Skip to main content

Περιοχή Καβάλας

 

Ο πληθυσμός της περιοχής Καβάλας

 

Δημήτρη Λιθοξόου

 

Οι 33 οικισμοί που υπάρχουν στον πίνακα που ακολουθεί, βρίσκονται εντός των παλιών διοικητικών ορίων του οθωμανικού καζά και στη συνέχεια της αντίστοιχης επαρχίας του Ελληνικού Βασιλείου. Στην περίπτωση της Καβάλας, τα όρια οθωμανικού καζά και ελληνικής επαρχίας ταυτίζονται.

Στην πρώτη στήλη του πίνακα καταγράφονται οι οικισμοί, σύμφωνα με το παλιό τους όνομα, όπως σημειώνονται στις πηγές που αναφέρονται. Η δεύτερη στήλη έχει τις μετονομασίες των οικισμών, από το 1926 και μετά, μετονομασίες που πραγματοποιήθηκαν για εθνικούς λόγους.

Ακολουθεί η στήλη με το μέσο υψόμετρο των οικισμών, όπως το δίνει η Στατιστική Υπηρεσία.

Η στατιστική Кѫнчовъ του 1900, έχει τις εγγραφές που υπάρχουν στο βιβλίο Македония Етнография и Статистика του βούλγαρου συγγραφέα. Έργο που, ως προς τη σύνθεση του πληθυσμού κατά θρησκεία και γλώσσα, θεωρείται κλασικό. Ο αναγνώστης πρέπει να γνωρίζει πως ο Кѫнчовъ χαρακτηρίζει βουλγαρική τη γλώσσα της περιοχής, τη γλώσσα που άλλοι (όπως εγώ) ονομάζουν μακεδονική, άλλοι σλαβική και άλλοι μακεδονοσλαβική. Ο Кѫнчовъ αυξομειώνει τους αριθμούς, σύμφωνα με τις βουλγαρικές εθνικές ανάγκες, κατά κανόνα ωστόσο είναι σωστός, ως προς τη γλώσσα που μιλούν ή τη θρησκεία που έχουν οι κάτοικοι του χωριού.

Η στατιστική Χαλκιόπουλου του 1919, περιέχει τα στοιχεία της (προβληματικής) απάντησης του γραμματέα του ελληνικού προξενείου Θεσσαλονίκης, στο έργο του Кѫнчовъ. Εδώ ο Χαλκιόπουλος χαρακτηρίζει «Έλληνες» όλους τους πιστούς στο οικουμενικό πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Μιλάει επίσης γενικά για Μουσουλμάνους, χωρίς να τους διακρίνει σύμφωνα με τη γλώσσα που μιλάνε.

Στο χάρτη των Αδελφών Κοντογόνη, που τυπώθηκε γύρω στο 1910 και βασίζεται πάνω στο χάρτη του αυστριακού επιτελείου στρατού, δίπλα στις μεταγραφές των οικισμών με ελληνικούς χαρακτήρες, βρίσκουμε συνήθως τα γράμματα: «χ», «τ», «μ». Τα γράμματα αυτά που έχουν μπει από τους έλληνες εκδότες, σημαίνουν πως ο οικισμός είναι ως προς το θρήσκευμα των κατοίκων του, χριστιανικός, τουρκικός (δηλαδή μουσουλμανικός) ή μικτός. Κατά κανόνα οι πληροφορίες αυτές είναι σωστές.

Η στατιστική του ελληνικού στρατού του 1911, είναι ένα βιβλιαράκι που τύπωσε το ελληνικό γενικό επιτελείο το 1919, εν μέσω πολεμικής περιόδου, υποθέτω κυρίως για ενημέρωση των αξιωματικών του. Παρά τις εθνικές αλχημείες του συντάκτη του, μπορεί να θεωρηθεί χρήσιμο. Παρουσιάζονται Στατιστικοί Πίνακες του πληθυσμού κατ’ εθνικότητας των νομών Σερρών και Δράμας, πριν και μετά τους βαλκανικούς πολέμους. Εγώ αντιγράφω εκείνα που αφορούν τα πριν των πολέμων του 1912-1913.

Η απαρίθμηση πληθυσμού του 1913, των Νέων Επαρχιών, πραγματοποιήθηκε από τον ελληνικό στρατό. Δεν είναι ακριβώς απογραφή, αλλά στηρίζεται στα αρχεία και στις πληροφορίες των διοικήσεων των κοινοτήτων.

Η απογραφή του 1920, είναι η πρώτη απογραφή που πραγματοποιεί το ελληνικό κράτος στη Μακεδονία. Δυστυχώς τα στοιχεία που αφορούν τη θρησκεία και τη γλώσσα των κατοίκων των «Νέων Επαρχιών» εξαφανίστηκαν, για ευνόητους λόγους. Ας σημειωθεί πως εδώ, για πρώτη και τελευταία φορά, καταγράφηκε χωριστά η «μακεδονική» γλώσσα, με αυτό ακριβώς το όνομα, σαν μητρική γλώσσα δεκάδων χιλιάδων κατοίκων της Μακεδονίας.

Στην απογραφή του 1928, εκτός από τον πραγματικό πληθυσμό, εμφανίζεται ανά οικισμό και ο αριθμός των προσφύγων. Δυστυχώς όχι όλων των προσφύγων, αλλά μόνο εκείνων που ήρθαν στη χώρα μετά τη «μικρασιατική καταστροφή».

Μια εικόνα για το συνολικό αριθμό των προσφύγων ανά οικισμό, βοηθάει να σχηματίσουμε η στήλη με τον αριθμό των προσφύγων που δίνει η επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων (ΕΑΠ) και αναφέρονται στο έτος 1926. Σημαντικός είναι επίσης ο χαρακτηρισμός της ΕΑΠ, για το αν ο οικισμός είναι αμιγώς προσφυγικός ή μικτός (αποτελείται δηλαδή από πρόσφυγες και παλιούς γηγενείς).

Η απογραφή του 1940, μας δίνει συνήθως την πιο καθαρευουσιάνικη μορφή της μετονομασίας, ονομασία που συνήθως διατηρείται επίσημα έως σήμερα. Δίνει ακόμα τον πραγματικό προπολεμικό πληθυσμό, που για τα περισσότερα χωριά της χώρας, αποτελεί και το σημείο κορύφωσης μιας δημογραφικής ανάπτυξης, που ακολουθείται από τη μετεμφυλιακή σταδιακή εγκατάλειψη της υπαίθρου.

Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ανατρέξει στον πίνακα και να βρει στοιχεία, για κάθε οικισμό χωριστά.

 

Παλαιό Όνομα Οικισμού

Μετονομασία Οικισμού

Υψόμετρο

Στατιστική Кѫнчовъ 1900

Στατιστική Χαλκιόπουλου 1910

Χάρτης Κοντογόνη χαρακτηρισμός χωριού σύμφωνα με τη θρησκεία των κατοίκων του

Στατιστική του Ελληνικού Στρατού 1911

Απαρίθμηση Πληθυσμού 1913

Βασιλάκι [Χάρτης Κοντογόνη] | Vasilaki (Vašlak) [Αυστριακός Χάρτης] | Василакъ Чифликъ [1900] | Βασιλάκι Τσιφλίκ [1920] |

Βασιλάκι Τσιφλίκ [1928]

 

50 Цигани

 

χ (χριστιανικό)

 

 

Ερενδερέ [Χάρτης Κοντογόνη] | Örendere [Αυστριακός Χάρτης] | Йоренъ Дере [1900] | Ερέν Δερέ [1910] | Ορένδερε [1913] | Ορέν Δερέ [1912] | Ορέν Δερέ [1920] |

Ορεινό (Ορέν Δερέ) [1928] | Ορεινή < Ερέν Δερέ [1926]

 

280 Турци

223 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

175 Μωαμεθανοί

185

Εσκί Καβάλλα [Χάρτης Κοντογόνη] | Eski Kavala [Αυστριακός Χάρτης] | Ески Кавала [1900] | Εσκί Καβάλλα [1910] | Εσκή Καβάλλα [1913] | Παληά Καβάλλα [1912] | Παλαιά Καβάλλα ή Εσκή Καβάλλα [1920] |

Παλαιά Καβάλα η [1940] | Παλαιά Καβάλλα [1928]

360

850 Мух. Българи

1.050 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

564 Μωαμεθανοί

600

Ζυγός (Ζυγγός) [Χάρτης Κοντογόνη] | Zigoš (Zigostos) [Αυστριακός Χάρτης] | Зигошъ [1900] | Ζυγγός [1910] | Ζυγός [1913] | Ζυγός [1912] | Ζυγός [1920] |

Ζυγός ο [1940] | Ζυγός [1928]

200

1.100 Турци

1.245 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

1.136 Μωαμεθανοί

1.414

Καβάλλα [Χάρτης Κοντογόνη] | Kavala [Αυστριακός Χάρτης] | Кавала [1900] | Καβάλα [1910] | Καβάλλα [1913] | Καβάλλα [1912] | Καβάλλα [1920] |

Καβάλα η [1940] | Καβάλλα [1928]

53

5000 Турци, 3.500 Хр. Гръци, 400 Евреи, 400 Цигани, 200 Разни

9.100 Ορθόδοξοι Έλληνες, 100 Καθολικοί, 9.000 Μουσουλμάνοι

 

9.354 Ελληνόφωνοι, 7.052 Μωαμεθανοί, 2.300 Εβραίοι

###

Καλαμίτσα [Χάρτης Κοντογόνη] | Kalamica [Αυστριακός Χάρτης]

Καλαμίτσα

 

 

 

 

 

 

Κανάλι [Χάρτης Κοντογόνη] | Kanali [Αυστριακός Χάρτης] | Канали (Кънали) [1900] | Κίναλι [1910] | Κιναλή [1913] | Κίναλη [1912] | Κίναλη [1920] |

Κοκκινόχωμα το [1940] | Κοκκινόχωμα (Κίναλη) [1928] | Κοκκινόχωμα < Κίναλη [1926]

140

300 Мух. Българи & 300 Турци

429 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

478 Μωαμεθανοί

577

Καραορμάν [Χάρτης Κοντογόνη] | Karaorman [Αυστριακός Χάρτης]

Καρά Ορμάν

 

 

 

χ (χριστιανικό)

 

 

Κιζιλί [Χάρτης Κοντογόνη] | Kizilli [Αυστριακός Χάρτης] | Къзели [1900] ] Κιζιλί [1910] | Κιζιλή [1913] | Κιζιλί [1912] | Κιζιλή [1920] |

Κρανοχώριον το [1940] | Κρανοχώρι [1928] | Κρανοχώρι < Κιζιλή [1926]

540

400 Турци

362 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

345 Μωαμεθανοί

530

Κιορτλού [Χάρτης Κοντογόνη] | Kortlu [Αυστριακός Χάρτης] | Кюртли [1900] | Κουρτλού [1910] | Κουρουτλού [1913] | Κουρτλού [1912] | Κουρτλού [1920] |

Λυκόστομον το [1940] | Λυκόστομον (Κουρτλού) [1928] | Λυκόστομον < Κουρτλού [1926]

780

600 Турци

648 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

800 Μωαμεθανοί

766

Κιοσέ Ελιάς [Χάρτης Κοντογόνη] | Kjose Elias [Αυστριακός Χάρτης] | Кюсе Елиасъ [1900] | Κιοσέ Ελιάς [1910| Κιοσέ Ελιάζ [1913] | Κιοσέ Ελιάζ [1912] | Κιοσέ Ελιάζ [1920] |

Χαλκερόν το [1940] | Χαλκερό < Κιοσέ Ελιάζ [1926]

100

360 Турци

267 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

255 Μωαμεθανοί

259

Κοκκάλα [Χάρτης Κοντογόνη] | Kokala [Αυστριακός Χάρτης] | Кокала [1900] | Κόκκαλα [1913] | Κόκκαλα [1912] | Κόκκαλα [1920] |

Κόκκαλα τα [1940] Κόκκαλα [1928]

600

770 Мух. Българи

 

τ (τουρκικό)

625 Μωαμεθανοί

668

Κορίτα [Χάρτης Κοντογόνη] | Korita [Αυστριακός Χάρτης] | Корита [1900] | Κορίτα [1910] | Κουρίτα [1913] | Κουριτά [1912] | Κουρίτα [1920] |

Κορυφαί αι [1940] | Κορυφές (Κουρίτα) [1928] | Κορυφές < Κουρίτα [1926]

780

540 Мух. Българи

495 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

611 Μωαμεθανοί

633

Κούζουτζα < Αdžisu [Αυστριακός Χάρτης] | Кузуджа (Къзчагъсъ)[1900] | Κοτζαγγίς [1910] | Κουτζιά [1913] | Κουτζιάζ [1912] | Κοσταζήλ ή Κότζιαζ [1920] |

Ακόντισμα < Κοσταζήλ ή Κότζιαλ [1926]

 

100 Турци

35 Μουσουλμάνοι

 

34 Μωαμεθανοί

104

Κουρουτζί [Χάρτης Κοντογόνη] | Kuridži (Kuruköj) [Αυστριακός Χάρτης] | Куридже [1900] | Κουρουτσού [1910] | Κουροντζού [1913] | Κουρουτζού [1912] | Κουρουτζού [1920] |

Κρυονέριον το < Κουρουτζού η [1954] Κουρουτζού η [1940] | Κουρουτζού [1928]

260

450 Турци

379 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

550 Μωαμεθανοί

519

Κουτσούκ Τσιφλίκ [1910]

Ανεστιάς η [1940] | Ανεστιάς [1928]

80

 

5 Μουσουλμάνοι

 

 

 

Λιμάνι < Λιμήν Καβάλλας [1920] |

 

 

 

 

 

 

 

Μουχάλ [Χάρτης Κοντογόνη] | Muhal [Αυστριακός Χάρτης] | Мухалъ [1900] | Μουχλάρ [1910] | Μουχάλ [1913] | Μουχάλι [1912] | Μουχάλ [1920] |

Βουνοχώριον το [1940] | Βουνοχώρι (Μουχάλ) [1928] | Βουνοχώρι < Μουχάλ [1928]

840

500 Турци

491 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

595 Μωαμεθανοί

595

Μπαδεμλή [Χάρτης Κοντογόνη] | Bademli Čiftl. (Ruzemlik) [Αυστριακός Χάρτης] | Бадемли Чифликъ [1900] | Βαδενλί [1910] | Μπατέμ Τσιφλίκ [1920] |

Αμυγδαλεών ο [1940] | Αμυγδαλεώνας (Μπατέμ Τσιφλίκ) [1928] | Αμυγδαλιώνας < Μπατέμ Τσιφλίκ [1926]

80

30 Цигани

7 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

 

 

Μπερεκετλή [Χάρτης Κοντογόνη] | Bereketli [Αυστριακός Χάρτης] | Берекетли [1900] | Μπερεκετλή [1910] | Μπερεκετλή [1913] | Μπερεκετλί [1912] | Μπερεκετλή [1920] |

Δάτον το [1940] | Δάτον (Μπερεκλή) [1928] | Δάτον < Μπερεκετλί [1926]

60

220 Турци

189 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

158 Μωαμεθανοί

158

Ναϊπλί [Χάρτης Κοντογόνη] | Naibli [Αυστριακός Χάρτης] | Наипли [1900] | Ναϊπλί [1910 | Ναϊπλή [1913] | Νέιπλι [1912] | Ναϊπλή [1920] |

Πολύνερον το [1940] | Πολύνερον (Ναϊπλή) [1928] | Πολύνερον < Ναϊπλή [1928]

510

360 Турци

256 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

531 Μωαμεθανοί

551

Πολόσκα < Pološka Čiftl. [Αυστριακός Χάρτης] | Балчика Чифликъ [1900] | Μπουλούστρα (Νέα Άβδηρα) [1912] | Μπολούσκα ή Μπουλούστρα (Νέα Άβδηρα) [1920] |

Πολύστυλον το [1940] | Πολύστυλον (Μπαλούσκα) [1928] | Πολύστυλο < Μπουλούσκα [1926]

60

45 Цигани

 

 

 

 

Πρέντζοβα [Χάρτης Κοντογόνη] | Prendžova [Αυστριακός Χάρτης] | Прѣнчово [1900] | Πρέντσοβα [1910] | Πρέτζοβα [1913] | Πρέντσοβα [1912] | Πρέτζοβα [1920] |

Αμισιανά τα [1940] | Αμισιανά (Πρέτζοβα) [1928] | Αμισιανά < Πρέτζοβα [1926]

140

250 Мух. Българи & 250 Турци

516 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

300 Μωαμεθανοί

539

Ράχτσε [Χάρτης Κοντογόνη] | Rahče [Αυστριακός Χάρτης] | Рахче [1900] | Ράχτσα [1910] | Τάχτσα [1913] | Ράχτσα [1912] | Ράχτσα [1920] |

Κρηνίδες αι [1940] | Κρηνίδες (Ράχτσα) [1928] | Κρηνίδες < Ράχτσα [1926]

160

480 Турци

478 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

428 Μωαμεθανοί

656

Σέλιανη [Χάρτης Κοντογόνη] | Seljan [Αυστριακός Χάρτης] | Силянъ [1900] | Σελιάν [1910] | Σέλιανη [1913] | Σέλλιανη [1912] | Σέλιανη [1920] |

Φίλιπποι οι [1940] | Φίλιπποι < Μεσόρεμμα [1928] Μεσόραμα < Σέλιανη [1926]

260

800 Турци

1.035 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

1.063 Μωαμεθανοί

994

Σουγιουτζούκ [Χάρτης Κοντογόνη] | Sügüdčik (Zojcuk) [Αυστριακός Χάρτης] | Суютчикъ [1900] | Σιουγιουντόκ [1910] | Σουγιουτζούκ [1913] | Σουγιουτζούκ [1912] | Σουγιουτζούκ [1920] |

Λιμνιά τα [1940] | Λιμιά (Σουγιουτζούκ) [1928] Λιμιά < Σουγιουτζούκ [1926]

720

360 Турци & 200 Хр. Гръци

881 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

1.045 Μωαμεθανοί

1.109

Τσάρι [Χάρτης Κοντογόνη] | Čari [Αυστριακός Χάρτης] | Джари [1900] | Τζάρι [1910] | Τζαρή [1913] | Τζαρή [1920] |

Κουνουπιά (Τζαρή) [1928] | Κουνουπιά < Τζαρή [1926]

 

100 Турци

89 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

27 Μωαμεθανοί

29

Τσαρπαντί [Χάρτης Κοντογόνη] | Cerpandi Čiftl. [Αυστριακός Χάρτης] | Чапрънли Чифликъ [1900] | Τσαρπαντί [1910]

Νέα Καρβάλη η [1940] | Νέα Καρβάλη [1928] < Τσαρπαντί

10

60 Цигани

4 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

 

 

Τσινάρ [Χάρτης Κοντογόνη] | Činar [Αυστριακός Χάρτης] | Чинаръ [1900] | Τσονάρ [1910] | Τσινάρ [1913] | Τσινάρ [1920] |

Λεύκη η [1940] | Λεύκη (Τσινάρ) [1928] | Λεύκη < Τσινάρ [1928]

140

80 Турци

58 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

 

0

Χοράζα [Χάρτης Κοντογόνη] | Horaša (Horpešte) [Αυστριακός Χάρτης] | Хореше (Хорша) [1900] | Χορασιά [1910] | Χορασά [1913] | Χορασά [1912] Χορασά [1920] |

Χόρεσα η [1940] | Χορασά [1928]

669

400 Турци

444 Μουσουλμάνοι

τ (τουρκικό)

367 Μωαμεθανοί

344

 

Λυδία η < Υδρόμυλοι οι [1968] | Υδρόμυλοι οι [1940] | Υδρόμυλοι < Φίλιππος [1928]

100

 

 

 

 

 

 

Ματζάρ Τσιφλίκ [1928]

 

 

 

 

 

 

 

Παλαιόν Τσιφλίκιον το [1951] | Παληός < Παληό Τσιφλίκι [1928]

30

 

 

 

 

 

όνομα

Απογραφή 1920

Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων (ΕΑΠ) χαρακτηρισμός χωριού 1926

ΕΑΠ Πρόσφυγες 1926

1928 πρόσφυγες (που ήρθαν μετά το 1922)

απογραφή 1928 πραγματικός πληθυσμός

απογραφή 1940 πραγματικός πληθυσμός

Βασιλάκι [Χάρτης Κοντογόνη] | Vasilaki (Vašlak) [Αυστριακός Χάρτης] | Василакъ Чифликъ [1900] | Βασιλάκι Τσιφλίκ [1920] |

66

 

 

0

59

 

Ερενδερέ [Χάρτης Κοντογόνη] | Örendere [Αυστριακός Χάρτης] | Йоренъ Дере [1900] | Ερέν Δερέ [1910] | Ορένδερε [1913] | Ορέν Δερέ [1912] | Ορέν Δερέ [1920] |

152

προσφυγικό

48

31

37

 

Εσκί Καβάλλα [Χάρτης Κοντογόνη] | Eski Kavala [Αυστριακός Χάρτης] | Ески Кавала [1900] | Εσκί Καβάλλα [1910] | Εσκή Καβάλλα [1913] | Παληά Καβάλλα [1912] | Παλαιά Καβάλλα ή Εσκή Καβάλλα [1920] |

574

 

 

339

370

423

Ζυγός (Ζυγγός) [Χάρτης Κοντογόνη] | Zigoš (Zigostos) [Αυστριακός Χάρτης] | Зигошъ [1900] | Ζυγγός [1910] | Ζυγός [1913] | Ζυγός [1912] | Ζυγός [1920] |

1.453

προσφυγικό

1.288

1.464

1.518

2.069

Καβάλλα [Χάρτης Κοντογόνη] | Kavala [Αυστριακός Χάρτης] | Кавала [1900] | Καβάλα [1910] | Καβάλλα [1913] | Καβάλλα [1912] | Καβάλλα [1920] |

###

 

 

###

###

###

Καλαμίτσα [Χάρτης Κοντογόνη] | Kalamica [Αυστριακός Χάρτης]

 

 

 

10

13

 

Κανάλι [Χάρτης Κοντογόνη] | Kanali [Αυστριακός Χάρτης] | Канали (Кънали) [1900] | Κίναλι [1910] | Κιναλή [1913] | Κίναλη [1912] | Κίναλη [1920] |

622

προσφυγικό

621

649

680

1.024

Καραορμάν [Χάρτης Κοντογόνη] | Karaorman [Αυστριακός Χάρτης]

 

 

 

259

800

 

Κιζιλί [Χάρτης Κοντογόνη] | Kizilli [Αυστριακός Χάρτης] | Къзели [1900] ] Κιζιλί [1910] | Κιζιλή [1913] | Κιζιλί [1912] | Κιζιλή [1920] |

311

προσφυγικό

203

132

133

149

Κιορτλού [Χάρτης Κοντογόνη] | Kortlu [Αυστριακός Χάρτης] | Кюртли [1900] | Κουρτλού [1910] | Κουρουτλού [1913] | Κουρτλού [1912] | Κουρτλού [1920] |

698

προσφυγικό

332

305

307

282

Κιοσέ Ελιάς [Χάρτης Κοντογόνη] | Kjose Elias [Αυστριακός Χάρτης] | Кюсе Елиасъ [1900] | Κιοσέ Ελιάς [1910| Κιοσέ Ελιάζ [1913] | Κιοσέ Ελιάζ [1912] | Κιοσέ Ελιάζ [1920] |

258

προσφυγικό

106

 

 

187

Κοκκάλα [Χάρτης Κοντογόνη] | Kokala [Αυστριακός Χάρτης] | Кокала [1900] | Κόκκαλα [1913] | Κόκκαλα [1912] | Κόκκαλα [1920] |

716

 

 

143

146

199

Κορίτα [Χάρτης Κοντογόνη] | Korita [Αυστριακός Χάρτης] | Корита [1900] | Κορίτα [1910] | Κουρίτα [1913] | Κουριτά [1912] | Κουρίτα [1920] |

529

προσφυγικό

249

191

197

239

Κούζουτζα < Αdžisu [Αυστριακός Χάρτης] | Кузуджа (Къзчагъсъ)[1900] | Κοτζαγγίς [1910] | Κουτζιά [1913] | Κουτζιάζ [1912] | Κοσταζήλ ή Κότζιαζ [1920] |

43

προσφυγικό

102

 

 

 

Κουρουτζί [Χάρτης Κοντογόνη] | Kuridži (Kuruköj) [Αυστριακός Χάρτης] | Куридже [1900] | Κουρουτσού [1910] | Κουροντζού [1913] | Κουρουτζού [1912] | Κουρουτζού [1920] |

696

προσφυγικό

594

638

685

1.077

Κουτσούκ Τσιφλίκ [1910]

 

 

 

122

145

36

Λιμάνι < Λιμήν Καβάλλας [1920] |

294

 

 

 

 

 

Μουχάλ [Χάρτης Κοντογόνη] | Muhal [Αυστριακός Χάρτης] | Мухалъ [1900] | Μουχλάρ [1910] | Μουχάλ [1913] | Μουχάλι [1912] | Μουχάλ [1920] |

528

προσφυγικό

165

164

172

257

Μπαδεμλή [Χάρτης Κοντογόνη] | Bademli Čiftl. (Ruzemlik) [Αυστριακός Χάρτης] | Бадемли Чифликъ [1900] | Βαδενλί [1910] | Μπατέμ Τσιφλίκ [1920] |

153

προσφυγικό

409

323

509

794

Μπερεκετλή [Χάρτης Κοντογόνη] | Bereketli [Αυστριακός Χάρτης] | Берекетли [1900] | Μπερεκετλή [1910] | Μπερεκετλή [1913] | Μπερεκετλί [1912] | Μπερεκετλή [1920] |

171

προσφυγικό

204

228

239

336

Ναϊπλί [Χάρτης Κοντογόνη] | Naibli [Αυστριακός Χάρτης] | Наипли [1900] | Ναϊπλί [1910 | Ναϊπλή [1913] | Νέιπλι [1912] | Ναϊπλή [1920] |

472

προσφυγικό

197

153

160

233

Πολόσκα < Pološka Čiftl. [Αυστριακός Χάρτης] | Балчика Чифликъ [1900] | Μπουλούστρα (Νέα Άβδηρα) [1912] | Μπολούσκα ή Μπουλούστρα (Νέα Άβδηρα) [1920] |

11

προσφυγικό

203

206

213

324

Πρέντζοβα [Χάρτης Κοντογόνη] | Prendžova [Αυστριακός Χάρτης] | Прѣнчово [1900] | Πρέντσοβα [1910] | Πρέτζοβα [1913] | Πρέντσοβα [1912] | Πρέτζοβα [1920] |

557

προσφυγικό

495

419

509

744

Ράχτσε [Χάρτης Κοντογόνη] | Rahče [Αυστριακός Χάρτης] | Рахче [1900] | Ράχτσα [1910] | Τάχτσα [1913] | Ράχτσα [1912] | Ράχτσα [1920] |

534

προσφυγικό

312

650

672

1.700

Σέλιανη [Χάρτης Κοντογόνη] | Seljan [Αυστριακός Χάρτης] | Силянъ [1900] | Σελιάν [1910] | Σέλιανη [1913] | Σέλλιανη [1912] | Σέλιανη [1920] |

759

προσφυγικό

1.092

1.164

1.207

1.445

Σουγιουτζούκ [Χάρτης Κοντογόνη] | Sügüdčik (Zojcuk) [Αυστριακός Χάρτης] | Суютчикъ [1900] | Σιουγιουντόκ [1910] | Σουγιουτζούκ [1913] | Σουγιουτζούκ [1912] | Σουγιουτζούκ [1920] |

983

προσφυγικό

356

332

386

462

Τσάρι [Χάρτης Κοντογόνη] | Čari [Αυστριακός Χάρτης] | Джари [1900] | Τζάρι [1910] | Τζαρή [1913] | Τζαρή [1920] |

116

 

 

122

145

 

Τσαρπαντί [Χάρτης Κοντογόνη] | Cerpandi Čiftl. [Αυστριακός Χάρτης] | Чапрънли Чифликъ [1900] | Τσαρπαντί [1910]

 

προσφυγικό

1.117

1.036

1.090

1.100

Τσινάρ [Χάρτης Κοντογόνη] | Činar [Αυστριακός Χάρτης] | Чинаръ [1900] | Τσονάρ [1910] | Τσινάρ [1913] | Τσινάρ [1920] |

20

προσφυγικό

145

143

156

234

Χοράζα [Χάρτης Κοντογόνη] | Horaša (Horpešte) [Αυστριακός Χάρτης] | Хореше (Хорша) [1900] | Χορασιά [1910] | Χορασά [1913] | Χορασά [1912] Χορασά [1920] |

304

προσφυγικό

152

113

122

111

 

 

 

 

0

0

511

Ματζάρ Τσιφλίκ [1928]

 

προσφυγικό

260

268

276

 

Παλαιόν Τσιφλίκιον το [1951] | Παληός < Παληό Τσιφλίκι [1928]

 

προσφυγικό

18

50

85

 

 

Οι πληροφορίες για τη θρησκεία, τη γλώσσα και την αναγκαστική προσφυγιά (που ο ελληνικός και ο τουρκικός εθνικισμός επέβαλε στους λαούς), σημειώνονται από μένα πάνω στον αυστριακό χάρτη.

Ο αριθμός δίπλα στο κόκκινο βέλος, είναι εκείνος των μουσουλμάνων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Ελλάδα και να καταφύγουν στην Τουρκία.

Ο αριθμός δίπλα στο κίτρινο βέλος, είναι εκείνος των ορθόδοξων χριστιανών που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Τουρκία και να καταφύγουν στην Ελλάδα.

Τα διαφορετικά χρώματα των οικισμών, δείχνουν τη σύνθεση του πληθυσμού σύμφωνα με τη θρησκεία και τη γλώσσα, στην προ των βαλκανικών πολέμων περίοδο και εξηγούνται στο υπόμνημα στο χάρτη.

 

Στην επίσημη Στατιστική του Βιλαετείου Θεσσαλονίκης, στατιστική που αφορά τη διάκριση του πληθυσμού κατά θρησκευτική κοινότητα και έχει μεταφραστεί και δημοσιευτεί από το Υπουργείο Στρατιωτικών (με πρόλογο του λοχαγού Γεωργίου Μαστραπά) στην Αθήνα το 1910, υπάρχουν τα εξής συγκεντρωτικά για τον πληθυσμό του καζά Καβάλας:

 

 

εντόπιοι

ξένοι

θρησκείες ή εθνικότητες

άνδρες

γυναίκες

άθροισμα

άνδρες

γυναίκες

άθροισμα

Οθωμανοί

8.797

8.472

17.269

1.685

481

2.166

Έλληνες Ορθόδοξοι

2.141

2,289

4.430

4.386

1.457

5.843

Έλληνες Καθολικοί

 

 

 

6

4

10

Βλάχοι

 

 

 

14

4

18

Εξαρχικοί

 

 

 

190

22

212

Αρμένιοι

 

 

 

106

39

145

Εβραίοι

547

501

1.048

302

326

718

Αθίγγανοι Χριστιανοί

 

 

 

12

8

20

Ξένοι υπήκοοι

 

 

 

273

256

529

μερικό άθροισμα

11.485

11.262

22.747

7.074

2.597

9.661

γενικό άθροισμα

32.408

Στα γενικά συγκεντρωτικά στοιχεία της απογραφής του 1928, για την επαρχία Καβάλας, στοιχεία που δεν αναλύονται κατά οικισμό, έχουμε τα ακόλουθα.

Ο πραγματικός πληθυσμός των προσφύγων στην επαρχία Καβάλας κατά την απογραφή του 1928 ήταν 38.594 άτομα, επί συνολικού πληθυσμού 61.006 ατόμων. Από τους πρόσφυγες αυτούς, 3.318 είχαν έρθει στη χώρα πριν τη «μικρασιατική καταστροφή» (1922) και 35.276 μετά.

Η διάκριση του πληθυσμού, κατά θρησκεία και γλώσσα, ήταν:

52.419 ορθόδοξοι ελληνικής γλώσσας. Αριθμός αμφισβητούμενος, καθώς συστηματικά «φουσκωνόταν» από τη Στατιστική Υπηρεσία για εθνικούς λόγους. Εδώ μέσα βρίσκονται τόσο οι γηγενείς Ρομιοί, όσο και οι Ρομιοί που ήρθαν σαν πρόσφυγες.

4.662 ορθόδοξοι τουρκικής γλώσσας. Πρόκειται για χριστιανούς Τούρκους, που οι περισσότεροι ήρθαν ως πρόσφυγες από την Τουρκία. Είναι απόγονοι παλιών τουρκόφωνων βυζαντινών πληθυσμών. Ο απογραφικός αριθμός τους μειώνεται από τη Στατιστική Υπηρεσία, για τον αντίθετο ακριβώς εθνικό λόγο, από αυτόν της διόγκωσης του αριθμού των «ελληνόφωνων».

1.991 ισραηλίτες ισπανικής γλώσσας (κάτοικοι όλοι της πόλης της Καβάλας). Απόγονοι των Σεφαρδιτών Εβραίων, που ήρθαν στη οθωμανική αυτοκρατορία μετά το διωγμό τους από τους καθολικούς βασιλιάδες της Ισπανίας, το 1492. Υπήρχαν επίσης και 129 Ισραηλίτες ελληνικής γλώσσας, επίσης όλοι κάτοικοι Καβάλας.

1.034 ορθόδοξοι αρμενικής γλώσσας, πρόσφυγες, σχεδόν όλοι κάτοικοι Καβάλας.

Ακόμα καταγράφονται στην επαρχία, 101 ορθόδοξοι κουτσοβλαχικής γλώσσας (: ρουμανίζοντες Βλάχοι), 103 μουσουλμάνοι τουρκικής, 25 αλβανικής, 10 ελληνικής και 2βουλγαρικής γλώσσας (όλοι κάτοικοι Καβάλας, άτομα που συνεργάστηκαν με το νέο Εθνικό Καθεστώς ή δωροδόκησαν τα κατάλληλα άτομα και κατάφεραν να εξαιρεθούν της υποχρεωτικής «ανταλλαγής»), 76 καθολικοί και 29 διαμαρτυρόμενοι ελληνικής γλώσσας (κι αυτοί κάτοικοι Καβάλας, στο σύνολό τους), 62 ορθόδοξοι ρωσικής (κυρίως πρόσφυγες), 20 ορθόδοξοι μακεδονοσλαυϊκής γλώσσας (αυτοί που είχαν απογραφεί το 1920 ως ορθόδοξοι μακεδονικής γλώσσας), και 343 άλλοι διάφοροι.

Στην απογραφή του 1928, ο πληθυσμός διακρίνεται επίσης σύμφωνα με τον τόπο που είχε γεννηθεί κάθε άτομο. Από τους 61.006 απογραφέντες λοιπόν στην επαρχία Καβάλας, 25.268 είχαν γεννηθεί εντός των συνόρων (που είχε η Ελλάδα το 1928) και 35.738 είχαν γεννηθεί στο εξωτερικό.

Από τους γεννηθέντες εντός, 12.358 είχαν γεννηθεί στον οικισμό που απογράφηκαν, 119 σε άλλο οικισμό της επαρχίας Καβάλας, 4.289 σε άλλη επαρχία του νομού Καβάλας, 3.193 σε άλλο νομό της Μακεδονίας, 1.290 σε κάποιο νησί του Αιγαίου, 1.169 στη Δυτική Θράκη, 748 στη Θεσσαλία, 685 στην Ήπειρο, 573 στη Στερεά και την Εύβοια, 490 στην Πελοπόννησο, 158 στην Κρήτη, 112 στα Ιόνια, και 84 στις Κυκλάδες.

Από τους γεννηθέντες εκτός επικράτειας, 15.122 είχαν γεννηθεί στη Μικρά Ασία, 10.391 στη Θράκη, 7.227 στον Πόντο, 1.417 στην Κωνσταντινούπολη, 531 στη Βουλγαρία, 250 στην Αλβανία, 147 στον Καύκασο, 184 στη Ρωσία, 122 στη Γιουγκοσλαβία, 53 στη Ρουμανία, 50 στην Αίγυπτο, 35 στα Δωδεκάνησα, 32 στη Γερμανία, 24 στις ΗΠΑ, 22 στην Κύπρο και 101 σε διάφορα άλλα μέρη.

  

27.3.2011