης], Mahaledžik [Simovski], Μαχαλετζίκ Δράμας [1913], Μαχαλετζίκ Ζυρνόβου [1920], Μυλόρρευμα (Μαχαλετζίκ) [εαπ], Μυλόρρευμα (Μαχαλετζίκ) Ζυρνόβου [1928], Άνω Μυλόρρευμα Δράμας [1940]. Υψόμετρο 640 μέτρα. Μουσουλμανικός τουρκικός οικισμός. Ο πληθυσμός του έφυγε στην Τουρκία και τη θέση του πήραν 95 πρόσφυγες (20 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 352 άτομα το 1913. 199 άτομα το 1920. 110 «παρόντες δημότες» (όλοι πρόσφυγες) το 1928. Το χωριό ερημώθηκε μετά τον εμφύλιο πόλεμο.

 

μοναστιρτζικ (εκκλησάκι), Monastirdžik [Αυστριακός Χάρτης], Monastirdžik (Manastir) [Simovski], Μοναστηρτζίκ Δράμας [1913], Μοναστηρτζίκ Ζυρνόβου [1920], Εκκλησάκι (Μοναστηρτζίκ) Ζυρνόβου [1927]. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Ο μακεδονικός πληθυσμός έφυγε υποχρεωτικά στην Τουρκία και ο οικισμός ερημώθηκε. Κάτοικοι: 308 άτομα το 1913. 178 άτομα το 1920. Το εγκαταλειμμένο χωριό μετονομάστηκε το 1927 Εκκλησάκι [Χουλιαράκης].

 

μουζντελ (μυλοπετρα), Maždel (Miždilovo) [Αυστριακός Χάρτης], Muždel [Simovski], Μουσδέλ Δράμας [1913], Μουζδέλ Ζυρνόβου [1920], Μυλόπετρα (Μουζδέλ) [εαπ], Μυλόπετρα (Μουζδέλ) Ζυρνόβου [1928], Μυλόπετρα Δράμας [1940]. Υψόμετρο 740 μέτρα. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Οι Μακεδόνες μετανάστευσαν αναγκαστικά στην Τουρκία και τη θέση τους πήραν 69 πρόσφυγες (23 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 395 άτομα το 1913. 292 άτομα το 1920. 88 «παρόντες δημότες» (όλοι πρόσφυγες) το 1928. Το χωριό ερήμωσε μετά τον εμφύλιο πόλεμο.

 

μπελοτιντσι (λευκογεια), Belotinci [Αυστριακός Χάρτης], belotinci / Nevrokop [Knčov], Belotintzi / Nevrocop [Brancoff], Belotinci [Ivanov], Belotinci [Simovski], Μπελοτίντσι [Χαλκιόπουλος], Μπελοντίτσα Δράμας [1913], Μπελοτίντσα [Πρόσφυγες 1916], Μπελοτίντσα Ζυρνόβου [1920], Λευκόγεια (Μπελοτίντσα) [εαπ], Λευκόγεια (Μπελοτίντσα) Ζυρνόβου [1928], Λευκόγεια Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 600 μέτρα [Λεξικόν]. Μικτός οικισμός αποτελούμενος κυρίως από χριστιανούς Μακεδόνες. Υπήρχε επίσης ένας αριθμός βλάχικων οικογενειών και λίγοι χριστιανοί Τσιγγάνοι. Όλοι οι Μακεδόνες μετανάστευσαν στη Βουλγαρία [Ivanov]. Ο επίσημος αριθμός τους είναι 1.106 άτομα [Simovski]. Οι ελληνικές πηγές αναφέρουν 40 που έφυγαν μέχρι το 1919 και 1.162 τη διετία 1924-1925 [Μιχαηλίδης]. Στο χωριό εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες (κυρίως Μικρασιάτες). Μέχρι τα τέλη του 1915 είχαν έρθει εδώ 161 πρόσφυγες (39 οικογένειες) [Πρόσφυγες 1916]. Το σύνολο των προσφύγων, μετά την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών βάσει της συνθήκης της Λωζάνης, έφτασε τα 878 άτομα (246 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 1.800 χριστιανοί Μακεδόνες («Βούλγαροι») και 120 Βλάχοι το 1900 [Knčov]. 1.660 χριστιανοί (1.600 εξαρχικοί, 30 Βλάχοι και 30 Τσιγγάνοι) το 1905 [Brancoff]. 1.600 εξαρχικοί («σχισματικοί») το 1910 [Χαλκιόπουλος]. 1.361 άτομα το 1913. 1.183 άτομα το 1920. 1.068 «παρόντες δημότες» το 1928 (εκ των οποίων 89% πρόσφυγες).

 

μπλατσεν (αχλαδεα), Blačen [Αυστριακός Χάρτης], Blačen / Nevrokop [Knčov], Blačen [Simovski], Μπλάτσεν Δράμας [1913], Μπλάτσεν Ζυρνόβου [1920], Αχλαδιά (Μπλάτσεν) [εαπ], Αχλαδιάς (Μπλάτσεν) Ζυρνόβου [1928], Αχλαδέα Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 590 μέτρα [Λεξικόν]. Μουσουλμανικός τουρκικός οικισμός. Οι Τούρκοι μετανάστευσαν υποχρεωτικά στην Τουρκία και τη θέση τους πήραν 125 πρόσφυγες (32 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 200 Τούρκοι το 1900 [Knčov]. 339 άτομα το 1913. 270 άτομα το 1920. 127 «παρόντες δημότες» το 1928.

 

μποροβο (ποταμοι), Borovo [Αυστριακός Χάρτης], Borovo (Borjuvo) / Nevrokop [Knčov], Borovo [Simovski], Μπόροβον Δράμας [1913], Μπόροβον Ζυρνόβου [1920], Μπόροβον [Πρόσφυγες 1916], Ποταμοί (Μπόροβον) [εαπ], Ποταμοί (Μπόροβο) Ζυρνόβου [1928], Ποταμοί Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 390 μέτρα [Λεξικόν]. Μικτός οικισμός αποτελούμενος από μουσουλμάνους Μακεδόνες και μουσουλμάνους Τούρκους. Το σύνολο του ντόπιου πληθυσμού μετανάστευσε υποχρεωτικά στην Τουρκία. Στο χωριό εγκαταστάθηκαν 92 πρόσφυγες (20) οικογένειες μέχρι τα τέλη του 1915 [Πρόσφυγες 1916]. Ο αριθμός των προσφύγων ανήλθε στα 384 άτομα (113 οικογένειες) μέχρι και το 1926 [εαπ]. Κάτοικοι: 500 μουσουλμάνοι Μακεδόνες («Βούλγαροι») και 250 Τούρκοι το 1900 [Knčov]. 1.045 άτομα το 1913. 650 άτομα το 1920. 432 «παρόντες δημότες» (όλοι πρόσφυγες) το 1928.

 

μπουρατζικ (βραχοχωρι), Burandžik [Αυστριακός Χάρτης], Buradžik [Simovski], Μπουρεντζίκ Δράμας [1913], Μπουραντζίκ Ζυρνόβου [1920], Βραχοχώρι (Μπουραντζίκ) Ζυρνόβου [1927]. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Ο πληθυσμός του χωριού έφυγε αναγκαστικά στην Τουρκία και ο οικισμός ερημώθηκε. Κάτοικοι: 373 άτομα το 1913. 156 άτομα το 1920. Το 1927 το εγκαταλειμμένο χωριό μετονομάστηκε Βραχοχώρι [Χουλιαράκης].

 

μπουτιμ (κριθαρασ), Butim [Αυστριακός Χάρτης], Butim / Nevrokop [Knčov], Boutim / Nevrocop [Brancoff], Butim [Ivanov], Butim [Simovski], Μπούτιμ Δράμας [1913], Μπούτιμ Ζυρνόβου [1920], Κριθαριά (Μπούδιμ) [εαπ], Κριθαράς (Μπούτιμ) Ζυρνόβου [1927]. Χριστιανικός Μακεδονικός οικισμός. Το σύνολο του πληθυσμού μετανάστευσε στη Βουλγαρία [Ivanov]. Ο επίσημος αριθμός των μεταναστών είναι 195 άτομα [Simovski]. Οι ελληνικές πήγες αναφέρουν 50 άτομα μέχρι το 1919 και 215 τη διετία 1924-1925 [Μιχαηλίδης]. Κάτοικοι: 400 χριστιανοί Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 504 εξαρχικοί το 1905 [Brancoff]. 329 άτομα το 1913. 198 άτομα το 1920. Στο χωριό εγκαταστάθηκαν 26 πρόσφυγες (10 οικογένειες) [εαπ] οι οποίοι σύντομα εγκατέλειψαν το χωριό. Το 1927 το έρημο χωριό μετονομάστηκε Κριθαράς [Χουλιαράκης].

 

ντεμπρετζικ (αχλαδομηλεα), Dirandžik (Debrendžik) [Αυστριακός Χάρτης], Debren / Nevrokop [Knčov], Debredžik [Simovski], Δεμπρετζίκ Δράμας [1913], Δεμπρετζίκ Ζυρνόβου [1920], Αχλαδομηλιά (Δεμπρεδζίκ) [εαπ], Αχλαδομηλιές (Δεμπρετζίκ) Ζυρνόβου [1928], Αχλαδομηλέα Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 610 μέτρα [Λεξικόν]. Υψόμετρο 650 μέτρα [Λεξικόν]. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Το σύνολο του πληθυσμού έφυγε αναγκαστικά στην Τουρκία. Στη θέση των Μακεδόνων το 1924 εγκαταστάθηκαν 94 πρόσφυγες (28 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 550 μουσουλμάνοι Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 220 άτομα το 1913. 212 άτομα το 1920. 89 «παρόντες δημότες» (όλοι πρόσφυγες) το 1928. Στην απογραφή του 1951 το χωριό βρέθηκε προσωρινά εγκαταλειμμένο.

 

ντολνα λακαβιτσα (λακκούδα), Dl. Lakavica [Αυστριακός Χάρτης], Dolna Lakavica / Nevrokop [Knčov], Dolna Lakavica [Simovski], Λακάβιτσα Δράμας [1913], Λακάβιτσα Ζυρνόβου [1920], Λακκούδα (Λακάβιστα) [εαπ], Λακούδα (Λακαβίτσα) Ζυρνόβου [1928], Λακκούδα Δράμας [1940]. Μουσουλμανικός τουρκικός οικισμός. Οι κάτοικοι του μετανάστευσαν στην Τουρκία και τη θέση τους πήραν 77 πρόσφυγες (25 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 250 μουσουλμάνοι Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 657 άτομα το 1913. 680 άτομα το 1920. 46 «παρόντες δημότες» (όλοι πρόσφυγες) το 1928. Το χωριό ερημώθηκε μετά τον εμφύλιο.

 

ντολνο μπροντι (κατω βροντου), Dolno Brodi (Asaga) [Αυστριακός Χάρτης], Dolno Brodi / Nevrokop [Knčov], Dolno Brodi / Nevrocop [Brancoff], Dolno Brodi [Ivanov], Dolno Brodi [Simovski], Κάτω Βροντή [Χαλκιόπουλος], Κάτω Βροντού / Νευροκοπίου [Χάρτης Κοντογόνη], Κάτω Βροντού Δράμας [1913], Κάτω Βροντού Ζυρνόβου [1920], Κάτω Βροντού [εαπ], Κάτω Βροντού Ζυρνόβου [1928], Κάτω Βροντού Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 650 μέτρα [Λεξικόν]. Μικτός οικισμός χριστιανών Μακεδόνων και μουσουλμάνων Τούρκων. Το 1913 ο ελληνικός στρατός έκαψε εδώ 300 σπίτια Μακεδόνων [Carnegie]. Η πλειοψηφία του μακεδονικού πληθυσμού μετανάστευσε στη Βουλγαρία [Ivanov]. Ο επίσημος αριθμός προς την Βουλγαρία μακεδόνων μεταναστών βάσει της σύμβασης της Νεϊγύ ήταν 749 άτομα [Simovski] ή 746 [Μιχαηλίδης]. Επίσης το σύνολο των μουσουλμάνων έφυγαν για την Τουρκία. Μέχρι τα τέλη του 1926 εγκαταστάθηκαν στο χωριό 690 πρόσφυγες (183 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 800 χριστιανοί Μακεδόνες («Βούλγαροι») και 770 Τούρκοι το 1900 [Knčov]. 1.696 εξαρχικοί το 1905 [Brancoff]. 500 ορθόδοξοι «τρομοκρατούμενοι» το 1910 [Χαλκιόπουλος]. μικτός οικισμός το 1910 [Χάρτης Κοντογόνη]. 1.437 άτομα το 1913. 1.102 άτομα το 1920. 844 «δημότες» (εκ των οποίων πρόσφυγες το 89%) το 1928.

 

ντομπλεν (διπλοχωριον), Dilan (Dablen) [Αυστριακός Χάρτης], D’blen / Nevrokop [Knčov], Ντόμπλεν Δράμας [1913], Δόμπλαν Ζυρνόβου [1920], Διπλοχώρι (Ντούπλιανη) [εαπ], Διπλοχώρι (Δόμπλεν) Ζυρνόβου [1928], Διπλοχώριον Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 570 μέτρα [Λεξικόν]. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Οι Μακεδόνες έφυγαν στην Τουρκία και τη θέση τους πήραν 77 πρόσφυγες (21 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 300 μουσουλμάνοι Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 544 άτομα το 1913. 313 άτομα το 1920. 94 «παρόντες δημότες» το 1928.

 

οστιτσα (μικρομηλεα), Ustica [Αυστριακός Χάρτης], Voštica (Ošica) / Nevrokop [Knčov], Oštica (Voštica) [Simovski], Οστίτσα Δράμας [1913], Όστιστα Ζυρνόβου [1920], Μικρομηλιά (Οστίτσα), Μικρομηλιά (Όστιστα) Ζυρνόβου [1928], Μικρομηλέα Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 680 μέτρα [Λεξικόν]. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Οι γηγενείς μετανάστευσαν στην Τουρκία και στη θέση τους ήρθαν 173 πρόσφυγες (61 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 550 μουσουλμάνοι Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 587 άτομα το 1913. 417 άτομα το 1920. 130 «παρόντες δημότες» (όλοι πρόσφυγες) το 1928.

 

ποτσαν, Počan [Αυστριακός Χάρτης], Počen [Simovski], Πότσανα Δράμας [1913], Πότσαν Ζυρνόβου [1920]. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Ο πληθυσμός μετανάστευσε υποχρεωτικά στην Τουρκία Κάτοικοι: 330 άτομα το 1913. 146 άτομα το 1920. Το χωριό ερημώθηκε το 1924.

 

ρακιστεν (καταχλωρον), Rakišten [Αυστριακός Χάρτης], Rakišten / Nevrokop [Knčov], Rakišten [Simovski], Ρακίτσα Δράμας [1913], Ρακίστα Ζυρνόβου [1920], Κατάχλωρον (Ρακίστα) [εαπ], Κατάχλωρον (Ρακίστα) Ζυρνόβου [1928], Κατάχλωρον Δράμας [1940]. Υψόμετρο 640 μέτρα. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Οι Μακεδόνες έφυγαν αναγκαστικά στην Τουρκία και τη θέση τους πήραν 184 πρόσφυγες (58 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 620 μουσουλμάνοι Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 1.043 άτομα το 1913. 698 άτομα το 1920. 200 «παρόντες δημότες» το 1928. Το χωριό ερημώθηκε μετά τον εμφύλιο πόλεμο.

 

σουρντιλοβο (σιρτιλοβα), Šurdilovo [Αυστριακός Χάρτης], Šurdilovo [Knčov], Šurdilovo [Simovski], Σιρτίλαβα Δράμας [1913], Σιρτίλοβα Ζυρνόβου [1920]. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Ο πληθυσμός έφυγε υποχρεωτικά στην Τουρκία. Κάτοικοι: 160 μουσουλμάνοι Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 232 άτομα το 1913. 144 άτομα το 1920. Το 1924 το χωριό ερημώθηκε.

 

σταρετζικ (πολυλιθον), Sirčan [Αυστριακός Χάρτης], S’rdčan / Nevrokop [Knčov], Staredžik (Srčan) [Simovski], Στάρεντζικ Δράμας [1913], Σταρεντζίκ Ζυρνόβου [1920], Πολύλιθον (Στάρεντζικ) Ζυρνόβου [1927]. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Κάτοικοι: 350 μουσουλμάνοι Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 108 άτομα το 1913. 64 άτομα το 1920. Το σύνολο του πληθυσμού έφυγε στην Τουρκία και ο οικισμός ερημώθηκε. Το εγκαταλειμμένο χωριό μετονομάστηκε το 1927 Πολύλιθον [Χουλιαράκης].

 

σταρτσιστα (περιθωριον), Starčišta [Αυστριακός Χάρτης], Starčišta / Nevrokop [Knčov], Startchichta / Nevrocop [Brancoff], Starčišta [Ivanov], Starčišta [Simovski], Στάρτσιστα [Χαλκιόπουλος], Στάρτιστα / Νευροκοπίου [Χάρτης Κοντογόνη], Στάρτσιστα Δράμας [1913], Στάρτιστα [Πρόσφυγες 1916], Στάρτιστα Ζυρνόβου [1920], Περιθώρι (Στάρτιστα) [εαπ], Περιθώριον (Στάρτιστα) Ζυρνόβου [1928], Περιθώριον Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 600 μέτρα [Λεξικόν]. Μικτός οικισμός αποτελούμενος κυρίως από χριστιανούς Μακεδόνες και μουσουλμάνους Τούρκους. Υπήρχαν επίσης λίγες οικογένειες Βλάχων και χριστιανών Τσιγγάνων. Όλοι οι Μακεδόνες έφυγαν στη Βουλγαρία [Ivanov]. Βάσει της σύμβασης της Νεϊγύ μετανάστευσαν 542 Μακεδόνες [Simovski]. Σύμφωνα με τις ελληνικές πηγές, έφυγαν για τη Βουλγαρία 50 άτομα μέχρι το 1919, 565 τη διετία 1924-1925, ενώ υπήρχαν και 103 αιτήσεις μετανάστευσης και ρευστοποίησης των περιουσιών το 1926 [Μιχαηλίδης]. Το σύνολο των Τούρκων του χωριού μετανάστευσε υποχρεωτικά στην Τουρκία. Στο χωριό αφίχθηκαν σε πρώτη φάση 250 πρόσφυγες (61 οικογένειες) [Πρόσφυγες 1916]. Ο τελικός αριθμός των εδώ εγκαταστημένων προσφύγων ανήλθε στα τέλη του 1926 σε 811 άτομα (213 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 1.700 χριστιανοί Μακεδόνες («Βούλγαροι»), 520 Τούρκοι και 45 Βλάχοι το 1900 [Knčov]. 2.518 χριστιανοί (2.320 εξαρχικοί & 96 πατριαρχικοί «Βούλγαροι», 84 Βλάχοι και 18 Τσιγγάνοι) το 1905 [Brancoff]. 120 ορθόδοξοι βλαχόφωνοι και 100 «σχισματικοί» το 1910 [Χαλκιόπουλος]. μικτός οικισμός το 1910 [Χάρτης Κοντογόνη]. 1.951 άτομα το 1913. 140 ορθόδοξοι ελληνόφωνοι, 100 ορθόδοξοι «σλαβόφωνοι», 1.200 «σχισματικοί» και 500 μουσουλμάνοι το 1919 [Νακρατζάς]. 1.539 άτομα το 1920. 1.337 «παρόντες δημότες» το 1928.

 

τερλις (βαθύτοπος), Trlis [Αυστριακός Χάρτης], T’rlis / Nevrokop [Knčov], Tarlis / Nevrocop [Brancoff], T’rlis [Ivanov], Trlis [Simovski], Τερλίζ / Νευροκοπίου [Χάρτης Κοντογόνη], Τερλίς Δράμας [1913], Τερλίζ [Πρόσφυγες 1916], Τερλίς Ζυρνόβου [1920], Βαθύτοπος (Τερλίς) [εαπ], Βαθύτοπος (Τερλίς) Ζυρνόβου [1928], Βαθύτοπος Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 680 μέτρα [Λεξικόν]. Μικτός οικισμός χριστιανών Μακεδόνων και μουσουλμάνων Τούρκων. Υπήρχαν επίσης λίγοι Βλάχοι και χριστιανοί Τσιγγάνοι. Το 1913 ο ελληνικός στρατός έκαψε εδώ 10 σπίτια Μακεδόνων [Carnegie]. Όλοι οι Μακεδόνες έφυγαν στη Βουλγαρία [Ivanov]. Ο επίσημος αριθμός όσων μετανάστευσαν με τη σύμβαση της Νεϊγύ ήταν 780 άτομα [Simovski]. Οι ελληνικές πηγές παρουσιάζουν 150 άτομα να φεύγουν στη Βουλγαρία μέχρι το 1919 και 805 την τριετία 1923-1925. Το 1926 είχαν υποβληθεί άλλες 174 αιτήσεις μετανάστευσης και ρευστοποίησης των περιουσιών [Μιχαηλίδης]. Το σύνολο του μουσουλμανικού πληθυσμού μετανάστευσε αναγκαστικά στην Τουρκία. Στον οικισμό εγκαταστάθηκαν 202 πρόσφυγες (49 οικογένειες) μέχρι τα τέλη του 1915 [Πρόσφυγες 1916]. Ο αριθμός των προσφύγων έφτασε το 1926 τα 544 άτομα (154 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 1.560 χριστιανοί Μακεδόνες («Βούλγαροι»), 520 Τούρκοι και 24 Βλάχοι το 1900 [Knčov]. 2.240 εξαρχικοί, 18 Βλάχοι και 12 χριστιανοί Τσιγγάνοι το 1905 [Brancoff]. μικτός οικισμός το 1910 [Χάρτης Κοντογόνη]. 1.360 άτομα το 1913. 1.191 άτομα το 1920. 681 «δημότες» το 1928.

 

τισοβο (μαυροχωριον), Nesova [Αυστριακός Χάρτης], Tisovo / Nevrokop [Knčov], Tisovo [Simovski], Τίσοβα Δράμας [1913], Τίσοβα Ζυρνόβου [1920], Μαυροχώρι (Τίσοβον) [εαπ], Μαυροχώρι (Τίσοβα) Ζυρνόβου [1928], Μαυροχώριον Δράμας [1940]. Υψόμετρο 1.220 μέτρα. Μουσουλμανικός μακεδονικός οικισμός. Οι Μακεδόνες έφυγαν αναγκαστικά στην Τουρκία και στη θέση πήραν 47 πρόσφυγες (15 οικογένειες) [εαπ]. Κάτοικοι: 400 μουσουλμάνοι Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1900 [Knčov]. 682 άτομα το 1913. 405 άτομα το 1920. 159 «παρόντες δημότες» το 1928. Το χωριό ερήμωσε μετά τον εμφύλιο.

 

τσερεσοβο (παγονεριον), Čirešovo [Αυστριακός Χάρτης], Čerjašovo / Nevrokop [Knčov], Tcherechovo / Nevrocop [Brancoff], Čerešovo [Ivanov], Čerešovo (Čerjašovo) [Simovski], Τσερέσοβον [Χαλκιόπουλος], Τσιρέσοβον Δράμας [1913], Τσερέσοβον Ζυρνόβου [1920], Τσερέσοβον Δυτικόν (Παγονέρι) [εαπ], Παγονέρι (Τσερέσοβον) Ζυρνόβου [1928], Παγονέριον Δράμας [1940, 1951]. Υψόμετρο 670 μέτρα [Λεξικόν]. Μικτός οικισμός αποτελούμενος από χριστιανούς Μακεδόνες (πλειοψηφία) και μουσουλμάνους Τούρκους. Όλοι οι Μακεδόνες έφυγαν στη Βουλγαρία [Simovski, Ivanov]. Οι ελληνικές πηγές κάνουν λόγο για 150 άτομα που έφυγαν στη Βουλγαρία μέχρι το 1919 και 313 τη διετία 1924-1925 [Μιχαηλίδης]. Το σύνολο επίσης των μουσουλμάνων έφυγε στην Τουρκία. Μέχρι το 1926 είχαν εγκατασταθεί στο χωριό μόνο 4 πρόσφυγες (μία οικογένεια) [εαπ]. Κάτοικοι: 1.100 χριστιανοί Μακεδόνες («Βούλγαροι») και 100 Τούρκοι το 1900 [Knčov]. 720 εξαρχικοί και 720 πατριαρχικοί Μακεδόνες («Βούλγαροι») το 1905 [Brancoff]. 450 ορθόδοξοι και 550 «σχισματικοί» το 1910 [Χαλκιόπουλος]. 1.092 άτομα το 1913. 668 άτομα το 1920. Το 1928 απογράφηκαν 341 άτομα, εκ των οποίων 106 πρόσφυγες (οι 102 άρρενες).