Skip to main content

Οικισμοί της Θεσσαλονίκης που αρχίζουν από Χ

 

Οικισμοί της Θεσσαλονίκης που αρχίζουν από Χ

 

Δημήτρη Λιθοξόου

 

 

Χατζή Μπαλή / Hadži Bali / Хаджи Бали. Μετονομάστηκε Περαία. Ήταν ένα τσιφλίκι στο οποίο ζούσαν λίγες οικογένειες (απροσδιόριστες γλωσσικά και θρησκευτικά). Το 1923-1924 εγκαταστάθηκαν εδώ χριστιανοί έλληνες πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη και τη Μικρά Ασία. Το χωριό, χαρακτηρίστηκε από τις ελληνικές αρχές αμιγώς προσφυγικό. Το 1928 κατοικούσαν εδώ 850 άτομα.

 

Πηγές:

Hadžibali [Αυστριακός Χάρτης, φ. Athos].

Acı Balı: τσιφλίκι με 12 χριστιανικά σπίτια το 1862 [Δημητριάδης, 450].

Хаджи Бали, Солунска Каза / Гелимерска Нахия, 20 χριστιανοί Έλληνες [Кънчов 1900, 142].

Hadji Bali, kaza de Salonique. Χριστιανικός πληθυσμός: 25 Έλληνες [Brancoff 1905, 218-219].

Ατζί Μπαλί, καζά Θεσσαλονίκης: «36 Μουσουλμάνοι» [Χαλκιόπουλος 1910, 6].

Χαντζή Μπαλή, υποδιοικήσεως Θεσσαλονίκης, 21 κάτοικοι (10 άρρενες και 11 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913, 12]. Ατζή Μπαλή, καζά Θεσσαλονίκης, τσιφλίκι 9.418 στρεμμάτων, με 18 οικοδομές, αξίας 276.650 γροσίων [Παλαμιώτης 1914, 79].

Χατζή Μπαλή, κοινότητος Επανωμής, βασιλικό διάταγμα 28.6.1918 (ΦΕΚ 152/2.7.1918) [Χουλιαράκης 1975, 134].

Χατζή Μπαλή, κοινότητος Επανωμής, κάτοικοι 27 (20 άρρενες, 7 θήλεις) [Απογραφή 1920, 114].

Περαία, γραφείου Θεσσαλονίκης, 202 προσφυγικές οικογένειες – 786 άτομα, αμιγής προσφυγικός συνοικισμός [ΕΑΠ 1928, 50].

Περαία (Χατζή Μπαλή), πρόσφυγες: 73 οικογένειες Θρακών (282 άτομα) και 132 οικογένειες Μικρασιατών (458 άτομα). Όλες οι οικογένειες ήταν ελληνόφωνες. Από τις θρακιώτικες οικογένειες, 50 ήταν από το Γαλατά και 10 από την Καλλίπολη (Γκελιμπόλ). Από τις μικρασιατικές οικογένειες, 65 προέρχονταν από Μεγάλο Μολδοβάνι, 10 από Μικρό Μολδοβάνι, 5 από Τεκέ Μολδοβάνι, 49 από Τζιμόβασι και 3 από Σεβδήκιοϊ [Μαραβελάκης-Βακαλόπουλος, 7, 256, 400-413].

Περαία, κοινότητος Περαίας. Πραγματικός πληθυσμός 858 (460 άρρενες και 398 θήλεις), εκ των οποίων 778 ήταν πρόσφυγες ελθόντες μετά τη μικρασιατική καταστροφή (408 άρρενες και 370 θήλεις). Υπήρχαν 778 δημότες παρόντες στην κοινότητα, 71 δημότες άλλων δήμων και 9 αλλοδαποί [Απογραφή 1928, 236].

Περαία, Περαίας [Διοικητικά 1935, 138].

Περαία, κοινότητος Περαίας. Πραγματικός πληθυσμός 1.038 κάτοικοι (509 άρρενες και 529 θήλεις) [Απογραφή 1940, 166].

Περαία: Οικισμός του δήμου Θερμαϊκού, του νομού Θεσσαλονίκης. Έως το 1997 ήταν οικισμός της κοινότητας Περαίας, της επαρχίας Θεσσαλονίκης. Υψόμετρο 60. Πληθυσμός μεταπολεμικών απογραφών --> 1951: 1.074, 1961: 892, 1971: 1.500, 1981: 1.709, 1991: 1.074 [Σταματελάτου, 608].

 

Χαρμάν Κιόι / Harman Kjoj / Харман Ќој. Μετονομάστηκε διαδοχικά σε Σταθμός, Παλαιόν Χαρμάνκιοϊ, Χαρμάνκιοϊ, Ελευθέριον, Ελευθέριο - Κορδελιό. Πριν τους βαλκανικούς πολέμους ήταν ιδιοκτησία μουσουλμάνου τσιφλικά. Εδώ ζούσαν περίπου 200 μακεδονόφωνοι πατριαρχικοί χριστιανοί. Στη συνέχεια η σύνθεση του πληθυσμού αλλοιώθηκε με την εγκατάσταση ατόμων από γειτονικούς οικισμούς καθώς και μεγάλου αριθμού χριστιανών προσφύγων.

 

Πηγές:

Harmanköj [Αυστριακός Χάρτης, φ. Saloniki].

Χαρμάνκιοϊ (χριστιανικό), καζάς Θεσσαλονίκης [Χάρτης Κοντογόνη, φ. Θεσσαλονίκη].

Harman Köy: Το 1771 ο οικισμός ήταν τσιφλίκι και οι κάτοικοί του χριστιανοί. Το 1862 ήταν ένα χριστιανικό χωριό με 35 σπίτια [Δημητριάδης, 417].

Άρμάν Κιόι: «Το χωρίον τούτο απέχον της Θεσσαλονίκης ½ μόνον ώραν, δύναται να θεωρηθή και ως προάστειον αυτής, κέκτηται δε ξενοδοχεία, παντοπωλεία, κήπους και ωραίας εξοχικάς οικίας, εν αις πολλοί των κατοίκων της Θεσσαλονίκης διέρχονται το έαρ» [Σχινάς 1886, 354].

Арманъ Кьой, Солунска Каза, 260 χριστιανοί Βούλγαροι [Кънчов 1900, 141].

Harman Keuy, kaza de Salonique. Χριστιανικός πληθυσμός: 336 πατριαρχικοί Βούλγαροι και 5 Έλληνες. Ένα ελληνικό σχολείο με ένα δάσκαλο και 18 μαθητές [Brancoff 1905, 218-219].

Έκθεση Σάρρου: «Χαρμάν Κιόι (κρατεί η σλαβομακεδονική διάλεκτος), 24 Μαΐου 1906. Τσιφλίκι οθωμανικόν έχον οικίας 37, ελληνοφρονούσας πάσας. Ψυχαί 217. Ει και το χωρίον είναι εις τα πρόθυρα της Θεσσαλονίκης, οι κάτοικοι αυτού λαλούσι συνήθως την σλαυομακεδονικήν, καίπερ γινώσκοντες άριστα πάντες και την ελληνικήν. Μαθηταί ενεγράφησαν εν όλω (ων κοράσια 11)» [Παπαδόπουλος, 121].

Χαρμάνικοϊ, βορειοδυτικά της Θεσσαλονίκης: «222 ορθόδοξοι Έλληνες» [Χαλκιόπουλος 1910, 3].

Χαρμάν Κίου, καζά Θεσσαλονίκης, τσιφλίκι 10.808 στρεμμάτων, με 26 οικοδομές, αξίας 428.915 γροσίων [Παλαμιώτης 1914, 79].

Χαρμάν Κιόι, κοινότητος Νεοχωρούδας, βασιλικό διάταγμα 28.6.1918 (ΦΕΚ 152/2.7.1918) [Χουλιαράκης 1975, 134].

Χαρμάνκιοϊ, υποδιοικήσεως Θεσσαλονίκης, 209 κάτοικοι (104 άρρενες και 105 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913, 12].

Харман Кеј, Солунска област - Источно од доњег Вардара, 35 σπίτια χριστιανών Σλάβων [Милојевић, 36].

Χαρμάνκιοϊ, δήμου Θεσσαλονίκης, κάτοικοι 3.038 (1.622 άρρενες, 1.461 θήλεις) [Απογραφή 1920, 113]. Μετονομασία: «Η κοινότης Χαρμνάνκιοϊ, μετονομάζεται εις κοινότητα Σταθμού και ο ομώνυμος αυτή συνοικισμός Χαρμάνκιοϊ εις Σταθμός (Υποδιοίκησις Θεσσαλονίκης)», διάταγμα 20.8.1927 (ΦΕΚ 179/30.8.1927) [Χουλιαράκης 1975, 289].

Σταθμός, κοινότητος Σταθμού. Πραγματικός πληθυσμός 1.520 (718 άρρενες και 802 θήλεις), εκ των οποίων 1.399 ήταν πρόσφυγες ελθόντες μετά τη μικρασιατική καταστροφή (657 άρρενες και 742 θήλεις). Υπήρχαν 1.459 δημότες παρόντες στην κοινότητα και 61 δημότες άλλων δήμων [Απογραφή 1928, 236].

Παλαιόν Χαρμάνκιοϊ (Σταθμός), Κορδελιού [Διοικητικά 1935, 136].

Χαρμάνκιοϊ, κοινότητος Κορδελιού. Πραγματικός πληθυσμός 977 κάτοικοι (447 άρρενες και 530 θήλεις) [Απογραφή 1940, 164].

Μετονομασία: «Ο οικισμός Χαρμνάνκιοϊ, της κοινότητος Νέου Κορδελιού μετονομάζεται Ελευθέριον (Επαρχία Θεσσαλονίκης)», βασιλικό διάταγμα 24.3.1952 (ΦΕΚ 77/29.3.1952) [Χουλιαράκης 1976, 81].

Харман Ќој: Ήταν ένα μακεδονικό χωριό στο οποίο εγκαταστάθηκαν μετά τους βαλκανικούς πολέμους πολλοί Έλληνες [Симовски, 345].

Ελευθέριο - Κορδελιό (έως το 1940 Παλαιό Χαρμάνκιοϊ, έως το 1952 Χαρμάνκιοϊ, έως το 1991 Ελευθέριο): τμήμα του πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης, δήμος Ελευθερίου – Κορδελιού. Υψόμετρο 18. Πληθυσμός μεταπολεμικών απογραφών --> 1951: 1.093, 1961: 4.430 (μαζί με το Κορδελιό), 1971: 9.159, 1981: 12.595, 1991: 16.549 [Σταματελάτου, 212].

 

Χορτάτς Κιόι / Hortač Kjoj / Хортач Ќјо. Στις ελληνικές πηγές αναγράφεται ως Χορτιάτης. Αυτή είναι και η επίσημη σύγχρονη ονομασία του. Μεγάλο χωριό γηγενών χριστιανών Ελλήνων. Στα χρόνια των βαλκανικών πολέμων ζούσαν εδώ περίπου 2.000 άτομα. Στη συνέχεια ο πληθυσμός του μειώθηκε.

 

Πηγές:

Hortačköj (Hortjatis) [Αυστριακός Χάρτης, φ. Saloniki].

Χορτιάτης (χριστιανικό), καζάς Θεσσαλονίκης [Χάρτης Κοντογόνη, φ. Θεσσαλονίκη].

Hortaç: Το 1771 ήταν ένα χριστιανικό χωριό. Το 1862 είχε 129 χριστιανικά σπίτια [Δημητριάδης, 420, 444].

Χορτιάτης: «Από του υδραγωγείου η οδός ανωφερώς βαίνουσα, φέρει μετά ¼ ώρας εις την κωμόπολιν κειμένην επί των δυτικών και γαιωδών προπόδων του ομωνύμου όρους και οικουμένην υπό 300 ως έγγιστα ελληνικών οικογενειών και έχουσαν, εκκλησίαν, σχολείον αρρένων, νηπιαγωγείον και μικρόν χάνιον. Οι κάτοικοι της κωμοπόλεως ταύτης, ένεκεν του καλού εδάφους, το οποίον λιπάζεται και διά των εκ του υπερκειμένου όρους κατερχομένων ιλύων, ευπορούσι τροφών, έτι δε απολαμβάνουσι τους καρπούς και την ξυλείαν των διαφόρων του δάσους δένδρων. Εις επίμετρον δε πολλοί τούτων μετοχετεύοντες το φθινόπωρον ύδωρ εν συντηρουμέναις παρ’ αυτών δεξαμεναίς, απεχούσαις ½ ώραν της κωμοπόλεως, μεταβάλλουσι τούτο, διά του ψύχους του χειμώνος, εις εξαίρετον και κρυσταλλοειδή πάγον, τον οποίον καλύπτοντες διά φύλλων πτέριδος και χώματος, διατοηρούσι καθ’ όλον το θέρος και πωλούσιν εις Θεσσαλονίκην. Εκ της άνω κωμοπόλεως οδός ανωφερής, βαίνουσα δι’ ελιγμών και διά πυκνού δάσους οξυών, καστανιών, κερασιών και άλλων δένδρων διερχομένη, φέρει (εφίππως) μέχρι της κορυφής του όρους Χορτιάτου» [Σχινάς 1886, 414-415].

Ортачъ, Солунска Каза / Гелимерска Нахия, 1.600 χριστιανοί Έλληνες [Кънчов 1900, 143].

Ortadj, kaza de Salonique. Χριστιανικός πληθυσμός: 1.090 Έλληνες. Ένα ελληνικό σχολείο με ένα δάσκαλο και 20 μαθητές [Brancoff 1905, 220-221].

Έκθεση Σάρρου: «Χορτιάτης (λαλείται μόνον η ελληνική γλώσσα), 2 Ιουνίου 1906. Οικίαι 360. Κάτοικοι 2.306 πάντες Έλληνες. Μαθηταί εγγραφέντες 365, διδάσκαλοι 4» [Παπαδόπουλος, 125].

Χορτιάτης, επί του όρους Χορτιάτου: «2.306 ορθόδοξοι Έλληνες» [Χαλκιόπουλος 1910, 4].

Χορτιάτης, υποδιοικήσεως Θεσσαλονίκης, 1.969 κάτοικοι (1.024 άρρενες και 945 θήλεις) [Απαρίθμηση 1913, 12].

Χορτιάτης, κοινότητος Χορτιάτη, βασιλικό διάταγμα 28.6.1918 (ΦΕΚ 152/2.7.1918) [Χουλιαράκης 1975, 134].

Хортач Кеј, Лугадинска област, 200 σπίτια χριστιανών Ελλήνων [Милојевић, 38].

Χορτιάτης, κοινότητος Χορτιάτου, κάτοικοι 1.721 (853 άρρενες, 868 θήλεις) [Απογραφή 1920, 116].

Χορτιάτης, κοινότητος Χορτιάτη. Πραγματικός πληθυσμός 1.533 (771 άρρενες και 762 θήλεις), εκ των οποίων 18 ήταν πρόσφυγες ελθόντες μετά τη μικρασιατική καταστροφή (8 άρρενες και 10 θήλεις). Υπήρχαν 1.498 δημότες παρόντες στην κοινότητα, 30 δημότες άλλων δήμων και 5 αλλοδαποί [Απογραφή 1928, 237].

Χορτιάτης, Χορτιάτου [Διοικητικά 1935, 139].

Χορτιάτης, κοινότητος Χορτιάτη. Πραγματικός πληθυσμός 1.799 κάτοικοι (903 άρρενες και 896 θήλεις) [Απογραφή 1940, 167].

Хортач (Ортач): ελληνικό χωριό [Симовски, 346].

Χορτιάτης: Οικισμός του δήμου Χορτιάτη, του νομού Θεσσαλονίκης. Υψόμετρο 600. Πληθυσμός μεταπολεμικών απογραφών --> 1951: 1.483, 1961: 1.352, 1971: 1.155, 1981: 1.186, 1991: 1.901 [Σταματελάτου, 797].