Λεξικό Συνωνύμων. Λέξεις που αρχίζουν από απ-απα


 

 

Από τις ρωμαίικες διαλέκτους στην κοινή νεοελληνική

 

συνώνυμα

 

λέξεις που αρχίζουν από απ-απα

 

 

Δημήτρης Λιθοξόου

 

πρώτη δημοσίευση: 8.1.2021

 

 


Η εργασία είναι διπλής κατεύθυνσης. Από τις διαλέκτους της ρωμαίικης γλώσσας (που κατά τη γνώμη μου λαθεμένα καταγράφονται σαν «ιδιώματα της νέας ελληνικής»), στα συνώνυμα της σύγχρονης εθνικής γλώσσας ή «κοινής νεοελληνικής» (ΚΝΕ). Αλλά και αντίστροφα, από τις λέξεις της ΚΝΕ στα διαλεκτικά συνώνυμα.

Η μελέτη αποσκοπεί στην καταγραφή του διαλεκτικού πλούτου της ρωμαίικης γλώσσας και στη συγκέντρωση υλικού για την ουσιαστική μελέτη της γλώσσας, πέρα από τα εθνικά στερεότυπα.

Στη στήλη a, δίπλα σε κάποιες λέξεις, υπάρχει ένας αριθμός από το 2 ως το 7. Πρόκειται για τις λέξεις με τη συχνότερη παρουσία στη σύγχρονη γλώσσα. Σε αυτή την κλίμακα, που αφορά τη συχνότητα εμφάνισης των λέξεων, κάθε αριθμός είναι δεκαπλάσιος περίπου από τον προηγούμενο. Λόγου χάρη η λέξη «αβγό» (με συχνότητα 3), εμφανίζεται στις μέρες μας, σχεδόν δέκα φορές πιο συχνά από τη λέξη «άβγαλτος» (με συχνότητα 2) και η λέξη «άβολα» (με συχνότητα 4), δέκα φορές συχνότερα από την πρώτη λέξη και εκατό φορές συχνότερα από τη δεύτερη.

Στη στήλη b, το γράμμα δ σημαίνει πως η λέξη χαρακτηρίζεται στα λεξικά του περασμένου αιώνα, σαν λέξη της δημοτικής. Το γράμμα λ σημαίνει πως η λέξη είναι λόγια, δεν έχει διασωθεί δηλαδή αγράμματα στο στόμα του λαού. Οι λόγιες λέξεις μπήκαν στη λαϊκή γλώσσα από το εθνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Οι περισσότερες από αυτές χαρακτηρίζονταν στα παλιά λεξικά σαν λέξεις της καθαρεύουσας.

Στη στήλη c, μέσα σε αγκύλη, δίπλα σε λέξεις της δημοτικής, βρίσκεται το όνομα ενός λεξικού και η χρονιά που εκδόθηκε. Αυτό διευκρινίζει το έτος πρώτης καταγραφής της λέξης (ή μια από τις χρονικά πρώτες καταγραφές) σε λεξικό της κοινής (για την εποχή εκείνη) γλώσσας. Για παράδειγμα το «αβανία [Germano 1622]» εξηγεί πως τη λέξη «αβανία» την πρωτοσυναντάμε στο «Vocabolario Italiano et Greco» του Girolamo Germano, που εκδόθηκε στη Ρώμη το 1622. Εκτός από τα γενικά λεξικά, σε ορισμένες περιπτώσεις αναφέρονται και κάποια ειδικά λεξικά [λ.χ. Γεννάδιος 1914, Κουκκίδης 1960].

Στη στήλη c, συνυπάρχουν οι λέξεις των ρωμαίικων διαλέκτων μαζί με εκείνες της σύγχρονης γλώσσας, γνωστής και ως «κοινής νεοελληνικής». Στην «ορθογραφία» των διαλεκτικών λέξεων ακολουθώ κυρίως την πρόταση των λεξικογράφων. Ωστόσο τα διπλά σύμφωνα τα χρησιμοποιώ συνήθως όταν αυτά σημαίνουν και διαφορετική προφορά (όπως σε Κύπρο, Δωδεκάνησα, Κάτω Ιταλία, Ικαρία, Χίο).

Στη στήλη c, με σκούρο κόκκινο χρώμα σημειώνονται οι λέξεις-έννοιες, τα βασικά λήμματα, που συγκεντρώνουν δίπλα τους (στήλη d ) τα συνώνυμα. Στη ίδια στήλη, με μπλε χρώμα σημειώνονται λέξεις-έννοιες της δημοτικής που τις βρίσκουμε (μια σειρά πριν ή μετά) και σαν βασικά λήμματα με κόκκινο χρώμα. Εδώ όμως πλάι τους (στήλη d) δεν έχουμε συνώνυμα, αλλά στοιχεία από την ιστορική-γεωγραφική εξάπλωση, δηλαδή από τη γλωσσογεωγραφία της λέξης.

Στη στήλη d και όταν στην προηγούμενη στήλη c υπάρχουν (με κόκκινο χρώμα) λέξεις της «κοινής νεοελληνικής», βρίσκονται συγκεντρωμένα μαζί τα διαλεκτικά συνώνυμα. Έτσι δίπλα στο «αβγό», βρίσκουμε τα διαλεκτικά: αβγιό, αβγκό, αβγκόν, αβγκουό, αβγόν, αβγού, αβιγό, αβκό, αβκόν, αβό, αβουγό, αγκβό, αγκό, αγκουό, αγκουού, αγουό, αυγό, αυγόν, αφκό, αφκόν, βγο, βο, εβγό, οβγό, οβγόν, οβό, οβόν, ουό.

Επίσης στη στήλη d, όπου βρίσκονται γεωγραφικές περιοχές ή οικισμοί, πρόκειται για τα ονόματα των τόπων που συναντιέται η διαλεκτική λέξη (της εγγραφής, της διπλανής στήλης c). Έτσι για τη λέξη «αβασκαμός» βλέπουμε πως είναι (ή ήταν) σε χρήση σε: Αιτωλοακαρνανία, Αργολίδα, Αχαΐα, Βοιωτία, Ζάκυνθος, Λευκάδα, Μαγνησία, Μάνη, Παξοί, Σκόπελος, Φθιώτιδα. Αν δίπλα στον τόπο σημειώνεται αστερίσκος (*), όπως π.χ. Αδριανούπολη* ή Τραπεζούντα*, αυτό δηλώνει πως το σύνολο των Ρωμιών του οικισμού εγκατέλειψε τον τόπο μέχρι το 1923-1924.

Σε ορισμένες περιπτώσεις στην αρχή της στήλης d, υπάρχει μια μικρή ερμηνεία της λέξης ή η λατινική επιστημονική ονομασία της (για τη χλωρίδα και την πανίδα). Επίσης για ορισμένες βασικές λέξεις-έννοιες υπάρχουν εδώ αναφορές σε κάποιες συγκριτικές λίστες λεξικοστατιστικής ή γλωσσογεωγραφίας [Swadesh List, Buck List, Atlas Linguarum Europae].

Τέλος στη στήλη e καταγράφονται τα συνώνυμα της κοινής που αντιστοιχούν στις διαλεκτικές λέξεις ή σε ορισμένες περιπτώσεις και σε λιγότερο γνωστές λέξεις, που αποτελούν όμως λήμματα αναφοράς.

 

a

b

c

d

e

 

 

απ

Κρήτη

όποιος

 

 

απ

Σκόπελος

όπου

 

 

απ

Σκόπελος

όπως

 

 

απ

Ίμβρος, Καρδίτσα, Σάμος, Σκόπελος

που

6

δ

απ [Germano 1622]

Αδριανούπολη*, Αίνος*, Αιτωλοακαρνανία, Αμοργός, Ανάφη, Άνδρος, Απουλία, Αραβανί*, Αργολίδα, Αρκαδία, Αυλωνάρι, Αχαΐα, Ευρυτανία, Ζάκυνθος, Ηλεία, Θεσπρωτία, Θήρα, Ιθάκη, Ικαρία, Ιωάννινα, Καλαβρία, Κάλυμνος, Κάρπαθος, Κάρυστος, Καστελλόριζο, Κέα, Κέρκυρα, Κεφαλονιά, Κίμωλος, Κοζάνη, Κονίστρες, Κοτύωρα*, Κρήτη, Κύθηρα, Κύθνος, Κύμη, Κύπρος, Κως, Λακωνία, Λάρισα, Λέρος, Λευκάδα, Λιβίσι*, Μαγνησία, Μάνη, Μεσσηνία, Μήλος, Νάξος, Νίσυρος, Όφις*, Παξοί, Πιερία, Ρόδος, Σάμος, Σαράντα Εκκλησιές*, Σέρρες, Σιάτιστα, Σίφνος, Σκύρος, Σύμη, Σύρος, Τραπεζούντα*, Φάρασα*, Χαλδία*, Χάλκη, Χίος

από

 

 

απά

Καππαδοκία*, Κοτύωρα*

αμπάς

 

 

απά

Χαλδία*

από

 

 

άπα

Τσακωνιά

αφρόκρεμα

 

δ

απά [Legrand 1882]

Αϊβαλί*, Αμοργός, Απουλία, Αχαΐα, Βάτικα*, Βιθυνία*, Βοιωτία, Θήρα, Ιθάκη, Ικαρία, Ίμβρος, Καλαβρία, Καρδίτσα, Κεφαλονιά, Κρήτη, Λακωνία, Λέσβος, Λευκάδα, Λήμνος, Μάνη, Μύκονος, Νάξος, Νιγρίτα, Σαμοθράκη, Σκύρος, Σύμη, Χαβουτσί*

πάνω

 

δ

άπα [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

άτα

 

 

απαβγατένου

Αιτωλοακαρνανία

αβγατίζω

 

 

απαβγατίζου

Αιτωλοακαρνανία

αβγατίζω

 

 

απαβγάτσμα

Αιτωλοακαρνανία

αβγάτισμα

 

 

άπαβους

Λάρισα

φλύαρος

 

 

απαβράχου

Τσακωνιά

αποπαίρνω

 

 

απαβράχου

Τσακωνιά

αρπάζω

 

δ

απαγάδι [Βλάχος 1897]

Κορινθία, Κρήτη

πάτσι

 

δ

απαγαδίζω [Βλάχος 1897]

Πελοπόννησος

πατσίζω

 

δ

απαγαδίζω [Ηπίτης 1908]

 

εξοφλώ

 

δ

απαγάδισμα [Λεξικό Δημητράκου 1933]

Πελοπόννησος

πάτσι

 

 

απαγαδός

Σκόπελος

αγαθιάρης

 

 

απαγάι

Αιτωλοακαρνανία, Κορινθία

πάτσι

 

δ

απαγάλια [Λεξικό Πρωίας 1933]

Αιτωλοακαρνανία, Άνδρος, Άρτα, Ευρυτανία, Ιωάννινα, Καρδίτσα, Κοζάνη, Λάρισα, Μαγνησία, Σκόπελος, Τρίκαλα, Φθιώτιδα, Φωκίδα, Χίος

σιγά

 

 

απαγαλιάζου

Ημαθία

λιγοστεύω

 

 

απαγαλιούτσικα

Μαγνησία

σιγά

 

 

απαγαπώ

Αιτωλοακαρνία, Αργολίδα

ξαγαπώ

 

δ

απαγγελιά [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

παραγγελιά

2

λ

απαγγέλλω

απαγγέλνω

απαγγέλλω

 

δ

απαγγέλνω [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

απαγγέλλω

 

δ

απάγγια [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

απάγκια

 

δ

απαγγιάζω [Ηπίτης 1908]

 

απαγκιάζω

 

 

απάγιρια

Μάνη

άγρια

 

 

απάγκαιρη

Κύπρος

απάγκιο

 

 

απαγκάκ

Σάμος

μοναχοπαίδι

 

 

απαγκαριό

Μεσσηνία

απάγκιο

 

 

απαγκεκά

Κερασούντα*, Τραπεζούντα*, Χαλδία

μετά

 

 

απαγκερός

Αρκαδία, Αχαΐα, Κορινθία, Μάνη, Μεσσηνία

απάνεμος

 

 

απαγκές

Κερασούντα*, Κοτύωρα*, Τραπεζούντα*, Χαλδία*

επιπόλαια

 

 

απαγκέσου

Κερασούντα*

επιπόλαια

 

 

απαγκιά

Σάμος

νηνεμία

 

δ

απάγκια

απάγγια, απανεμικά

απάγκια

 

 

απαγκιάζου

Αιδηψός, Αιτωλοακαρνανία, Βοιωτία, Καρδίτσα, Λάρισα, Μαγνησία, Μάνη, Σάμος, Σκόπελος, Τρίκαλα, Φθιώτιδα, Φωκίδα, Χαλκιδική

απαγκιάζω

 

 

απαγκιάζω

Άνδρος, Αρκαδία, Αχαΐα, Ηλεία, Ήπειρος, Κόρινθία, Κρήτη, Λακωνία, Λευκάδα, Μεσσηνία, Μήλος, Μύκονος, Πάργα, Σάμος, Τρίγλια*

απαγκιάζω

 

δ

απαγκιάζω [Λεξικό Πρωίας 1933]

αγκιάζω, αγναγκιάζω, αγναντεύκω, αγναντζεύκω, αμπαγκιάρω, αμπαντιάζω, αντζανεμίζω, απαγγιάζω, απαγκιάζου, απαγκιάρω, απακιάρω, απανεμζώ, απανεμιάζω, απανεμίζω, απανιμιάζου, απανιμίζου, απανουμιάζου, απαντζάζου, απαντιάζω, απατζάζου, απατζιάζου, απατζιάζω, απογκιάζου, απογκιάρω, αποσκαιβρίζω, αποσκιάζω, αχναγκιάζω, πανεμίζω, πανουμιάζου, πανουμίζου, ποσκιάζω, στηθίζω

απαγκιάζω

 

 

απαγκιανέμι

Κάρυστος

απάγκιο

 

 

απαγκιάρω

Ζάκυνθος

απαγκιάζω

 

 

απάγκιασμα

Βοιωτία, Φωκίδα

απάγκιο

 

 

απάγκιο

& Άνδρος, Ηλεία, Ιθάκη, Κέρκυρα, Κρήτη, Κύθηρα, Λευκάδα, Μάνη, Μεσσηνία, Μύκονος, Τήνος, Τρίγλια*

απάγκιο

 

δ

απάγκιο [Ηπίτης 1908]

για απάνεμο μέρος: αγκιάδα, άγκιαδο, άγκιασμα, άγκιο, αγνάγκιον, αγνιάγκιομα, αμπασαδούρα, ανάγερο, ανάδκιον, αξανεμιά, απάγκαιρη, απαγκαριό, απάγκιασμα, απαγκιανέμι, απάγκιον, απάγκιου, απάγκιους, απάγκωνο, απάκιο, απαλεμιά, απάλεμο, απαναμιά, απανέμι, απανεμιά, απανεμίδα, απανεμιδερό, απανεμίδι, απάνεμο, απάνεμον, απανημιά, απανομιά, πανιμίζου, απανουμιά, απάντζι, απάντζιο, απατζανέμι, απάτζιο, απάτζο, απόγκιο, απόγκωνο, απόγουνου, απογώνι, απόγωνο, απονεμιά, αχνάγκιον, βορόσκιος, γιαπάννερι, ζιάβιντκου, καραντί, πάγκιο, παλεμιά, πανεμιά, πανεμίδα, πανεμίδι, πάνεμο, πανιμιά, πανουμιά, πατζανέμι, σουπέρ

απάγκιο

 

 

απάγκιον

Κύπρος

απάγκιο

 

δ

απάγκιος [Λεξικό Πρωίας 1933]

Θήρα, Μάνη, Μύκονος, Πάργα, Προποντίδα*

απάνεμος

 

 

απάγκιου

Αιδηψός, Ιωάννινα, Λάρισα, Μαγνησία, Πιερία, Σάμος, Τήνος, Τρίκαλα, Φωκίδα, Χαλκιδική

απάγκιο

 

 

απάγκιους

Σάμος

απάγκιο

 

 

απάγκιους

Σάμος, Σκόπελος

απάνεμος

 

 

απαγκιρός

Σκόπελος, Φωκίδα

απάνεμος

 

 

απαγκριάζομαι

Μέγαρα

αφουγκράζομαι

 

 

απαγκσούζ

Μαγνησία

ξαφνικά

 

 

απαγκσούς

Σιάτιστα

ξαφνικά

 

δ

απάγκωνο [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

απάγκιο

 

 

απαγλισμός

Νάξος

εξάντληση

 

 

απαγλιώ

Νάξος

καθαρίζω

 

 

απαγνάδια

Μελένικο*

απέναντι

 

δ

απαγνάντια [Λεξικό Πρωίας 1933]

Ιωάννινα

απέναντι

 

 

απαγνουσιά

Λιβίσι*

απόγνωση

 

 

απαγνωσιά

Πάρος

απόγνωση

 

 

απαγνωσιά

Πάρος

εξαπάτηση

4

λ

απαγόρευση

διασάκι

απαγόρευση

 

δ

απαγόρια [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

νωθρότητα

 

 

απάγρια

Λακωνία, Μάνη

άγρια

 

 

απαγρικητά

Μάνη

ακουστά

 

δ

απαγριωμένος [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

εξαγριωμένος

 

δ

απαγριώνομαι [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

εξαγριώνομαι

 

δ

απαγριώνω [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

εξαγριώνω

 

 

απάγρυπνος

Κάρπαθος

άγρυπνος

 

λ

απαγχονίζω

φουρκίζω

απαγχονίζω

 

λ

απάγω

αουραρπώ

απάγω

 

δ

απάγωτος [Somavera 1709]

ακαρίκιαστος

απάγωτος

 

 

απαδά

Κοτύωρα*

αποδώ

 

δ

απαδειάζω [Λεξικό Δημητράκου 1933]

Ήπειρος, Κρήτη, Νάξος

αδειάζω

 

δ

απαδειάζω [Λεξικό Δημητράκου 1933]

Νάξος

ευκαιρώ

 

 

απαδείρω

Κέρκυρα

τιμωρούμαι

 

 

απαδέχου

Σάμος

συγκρατώ

 

δ

απαδήνω [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

εγκαταλείπω

 

 

απαδκιάζω

Κύπρος

αδειάζω

 

δ

απαδότης [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

βοηθός

 

 

άπαδρους

Λέσβος

ανύπαντρος

 

 

απαδυναμώνω

Χαλδία*

αποδυναμώνω

 

 

απαδώ

Σαμψούντα*, Σούρμενα

αποδώ

 

 

απαζά

Τσακωνιά

αραιά

 

 

απαζαλή

Νίσυρος

ζημιά

 

 

απαζάρευτε

Τσακωνιά

απαζάρευτος

 

δ

απαζάρευτος [Λεξικό Πρωίας 1933]

απαζάρευτε, απαζάριφτους

απαζάρευτος

 

 

απαζάριφτους

Σέρρες

απαζάρευτος

 

 

απαζζαλής

Νίσυρος

ασυνεπής

 

 

απαθαίνω

Κύθηρα

πεθαίνω

3

λ

απάθεια

φαρδουβουζία, φαρδυβουζία

απάθεια

 

 

απάθετος

Τραπεζούντα*

απάθητος

 

 

απάθετος

Τραπεζούντα

απάθητος

3

λ

απαθής

απάθητος, άπαθος

απαθής

 

δ

απάθητος [Somavera 1709]

απάθετος, άπαθος, άπαθους, απάθτους

απάθητος

 

δ

απάθητος [Βλάχος 1659]

 

απαθής

 

 

απάθθρωπος

Κάρπαθος, Κύπρος

απάνθρωπος

 

 

απαθιά

Παξοί

απραξία

 

 

απαθιά

Πωγώνι

ελευθερία

 

δ

απάθιαστος [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

υγιής

 

 

απάθιαστους

Ιωάννινα

υγιής

 

 

απαθίβολο

Σίκινος

αντιλογία

 

 

απαθίβολο

Χίος

διήγηση

 

δ

απάθνιαστος [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

απάχνιστος

 

δ

άπαθος [Γούλας 1961]

 

απάθητος

 

δ

άπαθος [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

απαθής

 

 

απάθουδα (τα)

Κρήτη

στάχτη

 

 

άπαθους

Κοζάνη

αμάθητος

 

 

άπαθους

Πιερία

απάθητος

 

 

απάθρουπους

Λέσβος, Σκόπελος

απάνθρωπος

 

 

απαθρωμτσά

Κάρπαθος

αγένεια

 

 

απαθρωπιά

Κάρπαθος

αγένεια

 

 

απαθρωπιά

Ήπειρος, Κρήτη

απανθρωπιά

 

 

απαθρωπία

Χαλδία*

απανθρωπιά

 

 

απάθρωπος

Κάρπαθος

αγενής

 

 

απάθρωπος

Ίος, Νίσυρος, Σύμη, Χαλδία*

απάνθρωπος

 

 

απάθτους

Ήπειρος

απάθητος

 

 

άπαιδε

Τσακωνιά

αμάθητος

 

 

απαίδευτε

Τσακωνιά

αβασάνιστος

 

δ

απαίδευτος [Germano 1622]

 

αβασάνιστος

 

δ

απαίδευτος [Βεντότης 1790]

 

ανεκπαίδευτος

 

δ

απαίδευτος [Λεξικό Δημητράκου 1933]

Εύβοια, Κρήτη

αδάμαστος

 

δ

απαιδεψιά [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

αμορφωσιά

 

 

απαιδιά

Κρήτη

ατεκνία

 

 

άπαιδος

Κύμη, Σκύρος

αδάμαστος

 

δ

άπαιδος [Somavera 1709]

Κρήτη, Οινόη*

άτεκνος

 

δ

άπαιδος [Λεξικό Πρωίας 1933]

για ζώα

ανεκπαίδευτος

 

 

απαίδωτος

Σάντα*

άτεκνος

 

 

απαιθαίνω [Deheque 1825]

 

πεθαίνω

 

 

απαίνετος

Τραπεζούντα*

απαίνευτος

 

δ

απαίνευτος [Λεξικό Πρωίας 1933]

απαίνετος, απαίνιφτους

απαίνευτος

 

 

απαίνιφτους

Ιωάννινα, Σέρρες

απαίνευτος

 

 

απαϊνός

Χίος

ανώτερος

3

λ

απαισιόδοξος

απελπισιάρης, αφαντάστικος

απαισιόδοξος

3

λ

απαιτητικός

ζητησιάρης

απαιτητικός

4

λ

απαιτώ

ανεστορώ, αξιαζητώ

απαιτώ

 

 

απάκ

Ίμβρος, Σκόπελος

ψαρονέφρι

 

 

απάκαιρος

Λευκάδα

όμοιος

 

δ

απάκι [Βεντότης 1790]

Αρκαδία, Δαρδανέλια*, Κεφαλονιά*, Κρήτη*, Μάδυτος*, Σίλατα*

ψαρονέφρι

 

 

απακιάζω [Κουκκίδης 1960]

Κρήτη

ζαρώνω

 

 

απακιάρω

Ζάκυνθος

απαγκιάζω

 

 

απάκιο

Κεφαλονιά

απάγκιο

 

 

απακοή

Κάρπαθος

υπακοή

 

 

απακονίζω

Χαλδία*

αμβλύνω

 

 

απακονώ

Σάντα*

αμβλύνω

 

 

απάκοος

Νάξος

ανυπάκουος

 

 

απάκουγους

Πιερία

ανυπάκουος

 

 

απακουή

Κάρπαθος

υπακοή

 

 

απακούμπ

Σάμος

αποκούμπι

 

δ

απακουμπάω [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

αποκουμπώ

 

 

απακούμπι [Βεντότης 1790]

Θήρα, Λευκάδα

αποκούμπι

 

 

απακουμπίζω

Κερασούντα*, Κοτύωρα*, Χαλδία*

ακουμπώ

 

δ

απακουμπίζω [Germano 1622]

 

αποκουμπώ

 

δ

απακουμπώ [Βεντότης 1790]

απακουμπίζω

αποκουμπώ

 

δ

απακουμπώνω [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

ξεκουμπώνω

 

 

απάκουος [Βλαστός 1931]

Βιθυνία*, Ινέπολη*, Κάρπαθος, Νάξος, Χαλδία*

ανυπάκουος

 

δ

απακουστά [Λεξικό Πρωίας 1933]

Κάρπαθος, Κως, Μάνη, Νίσυρος

ακουστά

 

δ

απακουστικός [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

ξακουστός

 

δ

απακουστός [Λεξικό Πρωίας 1933]

Όφις*, Σάντα*, Τραπεζούντα*

ακουστός

 

 

απάκουτε

 

απλάκωτος

 

δ

απακουτερός [Λεξικό Δημητράκου 1933]

Κάρπαθος

υπάκουος

 

 

απακούω

Κρήτη, Νάξος

απαντώ

 

δ

απακούω [Λεξικό Δημητράκου 1933]

Κρήτη

υπακούω

 

 

απακράτς

Σάμος

διάβολος

 

 

απάκρια

Θήρα

μακριά

 

 

απακρίζου

Μαγνησία

ξεμοναχιάζω

 

δ

απάκτωτος [Λεξικό Δημητράκου 1933]

Πάρος

αμίσθωτος

 

 

απαλά

Νικόπολη*

αποδώ

 

 

απαλά

Κύθηρα

νεφρά

 

 

απάλα

Κρήτη

ματσάκι

 

 

απάλα

Κέρκυρα

πάλεμα

 

 

απάλα

Πιερία

χιονονιφάδα

 

 

άπαλα

Αιτωλοακαρνανία, Σαράντα Εκκλησιές*

απαλά

4

δ

απαλά [Germano 1622]

ανάγλια, ανάπαλα, ανάχλια, άπαλα, απάλαφρα

απαλά

 

δ

απάλα [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

χεριά

 

 

απαλαβός

Θήρα

παλαβός

 

 

απάλαγα

Χαλδία*

εναλλάξ

 

 

απαλαγή

Ήπειρος

ευκαιρία

 

 

απαλαγιά

Λευκάδα

απελευθέρωση

 

 

απαλαγιά

Θήρα

ευκαιρία

 

 

απαλαγιάζω

Νάξος

λερώνω

 

 

απαλάγιασμα

Νάξος

απλυσιά

 

 

απαλαγιασμός

Νάξος

απλυσιά

 

 

απαλάγιαστος

Νάξος

αλέρωτος

 

 

απαλάγιο

Νάξος

απαλλαξίδι

 

 

απαλάγιος

Νάξος

λερωμένος

 

 

απαλάγω

Αντικύθηρα, Κρήτη

ανταλλάζω

 

 

απαλάγωτος

Κρώμνη*, Χαλδία*

ανεπισκεύαστος

 

 

απαλάδα

Κρήτη

απαλότητα

 

 

απαλάζω

Αρκαδία

ανταλλάζω

 

 

απαλάζω

Ηλεία, Λακωνία

ξεφορτώνομαι

 

 

απαλαής

Θήρα

απαλός

 

 

απαλαίνου

Γρεβενά, Καστοριά

απαλύνω

 

 

απαλαίνω

Πελοπόννησος