Facebook

Οι Αρβανίτες

 

 

Πληθυσμός και οικισμοί των Αρβανιτών (1879 – 1907)

 

Δημήτρη Λιθοξόου

2005



Η ελληνική κρατική διανόηση, πέρα από το πρόβλημα της αντιπαράθεσης στο σλαβικό ζήτημα με τον Φαλμεράυερ (υπερασπιζόμενη τον εθνικό μύθο που κατασκεύασε), αντιμετώπισε εξ αρχής, ένα σοβαρότερο, μη λόγιο, αλλά ζωντανό πρόβλημα: την ύπαρξη των Αρβανιτών.

Η Αθήνα, η πρωτεύουσα του νέου βασιλείου, βρισκόταν γεωγραφικά, στο κέντρο μιας αλβανόφωνης ανθρωποθάλασσας, καθώς ήταν περικυκλωμένη από δεκάδες αρβανιτοχώρια.


Κάποιος που θα  αποφάσιζε να ταξιδέψει, τα πρώτα χρόνια της δημιουργίας του ελληνικού κράτους, από τη Μαλεσίνα και το Μαρτίνο της Λοκρίδας, μέχρι το Καστρί (Ερμιόνη) και το Κρανίδι της Πελοποννήσου, μία απόσταση που με το μοναδικό μεταφορικό μέσο της εποχής, τα υποζύγια, θα χρειαζόταν 75 ώρες συνεχούς πορείας [Gell 1827, σ. VII] & [Μολοσσός 1878], ή με τις αναγκαίες στάσεις, μία ολόκληρη βδομάδα [Λιθοξόου 1983, σ. 57 – 58], ήταν ενδεχόμενο εκτός της Θήβας και των Μεγάρων, να μη συναντούσε άνθρωπο από τα χωριά που θα περνούσε, που να μπορούσε να κουβεντιάσει μαζί του ελληνικά.

Ο γερμανός αρχαιολόγος και φιλέλληνας Ludwig Ross, που ήρθε στην Ελλάδα για να αναλάβει τη διεύθυνση της αρχαιολογικής υπηρεσίας και την έδρα της αρχαιολογίας στο πανεπιστήμιο Αθηνών, συνειδητοποιώντας  το πλήθος και την έκταση του αρβανίτικου πληθυσμού, σημείωνε απελπισμένος το 1832, φτάνοντας στην Ελλάδα: “ήμουνα, αλήθεια, πάνω σε ελληνικό χώμα, ανάμεσα σε Έλληνες; Στην πραγματικότητα όχι. Ο γυμνός βράχος της Ύδρας, τα γειτονικά νησιά, Σπέτσες και Πόρος, το Καστρί και το Κρανίδι… είχαν καταληφθεί από Σκιπετάρους Αρβανίτες” [Ρος 1976, σ. 25].


Ο γάλλος αρχαιολόγος Edmond About, που έζησε δυο χρόνια στην Ελλάδα, έγραφε το 1855, πως η ίδια η Αθήνα όταν ιδρύθηκε ήταν ένα αρβανιτοχώρι και πως ακόμα, “κάθε βράδυ που βασιλεύει ο ήλιος, συναντάς γύρω από την Αθήνα μεγάλες συντροφιές από Αλβανούς που γυρίζουν με τις γυναίκες τους από τη δουλειά στα χωράφια” [Αμπού, σ. 70].

Ο δε σκωτσέζος ιστορικός George Finlay, που έζησε τη μισή ζωή του στην Αθήνα και γνώρισε όσοι λίγοι τη χώρα και τους ανθρώπους της, παρατηρούσε το 1861: “Στο Μαραθώνα, στις Πλαταιές, στα Λεύκτρα, στη Σαλαμίνα, στη Μαντινεία, στην Είρα και στην Ολυμπία, δεν κατοικούν τώρα πια Έλληνες, αλλά Αλβανοί. Ακόμα και στην Αθήνα, που είναι, ένα τέταρτο του  αιώνα και πλέον πρωτεύουσα του ελληνικού βασιλείου, ακούει κανείς τα παιδιά που παίζουνε στους δρόμους, κοντά στο Θησείο και στην Πύλη του Αδριανού, να μιλάνε στην αλβανική γλώσσα” [Φίνλεϋ, σ. 46].

Όποιος ξένος επισκεπτόταν την χώρα, συνειδητοποιώντας το πλήθος των αρβανιτών κατοίκων, μειδιούσε ακούγοντας τους λόγιους της Αθήνας να υπερηφανεύονται για την αρχαιοελληνική καταγωγή του πληθυσμού της Ελλάδας και έφτανε στο ίδιο συμπέρασμα με τον Φαλμεράυερ: “Όλα αυτά τα μέρη που κάποτε ήταν καρδιά και κέντρο των Ελλήνων, είναι σήμερα Νέα Αλβανία” [Φαλλμεράυερ 1984, σ. 74].


Η ύπαρξη των Αρβανιτών, αποτελούσε τόσο σοβαρό πρόβλημα για τους αρχιτέκτονες του ελληνικού εθνικού μύθου, που ο ίδιος ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος, ο πατριάρχης της ελληνικής εθνικής ιστοριογραφίας, αφού αναγκάστηκε να αποδεχτεί την αρβανίτικη πραγματικότητα, πρότεινε το 1854 μέτρα για τη θεραπεία: “Δύο φυλαί κατοικούσι την Ελλάδα, η Ελληνική και η Αλβανική. Αλλ’ η Αλβανική φυλή αποτελεί άραγε έθνος ίδιον; … Εν και μόνον εθνικόν στοιχείον έχει ίδιον εισέτι η φυλή εκείνη, την γλώσσαν. αλλά και αύτη υποχωρεί βαθμηδόν εις την κατακτητικήν πορείαν του Ελληνισμού [Δημαράς 1986, σ. 153].

Στην ελληνική πολιτική, στον τομέα “εξαφάνισης” των μειονοτήτων, υπάρχει μια άγραφη οδηγία για όσους “εθνικά σκεπτόμενους” αναγκάζονται να μιλήσουν για μειονότητες: μιλάμε γενικά και αόριστα, δεν βάζουμε το δάκτυλο επί τον τύπο των ήλων, δηλαδή δεν δείχνουμε στο χάρτη τα μειονοτικά χωριά, γιατί υπάρχει άμεσος κίνδυνος αλλοίωσης του γαλάζιου χρώματός του.

Στην περίπτωση των Αρβανιτών, ο πρώτος που επιδίωξε μια συνολική καταγραφή των οικισμών τους, ήταν ο Αθανάσιος Τσίγκος, αλλά η εργασία του έμεινε στο συρτάρι, για να δημοσιευτεί μισό αιώνα σχεδόν μετά το θάνατό του [Τσίγκος 1991, σ. 56 – 61]. Ο δεύτερος ήταν ο Γεώργιος Νακρατζάς, ο οποίος συνέθεσε σε χάρτες όσες διάσπαρτες πληροφορίες είχε συλλέξει (εκτός των άλλων και) για τα αρβανιτοχώρια [ Νακρατζάς 1992, σ. 80, 85, 143, 145, 151, 153, 156, 161].

Η καταγραφή των μειονοτικών χωριών, πέρα από τις χρωματικές αλλοιώσεις στο χάρτη, επιτρέπει μια δεύτερη εργασία, τον υπολογισμό του ακριβή αριθμού των μειονοτήτων, άρα την απόρριψη των χαλκευμένων επίσημων στατιστικών ειδήσεων περί μητρικής γλώσσας, προς μεγάλη θλίψη των ελλήνων εθνικιστών συγγραφέων.


Αυτή λοιπόν την καταγραφή των αρβανίτικων χωριών, τη χαρτογράφησή τους και τον υπολογισμό του πληθυσμού τους, σύμφωνα με τα στοιχεία των απογραφών του  1879 και του 1907, δηλαδή σε μία περίοδο όπου η γλώσσα ήταν σε καθημερινή χρήση, επιχειρούμε στη συνέχεια. Για τη σύνταξη των πινάκων, εκτός των προαναφερομένων έργων των Τσίγκου και Νακρατζά, χρησιμοποιήθηκαν και ορισμένα βοηθήματα για τις επιμέρους περιοχές [Μηλιαράκης 1886], [Philippson 1890], [Κορύλλος 1903], [ Αναγνωστόπουλος 1939], [Αϊβαλιωτάκης 1941], [Georgacas – McDonald 1968], [Γκίκας 1978], [Σάλταρης 1986], [Γιοχάλας 2000], [Γιοχάλας 2002].

Το σύνολο των Αρβανιτών της χώρας ανερχόταν το 1879 σε 176.120 άτομα και το 1907 σε 236.707. Οι αριθμοί αυτοί, ως ποσοστό επί τοις εκατό του συνόλου του πληθυσμού της Ελλάδας, ήταν 10,65 % και 9 % αντίστοιχα. Στον αριθμό των Αρβανιτών δεν υπολογίζονται όσοι ζούσαν σε αστικά κέντρα. Οι επίσημες πληροφορίες της Στατιστικής Υπηρεσίας για τον πληθυσμό των Αρβανιτών ήταν 58.916 ή 3,56 % για το 1879 [Απογραφή 1879] και 50.975 ή 1,94 % για το 1907 [Απογραφή 1907].

 

Τα 410 αρβανιτοχώρια ως προς την γεωγραφική κατανομή τους ήταν το 1907 κατανεμημένα:

1. Στην επαρχία Αττικής 50 χώρια με πληθυσμό 46.105 άτομα.

2. Στην επαρχία Μεγαρίδος 9 χωριά με πληθυσμό 15.341 άτομα.

3. Στην επαρχία Αιγίνης 4 χωριά με πληθυσμό 1.180 άτομα.

4. Στην επαρχία Θηβών 48 χωριά με πληθυσμό 30.898 άτομα.

5. Στην επαρχία Λοκρίδος 11 χωριά με πληθυσμό 7.073 άτομα.

6. Στην επαρχία Λεβαδείας 11 χωριά με πληθυσμό 4.841 άτομα.

7. Στην επαρχία Κορινθίας 61 χωριά με πληθυσμό 31.759 άτομα.

8. Στην επαρχία Αργολίδας 19 χωριά με πληθυσμό 8.674 άτομα.

9. Στην επαρχία Ερμιονίδος 8 χωριά με πληθυσμό 15.560 άτομα.

10. Στην επαρχία Ναυπλίας 16 χωριά με πληθυσμό 5.933 άτομα.

11. Στην επαρχία Τροιζηνίας 19 χωριά με πληθυσμό 15285 άτομα.

12. Στην επαρχία Καρυστίας 53 χωριά με πληθυσμό 13.299 άτομα.

13. Στην επαρχία Άνδρου 17 χωριά με πληθυσμό 5.227 άτομα.

14. Στην επαρχία Τριφυλίας 17 χωριά με πληθυσμό 10.512 άτομα.

15. Στην επαρχία Πατρών 31 χωριά με πληθυσμό 7.988 άτομα.

16. Στην επαρχία Καλαβρύτων ένα χωριό με πληθυσμό 981 άτομα.

17. Στην επαρχία Μαντινείας ένα χωριό με πληθυσμό 1.207 άτομα.

18. Στην επαρχία Ηλείας 17 χωριά με πληθυσμό 6.303 άτομα.

19. Στην επαρχία Λακεδαίμονος 17 χωριά με πληθυσμό 10.773 άτομα.

Οι οικισμοί παρουσιάζονται ταξινομημένοι αλφαβητικά σύμφωνα με το παλαιό απογραφικό όνομά τους. Μέσα σε αγκύλη βρίσκεται η επίσημη μετονομασία ή η προς το "καθαρότερον" μεταγραφή τους. Στη συνέχεια παρατίθεται ο πληθυσμός τους κατά την απογραφή του 1970 και του 1907.

 

 

Αβδήμπεη [Ηραίον], δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 175. Κάτοικοι 1907: 173.

Αγαθός [Αγαθόν], δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 148. Κάτοικοι 1907: 146.

Αγγελόκαστρο [Αγγελόκαστρον], δήμου Σολυγείας. Κάτοικοι 1879: 758. Κάτοικοι 1907: 598.

Αγγελώνα, δήμου Ασωπού. Κάτοικοι 1879: 396. Κάτοικοι 1907: 542.

Αγία Άννα, δήμου Λαμπείας. Κάτοικοι 1879: 262. Κάτοικοι 1907: 374.

Αγιάννης [Άγιος Ιωάννης], δήμου Κλεωνών. Κάτοικοι 1879: 347. Κάτοικοι 1907: 339.

Άγιοι Θεόδωροι [ενώθηκε με τη Θήβα], δήμου Θηβαίων. Κάτοικοι 1879: 914. Κάτοικοι 1907: 1144.

Αγιονόρι [Αγιονόριον], δήμου Κλεωνών. Κάτοικοι 1879: 204. Κάτοικοι 1907: 345.

Άγιος Δημήτριος, δήμου Μαρμαρίου. Κάτοικοι 1879: 397. Κάτοικοι 1907: 517.

Άγιος Θεόδωρος [Άγιοι Θεόδωροι], δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 209. Κάτοικοι 1907: 239.

Άγιος Πέτρος, δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 193. Κάτοικοι 1907: 160.

Αγριλιά, δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 178. Κάτοικοι 1907: 203.

Αετός, δήμου Αετού. Κάτοικοι 1879: 844. Κάτοικοι 1907: 1415.

Αζίζι [Κάτω Άσσος], δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 108. Κάτοικοι 1907: 187.

Αθίκια, δήμου Κλεωνών. Κάτοικοι 1879: 755. Κάτοικοι 1907: 1126.

Αλεποχώρι [Αλεποχώριον], δήμου Γερονθρών. Κάτοικοι 1879: 1351. Κάτοικοι 1907: 1494.

Αλμυρή [Άνω Αλμυρή], δήμου Σολυγείας  . Κάτοικοι 1907: 167.

Αλμυροπόταμος, δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 244. Κάτοικοι 1907: 404.

Αμόλοχος [Αμμόλοχος], δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 357. Κάτοικοι 1907: 214.

Αμπελάκια, δήμου Σαλαμίνος. Κάτοικοι 1879: 876. Κάτοικοι 1907: 977.

Αμπελοσάλεσι [Αμπελοχώριον], δήμου Θηβαίων. Κάτοικοι 1879: 235. Κάτοικοι 1907: 459.

Ανίφι [Ανύφιον], δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 472. Κάτοικοι 1907: 560.

Απιδιά [Απιδέα], δήμου Έλους. Κάτοικοι 1879: 497. Κάτοικοι 1907: 625.

Αποστόλου [Απόστολοι], δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 330. Κάτοικοι 1907: 199.

Απροβάτου [Άνω Απροβάτου], δήμου Άρνης. Κάτοικοι 1879: 763. Κάτοικοι 1907: 593.

Αραφίνα [Ραφήνα], δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 23. Κάτοικοι 1907: 6.

Αρκίτσα, δήμου Δαφνουσίων. Κάτοικοι 1879: 269. Κάτοικοι 1907: 354.

Άρνη, δήμου Άρνης. Κάτοικοι 1879: 371. Κάτοικοι 1907: 308.

Αχλαδερή, δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 514. Κάτοικοι 1907: 777.

Βάγια, δήμου Θεσπιέων. Κάτοικοι 1879: 979. Κάτοικοι 1907: 1594.

Βαθύ, δήμου Αυλίδος. Κάτοικοι 1879: 130. Κάτοικοι 1907: 745.

Βαλαριό [Μεταμόρφωσις], δήμου Τροιζηνίων. Κάτοικοι 1879: 119. Κάτοικοι 1907: 137.

Βαρδουβά [Τρίστρατον], δήμου Προσυμναίων. Κάτοικοι 1879: 84. Κάτοικοι 1907: 70.

Βαρελαίοι [Βαρελλαίοι], δήμου Μαρμαρίου. Κάτοικοι 1879: 37. Κάτοικοι 1907: 45.

Βάρη, δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 210. Κάτοικοι 1907: 200.

Βαρίδι, δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 340. Κάτοικοι 1907: 205.

Βαριμπόπη [Δάφνη], δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 118. Κάτοικοι 1907: 219.

Βαρνάβα [Βαρνάβας], δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 329. Κάτοικοι 1907: 535.

Βαρυμπόπη [Μοναστήριον], δήμου Αετού. Κάτοικοι 1879: 664. Κάτοικοι 1907: 962.

Βασιλικό [Βασιλικόν], δήμου Δωρίου  . Κάτοικοι 1907: 124.

Βασιλικό [Σικυών], δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 538. Κάτοικοι 1907: 781.

Βατήσι [Βατήσιον], δήμου Μαρμαρίου. Κάτοικοι 1879: 102. Κάτοικοι 1907: 153.

Βελίνα, δήμου Πελλήνης. Κάτοικοι 1879: 351. Κάτοικοι 1907: 424.

Βέλου [Βέλον], δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 417. Κάτοικοι 1907: 1110.

Βελούσια [Βέλος], δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 198. Κάτοικοι 1907: 301.

Βιδίσοβα [Δροσοπηγή], δήμου Αετού. Κάτοικοι 1879: 411. Κάτοικοι 1907: 674.

Βίδοβα [Καλαμάκιον], δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 123. Κάτοικοι 1907: 201.

Βίλια, δήμου Ειδυλλίας. Κάτοικοι 1879: 2327. Κάτοικοι 1907: 2672.

Βιλιατζίκι [Μικροχώριον], δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 48. Κάτοικοι 1907: 74.

Βίρα [Αργυρόν], δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 382. Κάτοικοι 1907: 543.

Βιτάλι, δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 353. Κάτοικοι 1907: 221.

Βλάκα [Χρυσοχώριον], δήμου Δωρίου. Κάτοικοι 1879: 390. Κάτοικοι 1907: 428.

Βλαντούσια [Στύλια], δήμου Πελλήνης. Κάτοικοι 1879: 205. Κάτοικοι 1907: 333.

Βοϊβοντά [Τιτάνη], δήμου Νεμέας. Κάτοικοι 1879: 135. Κάτοικοι 1907: 189.

Βουρκωτή, δήμου Άνδρου. Κάτοικοι 1879: 400. Κάτοικοι 1907: 420.

Βρανά [Βρανάς], δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 50. Κάτοικοι 1907: 18.

Βρασταμίτες [Υψηλάντης], δήμου Πέτρας. Κάτοικοι 1879: 330. Κάτοικοι 1907: 326.

Βραχάτι [Βραχάτιον], δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 303. Κάτοικοι 1907: 628.

Βρομολίμνη, δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 319. Κάτοικοι 1907: 394.

Γαβαλά [Γαβαλάς], δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 265. Κάτοικοι 1907: 403.

Γαλατάκι [Γαλατάκιον], δήμου Σολυγείας. Κάτοικοι 1879: 385. Κάτοικοι 1907: 153.

Γαλατάς, δήμου Τροιζηνίων  . Κάτοικοι 1907: 902.

Γαύριο, δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 430. Κάτοικοι 1907: 442.

Γέρακας [Ιέραξ], δήμου Ζάρακος. Κάτοικοι 1879: 350. Κάτοικοι 1907: 671.

Γεράκι [Γεράκιον], δήμου Γερονθρών. Κάτοικοι 1879: 364. Κάτοικοι 1907: 263.

Γεραλή [Φάρος], δήμου Αυλίδος. Κάτοικοι 1879: 140. Κάτοικοι 1907: 238.

Γιαννίτσι [Γιαννίτσιον], δήμου Μαρμαρίου. Κάτοικοι 1879: 202. Κάτοικοι 1907: 300.

Γιάρμενα [Φολόη], δήμου Λαμπείας. Κάτοικοι 1879: 337. Κάτοικοι 1907: 378.

Γίδες, δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 236. Κάτοικοι 1907: 157.

Γκέρμπεσι [Μιδέα], δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 204. Κάτοικοι 1907: 328.

Γκέρμπεσι [Παραλίμνη], δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 317. Κάτοικοι 1907: 205.

Γκιάλπιδες [Σώτειρα], δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 69. Κάτοικοι 1907: 91.

Γκολέμι [Γουλέμιον], δήμου Δαφνουσίων. Κάτοικοι 1879: 143. Κάτοικοι 1907: 160.

Γομοστό [Γομοστόν], δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 110. Κάτοικοι 1907: 212.

Γούβες [Γούβαι], δήμου Έλους. Κάτοικοι 1879: 109. Κάτοικοι 1907: 239.

Γραμματικό [Γραμματικόν], δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 440. Κάτοικοι 1907: 954.

Γράμουσα [Γράμμουσα], δήμου Έλους. Κάτοικοι 1879: 231. Κάτοικοι 1907: 371.

Δαλαμανάρα, δήμου Αργείων. Κάτοικοι 1879: 424. Κάτοικοι 1907: 591.

Δαμαλά [Τροιζήν], δήμου Τροιζηνίων. Κάτοικοι 1879: 447. Κάτοικοι 1907: 505.

Δάρα [Δάρας], δήμου Νάσων. Κάτοικοι 1879: 922. Κάτοικοι 1907: 1207.

Δάρα [Τακτικούπολις], δήμου Τροιζηνίων. Κάτοικοι 1879: 73. Κάτοικοι 1907: 229.

Δαριμάρι [Δάφνη], δήμου Πλαταιών. Κάτοικοι 1879: 183. Κάτοικοι 1907: 308.

Δεντρά [Δένδρα], δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 135. Κάτοικοι 1907: 164.

Δερβενοσάλεσι [Πύλη], δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 426. Κάτοικοι 1907: 659.

Δήμαινα, δήμου Επιδαυρίων. Κάτοικοι 1879: 514. Κάτοικοι 1907: 243.

Δίδυμοι, δήμου Διδύμων. Κάτοικοι 1879: 1243. Κάτοικοι 1907: 1171.

Διμηνιό [Διμηνιόν], δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 420. Κάτοικοι 1907: 709.

Δομβρένα [Δομβραίνα], δήμου Θίσβης. Κάτοικοι 1879: 1251. Κάτοικοι 1907: 1706.

Δραγάνου [Πετροχώριον], δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 127. Κάτοικοι 1907: 215.

Δράμεσι [Ευαγγελισμός], δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 213. Κάτοικοι 1907: 220.

Δράμεσι [Παραλία Αυλίδος], δήμου Αυλίδος. Κάτοικοι 1879: 141. Κάτοικοι 1907: 210.

Δρίτσα [Άρμα], δήμου Αυλίδος. Κάτοικοι 1879: 201. Κάτοικοι 1907: 427.

Δρυμονάρι [Δρυμονάριον], δήμου Καρυστίων  . Κάτοικοι 1907: 55.

Εξαμίλια, δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 353. Κάτοικοι 1907: 584.

Ερημόκαστρο [Θεσπιαί], δήμου Θεσπιέων. Κάτοικοι 1879: 765. Κάτοικοι 1907: 1095.

Ζαγαρά [Ευαγγελίστρια], δήμου Πέτρας. Κάτοικοι 1879: 229. Κάτοικοι 1907: 344.

Ζαπάντι [Δροσιά], δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 131. Κάτοικοι 1907: 203.

Ζάρκα [Ζάρακες], δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 307. Κάτοικοι 1907: 508.

Ζαχαριά, δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 75. Κάτοικοι 1907: 77.

Ζεμενό [Ζεμενόν], δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 288. Κάτοικοι 1907: 526.

Ζερίκια [Ελικών], δήμου Διστομίων. Κάτοικοι 1879: 513. Κάτοικοι 1907: 814.

Ζερμπίσια [Δύστος], δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 261. Κάτοικοι 1907: 339.

Ζώγα [Κάτω Σταροχώρι], δήμου Φαρών. Κάτοικοι 1879: 106. Κάτοικοι 1907: 94.

Θερμησία, δήμου Ερμιόνης. Κάτοικοι 1879: 114. Κάτοικοι 1907: 331.

Θύμη [Θύμιον], δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 71. Κάτοικοι 1907: 79.

Ιμπραήμ Μπέη [Κρήναι], δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 286. Κάτοικοι 1907: 502.

Καβάσιλα [Πράσινον], δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 84. Κάτοικοι 1907: 157.

Καζνεσαίικα [Καρυά], δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 135. Κάτοικοι 1907: 212.

Καζνέσι [ενώθηκε με τα Βάγια], δήμου Θεσπιέων. Κάτοικοι 1879: 536. Κάτοικοι 1907: 780.

Καημένη Χώρα, δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 118. Κάτοικοι 1907: 105.

Κακή Βίγλα, δήμου Σαλαμίνος. Κάτοικοι 1879: 57. Κάτοικοι 1907: 66.

Κακονισχίρι [Πάνακτον], δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 166. Κάτοικοι 1907: 281.

Κακόσι [Θίσβη], δήμου Θίσβης. Κάτοικοι 1879: 861. Κάτοικοι 1907: 1302.

Καλαμάκι [Παλαιό Καλαμάκι], δήμου Περαχώρας. Κάτοικοι 1879: 140. Κάτοικοι 1907: 136.

Κάλαμος, δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 752. Κάτοικοι 1907: 920.

Καλέντζι [Βόθων], δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 78. Κάτοικοι 1907: 43.

Καλέντζι [Πράσινον], δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 199. Κάτοικοι 1907: 255.

Καλέργου [Καλέργο], δήμου Καρυστίων  . Κάτοικοι 1907: 63.

Καλιάνι [Καλιανοί], δήμου Στυμφαλίας. Κάτοικοι 1879: 264. Κάτοικοι 1907: 388.

Καλιανού [Καλλιανοί], δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 597. Κάτοικοι 1907: 654.

Καλολετζί [Νεράιδα], δήμου Ωλένης. Κάτοικοι 1879: 328. Κάτοικοι 1907: 415.

Καλυβάρι, δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 327. Κάτοικοι 1907: 216.

Καλύβια [Ασπρόπυργος], δήμου Φυλής. Κάτοικοι 1879: 1507. Κάτοικοι 1907: 2339.

Καλύβια [Καλύβια Θορικού], δήμου Θορικίων. Κάτοικοι 1879: 680. Κάτοικοι 1907: 1349.

Καματερό [Καματερόν], δήμου Αχαρνών. Κάτοικοι 1879: 199. Κάτοικοι 1907: 285.

Κάντζα [Λεοντάριον], δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 6. Κάτοικοι 1907: 137.

Καπανδρίτι [Καπανδρίτιον], δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 382. Κάτοικοι 1907: 614.

Καπαρέλι [Καπαρέλλιον], δήμου Πλαταιών. Κάτοικοι 1879: 894. Κάτοικοι 1907: 1278.

Καπελέτου [Καπελέτον], δήμου Βουπρασίων. Κάτοικοι 1879: 334. Κάτοικοι 1907: 443.

Καραβοστάσι, δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 135. Κάτοικοι 1907: 86.

Καραίικα, δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 155. Κάτοικοι 1907: 212.

Καραλήδες [Ελαιοχώριον], δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 44. Κάτοικοι 1907: 65.

Καραντά [Ελλοπία], δήμου Θίσβης. Κάτοικοι 1879: 255. Κάτοικοι 1907: 316.

Καρδίτσα [Ακραίφνιον], δήμου Ακραιφνίου. Κάτοικοι 1879: 353. Κάτοικοι 1907: 704.

Κασκαβάλι [Λεοντάριον], δήμου Θεσπιέων. Κάτοικοι 1879: 426. Κάτοικοι 1907: 701.

Καστανιά [Καστανέα], δήμου Στυμφαλίας. Κάτοικοι 1879: 895. Κάτοικοι 1907: 622.

Καστρί [Ερμιόνη], δήμου Ερμιόνης. Κάτοικοι 1879: 1850. Κάτοικοι 1907: 2240.

Κατακαλού [Κατακαλός], δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 104. Κάτοικοι 1907: 109.

Κατάκοιλος, δήμου Άρνης. Κάτοικοι 1879: 638. Κάτοικοι 1907: 456.

Κάτω Μούσχα [Παλαιά Λουτρά], δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 209. Κάτοικοι 1907: 155.

Κάτω Μπούτια [Ήρα], δήμου Προσυμναίων. Κάτοικοι 1879: 129. Κάτοικοι 1907: 199.

Κάτω Σούλι [Κάτω Σούλιον], δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 7. Κάτοικοι 1907: 65.

Κάτω Φανάρι [Δρυόπη], δήμου Δρυόπης. Κάτοικοι 1879: 603. Κάτοικοι 1907: 782.

Κάψαλα, δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 214. Κάτοικοι 1907: 347.

Καψούρι [Καψούριον], δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 236. Κάτοικοι 1907: 163.

Κελλιά, δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 62. Κάτοικοι 1907: 48.

Κερατιά [Κερατέα], δήμου Θορικίων. Κάτοικοι 1879: 1583. Κάτοικοι 1907: 3546.

Κέσαρι [Καισάριον], δήμου Πελλήνης. Κάτοικοι 1879: 679. Κάτοικοι 1907: 839.

Κηφισιά, δήμου Αθηναίων. Κάτοικοι 1879: 652. Κάτοικοι 1907: 2116.

Κιβέρι [Κιβέριον], δήμου Αργείων. Κάτοικοι 1879: 373. Κάτοικοι 1907: 538.

Κίλοσι [Εκάλη], δήμου Μαρμαρίου  . Κάτοικοι 1907: 90.

Κιούρκα [Αφίδναι], δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 558. Κάτοικοι 1907: 833.

Κλέσουρα [Αμφιθέα], δήμου Δωρίου. Κάτοικοι 1879: 426. Κάτοικοι 1907: 517.

Κλιδέτι [Κλειδίον], δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 175. Κάτοικοι 1907: 341.

Κλιμέντι [Κλημέντιον], δήμου Πελλήνης. Κάτοικοι 1879: 882. Κάτοικοι 1907: 773.

Κοιλάς, δήμου Κρανιδίου. Κάτοικοι 1879: 231. Κάτοικοι 1907: 641.

Κόκκινο [Κόκκινον], δήμου Ακραιφνίου. Κάτοικοι 1879: 238. Κάτοικοι 1907: 753.

Κόκλα [Πηγάδι], δήμου Βουπρασίων. Κάτοικοι 1879: 99. Κάτοικοι 1907: 110.

Κόκλα [Πλαταιαί], δήμου Πλαταιών. Κάτοικοι 1879: 479. Κάτοικοι 1907: 851.

Κοκόνι [Κοκκώνιον], δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 224. Κάτοικοι 1907: 486.

Κόμη [Κώμη], δήμου Βουπρασίων. Κάτοικοι 1879: 135. Κάτοικοι 1907: 156.

Κόμιτο [Κόμιτον], δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 224. Κάτοικοι 1907: 289.

Κομποθέκρα [Δάφνη], δήμου Βουπρασίων. Κάτοικοι 1879: 93. Κάτοικοι 1907: 105.

Κονουπίτσα [Κουνουπίτσα], δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 376. Κάτοικοι 1907: 398.

Κόρινθος [Αρχαία Κόρινθος], δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 606. Κάτοικοι 1907: 1018.

Κόρφος, δήμου Σολυγείας  . Κάτοικοι 1907: 223.

Κόσκινα, δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 167. Κάτοικοι 1907: 290.

Κοσόνα [Κυψέλη], δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 149. Κάτοικοι 1907: 238.

Κουβαρά [Κουβαράς], δήμου Θορικίων. Κάτοικοι 1879: 413. Κάτοικοι 1907: 631.

Κούβελα [Κούβελας], δήμου Δωρίου. Κάτοικοι 1879: 417. Κάτοικοι 1907: 498.

Κουβέλλες [Κουβέλλαι], δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 223. Κάτοικοι 1907: 371.

Κουκουβάουνες [Μεταμόρφωσις], δήμου Αχαρνών. Κάτοικοι 1879: 515. Κάτοικοι 1907: 815.

Κούκουρα [Αγία Άννα], δήμου Πέτρας. Κάτοικοι 1879: 137. Κάτοικοι 1907: 251.

Κούλουρη [Σαλαμίς], δήμου Σαλαμίνος. Κάτοικοι 1879: 3507. Κάτοικοι 1907: 4675.

Κούμανι [Κούμανης], δήμου Λαμπείας. Κάτοικοι 1879: 817. Κάτοικοι 1907: 891.

Κούντουρα [Μάνδρα], δήμου Ελευσίνος. Κάτοικοι 1879: 2553. Κάτοικοι 1907: 3669.

Κουπιά [Κουπιά], δήμου Ζάρακος. Κάτοικοι 1879: 130. Κάτοικοι 1907: 170.

Κουρσαλά [Κορωπίον], δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 2322. Κάτοικοι 1907: 4337.

Κουρτάκι [Κουρτάκιον], δήμου Αργείων. Κάτοικοι 1879: 283. Κάτοικοι 1907: 315.

Κουτουμουλά [Κορώνεια], δήμου Πέτρας. Κάτοικοι 1879: 394. Κάτοικοι 1907: 602.

Κουτουμουλά [Κουτουμουλάς], δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 84. Κάτοικοι 1907: 122.

Κούτσι [Αργολικόν], δήμου Ναυπλιέων. Κάτοικοι 1879: 272. Κάτοικοι 1907: 546.

Κούτσι [Κορφιώτισσα], δήμου Ευρωστίνης. Κάτοικοι 1879: 154. Κάτοικοι 1907: 263.

Κουτσοπόδι [Κουτσοπόδιον], δήμου Μυκηνών. Κάτοικοι 1879: 1265. Κάτοικοι 1907: 1411.

Κοφίνι [Νέα Τίρυνς], δήμου Ναυπλιέων. Κάτοικοι 1879: 400. Κάτοικοι 1907: 589.

Κράλι [Άγιος Νικόλαος], δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 195. Κάτοικοι 1907: 189.

Κρανίδι [Κρανίδιον], δήμου Κρανιδίου. Κάτοικοι 1879: 5627. Κάτοικοι 1907: 6033.

Κρεμαστή, δήμου Ζάρακος. Κάτοικοι 1879: 765. Κάτοικοι 1907: 697.

Κριεζά, δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 255. Κάτοικοι 1907: 403.

Κριεκούκι [Ερυθραί], δήμου Ερυθρών. Κάτοικοι 1879: 1759. Κάτοικοι 1907: 3120.

Κριμπάτσι [Καλοχώρι-Παντείχι], δήμου Αυλίδος. Κάτοικοι 1879: 73. Κάτοικοι 1907: 106.

Κρόρα [Στεφάνη], δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 155. Κάτοικοι 1907: 294.

Κυπαρίσσι [Κυπαρίσσιον], δήμου Ζάρακος. Κάτοικοι 1879: 729. Κάτοικοι 1907: 865.

Κυριάκι [Κυριάκιον], δήμου Διστομίων. Κάτοικοι 1879: 1077. Κάτοικοι 1907: 13.

Λακόπετρα [Λακκόπετρα], δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 290. Κάτοικοι 1907: 405.

Λάλα [Λάλας], δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 205. Κάτοικοι 1907: 277.

Λαλικώστα [Φαραί], δήμου Φαρών. Κάτοικοι 1879: 250. Κάτοικοι 1907: 274.

Λάλουκα [Λάλουκας], δήμου Αργείων. Κάτοικοι 1879: 330. Κάτοικοι 1907: 422.

Λάλουσι [Άνω Σταροχώρι], δήμου Φαρών. Κάτοικοι 1879: 133. Κάτοικοι 1907: 123.

Λάπι [Ριζοχώριον], δήμου Δωρίου. Κάτοικοι 1879: 451. Κάτοικοι 1907: 645.

Λάρυμνα, δήμου Λαρύμνης. Κάτοικοι 1879: 155. Κάτοικοι 1907: 789.

Λαύκα, δήμου Στυμφαλίας. Κάτοικοι 1879: 882. Κάτοικοι 1907: 862.

Λέπουρα, δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 111. Κάτοικοι 1907: 190.

Λέριζα [Δάφνη], δήμου Νεμέας. Κάτοικοι 1879: 33. Κάτοικοι 1907: 134.

Λεψίνα [Ελευσίς], δήμου Ελευσίνος. Κάτοικοι 1879: 1185. Κάτοικοι 1907: 2370.

Λιάτανι [Άγιος Θωμάς], δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 654. Κάτοικοι 1907: 1973.

Λιβάδεζα [Άγιος Συμεών], δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 130. Κάτοικοι 1907: 90.

Λιβανάτες [Λιβανάται], δήμου Δαφνουσίων. Κάτοικοι 1879: 982. Κάτοικοι 1907: 1508.

Λιμενάρια, δήμου Αγκιστρίου. Κάτοικοι 1879: 164. Κάτοικοι 1907: 186.

Λίμνες [Λίμναι], δήμου Προσυμναίων. Κάτοικοι 1879: 895. Κάτοικοι 1907: 1076.

Λιόπεσι [Γονούσσα], δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 298. Κάτοικοι 1907: 486.

Λιόπεσι [Παιανία], δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 1165. Κάτοικοι 1907: 2589.

Λιοσάτι [Κοκκινόβραχος], δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 9. Κάτοικοι 1907: 175.

Λιόσια [Άνω Λιόσια], δήμου Αχαρνών. Κάτοικοι 1879: 403. Κάτοικοι 1907: 788.

Λούζι [Ελληνικόν], δήμου Ευρωστίνης. Κάτοικοι 1879: 151. Κάτοικοι 1907: 181.

Λουκίσια, δήμου Ακραιφνίου. Κάτοικοι 1879: 185. Κάτοικοι 1907: 376.

Λουτουφί [Λουτούφιον], δήμου Πλαταιών. Κάτοικοι 1879: 109. Κάτοικοι 1907: 215.

Λουτράκι [Λουτράκιον], δήμου Περαχώρας. Κάτοικοι 1879: 335. Κάτοικοι 1907: 1179.

Λουτρό [Άνω Λουτρόν], δήμου Ευρωστίνης. Κάτοικοι 1879: 266. Κάτοικοι 1907: 433.

Λούτσι [Λούτσιον], δήμου Λαρύμνης. Κάτοικοι 1879: 80. Κάτοικοι 1907: 89.

Λυκούρια [Λυκουρία], δήμου Λευκασίου. Κάτοικοι 1879: 1206. Κάτοικοι 1907: 981.

Μαγούλα, δήμου Ελευσίνος. Κάτοικοι 1879: 541. Κάτοικοι 1907: 614.

Μαζαράκι [Άνω Μαζαράκιον], δήμου Φαρών. Κάτοικοι 1879: 487. Κάτοικοι 1907: 665.

Μάζι [Μάζιον], δήμου Λαρύμνης. Κάτοικοι 1879: 144. Κάτοικοι 1907: 142.

Μάζι [Μάζιον], δήμου Πέτρας. Κάτοικοι 1879: 300. Κάτοικοι 1907: 645.

Μάζι [Οινόη], δήμου Μεγαρέων. Κάτοικοι 1879: 71. Κάτοικοι 1907: 102.

Μάζι [Πολυδένδριον], δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 171. Κάτοικοι 1907: 301.

Μακροτάνταλο, δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 681. Κάτοικοι 1907: 444.

Μαλακάσα, δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 525. Κάτοικοι 1907: 122.

Μαλεσίνα, δήμου Λαρύμνης. Κάτοικοι 1879: 801. Κάτοικοι 1907: 1230.

Μαλίκι [Νησίον], δήμου Βουπρασίων. Κάτοικοι 1879: 278. Κάτοικοι 1907: 380.

Μαλίκι [Πολυθέα], δήμου Αετού. Κάτοικοι 1879: 154. Κάτοικοι 1907: 212.

Μάνεσι [Μάνεσης], δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 155. Κάτοικοι 1907: 248.

Μαραθώνας [Μαραθών], δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 542. Κάτοικοι 1907: 1135.

Μαρκόπουλο [Μαρκόπουλον], δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 378. Κάτοικοι 1907: 624.

Μαρκόπουλο [Μαρκόπουλον], δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 1429. Κάτοικοι 1907: 2627.

Μαρούσι [Αμαρούσιον], δήμου Αθηναίων. Κάτοικοι 1879: 1216. Κάτοικοι 1907: 2277.

Μαρτίνο [Μαρτίνον], δήμου Λαρύμνης. Κάτοικοι 1879: 1265. Κάτοικοι 1907: 1586.

Μάτζανι [Κρυονέριον], δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 590. Κάτοικοι 1907: 795.

Μάτσεζα [Στυμφαλία], δήμου Στυμφαλίας. Κάτοικοι 1879: 40. Κάτοικοι 1907: 51.

Μαυρομάτι [Μαυρομμάτιον], δήμου Θεσπιέων. Κάτοικοι 1879: 865. Κάτοικοι 1907: 1544.

Μεγάλα Χάλια [Δροσιά], δήμου Αυλίδος. Κάτοικοι 1879: 574. Κάτοικοι 1907: 1021.

Μεγάλο Ποτάμι, δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 88. Κάτοικοι 1907: 192.

Μεγαλοχώρι [Αγκίστρι], δήμου Αγκιστρίου. Κάτοικοι 1879: 259. Κάτοικοι 1907: 473.

Μεγαλοχώρι [Μεγαλοχώριον], δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 245. Κάτοικοι 1907: 379.

Μέθανα, δήμου Μεθάνων  . Κάτοικοι 1907: 255.

Μενίδι [Αχαρναί], δήμου Αχαρνών. Κάτοικοι 1879: 2168. Κάτοικοι 1907: 3546.

Μέρμπακα [Αγία Τριάς], δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 743. Κάτοικοι 1907: 861.

Μέρτεζα [Μύρτος], δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 210. Κάτοικοι 1907: 461.

Μεσοχώρια, δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 274. Κάτοικοι 1907: 427.

Μετόχι [Μετόχιον], δήμου Αγκιστρίου. Κάτοικοι 1879: 96. Κάτοικοι 1907: 120.

Μηλιές [Μηλέαι], δήμου Ολυμπίων. Κάτοικοι 1879: 249. Κάτοικοι 1907: 323.

Μικρή Μπάλτσα [Μικρός Βάλτος], δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 220. Κάτοικοι 1907: 350.

Μίλεσι [Μιλέσιον], δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 85. Κάτοικοι 1907: 109.

Μίραλι [Μιράλιον], δήμου Φαρών. Κάτοικοι 1879: 157. Κάτοικοι 1907: 290.

Μοίρα, δήμου Πατρέων. Κάτοικοι 1879: 190. Κάτοικοι 1907: 301.

Μούλκι [Αιάντειον], δήμου Σαλαμίνος. Κάτοικοι 1879: 101. Κάτοικοι 1907: 196.

Μούλκι [Μούλκιον], δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 395. Κάτοικοι 1907: 466.

Μουρίκι [Μουρίκιον], δήμου Ακραιφνίου. Κάτοικοι 1879: 181. Κάτοικοι 1907: 303.

Μουρτιά [Μυρτέα], δήμου Έλους. Κάτοικοι 1879: 322. Κάτοικοι 1907: 528.

Μουσταφάδες [Καλλιθέα], δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 228. Κάτοικοι 1907: 485.

Μπαγιάτι [Ριζοβούνιον], δήμου Μαρμαρίου  . Κάτοικοι 1907: 76.

Μπαλαίοι, δήμου Άρνης. Κάτοικοι 1879: 679. Κάτοικοι 1907: 334.

Μπάλτσα [Μελισσοχώριον], δήμου Πλαταιών. Κάτοικοι 1879: 227. Κάτοικοι 1907: 397.

Μπάρδι [Αμυγδαλίτσα], δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 36. Κάτοικοι 1907: 66.

Μπαρδικώστα [Κρυσταλλόβρυση], δήμου Φαρών. Κάτοικοι 1879: 162. Κάτοικοι 1907: 183.

Μπάστα [Κρυονέριον], δήμου Ωλένης. Κάτοικοι 1879: 155. Κάτοικοι 1907: 210.

Μπατσί, δήμου Άρνης. Κάτοικοι 1879: 318. Κάτοικοι 1907: 451.

Μπέη [Λόφος], δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 119. Κάτοικοι 1907: 130.

Μπεντένι [Πεύκη], δήμου Λαμπείας. Κάτοικοι 1879: 188. Κάτοικοι 1907: 267.

Μπεντρόνι [Αχαϊκόν], δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 138. Κάτοικοι 1907: 264.

Μπερμπάτι [Πρόσυμνα], δήμου Προσυμναίων. Κάτοικοι 1879: 443. Κάτοικοι 1907: 743.

Μπίσια [Πίσια], δήμου Περαχώρας. Κάτοικοι 1879: 330. Κάτοικοι 1907: 387.

Μπογιάτι [Άνοιξις], δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 29. Κάτοικοι 1907: 97.

Μποζικά [Μποζικάς], δήμου Νεμέας. Κάτοικοι 1879: 269. Κάτοικοι 1907: 427.

Μπολάτι [Μπολάτιον], δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 183. Κάτοικοι 1907: 260.

Μποντιά [Μάλθη], δήμου Αετού. Κάτοικοι 1879: 275. Κάτοικοι 1907: 362.

Μποτσικά [Αηδόνια], δήμου Νεμέας. Κάτοικοι 1879: 167. Κάτοικοι 1907: 297.

Μπούγα [Ασπροχώριον], δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 88. Κάτοικοι 1907: 123.

Μπουγιάτι [Αλέα], δήμου Αλέας. Κάτοικοι 1879: 818. Κάτοικοι 1907: 781.

Μπούζι [Λοφίσκος], δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 151. Κάτοικοι 1907: 240.

Μπούκουρα [Κρίνος], δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 392. Κάτοικοι 1907: 651.

Μπουταίικα, δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 330. Κάτοικοι 1907: 105.

Μπράτσι [Τανάγρα], δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 310. Κάτοικοι 1907: 456.

Μυγδαλιά [Αμυγδαλέα], δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 121. Κάτοικοι 1907: 157.

Μύλοι, δήμου Αργείων. Κάτοικοι 1879: 135. Κάτοικοι 1907: 226.

Νέα Λιόσια [Ίλιον], δήμου Αθηναίων. Κάτοικοι 1879: 372. Κάτοικοι 1907: 801.

Νεμούτα, δήμου Ολυμπίων. Κάτοικοι 1879: 706. Κάτοικοι 1907: 795.

Νιάτα, δήμου Έλους. Κάτοικοι 1879: 819. Κάτοικοι 1907: 1204.

Νικολέτα, δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 113. Κάτοικοι 1907: 114.

Νιοχώρι [Νεοχωράκιον], δήμου Θηβαίων. Κάτοικοι 1879: 100. Κάτοικοι 1907: 232.

Νιοχώρι [Νεοχώριον], δήμου Θεσπιέων. Κάτοικοι 1879: 278. Κάτοικοι 1907: 472.

Νιφοραίικα, δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 129. Κάτοικοι 1907: 192.

Ντάρδιζα [Αχλαδινή], δήμου Ολυμπίων. Κάτοικοι 1879: 166. Κάτοικοι 1907: 330.

Ντούσια [Κεφαλάριον], δήμου Στυμφαλίας. Κάτοικοι 1879: 742. Κάτοικοι 1907: 1194.

Ντούσια [Μετόχιον], δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 35. Κάτοικοι 1907: 23.

Ξηρονομή [Ξηρονομή], δήμου Θίσβης. Κάτοικοι 1879: 418. Κάτοικοι 1907: 632.

Ξυλοκέριζα, δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 127. Κάτοικοι 1907: 178.

Ούγγρα [Υλίκη], δήμου Ακραιφνίου. Κάτοικοι 1879: 54. Κάτοικοι 1907: 14.

Παλιοπαναγιά [Άσκρη], δήμου Θεσπιέων. Κάτοικοι 1879: 732. Κάτοικοι 1907: 1160.

Παναρίτι [Παναρίτης], δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 192. Κάτοικοι 1907: 305.

Παναρίτι [Παναρίτιον], δήμου Πελλήνης. Κάτοικοι 1879: 549. Κάτοικοι 1907: 776.

Πάνω Γαύριο [Άνω Γαύριο], δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 502. Κάτοικοι 1907: 242.

Πάνω Μούσχα [Μακρύλογγος], δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 164. Κάτοικοι 1907: 149.

Πάνω Μπούτια [Ήρα], δήμου Προσυμναίων. Κάτοικοι 1879: 172. Κάτοικοι 1907: 122.

Πάνω Σούλι [Άνω Σούλιον], δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 91. Κάτοικοι 1907: 104.

Πάνω Φανάρι [Άνω Φανάριον], δήμου Δρυόπης. Κάτοικοι 1879: 275. Κάτοικοι 1907: 245.

Παραδείσι [Παραδείσιον], δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 100. Κάτοικοι 1907: 132.

Παραπούγγια [Λεύκτρα], δήμου Πλαταιών. Κάτοικοι 1879: 479. Κάτοικοι 1907: 874.

Πασιά [Άγιος Κωνσταντίνος], δήμου Τροιζηνίων. Κάτοικοι 1879: 33. Κάτοικοι 1907: 70.

Πασιά [Ίναχος], δήμου Προσυμναίων. Κάτοικοι 1879: 300. Κάτοικοι 1907: 346.

Παύλου [Παύλος], δήμου Λαρύμνης. Κάτοικοι 1879: 531. Κάτοικοι 1907: 703.

Περαχώρα [Περαχώρα], δήμου Περαχώρας. Κάτοικοι 1879: 1455. Κάτοικοι 1907: 1582.

Περγιάλι, δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 218. Κάτοικοι 1907: 400.

Πέρδικα, δήμου Αιγίνης. Κάτοικοι 1879: 225. Κάτοικοι 1907: 401.

Περιστέρα [Άγιος Στέφανος], δήμου Φαρών. Κάτοικοι 1879: 26. Κάτοικοι 1907: 194.

Πέρσαινα, δήμου Ωλένης. Κάτοικοι 1879: 186. Κάτοικοι 1907: 330.

Πετριές [Πετριαί], δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 271. Κάτοικοι 1907: 488.

Πικέρμι [Πικέρμιον], δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 151. Κάτοικοι 1907: 41.

Πιστάματα, δήμου Ζάρακος  . Κάτοικοι 1907: 103.

Πιτσά [Άνω Πιτσά], δήμου Ευρωστίνης. Κάτοικοι 1879: 611. Κάτοικοι 1907: 749.

Πιτσά [Σιτοχώριον], δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 345. Κάτοικοι 1907: 311.

Πλατανίτι [Πλατανίτης], δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 119. Κάτοικοι 1907: 103.

Πόθι [Πόθιον], δήμου Μαρμαρίου. Κάτοικοι 1879: 108. Κάτοικοι 1907: 126.

Πόρος, δήμου Τροιζηνίων. Κάτοικοι 1879: 5414. Κάτοικοι 1907: 4369.

Πορτοχέλι [Πορτοχέλιον], δήμου Κρανιδίου. Κάτοικοι 1879: 121. Κάτοικοι 1907: 406.

Ποταμούνια [Πολυπόταμος], δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 178. Κάτοικοι 1907: 252.

Πουλακίδα [Πουλλακίδα], δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 280. Κάτοικοι 1907: 386.

Πουλίτσα [Πουλλίτσα], δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 153. Κάτοικοι 1907: 237.

Πουρνάρι [Πουρνάριον], δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 85. Κάτοικοι 1907: 204.

Πρινιά, δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 42. Κάτοικοι 1907: 6.

Πρίφτανι [Μοναστηράκιον], δήμου Μυκηνών. Κάτοικοι 1879: 139. Κάτοικοι 1907: 174.

Προσκυνά [Προσκυνάς], δήμου Λαρύμνης. Κάτοικοι 1879: 406. Κάτοικοι 1907: 93.

Πυργέλα [Πυργέλλα], δήμου Αργείων. Κάτοικοι 1879: 208. Κάτοικοι 1907: 293.

Πύργος [Περιβόλια], δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 33. Κάτοικοι 1907: 229.

Ραπταίοι, δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 78. Κάτοικοι 1907: 185.

Ρατό [Ρυτόν], δήμου Σολυγείας  . Κάτοικοι 1907: 105.

Ρεούζι [Ζωοδόχος Πηγή], δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 160. Κάτοικοι 1907: 242.

Ρηχέα [Ρειχέα], δήμου Ζάρακος. Κάτοικοι 1879: 809. Κάτοικοι 1907: 1110.

Ρίπεσι [Κεφαλόβρυση], δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 559. Κάτοικοι 1907: 573.

Ριτσώνα, δήμου Αυλίδος. Κάτοικοι 1879: 138. Κάτοικοι 1907: 81.

Ροπός [Ωρωπός], δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 243. Κάτοικοι 1907: 355.

Σάλεσι [Αυλών], δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 601. Κάτοικοι 1907: 1191.

Σιάχου [Πέτρα], δήμου Πέτρας. Κάτοικοι 1879: 188. Κάτοικοι 1907: 441.

Σίρτζι [Σύρριζον], δήμου Δωρίου. Κάτοικοι 1879: 216. Κάτοικοι 1907: 349.

Σίρτζι [Ύπατον], δήμου Θηβαίων. Κάτοικοι 1879: 217. Κάτοικοι 1907: 301.

Σκάλα Ωρωπού, δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 223. Κάτοικοι 1907: 304.

Σκαφιδάκι [Σκαφιδάκιον], δήμου Αργείων. Κάτοικοι 1879: 179. Κάτοικοι 1907: 290.

Σκιαδαίικα, δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 118. Κάτοικοι 1907: 74.

Σκουάσι [Ακταίον], δήμου Μαρμαρίου. Κάτοικοι 1879: 122. Κάτοικοι 1907: 141.

Σκούπα [Καλλιθέα], δήμου Ευρωστίνης. Κάτοικοι 1879: 280. Κάτοικοι 1907: 338.

Σκούρτα, δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 176. Κάτοικοι 1907: 386.

Σουβάρδο [Κουρτέσιον], δήμου Βουπρασίων. Κάτοικοι 1879: 230. Κάτοικοι 1907: 275.

Σούλι [Σούλιον], δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 368. Κάτοικοι 1907: 482.

Σούλι [Σούλιον], δήμου Πατρέων. Κάτοικοι 1879: 376. Κάτοικοι 1907: 559.

Σουλιμά [Άνω Δώριον], δήμου Δωρίου. Κάτοικοι 1879: 871. Κάτοικοι 1907: 1289.

Σουλινάρι [Σωληνάριον], δήμου Πέτρας. Κάτοικοι 1879: 251. Κάτοικοι 1907: 244.

Σοφικό [Σοφικόν], δήμου Σολυγείας. Κάτοικοι 1879: 1802. Κάτοικοι 1907: 1681.

Σπαΐδες [Ελεών], δήμου Αυλίδος. Κάτοικοι 1879: 191. Κάτοικοι 1907: 353.

Σπαϊτζίκου [Λευκάκια], δήμου Ναυπλιέων. Κάτοικοι 1879: 223. Κάτοικοι 1907: 378.

Σπάτα, δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 955. Κάτοικοι 1907: 2144.

Σπατατζίκι [Πευκόφυτον], δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 22. Κάτοικοι 1907: 35.

Σπέτσες [Σπέτσαι], δήμου Σπετσών. Κάτοικοι 1879: 6495. Κάτοικοι 1907: 4290.

Σταμάτα, δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 88. Κάτοικοι 1907: 188.

Στανιάτες [Οινόφυτα], δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 120. Κάτοικοι 1907: 241.

Στεβενίκου [Αγία Τριάς], δήμου Πέτρας. Κάτοικοι 1879: 502. Κάτοικοι 1907: 666.

Στιμάγκα, δήμου Νεμέας. Κάτοικοι 1879: 275. Κάτοικοι 1907: 521.

Στίρι [Στείριον], δήμου Διστομίων. Κάτοικοι 1879: 390. Κάτοικοι 1907: 495.

Στουπαίοι [Στουππαίοι], δήμου Μαρμαρίου. Κάτοικοι 1879: 158. Κάτοικοι 1907: 204.

Στριγκλέικα [Λιμνοχώριον], δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 118. Κάτοικοι 1907: 74.

Στύρα, δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 785. Κάτοικοι 1907: 980.

Συκάμινο [Συκάμινον], δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 108. Κάτοικοι 1907: 259.

Συκιά [Συκέα], δήμου Ασωπού. Κάτοικοι 1879: 1147. Κάτοικοι 1907: 1334.

Σχηματάρι [Σχηματάριον], δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 493. Κάτοικοι 1907: 896.

Σχίζαλη, δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 89. Κάτοικοι 1907: 86.

Τατόι [Δεκέλεια], δήμου Αχαρνών. Κάτοικοι 1879: 130. Κάτοικοι 1907: 197.

Τάχι [Τάχειον], δήμου Θηβαίων. Κάτοικοι 1879: 78. Κάτοικοι 1907: 143.

Τζάιλο [Πηγάδια], δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 233. Κάτοικοι 1907: 89.

Τοπόλοβα [Αγία Παρασκευή], δήμου Πατρέων. Κάτοικοι 1879: 177. Κάτοικοι 1907: 153.

Τραγάνα, δήμου Λαρύμνης  . Κάτοικοι 1907: 419.

Τρανή Μπάλτσα [Μέγας Βάλτος], δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 432. Κάτοικοι 1907: 632.

Τρανό Ζευγολατειό [Ζευγολατείον], δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 684. Κάτοικοι 1907: 1114.

Τροφαρί [Θροφάριον], δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 114. Κάτοικοι 1907: 198.

Τσακαίοι, δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 85. Κάτοικοι 1907: 188.

Τσερεγκούνι [Βρυσούλαι], δήμου Ευρωστίνης. Κάτοικοι 1879: 133. Κάτοικοι 1907: 272.

Τσουταίοι [Βαθύρεμα], δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 30. Κάτοικοι 1907: 42.

Ύδρα, δήμου Ύδρας. Κάτοικοι 1879: 6446. Κάτοικοι 1907: 5542.

Φελός [Επάνω Φελλός], δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 487. Κάτοικοι 1907: 274.

Φίχτια [Φίχτιον], δήμου Μυκηνών. Κάτοικοι 1879: 339. Κάτοικοι 1907: 501.

Φούρνοι, δήμου Κρανιδίου. Κάτοικοι 1879: 319. Κάτοικοι 1907: 448.

Φρέγκα [Λαμπόκαμπος], δήμου Ζάρακος. Κάτοικοι 1879: 140. Κάτοικοι 1907: 206.

Φώσταινα, δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 216. Κάτοικοι 1907: 508.

Χαϊκάλι [Χαϊκάλιον], δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 298. Κάτοικοι 1907: 394.

Χαλάνδρι [Χαλάνδριον], δήμου Αθηναίων. Κάτοικοι 1879: 558. Κάτοικοι 1907: 1346.

Χαλκί [Χαλκείον], δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 164. Κάτοικοι 1907: 251.

Χαλκιά [Χαλκιάς], δήμου Δωρίου. Κάτοικοι 1879: 172. Κάτοικοι 1907: 244.

Χαλκούτσι [Χαλκούτσιον], δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 47. Κάτοικοι 1907: 121.

Χάρακας [Χάραξ και Πιστάματα], δήμου Ζάρακος. Κάτοικοι 1879: 429. Κάτοικοι 1907: 351.

Χαρβάτι [Μυκήναι], δήμου Μυκηνών. Κάτοικοι 1879: 162. Κάτοικοι 1907: 252.

Χαρβάτι [Παλλήνη], δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 155. Κάτοικοι 1907: 256.

Χασάν Αγά [Βοχαϊκόν], δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 225. Κάτοικοι 1907: 354.

Χασιά [Φυλή], δήμου Φυλής. Κάτοικοι 1879: 609. Κάτοικοι 1907: 1183.

Χάσου [Άσσος], δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 353. Κάτοικοι 1907: 618.

Χατζή Μουσταφά [Ευαγγελίστρια], δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 99. Κάτοικοι 1907: 188.

Χέλι [Αραχναίον], δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 820. Κάτοικοι 1907: 960.

Χλεμποτσάρι [Ασωπία], δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 445. Κάτοικοι 1907: 804.

Χόστια [Πρόδρομος], δήμου Θίσβης. Κάτοικοι 1879: 847. Κάτοικοι 1907: 1090.

Χώνικα [Νέον Ηραίον], δήμου Προσυμναίων. Κάτοικοι 1879: 248. Κάτοικοι 1907: 324.

Ψάρι [Ψάριον], δήμου Βουπρασίων. Κάτοικοι 1879: 406. Κάτοικοι 1907: 521.

Ψάρι [Ψάριον], δήμου Δωρίου. Κάτοικοι 1879: 1223. Κάτοικοι 1907: 1706.

 

Σημείωση 14.3.2013:

Τα επίσημα απογραφικά στοιχεία του έτους 1879 βρίσκονται στην «Απογραφή του πληθυσμού της Ελλάδος – έτος 1879», έργο το οποίο εκδόθηκε από το Υπουργείο Εσωτερικών το 1881.

Εμφανίζουν τον αριθμό των κατοίκων του ελληνικού βασιλείου που δεν μιλούσαν ελληνικά στο σπίτι τους. Η ακριβής διατύπωση είναι: «των μη λαλούντων την ελληνική εν τη οικογενεία». Τα στοιχεία παρουσιάζονται ομαδοποιημένα κατά δήμο.

Ας δούμε πως εμφανίζονται αυτοί οι αριθμοί: Αθηναίων 1.080, Αχαρνών, 2.711, Κρωπίας 5.841, Λαυρίου 1.066, Μαραθώνος 2.625, Πειραιώς 132, Φυλής 2.037, Ωρωπίων 479, Ειδυλλίας 2.316, Ελευσίνος 4.288, Ερυθρών 1.759, Σαλαμίνος 4.497, Θηβαίων 316, Θεσπιών 4.037, Θίσβης 2.183, Πλαταιών 2.278, Τανάγρας 2.573, Κορίνθου 2, Ευρωστίνης 1.047, Νεμέας 544, Πελλήνης 2.453, Περαχώρας 1.196, Σικυώνος 538, Σολυγείας 2.942, Διστομίων, 818, Χαιρωνείας 1.240, Δαφνουσίων 59, Ελατείας 62, Θερμοπυλών 60, Θρονίου 35, Λαρύμνης 1.447, Κερκύρας 1.428, Καρυστίων 501, Στύρων 836, Ναυπλιέων, 37, Επιδαυρίων, 512 Μιδέας 562, Άνδρου 1, Γαυρίου 910, Τροιζήνος 206, Πατρέων 532, διάφοροι 732.

Υπάρχει μάλιστα η εξής διευκρίνιση του συντάκτη: «Δυστυχώς, κατά της απογραφής του 1879, δεν εξηκριβώθη ιδιαιτέρως ο αριθμός των λαλούντων την αλβανικήν και διά τούτο παρέθεσα ανωτέρω τας Επαρχίας και τους Δήμους εν οις επεγράφησαν οι μη λαλούντες την ελληνικήν διότι εισί γνωστοί εν γένει οι δήμοι εν τη περιφερεία των οποίων επικρατεστέρα είναι η αλβανική».

Τα 57.918 αυτά άτομα, τα περισσότερα Αρβανίτες, ήταν δηλαδή σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της απογραφής του 1879, εκείνα που στο σπίτι τους δεν μιλούσαν ρωμαίικα, είτε γιατί δεν γνώριζαν, είτε γιατί δεν ήθελαν. Πρόκειται δηλαδή για τον επίσημο απογραφικό αριθμό των μη εξελληνισμένων υπηκόων του βασιλείου, μισό αιώνα μετά τη δημιουργία του ελληνικού κράτους. Σημειώνω «τον επίσημο απογραφικό αριθμό», γιατί όπως έχω αποδείξει σε άλλα κείμενα μου, διαχρονικά οι απογραφικοί αριθμοί του ελληνικού κράτους για τους  «μη ελληνόφωνους» υπηκόους του, ήταν πάντα μικρότεροι του πραγματικού, έτσι ώστε να «πλησιάζουν» στον ελληνικό εθνικό μύθο περί απογόνων των αρχαίων Ελλήνων.

Ο αριθμός των Αρβανιτών που μιλούσαν στο σπίτι τους και ρωμαίικα, εκτός από αρβανίτικα, δεν αναγράφεται στην απογραφή.

 

 

Αϊβαλιωτάκης 1941: Αϊβαλιωτάκη Ν., Αι Ορειναί Λεκάναι Φενεού – Στυμφαλίας, Αθήναι 1941.

Αμπού: Αμπού Εντμόντ, Η Ελλάδα του Όθωνος / η σύγχρονη Ελλάδα, μετάφραση Α. Σπήλιου, χωρίς χρονολογία.

Αναγνωστόπουλος 1939: Αναγνωστόπουλου Ν. – Αναγνωστόπουλου Δ., Η περιφέρεια Θηβών, Αθήναι 1939.

Απογραφή 1879: Υπουργείον Εσωτερικών, Απογραφή του πληθυσμού της Ελλάδος του έτους 1879, Αθήναι 1881.

Απογραφή 1907: Στατιστικά αποτελέσματα της γενικής απογραφής του πληθυσμού της 27ης Οκτωβρίου 1907, τόμος 2ος , Αθήναι 1909.

Γκίκας 1978: Γκίκα Γιάννη, Οι Αρβανίτες και το αρβανίτικο τραγούδι στην Ελλάδα - Έρευνα στη Νότια Εύβοια, Αθήνα 1978.

Γιοχάλας 2000: Γιοχάλα Τ., Άνδρος - Αρβανίτες και Αρβανίτικα, Αθήναι 2000.

Γιοχάλας 2002: Γιοχάλα Τ., Εύβοια - Τα Αρβανίτικα, Αθήναι 2002.

Δημαράς 1986: Κ.Θ. Δημαρά, Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος / Η εποχή του – η ζωή του – το έργο του, Αθήνα 1986.

Κορύλλος 1903: Κορύλλου Χ., Χωρογραφία της Ελλάδος, Α΄ Νομός Αχαΐας, Αθήναι 1903.

Λιθοξόου 1983: Λιθοξόου Δημήτρη, Προσεγγίσεις και σημειώσεις σχετικά με την οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα την περίοδο 1830 – 1840, Τετράδια Πολιτικού Διάλογου Έρευνας και Κριτικής, τεύχος 7, Απρίλης 1983.

Μηλιαράκης 1886: Μηλιαράκη Αντωνίου, Γεωγραφία Πολιτική Νέα και Αρχαία του Νομού Αργολίδος και Κορινθίας, Αθήναι 1886.

Μολοσσός 1878: Μολοσσού Ζώτου, Ηπειρωτικαί μελέται / τόμος τέταρτος: δρομολόγιον της ελληνικής χερσονήσου, Αθήναι 1878.

Νακρατζάς 1992: Νακρατζά Γεωργίου, Η στενή εθνολογική συγγένεια των σημερινών Ελλήνων, Βουλγάρων και Τούρκων /  Ήπειρος -  Νότια Ελλάδα, Θεσσαλονίκη 1992.

Ρος 1976: Ρος Λουδοβίκου, Αναμνήσεις και ανακοινώσεις από την Ελλάδα 1832 – 1833, μετάφραση Α. Σπήλιου, Αθήνα 1976.

Σάλταρης 1986: Σάλταρη Νίκου, Η ζωή των Αρβανιτών, Αθήναι 1986.

Τσίγκος 1991: Τσίγκου Αθανασίου, Κείμενα για τους Αρβανίτες, Αθήναι 1991.

Φαλλμεράυερ 1984: Ιακώβου Φιλίππου Φαλλμεράυερ, Περί καταγωγής των σημερινών Ελλήνων, μετάφραση Κωνσταντίνου Ρωμανού, Αθήνα 1984.

Φίνλεϋ: Φίνλεϋ Γεωργίου, Ιστορία της ελληνικής επαναστάσεως, τόμος Α΄, Αθήνα, χωρίς χρονολογία.

Gell 1827: Gell William, The itinerary of Greece, London 1827.

Georgacas – McDonald 1968: Demetrius Georgacas – William McDonald, Place Names of Southwest Peloponnesus, Πελοποννησιακά, τόμος ΣΤ΄, Αθήναι 1968.

Philippson 1890: Philipson Alferd, Zur Ethnographie des Peloponnes, 1890.

 

 

 

Αρβανίτικες λέξεις στα Ρωμαίικα ή αλβανικά δάνεια στη δημοτική γλώσσα

 

Δημήτρη Λιθοξόου

2.2.2011


Στον πίνακα που παρουσιάζω στη συνέχεια, συγκεντρώνω 89 λέξεις που έχουν θεωρηθεί αλβανικά δάνεια στη δημοτική γλώσσα. Αρχίζω με τη συλλογή (των 64 λέξεων) του κορυφαίου γερμανού γλωσσολόγου του 19ου αιώνα Gustav Meyer, από το έργο του Neugriechische Studien (Akademie der Wissenschaften in Wien Philosophisch-Historische Classe, Wien 1894-1895). Μετά δίνω, σε χωριστές στήλες δίπλα, τις λέξεις που ετυμολογεί σαν αλβανικές ο Νικόλαος Ανδριώτης  στο
 Ετυμολογικό Λεξικό της κοινής νεοελληνικής (τρίτη έκδοση, Αθήνα 1983), τις αντίστοιχες  του Εμμανουήλ Κριαρά, στο Λεξικό της σύγχρονης ελληνικής δημοτικής γλώσσας (Αθήνα 1995) και τέλος εκείνες του Λεξικού της Κοινής Νεοελληνικής, του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1998 και ηλεκτρονική έκδοση: Πύλη για την ελληνική γλώσσα).

Θεώρησα καλό να προσθέσω, μέσα σε παρένθεση, την ερμηνεία των  λέξεων και την επίσημη αλβανική γραφή, σύμφωνα με το Αλβανο-Ελληνικό λεξικό του Νίκου Γκίνη (Τίρανα 1971).

Να σημειώσω, πως πρόκειται μόνο για λέξεις που βρίσκονται στα βασικά αυτά λεξικά και έχουν χαρακτηριστεί ως δάνεια από την αλβανική. Λείπουν όμως αρκετές λέξεις που υπάρχουν σε διαλέκτους της ρομέικης γλώσσας και δεν έχουν καταγραφεί, όπως: καστραβέτσι (αγγούρι), μελιγκόνι (μυρμήγκι), καναπίτσα (λυγαριά), καλικούτσα (καβάλα στην πλάτη), τάτας (πατέρας), τσουράπι (κάλτσα) και άλλες.

 

1

αλητάμπουρας: αλήτης + αλβ. berrü «άντρας»; (Γκίνης: burr/ë, άντρας)

Πύλη

2

αμπάριζα: αλβαν. ambarezë, παιδικό παιχνίδι

Meyer, Ανδριώτης, Κριαράς, Πύλη

3

βάλτος: alb. bal’tε < alt. slov. blato (Γκίνης: balt/ë, λάσπη)

Meyer

4

βάρκος: alb. vl’akε (Γκίνης: vlag/ë, -a, η υγρασία της γης)

Meyer

5

βλάμης: αλβαν. vlam (Γκίνης: vëllam, -i, αδελφοποιτός)

Ανδριώτης, Κριαράς, Πύλη

6

γερόπλιακος: alb. pl’ak (Γκίνης: plak, παλιός, γέρος)

Meyer

7

γκιόνης: αλβαν. gjon (Γκίνης: gjon, -i)

Meyer, Ανδριώτης, Κριαράς, Πύλη

8

γκιόσα: αλβαν. gjosë, η γριά γίδα

Meyer, Ανδριώτης, Κριαράς,

9

γκοριτσιά: αλβαν. goritsë (Γκίνης: gorric/ë, αγριαχλαδιά)

Meyer, Ανδριώτης, Κριαράς,

10

γκουντουλώ: alb. gudulis (Γκίνης: gudulis, γαργαλάω)

Meyer

11

γούβα: αλβ. guvë «κοίλωμα», πρβ. βλάχ. guva (Γκίνης: guv/ë, -a, η σπηλιά, η κουφάλα, το βαθούλωμα)

Ανδριώτης, Πύλη

12

δούσκος: alb. dušk (Γκίνης: dush/k, -ku, η βελανιδιά)

Meyer

13

ζουλάπι: αλβαν. zullap (Γκίνης: zullap, -i, το αγρίμι)

Κριαράς, Πύλη

14

ζουπώ: žup

Meyer

15

ζούτσα: alb. zutsε, κατακάθι υγρού

Meyer

16

καλαμπόκι: αλβαν. kalambok (Γκίνης: kallamboq, -i)

Κριαράς, Πύλη

17

καλέσσα: alb. kal’šε, ξανθιά προβατίνα

Meyer

18

καρκαλέτσος: αλβ. karkalec (Γκίνης: karkalec, -i, η ακρίδα)

Meyer, Κριαράς, Πύλη

19

κατσίκι: αλβαν. kec (Γκίνης: kec, -i, το κατσίκι)

Meyer, Ανδριώτης, Κριαράς

20

κατσούπι: alb. katšup (Γκίνης: kaçup, -i, το ασκί)

Meyer

21

κοκορέτσι: αλβαν. kokoreci (Γκίνης: kukurec, -i, το κοκορέτσι)

Ανδριώτης, Κριαράς, Πύλη

22

κοπέλα: πιθ. αλβαν. copile

Κριαράς

23

κοπέλι: αλβ. kopil (Γκίνης: kopil, -i, ο υπηρέτης για βαριές δουλειές, το κοπέλι)

Meyer, Πύλη

24

κριτσανίζω: alb. krεtsas

Meyer

25

κρούτα: alb. kεrutε, προβατίνα με κέρατα

Meyer

26

λάιου: alb: l’aj, λάγιος, ψαρός

Meyer, Ανδριώτης

27

λιάρος: alb. l’arε, παρδαλός, πολύχρωμος

Meyer

28

λιαχούρι: alb. l’akuri, είδος υφάσματος (Γκίνης: lahur, -i, το λαχούρι)

Meyer

29

λουλούδι: αλβ. lule ή λατ. lilium «κρίνο» (Γκίνης: lul/e, το λουλούδι)

Meyer, Ανδριώτης, Πύλη

30

λούμπα: αλβ. luba «λάκκος»

Πύλη

31

λούτσα: alb. l’utsε, μούσκεμα (Γκίνης: lucë-a, μούσκεμα)

Meyer

32

μάγκας: αλβ. mangë < τουρκ. manga (Γκίνης: mang/ë , -a, ο μάγκας)

 Πύλη

33

μαγούλα: alb. magul’ε, ο λόφος

Meyer, Ανδριώτης

34

μαρκαλίζω: αλβαν. marrkal, βατεύω

Ανδριώτης, Κριαράς, Πύλη

35

μαρμάγκα: αλβ. merimangë (Γκίνης: merimang/ë, η αράχνη)

Κριαράς, Πύλη

36

μελίγκρα: αρχ. μελίκηρα, πρβ. αλβ. milingre

 Πύλη

37

μούρσια: alb. mor (Γκίνης: morr, -i, n ψείρα)

Meyer

38

μπάκα: αλβ. baka «η κοιλιά» (Γκίνης: bar/k, -u, η κοιλιά)

 Πύλη

39

μπάλιος: alb. bal’oš, άσπρος, αλλά και παρδαλός

Meyer

40

μπαμπέσης: αλβαν. pabesë, άπιστος (Γκίνης: pabës/ë)

Ανδριώτης, Κριαράς, Πύλη

41

μπας: alb. mbase, μήπως (Γκίνης: mbase, ίσως, πιθανόν)

Meyer, Ανδριώτης

42

μπάστο: alb. bašto, μπάσταρδος

Meyer

43

μπέσα: αλβαν. besa (Γκίνης: bes/ë, -a, ο λόγος τιμής)

Meyer, Ανδριώτης, Κριαράς, Πύλη

44

μπλετσώνω: alb. blεndzε, χορταίνω

Meyer

45

μπλιούρι: alb. mbl’on, γεμάτο

Meyer

46

μποκρίλες: alb. bokεri, άγονοι τόποι

Meyer

47

μπομπότα: αλβ. bobot ; 

Πύλη

48

μπουλούκι: αλβ. buluk < τουρκ. bölük «στρατιωτικό απόσπασμα»

Πύλη

49

μπούμπα: alb. bubε, μπούμπουρας, μπούρμπουλας (Γκίνης: bubë  -a , το ζωύφιο)

Meyer

50

μπουσουλώ: αλβ. bishulla «με τα τέσσερα» ή βλάχ. bušulunda «αρκουδίζοντας»

Πύλη

51

μπουχαρί: alb. buhar, καμινάδα

Meyer

52

ντρόμιζες: alb. dromtsε, είδος ζυμαρικού

Meyer

53

πάι: alb. pal’e (Γκίνης: pal/ë, -a, η δίπλα, η πιέτα,)

Meyer

54

παραδάγγαλο: alb. dange, βουβώνας

Meyer

55

πέτα: alb. petε, είδος ζυμαρικού

Meyer

56

πίπιζα: αλβαν. pipëza (Γκίνης: pipëz -a, τσαμπούνα)

Ανδριώτης, Κριαράς, Πύλη

57

πλιάτσικο: αλβαν. plaçkë (Γκίνης: plaçkit, λαφυραγωγώ)

Ανδριώτης, Κριαράς, Πύλη

58

προυτσαλίζω: pertsel’is (Γκίνης: përcëlloj, καψαλίζω)

Meyer

59

ρέπιτα: alb. rεpitε, απόκρημνα μέρη (Γκίνης: rreptë, τραχύς)

Meyer

60

σβέρκος: αλβαν. zverk (Γκίνης: zver/k, -ku, ο σβέρκος)

Meyer, Ανδριώτης, Κριαράς, Πύλη

61

σέγκι: alb. šeng (Γκίνης: shenj/ë, -a, το σημάδι, ο στόχος)

Meyer

62

σελίπα: alb. sεlibε, βραχνάς

Meyer

63

σιάρκα: alb. šarkε, (Γκίνης: shar/k, -u, η φλοκάτα, η κάπα των βοσκών)

Meyer

64

σιγκούνι: αλβαν. shegun (Γκίνης: shegun/e, -ja, η σεγκούνα, το σιγκούνι, γυναικείο πανωφόρι)

Meyer, Ανδριώτης, Κριαράς, Πύλη

65

σιουμαλίζω: alb. šumε (Γκίνης: shum/ë, -a, το άθροισμα)

Meyer

66

σιούτους: alb. šut, χωρίς κέρατα

Meyer

67

σκόπι: alb. škop (Γκίνης: shkop, -i, το ραβδί, η μαγκούρα)

Meyer

68

σκούμπα: alb. škumbε, το πρωτοράκι

Meyer

69

σκουρτίζω: alb. škurtε

Meyer

70

σκραπατώ: alb. škrep (Γκίνης: shkrep, ανάβω, σπινθηρίζω)

Meyer

71

σκρούμος: alb. škrump, λειχήνας ή καμένο μαλλί

Meyer

72

σόκος: alb. šok, παλληκαράς

Meyer

73

σπέρα: alb. špetε, μεγάλη τρύπα (Γκίνης: shpell/ë, η σπηλιά)

Meyer

74

σπρούζα: alb. špuzε (Γκίνης: prush, -i, η αθρακιά, η θράκα)

Meyer

75

στόκη: alb. štok, άνθη κουφοξυλιάς

Meyer

76

τάτσι μίτσι κότσι: ίσως < αλβ. αντίστοιχα των Tάσος, Mήτσος, Kώτσος

 

77

τρίλιζα: ιταλ. triglia, μέσω της αλβανικής, παιδικό παιχνίδι

Πύλη

78

τσιάπος: alb. tsjap (Γκίνης: cjap, -i, ο τράγος)

Πύλη

79

τσιούμα: alb. tšumε, πέτρινο γουδί

Meyer

80

τσίφτης: αλβ. qift «γεράκι» (Γκίνης: qift, -i, τσίφτης, ψαλιδάρης)

Πύλη

81

τσόρα: alb. džore, γκλίτσα

Meyer

82

τσουνί: αλβαν. tşuni, το τσουτσούνι, από «το αγόρι» (Γκίνης: çun, -i, το αγόρι)

Πύλη

83

τσούπρα & τσούπα: αλβαν. çupëri  (Γκίνης: çup/ë, -a, η κοπέλλα, το κορίτσι)

Meyer, Ανδριώτης, Πύλη

84

φάρα: αλβαν. fara, η γενιά (Γκίνης: farë far/ë, -a, ο σπόρος)

Ανδριώτης, Κριαράς, Πύλη

85

φέρμελη: αλβ. fermelé, κεντητό γιλέκο

Meyer, Ανδριώτης, Πύλη

86

φλετουράω: alb. fluturon (flutur/oj, πετώ)

Meyer

87

φλογέρα: αλβαν. flojerë 

Ανδριώτης, Πύλη

88

φρουμανίζω: alb. frümε, ρουθουνίζω (Γκίνης: frym/ë, η ανάσα)

Meyer

89

χουμπώνω: alb. hump, χώνω

Meyer





 

Οι Αλβανοί του Λαμπρυνίδη

 

Δημήτρη Λιθοξόου

 


Σημείωση Σεπτεμβρίου 2009Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε το 1987 σαν εισαγωγικό σημείωμα (και οι σημειώσεις του ως «επιλογή βιβλιογραφίας»), στην επανέκδοση από τις εκδόσεις ΚΑΡΑΒΙΑ του βιβλίου του Μιχαήλ Λαμπρυνίδη, «Οι Αλβανοί κατά την κυρίως Ελλάδα και την Πελοπόννησον Ύδρα-Σπέτσαι», έργο το οποίο είχε κυκλοφορήσει για πρώτη φορά στην Αθήνα το 1907, από το τυπογραφείο της ΕΣΤΙΑΣ. Η πρόσφατη δεύτερη επανέκδοση του βιβλίου από τον ίδιο εκδότη, με το παλαιό εισαγωγικό σημείωμά μου (χωρίς να ενημερωθώ), με ώθησε να προβώ στην παρούσα ηλεκτρονική δημοσίευσή του, με τη διευκρίνιση πως αυτό γράφτηκε πριν από 22 χρόνια, επομένως αντιστοιχεί στις τότε γνώσεις μου και τρόπο θεώρησης των πραγμάτων.

Επιπλέον επιθυμώ να διευκρινίσω πως η τότε επισήμανσή μου για την έναρξη μιας νέα «εποχής με λιγότερες εθνικιστικές-ιδεολογικές πιέσεις», αποδείχτηκε εκ των υστέρων εντελώς λαθεμένη. Στην πραγματικότητα βρισκόμασταν, χωρίς να το ξέρουμε, στον προθάλαμο μιας κόλασης: αυτή της ύστερης επίθεσης του ελληνικού εθνικισμού, που σαν πολιτική ιδεολογία μιας ιθαγενούς αστικής τάξης και μιας εντόπιας δημοσιοϋπαλληλικής γραφειοκρατίας, που το παγκοσμιοποιημένο κεφάλαιο περιθωριοποιούσε με γοργούς ρυθμούς, θα αντιμετώπιζε τους αντιπάλους της με μεθόδους που παρέπεμπαν στο μεσαίωνα και την ιερά εξέταση.

Οι «Αλβανοί» του Μ. Λαμπρυνίδη* είναι μια από τις πρώτες απόπειρες ιστορικής σύνθεσης για τον αλβανικό εποικισμό του νοτιοελλαδικού χώρου – ή μάλλον της Αργολίδας, της Ύδρας και των Σπετσών – κατά το Μεσαίωνα.

Χρονολογικά έχουν προηγηθεί οι εργασίες των Hahn [1], Fallmerayer [2], Σάθα [3], Σ. Παναγιωτόπουλου [4], Λάμπρου [5], οι σύντομες αναφορές των Σουρμελή [6], Νερούτσου [7], τα επί μέρους κεφάλαια των Παπαρρηγόπουλου [8], Gregorovius [9], Hertzberg [10], η συγγενής προς το θέμα πραγματεία του Κουπιτώρη [11] και τα άρθρα του Βάμβα [12].


Ο Λαμπρυνίδης δεν είναι επαγγελματίας ιστορικός. Είναι «πολιτευτής Ναυπλίας», περιοχής με 35 χιλιάδες Αρβανίτες (στα τέλη του 19ου αιώνα) και πραγματεύεται το ζήτημα της καταγωγής των εκλογέων του. Η «εθνολογική καταγωγή των Αλβανογενών Ελλήνων» ενδιαφέρει το «Σύνδεσμο Σπετσιωτών» που χρηματοδοτεί την έκδοση. Στις νωπές ακόμα απόψεις του Fallmerayer [13 & 14] έχει προστεθεί η μελέτη του Philippson [15]. η απάντηση του Κορύλλου [16] στον τελευταίο δεν ήταν ιδιαίτερα πειστική.

Τη χρονιά που κυκλοφορεί το βιβλίο του Λαμπρυνίδη οι εθνικοί ανταγωνισμοί στα Βαλκάνια έχουν κορυφωθεί. Το ζήτημα της διανομής των οθωμανικών βιλαετίων της Ευρώπης έχει τεθεί. Η εθνική αλβανική κίνηση αγωνίζεται για τη συγκρότηση ανεξάρτητου αλβανικού κράτους [17]. Ο συγγραφέας φαίνεται να έχει συλλάβει την πολιτική διάσταση του προβλήματος της «καταγωγής της φυλής»: οι Αλβανοί γράφει, «οι, τε εντεύθεν και εκείθεν των Κεραυνίων ορέων την Παλαιάν και Νέαν Ήπειρον οικούντες, την ποτέ Ιλλυρίδα, οι εκ της αυτής μετά των Ελλήνων εθνολογικής ρίζης, των Πελασγών, προερχόμενοι, εφ’ όσον ετήρουν την Χριστιανικήν αυτών πίστιν, την οποίαν κοινή μετά των Ελλήνων ευηγγελίσαντο, αποτέλουν απλούν γένος της αυτής ομοφυλίας, τας αυτάς έχοντες παραδόσεις και τους αυτούς εθνικούς πόθους, απλώς διακρινόμενοι εκ της επιχωριαζούσης αυτοίς μητρικής διαλέκτου» (σελ. 75-76).

 

Ο εποικισμός των Αρβανιτών - χάρτης Απ. Βακαλόπουλου

 


Η «πελασγική θεωρία» τοποθετείται έτσι σε συγκεκριμένη πολιτική βάση. Η «συγγένεια αίματος» και οι «κοινές ρίζες» Ελλήνων-Αλβανών επιταχύνουν την «συγχώνευσιν της Αλβανικής φυλής εντός της Ελληνικής», όπως έγραφε για τους υπηκόους του Ελληνικού Βασιλείου ο Παπαρρηγόπουλος [18], αιτιολογούν όμως και τις εδαφικές διεκδικήσεις αλβανοφώνων βορειοδυτικών περιοχών.

Ο Λαμπρυνίδης τοποθετεί την πρώτη αλβανική εγκατάσταση στην Πελοπόννησο μεταξύ των ετών 1370-1380 επί Μανουήλ Καντακουζηνού. Στο σημείο αυτό συμφωνεί με τους περισσότερους συγχρόνους του ερευνητές. Χωρίς να το αναφέρει, αποφεύγει τη θεωρία του μεσαιωνοδίφη Σάθα, περί αλβανικού εποικισμού κατά το 7ο-8ο αι. (κάτω από το γενικό όνομα των «Αβάρων») [19], άποψη-παγίδα που αποδέχτηκαν οι Κανελλίδης [20] – Σ. Παναγιωτόπουλος και δεν απέφυγαν οι Φουρίκης [21] και Μπίρης [22] αργότερα.

Παρουσιάζει επίσης ο συγγραφέας τις πρώτες αρβανίτικες οικογένειες να περνάνε, στις ερημωμένες από την πειρατεία Ύδρα και Σπέτσες, στα τέλη του 15ου αι. Ωστόσο, ο περιηγητής Francesco Grassetto χαρακτηρίζει το 1511 τα δυο νησιά «ακατοίκητους βράχους» [23]. Στο Marino Sanuto γίνεται αναφορά (Αύγουστος του 1524) για αιχμαλωσία των κατοίκων της Ύδρας από πειρατές [24].  Το 1549 ο γάλλος γεωγράφος Andre Thevet δεν βρίσκει στα νησιά ανθρώπους. Μέχρι τα μέσα του 17ου αιώνα, σύμφωνα με τη μαρτυρία του Βενετού Marco Boschini, υπήρχαν στην Ύδρα λίγα μόνο σπίτια [25].

Το βιβλίο του Λαμπρυνίδη έχει ενδιαφέρον περισσότερο σαν ιστορικός κρίκος στην ελληνική βιβλιογραφία για τους Αρβανίτες. Σήμερα, εποχή με λιγότερες εθνικιστικές-ιδεολογικές πιέσεις και μετά από έρευνες οκτώ δεκαετιών, ο αναγνώστης μπορεί να διακρίνει κενά, ελλείψεις ή ακόμα και λάθη, δικαιολογημένα όμως για μια έκδοση του 1907.

Για την καταγωγή των Αλβανών και τη σχέση τους με τους Ιλλυριούς οι σύγχρονες απόψεις της αλβανικής επιστήμης διατυπώνονται στις ανακοινώσεις των Anamali, Cabej και Buda [26]. Πληροφορίες για τον αλβανικό εποικισμό της Πελοποννήσου υπάρχουν επίσης στα έργα των Ζακυθηνού [27], Πούλου [28], Topping [29], Γιοχάλα [30], Βασ. Παναγιωτόπουλου [31], Ducellier [32]. Πρόκειται για μελέτες που συμπληρώνουν και διορθώνουν τις τότε προσπάθειες, όπως αυτή του Λαμπρυνίδη.

 

Ο εποικισμός των Αρβανιτών - χάρτης Γιοχάλα



[1]. Johann Georg Hahn, Albanesische Studien, τρεις τόμοι, Jena 1854, επανέκδοση ΚΑΡΑΒΙΑ, Αθήνα MCMLXXXI.

[2]. J. Ph. Fallmerayer, Welchen Einfluß hatte die Besetzung Griechenlands durch die Slawen auf das Schicksal der Stadt Athen und der Landschaft Attika?, 1835 (μετάφραση Κ. Ρωμανού, Περί της καταγωγής των σημερινών Ελλήνων, εκδόσεις ΝΕΦΕΛΗ, Αθήνα 1984).

[3]. Κωνσταντίνου Σάθα, πρόλογος στον πρώτο τόμο του έργου Ελληνικά Ανέκδοτα, Αθήναι 1867 – επανέκδοση ΚΑΡΑΒΙΑ, Αθήνα MCMLXXXII.

[4]. Σ. Παναγιωτόπουλου, Τίνες ήλθον κατά τον μέσον αιώνα εν ΕλλάδιΕΒΔΟΜΑΣ, έτος Α’ (1884).

[5]. Σπυρ. Λάμπρου, Η ονοματολογία της Αττικής και εις την χώραν εποίκισις των Αλβανών, Επετηρίς Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός (1896).

[6]. Διονυσίου Σουρμελή, Κατάστασις συνοπτική της πόλεως των Αθηνών, Αθήναι 1842 – επανέκδοση ΚΑΡΑΒΙΑ, Αθήνα MCMLXXIII.

[7]. Τάσου Νερούτσου, Περί της εν Ελλάδι εποικίσεως των Αλβανών υπερμεσούντος του ΙΔ’ αιώνος, Μνημεία της ιστορίας των Αθηναίων, τόμος πρώτος, Αθήναι 1889.

[8]. Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, βιβλίον ΙΓ’.

[9]. Gregorovius Ferdinand, Ιστορία της πόλεως των Αθηνών κατά τους μέσους αιώνας, μετάφραση Σπ. Λάμπρου, τρεις τόμοι, Αθήναι 1904-1906.

[10]. G. Hertzberg, Ιστορία της Ελλάδος από της λήξεως του αρχαίου βίου έως σήμερον, μετάφραση Π. Καρολίδου, πρώτος τόμος, Αθήναι 1906.

[11]. Παναγιώτου Κουπιτώρη, Αλβανικαί μελέται. Πραγματεία ιστορική περί της γλώσσης και του έθνους των Αλβανών, Αθήναι 1879 – επανέκδοση ΚΑΡΑΒΙΑ, Αθήνα MCMLXXXI.

[12]. Κ. Βάμβα, α) Περί των εν Ιταλία Ελληνοαλβανών και ιδίως περί των εις Ελλάδα μεταναστευσάντων και β) Σύντομος ιστορική μελέτη περί Αλβανίας και ΑλβανώνΠΑΡΝΑΣΣΟΣ Α’ (1877).

[13]. Γιώργου Βελουδή, Ο Jakob Philipp Fallmerayer και η γένεση του ελληνικού ιστορισμού, εκδόσεις ΕΜΝΕ-ΜΝΗΜΩΝ, Αθήνα 1982.

[14]. Δημήτρη Λιθοξόου, Περί της καταγωγής των σημερινών Ελλήνων του Ι. Φ. Φαλλμεράυρ, περιοδικό ΤΕΤΡΑΔΙΑ, Νο 11 (Άνοιξη-Καλοκαίρι 1985).

[15]. Alfred Philippson, Zur Ethnographie des Peloponnes, 1890.

[16]. Χ. Κορύλλου, Η εθνογραφία της Πελοποννήσου, Πάτραι 1890.

[17]. Ελευθερίας Νικολαΐδου, Η Αλβανική Κίνηση στο βιλαέτι Ιωαννίνων και η συμβολή των λεσχών στην ανάπτυξη της (1908-1912), εκδ. ΙΜΙΑΧ, Ιωάννινα 1984.

[18]. Κ. Θ. Δημαρά, Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος, εκδ. ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ, Αθήναι 1986.

[19]. Κωνσταντίνου Σάθα, Μνημεία Ελληνικής ιστορίας Documents inédits relatifs à l'histoire de la Grèce au Moyen Âge, Tome II, Paris 1881.

[20]. Π. Κανελλίδου, Περί Μάνης και ΜανιατώνΕΒΔΟΜΑΣ Δ’ (1877).

[21]. Π. Φουρίκης, Παρατηρήσεις εις τα τοπωνύμια των χρονικών του Μορέως, ΑΘΗΝΑ 40 (1928).

[22]. Κώστα Μπίρη, Αρβανίτες οι Δωριείς του Νεώτερου Ελληνισμού, Αθήναι 1960.

[23]. Απόστολου Βακαλόπουλου, Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, τόμος δεύτερος, Αθήνα 1976, κεφάλαιο «Αλβανικοί εποικισμοί στα νησιά του Αιγαίου».

[24]. Αλεξάνδρας Κραντονέλλη, Ιστορία της Πειρατείας στους πρώτους χρόνους της Τουρκοκρατίας, εκδόσεις ΕΣΤΙΑ, Αθήνα 1985.

[25]. F. W. Hasluck, Albanian settlements in the Aegean Islands – The Annual of the British School at Athens, No XV (1908-1909).

[26]. S. Anamali, Εκ των Ιλλυριών εις τους Αλβανούς και E. Cabej, Το πρόβλημα του χώρου του σχηματισμού της αλβανικής γλώσσηςΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (1973). Επίσης A. Buda, Οι Ιλλυριοί του Νότου ως ιστοριογραφικόν πρόβλημαΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (1977). Και τα τρία κείμενα σε μετάφραση Τ. Γιοχάλα.

[27]. D. Zakythinos, Le Despotat Grec de Morée., τομ. 2, Chapitre Premier: Le population de Morée, Athènes 1953.

[28]. Ιωάννου Πούλου, Η εποίκησις των Αλβανών εις ΚορινθίανΕΠΕΤΗΡΙΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ (1950).

[29]. Peter Topping, Albanian Settlements in Medieval Greece: Some Venetian Testimonies, Charanis Studies, New Brunswick 1980.

[30]. Titos Jochalas, Über die Einwanderung der Albaner in Griechenland, Dissertationes Albanicae, XIII Band, München 1971.

[31]. Βασίλη Παναγιωτόπουλου, Πληθυσμός και Οικισμοί της Πελοποννήσου 13ος-18ος αιώνας, εκδ. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ, Αθήνα 1985.

[32]. Alain Ducellier, Δημογραφία, μεταναστεύσεις και πολιτισμικά σύνορα από τα τέλη του Μεσαίωνα στη νεώτερη εποχήΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ, τεύχος 5 (1986).


 

Χάρτης των αλβανικών χωριών της Ηπείρου στα τέλη του 19ου αιώνα


 

Δημήτρη Λιθοξόου

 2009

 




Ονοματεπώνυμα των Αρβανιτών

της βορειοδυτικής Πελοποννήσου τον 15ο αιώνα

 

Δημήτρη Λιθοξόου

 2009


Τα πρώτα χρόνια μετά τις κατακτήσεις των νέων εδαφών, η οθωμανική διοίκηση συνέταξε, για φορολογικούς λόγους, αναλυτικά κατάστιχα του πληθυσμού ανά οικισμό. Σε αυτά αναγράφονται τα ονοματεπώνυμα των αρχηγών κάθε οικογένειας (φορολογικής μονάδας).

Ένα τέτοιο κατάστιχο, που αναφέρεται στην περιοχή της βορειοδυτικής Πελοποννήσου ή πέντε ναχιγιάδων του Μοριά (: Kalandrica, Grebena, Hlumica, Gardičko, Vomiro), και αφορά τα έτη 1461-1463, υπάρχει στη βιβλιοθήκη «Κύριλλος και Μεθόδιος» στη Σόφια.

Τα στοιχεία αυτού του κατάστιχου δημοσιεύτηκαν το 1977 στη Σόφια στα βουλγάρικα, από τους Петя Асенова, Руси Стойков και Тома Кацори με τίτλο «Селищни, лични и фамилни имена от северозападен Пелопонес през средата на XV век» ή «Ονόματα χωριών, ατόμων και οικογενειών από τη βορειοδυτική Πελοπόννησο στα μέσα του 15ου αιώνα».


Μέρος του δημοσιευμένου υλικού, που έχει να κάνει μόνο με τον αριθμό των κατοίκων ανά χωριό, χρησιμοποίησε ο Βασίλης Παναγιωτόπουλος στο έργο του «Πληθυσμός και οικισμοί της Πελοποννήσου 13-18ος αιώνας», Αθήνα 1985, σελ. 85- 100 και 217-224.

Στο κατάστιχο υπάρχουν α) τα ονοματεπώνυμα 1.821 αρχηγών οικογενειών που κατοικούν σε 148 αλβανικά χωριά και β) τα ονοματεπώνυμα 1.742 αρχηγών οικογενειών που κατοικούν σε 44 μη αλβανικούς οικισμούς, (κωμοπόλεις ή χωριά που στην πλειοψηφία τους κατοικούνται από Ρωμιούς).

 

Εδώ, παρουσιάζω στη συνέχεια τα ονοματεπώνυμα των κατοίκων των αλβανικών (αρβανίτικων) χωριών. Για τη διευκόλυνση των ελλήνων αναγνωστών, που δεν είναι εξοικειωμένοι με την κυριλλική βουλγάρικη γραφή, μεταγράφω τα ονοματεπώνυμα με λατινικούς (κροατικούς) χαρακτήρες. Τα γράμματα δ και θ που υπάρχουν στα αλβανικά και αποδίδονται αντίστοιχα με τα dh και th, δεν υπάρχουν στις σλαβικές γλώσσες και έτσι αναγκαστικά εμφανίζονται εδώ ως d και t. Τα παχιά σλαβικά σ (š), ζ (ž), τσ (č) και τζ (dž), αντιστοιχούν στα αλβανικά σε sh, zh, ç και xh.

 


 

Jani Agabeteo, χωριό Madinik - Kalandrica.

Oratio Agali, χωριό Girka - Hlumica.

Geljuš Agali, χωριό Zoga - Kalandrica.

Brajla Ajsari, χωριό Ajsari - Kalandrica.

Lazaro Aklosa, χωριό Kozta Landže - Vomiro.

Teodoris Akrites, χωριό Virzaho - Kalandrica.

Jani Akritis, χωριό Virzaho - Kalandrica.

Mesare Aksanos, χωριό Rovijata - Hlumica.

Trosa Akseno, χωριό Kribsi - Gardičko.

Dominika Akseno, χωριό Rovijata - Hlumica.

Jani Aksenopulu, χωριό Lanbeti - Vomiro.

Dimitri Aksenopulu, χωριό Virzaho - Kalandrica.

Jani Aksenopulu, χωριό Virzaho - Kalandrica.

Mihal Aksenopulu, χωριό Virzaho - Kalandrica.

Makros Aksenos, χωριό Melitena - Grebena.

Soma Aksenos, χωριό Melitena - Grebena.

Prinos Aksenos, χωριό Ranbjak - Gardičko.

Terianos Aksenos, χωριό Vlaho - Gardičko.

Mengeše Alaman, χωριό Markopulu - Hlumica.

Jorgi Alaverica, χωριό Bardi Zoga - Grebena.

Martes Alegatjuri, χωριό Renesi - Gardičko.

 Aleksi, χωριό Havaro Protopapa - Hlumica.

Jorgi Anamiči, χωριό Drimi - Gardičko.

Leka Anavati, χωριό Kombotekra - Grebena.

Dimo Anaze, χωριό Kavalari - Grebena.

Gjon Andon, χωριό Andon - Gardičko.

Mihal Andon, χωριό Andon - Gardičko.

Nikola Andoni, χωριό Andon - Gardičko.

Manol Andra, χωριό Capuga - Gardičko.

Papas Andra, χωριό Capuga - Gardičko.

Diela Andreja, χωριό Gin Mansi - Grebena.

Teodora Andrejapulu, χωριό Špata - Hlumica.

Andreja Andreopulu, χωριό Sirvelica - Grebena.

Dime Andronika, χωριό Adronika - Hlumica.

Gjon Andronika, χωριό Adronika - Hlumica.

Nikola Andronika, χωριό Adronika - Hlumica.

Andreja Aramiti, χωριό Trahija Mansi - Grebena.

Gjon Aramiti, χωριό Trahija Mansi - Grebena.

Teodorio Aramiti, χωριό Trahija Mansi - Grebena.

Lazaro Arkuda, χωριό Kozta Landže - Vomiro.

Nikola Arvaniti, χωριό Vlanduša - Hlumica.

Andreja Atanas, χωριό Lopesi - Gardičko.

Jani Atanas, χωριό Madinik - Kalandrica.

Moriki Avram, χωριό Avrami - Grebena.

Petro Avram, χωριό Avrami - Grebena.

Dimitri Avrami, χωριό Aksenija - Kalandrica.

Manol Avrami, χωριό Aksenija - Kalandrica.

Paloni Azini, χωριό Mihili - Gardičko.

Gin Badza, χωριό Balči - Grebena.

Jorgi Badza, χωριό Balči - Grebena.

Nikola Badza, χωριό Balči - Grebena.

Gin Bafi, χωριό Kribsi - Hlumica.

Nikola Bafi, χωριό Kribsi - Hlumica.

Pavlo Bafi, χωριό Kribsi - Hlumica.

Pavlos Bafi, χωριό Kribsi - Hlumica.

Gjon Bafi, χωριό Morik Bua - Gardičko.

Poloni Bagali, χωριό Lalusi - Kalandrica.

Gin Bala, χωριό Bala - Kalandrica.

Miršegle Bala, χωριό Rovijata - Hlumica.

Oratio Baldže, χωριό Nikola Bua - Gardičko.

Leka Bale, χωριό Sliva - Gardičko.

Mihal Balšadziti, χωριό Trahija Mansi - Grebena.

Nikola Baltavi, χωριό krapsi - Hlumica.

Jorgi Barbadimitri, χωριό Vlaho - Gardičko.

Andreja Barbuci, χωριό Barbuci - Gardičko.

Gjon Barbuci, χωριό Barbuci - Gardičko.

Gjon Barbuci, χωριό Barbuci - Gardičko.

Gjurka Barbuci, χωριό Barbuci - Gardičko.

Jorgi Barbuci, χωριό Barbuci - Gardičko.

Kosta Barbuci, χωριό Barbuci - Gardičko.

Pavlo Barbuci, χωριό Barbuci - Gardičko.

Pavlos Barbuci, χωριό Barbuci - Gardičko.

Pavlos Barbuci, χωριό Barbuci - Gardičko.

Leka Barče, χωριό Renesi - Gardičko.

Teodores Barče, χωριό Renesi - Gardičko.

Andreja Barči, χωριό Madinik - Kalandrica.

Gin Barči, χωριό Madinik - Kalandrica.

Nikola Barči, χωριό Madinik - Kalandrica.

Leka Barči, χωριό Renesi - Gardičko.

Nikola Barči, χωριό Renesi - Gardičko.

Teodoris Barči, χωριό Renesi - Gardičko.

Lazar Bardže, χωριό Simize - Hlumica.

Mihal Bardže, χωριό Simize - Hlumica.

Dzeki Baribobi, χωριό Trahija Mansi - Grebena.

Marko Baribobi, χωριό Trahija Mansi - Grebena.

Mihal Baribobi, χωριό Trahija Mansi - Grebena.

Petro Baribobi, χωριό Trahija Mansi - Grebena.

Kuke Baršena, χωριό Madinik - Kalandrica.

Kozma Barši, χωριό Gardičko - Gardičko.

Jorgi Baši, χωριό Avrami - Grebena.

Gjon Baši, χωριό Suli - Gardičko.

Petro Baši, χωριό Trusa - Grebena.

Akseno Bašte, χωριό Džeki - Grebena.

Jorgi Bašte, χωριό Kribsi - Hlumica.

Pavlos Bašte, χωριό Mirali - Kalandrica.

Gjon Bašti, χωριό Džeki - Grebena.

Andreja Bavasi, χωριό Bavasi - Hlumica.

Kali Bavasi, χωριό Bavasi - Hlumica.

Stefano Bavasi, χωριό Bavasi - Hlumica.

Lazaro Bendeni, χωριό Filadrofenos - Gardičko.

Kosta Berni, χωριό Kacaro - Vomiro.

Andreja Berni, χωριό Lalusi - Kalandrica.

Leka Berni, χωριό Lalusi - Kalandrica.

Pavlo Betulka, χωριό Dukati - Grebena.

Andreja Betulka, χωριό Venetika - Grebena.

Gin Betulka, χωριό Venetika - Grebena.

Jakomo Betulka, χωριό Venetika - Grebena.

Kosta Betulka, χωριό Venetika - Grebena.

Oratio Betulka, χωριό Venetika - Grebena.

Andreja Bežan, χωριό Palovirgo - Grebena.

Jorgi Bežano, χωριό Mastro Andoni - Gardičko.

Teodoris Bežano, χωριό Mastro Andoni - Gardičko.

Gin Bici, χωριό Capuga - Gardičko.

Gjon Bici, χωριό Capuga - Gardičko.

Nikola Bici, χωριό Capuga - Gardičko.

Lazaro Bici, χωριό Hrikja - Gardičko.

Leka Bici, χωριό Hrikja - Gardičko.

Manol Bici, χωριό Hrikja - Gardičko.

Gin Bicu, χωριό Capuga - Gardičko.

Moriki Birin, χωριό Kankadi - Hlumica.

Gjon Birin, χωριό Markopulu - Hlumica.

Jorgi Birin, χωριό Markopulu - Hlumica.

Gin Biše, χωριό Lazario - Grebena.

Gjon Bizbardi, χωριό Kozta Landže - Vomiro.

Mihal Bizbardi, χωριό Kozta Landže - Vomiro.

Vagali Bizbardi, χωριό Kribsi - Hlumica.

Leka Bizvardi, χωριό Zlatka - Hlumica.

Mihal Blahioti, χωριό Suli - Hlumica.

Jorgi Bloši, χωριό Kankadi - Hlumica.

Bardi Boci, χωριό Golomi - Hlumica.

Petro Bokraci, χωριό Ajsari - Kalandrica.

Dimitri Boljari, χωριό Glava - Vomiro.

Gjon Boljari, χωριό Koči - Vomiro.

Jorgi Boljari, χωριό Koči - Vomiro.

Serako Boljari, χωριό Koči - Vomiro.

Gena Boljarina, χωριό Koči - Vomiro.

Dime Bonari, χωριό Garnaze - Kalandrica.

Mihal Bonari, χωριό Garnaze - Kalandrica.

Andreja Bondase, χωριό Džeki - Grebena.

Dominika Bondase, χωριό Džeki - Grebena.

Mihal Bondase, χωριό Džeki - Grebena.

Dime Bondie, χωριό Kratule - Grebena.

Leka Bonka, χωριό Salesi - Grebena.

Gjon Bore, χωριό Kacaro - Vomiro.

Lazaro Bore, χωριό Kacaro - Vomiro.

Luša Bore, χωριό Kacaro - Vomiro.

Vagali Bore, χωριό Kacaro - Vomiro.

Gjon Bore, χωριό Likursi - Gardičko.

Petro Bore, χωριό Likursi - Gardičko.

Lalusi Borese, χωριό Lalusi - Kalandrica.

Kosta Borialise, χωριό Kribsi - Hlumica.

Teodoro Borialise, χωριό Kribsi - Hlumica.

Gin Borondo, χωριό Štopansi Lunsi - Hlumica.

Štopansi Borondo, χωριό Štopansi Lunsi - Hlumica.

Stafano Boši, χωριό Morik Bua - Gardičko.

Marja Botace, χωριό Bala - Kalandrica.

Aleksi Bozi, χωριό Mengeše Komani - Vomiro.

 

Nikola Braci, χωριό Glava - Vomiro.

Gin Brači, χωριό Zoga - Kalandrica.

Jorgi Braila, χωριό Ajsari - Kalandrica.

Mihos Branes, χωριό Lalusi - Kalandrica.

Gin Brihti, χωριό Capuga - Gardičko.

Marija Bua, χωριό Ajsari - Kalandrica.

Gin Bua, χωριό Dzeki Mengeše - Hlumica.

Gjon Bua, χωριό Dzeki Mengeše - Hlumica.

Teodoro Bua, χωριό Dzeki Mengeše - Hlumica.

Lazar Bua, χωριό Kazneš - Kalandrica.

Dominika Bua, χωριό Lalusi - Kalandrica.

Mengeše Bua, χωριό Lalusi - Kalandrica.

Tanuš Bua, χωριό Lalusi - Kalandrica.

Gin Bua, χωριό Mengeše Komani - Vomiro.

Pavlos Bua, χωριό Mihoj - Grebena.

Kosta Bua, χωριό Nikola Bua - Gardičko.

Nikola Bua, χωριό Nikola Bua - Gardičko.

Dimenik Bua, χωριό Литарија - Kalandrica.

Toma Bua, χωριό Литарија - Kalandrica.

Gin Buasi, χωριό Markopulu - Hlumica.

Mangeše Buaši, χωριό Lopesi - Gardičko.

Kosta Buci, χωριό Somani - Grebena.

Bardi Budie, χωριό Budie - Grebena.

Gin Budie, χωριό Budie - Grebena.

Troša Buka, χωριό Virzaho - Kalandrica.

Nikola Bukura, χωριό Lazario - Grebena.

Petro Bukura, χωριό Palovirgo - Grebena.

Mengeše Burelše, χωριό Kribsi - Gardičko.

Dimitri Burgari, χωριό Kavasila - Hlumica.

Stamate Burgari, χωριό Kavasila - Hlumica.

Leka Burleše, χωριό Budie - Grebena.

Jorgi Burše, χωριό Gin Mansi - Grebena.

Petro Burše, χωριό Mihili - Gardičko.

Barsi Burši, χωριό Ajo Jani - Grebena.

Dimitri Burši, χωριό Ajo Jani - Grebena.

Gin Burši, χωριό Ajo Jani - Grebena.

Gjon Burši, χωριό Ajo Jani - Grebena.

Kosta Burši, χωριό Ajo Jani - Grebena.

Leka Burši, χωριό Ajo Jani - Grebena.

Mihe Burši, χωριό Ajo Jani - Grebena.

Angelos Buzes, χωριό Kavalari Trusa - Grebena.

Martin Buzes, χωριό Kavalari Trusa - Grebena.

Miraš Buzes, χωριό Kavalari Trusa - Grebena.

Petro Buzi, χωριό Buzi - Grebena.

Gjon Čapsi, χωριό Nikola Bua - Gardičko.

Nikola Čapsi, χωριό Nikola Bua - Gardičko.

Dimitri Capuga, χωριό Ajsari - Kalandrica.

Dimitri Capuga, χωριό Ajsari - Kalandrica.

Gin Capuga, χωριό Ajsari - Kalandrica.

Jorgi Capuga, χωριό Ajsari - Kalandrica.

Leka Capuga, χωριό Ajsari - Kalandrica.

Mihal Capuga, χωριό Ajsari - Kalandrica.

Orateo Capuga, χωριό Ajsari - Kalandrica.

Tanuš Capuga, χωριό Ajsari - Kalandrica.

Tanuš Capuga, χωριό Ajsari - Kalandrica.

Dime Capuga, χωριό Capuga - Gardičko.

Dime Capuga, χωριό Capuga - Gardičko.

Gin Capuga, χωριό Capuga - Gardičko.

Matesi Capuga, χωριό Capuga - Gardičko.

Mesili Capuga, χωριό Capuga - Gardičko.

Toma Capuga, χωριό Capuga - Gardičko.

Teodoro Capuga, χωριό Kankadi - Hlumica.

Bardi Capuga, χωριό Kavalari - Grebena.

Ešteni Capuga, χωριό Kavalari - Grebena.

Teodora Capuga, χωριό Литарија - Kalandrica.

Marija Čaše, χωριό Kondomihal - Vomiro.

Andreja Čaši, χωριό Kondomihal - Vomiro.

Gjon Čavuši, χωριό Kavalari - Grebena.

Stamad Ćenkaruli, χωριό Nikola Komi - Hlumica.

Dimitri Cimitri, χωριό Maži - Gardičko.

Gin Cimitri, χωριό Maži - Gardičko.

Teodoro Cimitri, χωριό Maži - Gardičko.

Nikola Čirnota, χωριό Kartazori - Hlumica.

Stefano Cumurni, χωριό Mavromati - Vomiro.

Nikola Dadizo, χωριό Morik Bua - Gardičko.

Jani Damjan, χωριό Ajo Jani - Grebena.

Andreja Dardesi, χωριό Salesi - Grebena.

Gjuna Delize, χωριό Dzeki - Kalandrica.

Kalendži Dialuši, χωριό Kalendži - Gardičko.

 Dialuši, χωριό Simopulu - Gardičko.

Har Diko, χωριό Trahija Mansi - Grebena.

Teodoris Dimares, χωριό Andon - Gardičko.

Marija Dime, χωριό Simize - Hlumica.

Jani Dimicaneti, χωριό Zorile - Hlumica.

Papas Dimitri, χωριό Lanbeti - Vomiro.

Nikola Dimitrici, χωριό Maži - Gardičko.

 Dimitrici, χωριό Maži - Gardičko.

Dimo Dimorjari, χωριό Kozta Landže - Vomiro.

Rasi Dimri, χωριό Kalendži - Gardičko.

Bardi Diš, χωριό Rovijata - Hlumica.

Gin Divie, χωριό Divie - Grebena.

Floka Dizmari, χωριό Kratule - Vomiro.

Andreja Dominika, χωριό Koči - Vomiro.

Gin Dominika, χωριό Koči - Vomiro.

Dimitri Dominika, χωριό Kribsi - Gardičko.

Jorgi Dominika, χωριό Kribsi - Gardičko.

Andreja Dorze, χωριό Dorze - Vomiro.

Leka Dorze, χωριό Dorze - Vomiro.

Neže Dorze, χωριό Dorze - Vomiro.

Gjon Dorze, χωριό Koči - Vomiro.

Dime Dorze, χωριό Kozta Landže - Vomiro.

Petro Dorze, χωριό Kozta Landže - Vomiro.

Petro Dorze, χωριό Likursi - Gardičko.

Leka Dorze, χωριό Mavromati - Vomiro.

Dime Dorze, χωριό Ranbjak - Gardičko.

Leka Dorze, χωριό Trusa - Grebena.

Gjon Dozule, χωριό Kavalari - Grebena.

Nikola Draga, χωριό Likursi - Gardičko.

Jorgi Draguleš, χωριό Petrovište - Grebena.

Nikola Draguleš, χωριό Petrovište - Grebena.

Petro Draguleš, χωριό Petrovište - Grebena.

Dimitri Draguna, χωριό Simopulu - Gardičko.

Ešer Draguti, χωριό Литарија - Kalandrica.

Georgi Draguti, χωριό Литарија - Kalandrica.

Pal Draguti, χωριό Литарија - Kalandrica.

 Dramina, χωριό Simopulu - Gardičko.

Gin Dramsi, χωριό Kacaro - Vomiro.

Petro Dramsi, χωριό Kribsi - Hlumica.

Gin Dramsi, χωριό Mihoj - Grebena.

Jani Dramsi, χωριό Mihoj - Grebena.

Jorgi Dramsi, χωριό Simopulu - Gardičko.

Teodoro Dramsi, χωριό Simopulu - Gardičko.

Gerg Dramsi, χωριό Trahija Mansi - Grebena.

Jani Dravuleti, χωριό Rovijata - Hlumica.

Jorgi Dravuleti, χωριό Rovijata - Hlumica.

Andreja Drimi, χωριό Drimi - Gardičko.

Teodoris Duka, χωριό Barbuci - Gardičko.

Dominika Duka, χωριό Stojan - Grebena.

Teodoris Dukas, χωριό Dukati - Grebena.

Duka Durankorgi, χωριό Durankorgi - Gardičko.

Ešeni Durankorgi, χωριό Durankorgi - Gardičko.

Gjon Durankorgi, χωριό Durankorgi - Gardičko.

Nikola Durankorgi, χωριό Durankorgi - Gardičko.

Anise Dzahigulos, χωριό Lopesi - Gardičko.

Jorgi Dzakino, χωριό Kribsi - Gardičko.

Mihal Dzakino, χωριό Kribsi - Gardičko.

Ešteni Džanate, χωριό Renesi - Gardičko.

Gjon Džanate, χωριό Renesi - Gardičko.

Jani Dzeki, χωριό Aksenija - Kalandrica.

Teodoro Dzeki, χωριό Aksenija - Kalandrica.

Andreja Dzeki, χωριό Dzeki - Gardičko.

Gin Dzeki, χωριό Dzeki - Gardičko.

Gin Dzeki, χωριό Dzeki - Gardičko.

Jorgi Dzeki, χωριό Dzeki - Kalandrica.

Kratule Dzeki, χωριό Dzeki - Gardičko.

Manka Dzeki, χωριό Dzeki - Gardičko.

Marti Dzeki, χωριό Dzeki - Gardičko.

Moriki Dzeki, χωριό Dzeki - Gardičko.

Petro Dzeki, χωριό Dzeki - Kalandrica.

Stefano Dzeki, χωριό Dzeki - Gardičko.

Teodoris Dzeki, χωριό Dzeki - Kalandrica.

Kalandži Dzeki, χωριό Dzeki Mengeše - Hlumica.

Marti Dzeki, χωριό Dzeki Mengeše - Hlumica.

Petro Dzeki, χωριό Dzeki Mengeše - Hlumica.

Aleksi Dzeki, χωριό Filadrofenos - Gardičko.

Aleksi Dzeki, χωριό Filadrofenos - Gardičko.

Diime Dzeki, χωριό Filadrofenos - Gardičko.

Petro Dzeki, χωριό Filadrofenos - Gardičko.

Oratios Dzeki, χωριό Gin Mansi - Grebena.

Leka Dzeki, χωριό Glava - Vomiro.

Marti Dzeki, χωριό Glava - Vomiro.

Kosta Dzeki, χωριό Kacaro - Vomiro.

Stefano Dzeki, χωριό Kacaro - Vomiro.

Gin Dzeki,