Skip to main content

Τα βλάχικα χωριά της περιοχής Βενέτικου

 

Τα βλάχικα χωριά της περιοχής Βενέτικου

 

Δημήτρη Λιθοξόου

 

42. Baltinon [Αυστριακός Χάρτης 1914]. Μπλάτινον [Χάρτης Κοντογόνη 1912]. Baltino: βλάχικο χωριό [Heuzey 1858, 168]. Paltanu: ρουμάνικο χωριό [Picot 1875, 36]. Boltinon (Păltin): μία και μισή ώρα ανατολικά από την Kranja, στη βόρεια πλαγιά του Mavrovuni, 100 Αρομούνοι [Weigand 1895, 315]. Болтино: 100 Βλάχοι [Кънчов 1900, 276]. Πλάτανον: τμήμα Κρέτσοβου, κουτσοβλάχικο χωριό [Αραβαντινός 1905, 51]. Palteni: 250 Βλάχοι [Papahagi 1905, 146]. Βάλτινον: επαρχίας Γρεβενών, 20 ελληνοβλαχικές οικογένειες [Πατριαρχείο 1906, με΄]. Μπαλτινόν: υποδιοικήσεως Γρεβενών, νομού Κοζάνης, 203 κάτοικοι [Απαρίθμησις 1913]. Μπάλτινον: Μπαλτίνου Γρεβενών, 192 κάτοικοι [Λεξικόν Συνοικισμών 1923, 78]. Καλλιθέα (τέως Καταφύγιον): Καλλιθέας (Καταφυγίου) Γρεβενών, 81 κάτοικοι, υψόμετρο 1.010 [Λεξικόν Οικισμών 1974, 230]. Μπαλτίνο ή Παλτίν: Μετονομάστηκε σε Καλλιθέα, βλαχοχώρι των Γρεβενών. Καταστράφηκε γύρω στο 1770 [Κουκούδης, 202, 238]. Καλλιθέα: (έως το 1928 Μπάλτινο, έως το 1971 Καταφύγιο), δήμου Γόργιανης, νομού Γρεβενών, κάτοικοι 94 [Λεξικό Σταματελάτου 2001, 286].

43. Boblona [Αυστριακός Χάρτης 1914]. Βελόνη [Χάρτης Κοντογόνη 1912]. Veloni: 50 Βλάχοι [Papahagi 1905, 147]. Βελιόνη: υποδιοικήσεως Γρεβενών, νομού Κοζάνης, 11 κάτοικοι [Απαρίθμησις 1913]. Βελόνιον: Κρανέας Γρεβενών, 2 κάτοικοι, υψόμετρο 880 [Λεξικόν Οικισμών 1974, 201]. Βελόνι ή Βαλόνι: βλαχοχώρι των Γρεβενών [Κουκούδης, 202]. Βελόνι: έως το 1971 κοινότητος Κρανέας, επαρχίας Γρεβενών, ακατοίκητο μετά την απογραφή του 1971 [Λεξικό Σταματελάτου 2001, 130].

44. Bozovo [Αυστριακός Χάρτης 1914]. Μπόζοβον [Χάρτης Κοντογόνη 1912]. Bozovon: μία και μισή ώρα ανατολικά από τη Milja, στη βόρεια πλαγιά του βουνού Zigos, 150 Αρομούνοι [Weigand 1895, 315].  Бозово: 150 Βλάχοι [Кънчов 1900, 276]. Bosova: 150 Βλάχοι [Papahagi 1905, 147].  Μπόζοβον: υποδιοικήσεως Γρεβενών, νομού Κοζάνης, 138 κάτοικοι [Απαρίθμησις 1913]. Μπόζοβον: Μπαλτίνου Γρεβενών, 178 κάτοικοι [Λεξικόν Συνοικισμών 1923, 80]. Πριόνια: Καλλιθέας (Καταφυγίου) Γρεβενών, 118 κάτοικοι, υψόμετρο 770 [Λεξικόν Οικισμών 1974, 306]. Μπόζοβο ή Χλάπι: Μετονομάστηκε σε Πριόνια, βλαχοχώρι των Γρεβενών [Κουκούδης, 202]. Πριόνια: (έως το 1928 Μπόζοβο), δήμου Γόργιανης, νομού Γρεβενών, κάτοικοι 146 [Λεξικό Σταματελάτου 2001, 647].

45. Kipurjos [Αυστριακός Χάρτης 1914]. Κηπουριό [Χάρτης Κοντογόνη 1912]. Kiepero: μικρό βλάχικο χωριό [Leake 1835 I, 301]. Κηπουρείον: ελληνικό όνομα, διοίκηση Γρεββενών, περιοχή Χασίου, 96 χριστιανικές οικογένειες, ελεύθερο, εκκλησία Γρεββενών, γλώσσα Βλαχική και Ελληνική [Αραβαντινός 1856 Β, 345]. Κηπουριό: με 50 οίκους και τρία χάνια ελληνικά [Ζώτος 1878, 131]. Κηπουργιό: έχον 100 οικογενείας, δύο εκκλησίας, δύο χάνια [Σχινάς 1886, 8].  Κηπουριό: κάτοικοι Κουπατσαραίοι (Kopatsăr) [Weigand 1895, 169]. Κηπουργιό: υποδιοικήσεως Γρεβενών, νομού Κοζάνης, 683 κάτοικοι [Απαρίθμησις 1913]. Κηπουργιό: Κηπουργιού Γρεβενών, 562 κάτοικοι [Λεξικόν Συνοικισμών 1923, 51]. Κηπουργιό: Επαρχία Γρεβενών, διάταγμα 19/12/1918 (Φ.Ε.Κ. 260/1918) [Αρχεία Δρακάκη - Κούνδουρου 1940, 519]. Κηπουρείον: Κηπουρείου Γρεβενών, 533 κάτοικοι, υψόμετρο 840 [Λεξικόν Οικισμών 1974, 242]. Κηπουριό (Τσιπουρίε): εξελληνισμένο βλαχοχώρι (κουπατσάρικο) των Γρεβενών [Κουκούδης, 203-204]. Κηπούρειον: (έως το 1940 Κηπουργιό), δήμου Γόργιανης, νομού Γρεβενών, κάτοικοι 302 [Λεξικό Σταματελάτου 2001, 347].

46. Labanica [Αυστριακός Χάρτης 1914]. Λαβάνιτσα [Χάρτης Κοντογόνη 1912]. Λαβανίτζα: ελληνικό όνομα, διοίκηση Γρεββενών, περιοχή Χασίου, 17 χριστιανικές οικογένειες, ιδιόκτητο (: τσιφλίκι), εκκλησία Γρεββενών, γλώσσα Βλαχική και Ελληνική [Αραβαντινός 1856 Β, 345]. Λαμπανίτσα: έχον δέκα οικογενείας και εκκλησίαν [Σχινάς 1886, 6]. Lăbanitsă: κοντά στην Kranja, 200 Αρομούνοι [Weigand 1895, 314]. Лабаница: 120 Βλάχοι [Кънчов 1900, 276]. Labanitza: 180 Βλάχοι [Papahagi 1905, 147].  Λαβάνιτσα: υποδιοικήσεως Γρεβενών, νομού Κοζάνης, 93 κάτοικοι [Απαρίθμησις 1913]. Labanitsa: βλάχικο χωριό, κατά το ήμισυ εξελληνισμένο (Κουπατσαραίοι) [Wace - Thompson 1914, 32]. Λαβάνιτσα: Μοναχιτίου Γρεβενών, 87 κάτοικοι [Λεξικόν Συνοικισμών 1923, 60]. Μικρολίβαδον (νυν Λαβάνιτσα): Επαρχία Γρεβενών, διάταγμα 22/12/1931 (Φ.Ε.Κ. 429/1931) [Αρχεία Δρακάκη - Κούνδουρου 1940, 524]. Μικρολίβαδον: Μικρολιβάδου Γρεβενών, 96 κάτοικοι, υψόμετρο 810 [Λεξικόν Οικισμών 1974, 273]. Λαμπάνιτσα: Μετονομάστηκε σε Μικρολίβαδο, εξελληνισμένο βλαχοχώρι (κουπατσάρικο) των Γρεβενών [Κουκούδης, 203-204]. Μικρολίβαδο: (έως το 1928 Λαβανίτσα, δήμου Γόργιανης, νομού Γρεβενών, κάτοικοι 77 [Λεξικό Σταματελάτου 2001, 502].

47. Kranja (Turia) [Αυστριακός Χάρτης 1914]. Κρανιά [Χάρτης Κοντογόνη 1912]. Κρανιά (Krania): βλάχικο χωριό [Χάρτης Χρυσοχόου 1909]. Krania: πενήντα σπίτια Βλάχων [Leake 1835 I, 300]. Krania: βλάχικο χωριό [Boué 1854, I 58]. Kranja: βλάχικο χωριό [Hahn 1854 I, 32]. Κρανιά: ελληνικό όνομα, διοίκηση Γρεββενών, περιοχή Χασίου, 133 χριστιανικές οικογένειες, ελεύθερο, εκκλησία Γρεββενών, γλώσσα Βλαχική και Ελληνική [Αραβαντινός 1856 Β, 345]. Κρανιά: βλάχικο χωριό [Lejean 1861, 21]. Turgie: ρουμάνικο χωριό με 350 οικογένειες [Picot 1875, 36]. Κρανιά: κώμη 500 οίκων ρωμηοβλάχων εξελληνισμένων διά των σχολείων [Ζώτος 1878, 131]. Κρανιά: περιοχή Βλαχοχώρια, 630 κάτοικοι [Επιτελικό Γραφείο 1880, 206]. Κρανιά: έχον 250 οικογενείας χριστιανικάς, τρεις εκκλησίας, σχολείον αρρένων, παρθεναγωγείον, τέσσερα χάνια [Σχινάς 1886, 4]. Kranja (Turia): τέσσερις ώρες νοτιοανατολικά από το Perivoli, 1.500 Αρομούνοι [Weigand 1895, 314]. Краня (Турна): 1.500 Βλάχοι [Кънчов 1900, 276]. Κρανιά: επαρχία Γρεβενών (Βλαχ Κολ), 140 κουτσοβλαχικές οικογένειες [Αραβαντινός 1905, 51]. Cragnea: σχολείο αρρένων και θηλέων, 3.500 Βλάχοι [Papahagi 1905, 146]. Κρανιά: επαρχίας Γρεβενών, 200 ελληνοβλαχικές οικογένειες και 30 οικογένειες ρουμανιζόντων [Πατριαρχείο 1906, με΄].  Κρανιά: υποδιοικήσεως Γρεβενών, νομού Κοζάνης, 1.137 κάτοικοι [Απαρίθμησις 1913]. Turia: πληθυσμός δυο χιλιάδες περίπου Βλάχοι [Wace - Thompson 1914, 179]. Κρανιά: Κρανιάς Γρεβενών, 853 κάτοικοι [Λεξικόν Συνοικισμών 1923, 58]. Κρανιά: Επαρχία Γρεβενών, διάταγμα 19/12/1918 (Φ.Ε.Κ. 260/1918) [Αρχεία Δρακάκη - Κούνδουρου 1940, 521]. Κρανέα: Κρανέας Γρεβενών, 526 κάτοικοι, υψόμετρο 960 [Λεξικόν Οικισμών 1974, 250]. Κρανιά ή Τούρια ή Τούργια: βλαχοχώρι των Γρεβενών [Κουκούδης, 202]. Κρανιά: δήμου Γόργιανης, νομού Γρεβενών, κάτοικοι 608 [Λεξικό Σταματελάτου 2001, 386].

48. Milja (Ameru) [Αυστριακός Χάρτης 1914]. Μηλιά [Χάρτης Κοντογόνη 1912].Μηλιά (Milia): βλάχικο χωριό [Χάρτης Χρυσοχόου 1909]. Milia: χωριό με σαράντα βλάχικες οικογένειες [Leake 1835 I, 299]. Milia: βλάχικο χωριό [Boué 1854, I 58]. Milja: βλάχικο χωριό [Hahn 1854 I, 32]. Μηλιά: δικαιοδοσία Μετσόβου, επί Πίνδου, 70 χριστιανικές οικογένειες, 110 στέφανα, ελεύθερο, εκκλησία Εξαρχία, γλώσσα Βλαχική και Ελληνική [Αραβαντινός 1856 Β, 341]. Μηλιάς: έχει 150 οικίες ελληνοβλάχων χριστιανών [Ζώτος 1878, 130]. Μηλιά: έχον 60 οικογενείας χριστιανικάς, δύο εκκλησίας, τρία χάνια [Σχινάς 1886, 3]. Milja (Ameru): 750 Αρομούνοι [Weigand 1895, 314]. Μηλιά: έχον 60 οικογενείας χριστιανικάς και τρία χάνια [Σχινάς 1897, 79]. Миля (Амеру): 500 Βλάχοι [Кънчов 1900, 276]. Μηλιά: περιοχή Ζυγού, 70 κουτσοβλαχικές οικογένειες [Αραβαντινός 1905, 49]. Milia (Amerou): 820 Βλάχοι [Papahagi 1905, 147]. Μηλέα: επαρχίας Μετσόβου, 144 ελληνοβλαχικές οικογένειες [Πατριαρχείο 1906, μζ΄].  Μηλέα: υποδιοικήσεως Μετσόβου, νομού Ιωαννίνων, 753 κάτοικοι [Απαρίθμησις 1913]. Ameru: Βλάχικο χωριό. Οι άντρες γνωρίζουν και ελληνικά [Wace - Thompson 1914, 180-181]. Μηλέα: Μηλέας Μετσόβου, 536 κάτοικοι [Λεξικόν Συνοικισμών 1923, 72]. Μηλέα: Μηλέας Μετσόβου, 628 κάτοικοι, υψόμετρο 1.160 [Λεξικόν Οικισμών 1974, 273]. Μηλιά Μετσόβου ή Αμέρου: βλαχοχώρι της χώρας Μετσόβου. Το 1820 πολλοί κάτοικοι μετανάστευσαν από το χωριό στην Ανδριανούπολη. Το 1831 δέχτηκε επίθεση ληστών [Κουκούδης, 81, 131, 137]. Μηλιά: κοινότητα Μηλέας, νομού Ιωαννίνων, κάτοικοι 604 [Λεξικό Σταματελάτου 2001, 497].

49. Perivoli (Pirvoli) [Αυστριακός Χάρτης 1914]. Περιβόλι [Χάρτης Κοντογόνη 1912]. Περιβόλι (Perivoli): βλάχικο χωριό [Χάρτης Χρυσοχόου 1909].  Peivoli: βλάχικη κωμόπολη [Pouqueville 1826 II, 389]. Perivolio: βλάχικο χωριό με 300 σπίτια [Leake 1835 I, 304]. Perivoli: βλάχικο χωριό [Boué 1854, I 58]. Periwoli: βλάχικο χωριό [Hahn 1854 I, 32]. Περιβόλι: ελληνικό όνομα, διοίκηση Γρεββενών, περιοχή Βλάχων, 680 χριστιανικές οικογένειες, ελεύθερο, εκκλησία Γρεββενών, γλώσσα Βλαχική και Ελληνική [Αραβαντινός 1856 Β, 343]. Perivoli: βλάχικο χωριό [Lejean 1861, 21]. Perivole: ρουμάνικο χωριό με 500 οικογένειες [Picot 1875, 36]. Περιβόλι: 750 οικογενείας χριστιανικές, πέντε εκκλησίες [Σχινάς 1886, 6]. Περιβόλι: 1.500 κάτοικοι Βλάχοι [Κρυστάλλης 1891, 23]. Perivoli: μία ώρα από την Avdhela, 400 οικογένειες, Pouqueville 305 οικογένειες, 2.000 Αρομούνοι [Weigand 1895, 314]. Περιβόλι: επαρχία Γρεβενών (Βλαχ Κολ), 660 κουτσοβλαχικές οικογένειες [Αραβαντινός 1905, 51]. Pirvoli: σχολείο αρρένων και εκκλησία, 6.000 Βλάχοι [Papahagi 1905, 146]. Περιβόλιον: επαρχίας Γρεβενών, 150 ελληνοβλαχικές οικογένειες και 20 οικογένειες ρουμανιζόντων [Πατριαρχείο 1906, με΄]. Perivoli: 400 σπίτια [Wace - Thompson 1914, 177].  Περιβόλι: υποδιοικήσεως Γρεβενών, νομού Κοζάνης, 2.354 κάτοικοι [Απαρίθμησις 1913]. Περιβόλι: Περιβολίου Γρεβενών, 21 κάτοικοι [Λεξικόν Συνοικισμών 1923, 91]. Περιβόλι: Επαρχία Γρεβενών, διάταγμα 19/12/1918 (Φ.Ε.Κ. 260/1918) [Αρχεία Δρακάκη - Κούνδουρου 1940, 527]. Περιβόλι: Περιβολίου Γρεβενών, 5 κάτοικοι, υψόμετρο 1.280 [Λεξικόν Οικισμών 1974, 296]. Περιβόλι: βλαχοχώρι των Γρεβενών [Κουκούδης, 224-226]. Περιβόλι: κοινότητα Περιβολίου, νομού Γρεβενών, κάτοικοι 312 [Λεξικό Σταματελάτου 2001, 610].

50. Avzela [Αυστριακός Χάρτης 1914]. Αβδέλλα [Χάρτης Κοντογόνη 1912]. Αβδέλα (Avdela): βλάχικο χωριό [Χάρτης Χρυσοχόου 1909]. Avdela: βλάχικη κωμόπολη [Pouqueville 1826 II, 389]. Avdhela: βλάχικο χωριό με 300 σπίτια [Leake 1835 I, 304]. Avdelia: βλάχικο χωριό [Boué 1854, I 58]. Awdelja: βλάχικο χωριό [Hahn 1854 I, 32]. Αβδέλλα: ελληνικό όνομα, διοίκηση Γρεββενών, περιοχή Βλάχων, 450 χριστιανικές οικογένειες, ελεύθερο, εκκλησία Γρεββενών, γλώσσα Βλαχική και Ελληνική [Αραβαντινός 1856 Β, 343]. Avdelia: βλάχικο χωριό [Lejean 1861, 21]. Abele: ρουμάνικο χωριό με 300 οικογένειες [Picot 1875, 36]. Αβδέλλα: έχον 320 οικογενείας, δύο εκκλησίας, παντοπωλεία [Σχινάς 1886, 6]. Αβδέλα: 3.000 κάτοικοι Βλάχοι [Κρυστάλλης 1891]. Avdhela (Avela): στην ανατολική πλαγιά του βουνού Kuleo, δύο και μισή ώρες νότια από τη Smixi, 1.500 Αρομούνοι [Weigand 1895, 314]. Авдела (Авела): 1.500 Βλάχοι [Кънчов 1900, 276]. Αβδέλλα: επαρχία Γρεβενών (Βλαχ Κολ), 150 κουτσοβλαχικές οικογένειες [Αραβαντινός 1905, 51]. Abela: σχολείο αρρένων και δύο εκκλησίες, 4.500 Βλάχοι [Papahagi 1905, 146]. Αβδέλλα: επαρχίας Γρεβενών, 300 ελληνοβλαχικές οικογένειες και 30 οικογένειες ρουμανιζόντων [Πατριαρχείο 1906, με΄].  Avdhela: 350 σπίτια περίπου [Wace - Thompson 1914, 174].  Αβδέλλα: υποδιοικήσεως Γρεβενών, νομού Κοζάνης, 1.846 κάτοικοι [Απαρίθμησις 1913]. Αβδέλα: Αβδέλας Γρεβενών, 12 κάτοικοι [Λεξικόν Συνοικισμών 1923, 5]. Αβδέλα: Επαρχία Γρεβενών, διάταγμα 19/12/1918 (Φ.Ε.Κ. 260/1918) [Αρχεία Δρακάκη - Κούνδουρου 1940, 510]. Αβδέλλα: Αβδέλλας Γρεβενών, 4 κάτοικοι, υψόμετρο 1.300 [Λεξικόν Οικισμών 1974, 173]. Αβδέλλα: βλαχοχώρι των Γρεβενών [Κουκούδης, 226-227]. Αβδέλλα: κοινότητα Αβδέλλας, νομού Γρεβενών, κάτοικοι 130 [Λεξικό Σταματελάτου 2001, 1].

 51. Smiksi [Αυστριακός Χάρτης 1914].  Σμίξι [Χάρτης Κοντογόνη 1912]. Σμίξι: ελληνικό όνομα, διοίκηση Γρεββενών, περιοχή Βλάχων, 75 χριστιανικές οικογένειες, ελεύθερο, εκκλησία Γρεββενών, γλώσσα Βλαχική και Ελληνική [Αραβαντινός 1856 Β, 343]. Smexi: ρουμάνικο χωριό με 120 οικογένειες [Picot 1875, 36]. Σμίξι: έχοντος 100 οικογενείας, τρεις εκκλησίας, δύο χάνια [Σχινάς 1886, 6]. Σμίξι: 2.500 κάτοικοι Βλάχοι [Κρυστάλλης 1891, 23]. Smixi: στην ανατολική πλαγιά του βουνού Vasilitsa, Pouqueville 250 οικογένειες, 800 Αρομούνοι [Weigand 1895, 314]. Смикси: 800 Βλάχοι [Кънчов 1900, 276]. Σμίξη: επαρχία Γρεβενών (Βλαχ Κολ), 85 κουτσοβλαχικές οικογένειες [Αραβαντινός 1905, 51]. Smixi: 1.500 Βλάχοι [Papahagi 1905, 146]. Σμίξις: επαρχίας Γρεβενών, 70 ελληνοβλαχικές οικογένειες [Πατριαρχείο 1906, με΄].  Smiksi: 100 σπίτια περίπου [Wace - Thompson 1914, 171]. Σμίξι: υποδιοικήσεως Γρεβενών, νομού Κοζάνης, 1.014 κάτοικοι [Απαρίθμησις 1913]. Σμήξι: Σμήξι Γρεβενών, 38 κάτοικοι [Λεξικόν Συνοικισμών 1923, 104]. Σμίξι: Επαρχία Γρεβενών, διάταγμα 19/12/1918 (Φ.Ε.Κ. 260/1918) [Αρχεία Δρακάκη - Κούνδουρου 1940, 531]. Σμίξη: Σμίξης Γρεβενών, 4 κάτοικοι, υψόμετρο 1.220 [Λεξικόν Οικισμών 1974, 318]. Σμίξη: βλαχοχώρι των Γρεβενών [Κουκούδης, 226-227]. Σμίξη:  κοινότητα Σμίξης, νομού Γρεβενών, κάτοικοι 702 [Λεξικό Σταματελάτου 2001, 702].