Λεξικό θεματικό της λαογραφίας -- 19. κτηνοτροφία - τυροκομία

 

 

Λεξικό θεματικό της λαογραφίας

19. κτηνοτροφία - τυροκομία

 

Δημήτρης Λιθοξόου

 

 



Για εισαγωγικά και επιμέρους βλ.

Πελοπόννησος: Ρωμαίικα του Μοριά ή διαλεκτικά της Πελοποννήσου

Ρούμελη: Η ρωμαίικη γλώσσα μεταξύ Κορινθιακού και Καστοριάς

 

 

 

 

αβγολίθια / όγκοι στα μαστάρια των ζώων || Ρούμελη: τα αβγολίθια [Δομνίστα] | οι αβγουλίθρις [Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Μασχολούρι].

αγελάδα (ALE, Buck list) || Πελοπόννησος: η αγελάδα [Αγία Άννα, Πιάνα, Σκεπαστό] | η γελάδα [Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βεργαδαίικα, Γυμνό, Μυγδαλιά, Προάστιο, Ρούτσι, Σκεπαστό, Τσέρια] | α κούλικα [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: η γελάδα [Δελβινάκι, Δολό, Θαρούνια, Μέγαρα, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | η αγιλάδα [Γέρμας, Σιάτιστα, Τιθορέα, Φαρκαδόνα, Χρυσή] | η γιλάδα [Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Έλατος, Κανάλια, Κουμαρίτσι, Μασχολούρι, Μικρό Βουνό, Ραψάνη, Σταγιάδες, Στυλίδα, Τσουκαλάδες, Φαρκαδόνα, Χουλιαράδες, Χρυσή] | η αϊλάδα [Σιάτιστα] | η γιαλάδα [Δραμεσιοί].

αγελαδάρης || Πελοπόννησος: ο γελαδάς [Άγιος Δημήτριος]. || Ρούμελη: ο γελαδάρης [Δελβινάκι, Πηγή, Ωραιόκαστρο] | ου ιλαδάρς [Σιάτιστα] | ου γιλαδάρς [Ελατός, Μασχολούρι, Σταγιάδες, Τσουκαλάδες] | ι γιλαδάρς [Κανάλια, Κιλελέρ] | ου γιλαδάς [Κιλελέρ] | ου βαλμάς [Έλατος].

αλαταριά / μέρος (συνήθως πέτρινες πλάκες) όπου οι βοσκοί βάζουν αλάτι για να φάνε τα ζώα τους || Ρούμελη: η αλαταριά [Μεσούντα, Χρυσή] | η αλατίστρα [Έλατος] | η αλατσά [Σταγιάδες].

αλογοβουνιά / κοπριά αλόγου || Ρούμελη: η αλουγουβνιά [Μεσούντα].

αλογομάντρι || Ρούμελη: η βαλμαδιέ [Αμφίκλεια].

απόκομμα / απογαλακτισμός || Πελοπόννησος: το απόκομμα [Σκεπαστό]. || Ρούμελη: το απόκομμα [Σταυροδρόμι] | το πόκομα [Θαρούνια] | του απόκουμα [Δαύλεια].

αρβάλι / χάλκινη χύτρα των βοσκών || Ρούμελη: του αρβάλ [Γουριά].

άρμεγμα || Πελοπόννησος: το άρμεγμα [Αγία Άννα, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Κέρτεζη, Κρέστενα, Μαγούλα, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Φενεός] | το άρμεμα [Γυμνό, Θαλάμες, Σκεπαστό] | το άρημα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το άρμεγμα [Θαρούνια, Τσαμαντάς] | του άρμιμα [Αγία Ευθυμία, Δραμεσιοί, Μακρολίβαδο, Μεσούντα, Μηλίνα] | του άρμιγμα [Αγιά, Άγιος, Βράχα, Γουριά, Δαύλεια, Κανάλια, Μασχολούρι, Ραψάνη, Σιάτιστα, Στροφυλιά, Φαρκαδόνα, Χουλιαράδες] | η αρμιγή [Σταγιάδες] | του στύψμου [Στροφυλιά].

αρμεξιά / το γάλα από ένα άρμεγμα || Ρούμελη: η αρμιξιά [Έλατο, Σταγιάδες] | η αρμεξά [Θαρούνια].

αρμεχτής || Ρούμελη: ο αρμεχτής [Σταυροδρόμι] | ου αρμιχτής [Γουριά, Μεσούντα].

αρνάδα / λέγεται έτσι μέχρι έξι μηνών (το θηλυκό) || Πελοπόννησος: η αρνάδα [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Δολιανά, Κρέστενα, Μάλη, Πιάνα, Προάστιο, Τρόπαια] | α βανατσία [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η αρνάδα [Αγία Ευθυμία, Άγιος, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μικρό Βουνό].

αρνάδι / χρονιάρικο αρνί || Πελοπόννησος: το αρνάδι [Τσέρια].

αρνί / λέγεται έτσι μέχρι έξι μηνών (Buck list) || Πελοπόννησος: το αρνί [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βαλύρα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελάτη, Ελληνίτσα, Εξωχώρι, Καλούσι, Κανδήλα, Καρυά, Καστρί, Κάτω Λουσοί, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Λεχαινά, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Μελιγού, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Πάκια, Παραδείσια, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Σπαρτιά, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | ο βάννε [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | το βαννί [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το αρνί [Άγιος Λουκάς, Δελβινάκι, Δολό, Θαρούνια, Πάργα, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | του αρνί [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Άγιος, Αμφίκλεια, Βράχα, Γουριά, Γέρμας, Γραμματικού, Δαύλεια, Δράκεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Καρίτσα, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Τσουκαλάδες, Φαρκαδόνα, Χουλιαράδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα].

αρνοκάλυβο || Ρούμελη: του αρνουκάλβου [Λιλαία].

αρνοκάτσικα || Πελοπόννησος: τα αρνοκάτσικα [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Μάλη, Μυγδαλιά, Πιάνα, Ροεινό, Ρούτσι, Τρόπαια] | τα λιανώματα [Ροεινό]. || Ρούμελη: τα αρνοκάτσικα [Θαρούνια] | τα αρνουκάτσκα [Αγία Ευθυμία, Άγιος Νικόλαος, Χουλιαράδες] | τα τραγκάδια [Θαρούνια] | τα λιανούρια [Έλατος].

αρνόμαλλο / μαλλί από αχρόνιαγα αρνιά || Πελοπόννησος: το αρνόμαλλο [Ροεινό, Σκεπαστό] | τα αρνόκουρα [Βρέσθενα, Δροσοπηγή, Στεμνίτσα] | τα αρνοπόκια [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: του αρνόμαλου [Γέρμας] | τα αρνιόκουρα [Μέγαρα] | τα αρνόκρα [Τιθορέα] | το αρνοπόκι [Πάργα] | του αρνουπόκ [Γέρμας, Έλατος, Κανάλια, Σταγιάδες, Χρυσή].

αρχαλάς / ξύλινος στύλος με τσατάλια για να κρεμούν οι βοσκοί διάφορα || Πελοπόννησος: ο αρχαλάς [Άγιος Δημήτριος].

βεδούρα / ξύλινο δοχείο για άρμεγμα χωρητικότητας δέκα οκάδων || Πελοπόννησος: η βεδούρα [Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Καρυά, Κρέστενα, Λεβίδι, Πηγαδάκια, Πιάνα, Προάστιο, Ρούτσι, Στεμνίτσα] | α βεδούρα [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: η βεδούρα [Θαρούνια, Μέγαρα] | η βιδούρα [Αγιά, Λιλαία, Σταγιάδες] | το βιδούρι [Πάργα] | του βιδούρ [Άγιος, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Τιθορέα] | η βδούρα [Πρέβεζα] | η βέντρα [Μέγαρα] | η βιδούρα [Αμφίκλεια, Μακρινή, Μασχολούρι, Μελισσουργοί, Μικρό Βουνό].

βεζιά / κόσκινο για παρασκευή κεφαλοτυριού || Πελοπόννησος: η βεζιά [Βρέσθενα, Κανδήλα, Λεβίδι, Ροεινό].

βεργάδα / θηλυκό βεργάδι || Πελοπόννησος: η βεργάδα [Βρέσθενα, Φενεός].

βεργάδι / γίδι 24 μηνών || Πελοπόννησος: το βεργάδι [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δροσοπηγή, Καρυά, Λεβίδι, Μυγδαλιά, Ροεινό, Σκεπαστό, Σπαρτιά, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | το βεργάιδι [Πέρα Μέλανα].

βετούλα / θηλυκό γίδι 7-18 μηνών || Πελοπόννησος: η βετούλα [Βρέσθενα, Κρέστενα, Ρούτσι, Σκεπαστό, Τρόπαια] | α βετούλα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η βετούλα [Θαρούνια, Μέγαρα, Τσαμαντάς] | η βιτούλα [Γέρμας, Γουριά, Κανάλια, Λιλαία, Μακρινή, Πλατύστομο, Σιάτιστα, Σταγιάδες].

βετούλι / χρονιάρικο γίδι || Πελοπόννησος: το βετούλι [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δροσοπηγή, Θαλάμες, Κανδήλα, Καρυά, Κρέστενα, Λεβίδι, Λυγουριό, Μάλη, Μυγδαλιά, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το βετούλι [Πηγή, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς] | του βιτούλ [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Άγιος, Αμφίκλεια, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δαύλεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μηλίνα, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σταγιάδες, Στροφυλιά, Στυλίδα, Χουλιαράδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα] | του βτουλ [Στροφυλιά] | το κατσικοβέτουλο [Μέγαρα] | του τραγόπλου [Κουμαρίτσι].

βλαχοκαλύβα | στρογγυλή, φτιαγμένη από ρένα (Typha angustifolia) || Ρούμελη: η βλαουοκάλυβα [Γουριά].

βλογιά / αρρώστια των προβάτων || Ρούμελη: η βλογιά [Τσαμαντάς] | η βλουγιά [Στροφυλιά, Στυλίδα] | η αβλουιά [Σιάτιστα].

βόδι (ALE, Buck list) || Πελοπόννησος: το βόδι [Γυμνό, Ελληνίτσα, Λεχαινά, Νεοχώρι, Πηγαδάκια] | το βόιδι [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βαλύρα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελάτη, Εξωχώρι, Θαλάμες, Κανδήλα, Καρυά, Κάτω Λουσοί, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Μελιγού, Μυγδαλιά, Παραδείσια, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | ο βου [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το βόδι [Δελβινάκι, Δολό, Πηγή, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | του βοδ [Αγιά, Αγία Παρασκευή, Βράχα, Δραμεσιοί, Κανάλια, Κιλελέρ, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μικρό Βουνό, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Τιθορέα, Φαρκαδόνα] | το βόιδι [Άγιος Λουκάς, Θαρούνια, Λιλαία, Μέγαρα] | του βόιδ [Αγία Ευθυμία, Αμφίκλεια, Γέρμας, Γουριά, Δομνίστα, Έλατος, Κουμαρίτσι, Μακρινή, Μελισσουργοί, Πλατύστομο, Σιάτιστα, Στυλίδα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | του βόι [Άγιος, Δραμεσιοί, Μηλίνα, Στροφυλιά, Χρυσή] | το καματερό [Μέγαρα, Χουλιαράδες].

βορός / περιφραγμένος χώρος για τα ζώα || Πελοπόννησος: ο βορός [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα]. || Ρούμελη: ο οβορός [Δολό, Τσαμαντάς] | ο βορός [Θαρούνια] | ι ουβρός [Κανάλια].

βοσκή (Buck list) || Πελοπόννησος: η βοσκή [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Γυμνό, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Κάτω Λουσοί, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Μυγδαλιά, Πιάνα, Ρούτσι, Στεμνίτσα, Τρόπαια] | η βοστσή [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | το βόσκημα [Λυγουριό] | το βόστσημα [Κανδήλα] | α νεμά [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | α νονή [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η βοσκή [Δελβινάκι, Δολό, Πηγή, Ωραιόκαστρο] | η βουσκή [Αγία Ευθυμία, Γέρμας, Γουριά, Δραμεσιοί, Καρίτσα, Λιλαία, Μακρινή, Μασχολούρι, Σιάτιστα, Στροφυλιά, Φαρκαδόνα, Χουλιαράδες] | του βόσκμα [Αγιά, Βράχα] | η νουμή [Μηλίνα].

βοσκοπούλα (ALE) || Πελοπόννησος: η βοσκοπούλα [Γυμνό, Κανδήλα] | η τσιοπανοπούλα [Τρόπαια] | α τσοπανοπούα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η βουσκουπούλα [Μελισσουργοί] | του τσουπανουκόρτσου [Αγία Ευθυμία].

βοσκός (ALE, Buck list) || Πελοπόννησος: ο βοσκός [Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Ελληνίτσα, Κανδήλα, Καστρί, Κρέστενα, Λεβίδι, Λεχαινά, Λυγουριό, Προάστιο, Στεμνίτσα, Τρόπαια] | ο τσοπάνης [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βαλύρα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Θαλάμες, Καρυά, Κέρτεζη, Λεβίδι, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Νεοχώρι, Παραδείσια, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σπαρτιά, Στεμνίτσα, Τσέρια, Φενεός] | ο τσιοπάνης [Αγρίδι, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Γυμνό, Ελάτη, Κανδήλα, Κρέστενα, Λαγκάδια, Μυγδαλιά, Πιάνα, Ροεινό, Ροζενά, Σκεπαστό, Τρόπαια] | ο στοπάνος [Αγρίδι] | ο τζοπάνης [Ελληνίτσα, Τσέρια] | ο τζοπάνος [Εξωχώρι] | ο τσοπάνος [Δολιανά, Καρυά, Λαγκάδια, Λυγουριό] | ο τσομπάνης [Προάστιο] | ο τζομπάνης [Προάστιο] | ο βλάχος [Δολιανά, Λεβίδι] | ο κοπαδιάρης [Κανδήλα] | ο τσοπάνη [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | ο νομία [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: ο βοσκός [Δελβινάκι, Θαρούνια, Πηγή] | ου βουσκός [Άγιος, Γουριά, Γραμματικού, Δραμεσιοί, Κιλελέρ, Μακρινή, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Πρέβεζα, Σιάτιστα, Στυλίδα, Τιθορέα, Φαρκαδόνα, Χρυσοβίτσα] ι βουσκός [Μηλίνα, Μικρό Βουνό] | ο τσομπάνης [Δελβινάκι, Πηγή] | ο τσομπάνος [Δολό, Πηγή] | ο τσοπάνος [Δελβινάκι, Τσαμαντάς] | ο τσοπάνης [Άγιος Λουκάς, Θαρούνια, Μέγαρα] | ο τσιοπάνης [Τσαμαντάς] | ου τσιουμπάνους [Αγία Παρασκευή, Γέρμας] | ι τσιουμπάνους [Αγιά, Δραμεσιοί, Μηλίνα] | ου τσιουπάνς [Γραμματικού, Δομνίστα, Λιλαία, Μακρινή, Πλατύστομο, Τσουκαλάδες] | ου τζιουπάνους [Ραψάνη] | ου τζιουπάνς [Μασχολούρι] | ου τσουπάνς [Αγία Ευθυμία, Άγιος, Αμφίκλεια, Βράχα, Γραμματικού, Δαύλεια, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Μακρολίβαδο, Πλατύστομο, Στροφυλιά, Τιθορέα, Τσουκαλάδες] | ου τσουπάνους [Άγιος, Γουριά, Δαύλεια, Δραμεσιοί, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Χρυσή, Χρυσοβίτσα] | ου τσουμπάνους [Κιλελέρ, Φαρκαδόνα] | ο τζομπάνος [Σταυροδρόμι] | ου τζουμπάνους [Έλατος, Σταγιάδες, Χουλιαράδες] | ου τζουμπάνς [Πρέβεζα] | ο τζιομπάνος [Ωραιόκαστρο] | ο τζιομπάνης [Ωραιόκαστρο] | ου τζιουμπάνους [Αγία Παρασκευή, Δραμεσιοί, Μασχολούρι, Σιάτιστα] | ι ντζιουμπάνους [Κανάλια] | ι τζουμπάνους [Μικρό Βουνό] | ο στοπάνης [Θαρούνια] | ου στιουπάνς [Τσουκαλάδες] | ο μπιστικός [Γουριά, Τσαμαντάς] | ο πιστικός [Γουριά, Δελβινάκι, Δολό, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | ου πιστικός [Σταγιάδες] | ου πιστκός [Μεσούντα] | ου μπιστκός [Χρυσοβίτσα] | ου κουπαδάρς [Αγία Ευθυμία].

βοσκότοπος (ALE) || Πελοπόννησος: ο βοσκότοπος [Βρέσθενα, Λεβίδι] | το βοσκοτόπι [Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Θαλάμες, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Φενεός]. || Ρούμελη: ο βοσκότοπος [Δελβινάκι] | ου βουσκότουπους [Άγιος] | το βοσκοτόπι [Δελβινάκι] | του βουσκουτόπ [Αγιά, Γουριά, Δαύλεια, Δραμεσιοί, Κιλελέρ, Μακρινή, Μασχολούρι, Μηλίνα, Μεσούντα].

βουρτσά / μια βουρτσά είναι χίλιες βαρεσιές και βγάζει 8,5 κιλά βούτυρο || Ρούμελη: η βουρτσά [Γουριά].

βούτυρο (Buck list) || Πελοπόννησος: το βούτυρο [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Καστρί, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λεβίδι, Λυγουριό, Μάλη, Μελιγού, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Παραδείσια, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | το βούκιουρε [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το βούτυρο [Δελβινάκι, Δολό, Θαρούνια, Μέγαρα, Πηγή, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς] | του βούτυρου [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αμφίκλεια, Γέρμας, Γραμματικού, Δαύλεια, Δομνίστα, Έλατος, Κανάλια, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μασχολούρι, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Μηλίνα, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Χρυσή, Χρυσοβίτσα] | του βούτσυρου [Σιάτιστα] | το βούτουρο [Άγιος Λουκάς] | το βούτρο [Ωραιόκαστρο] | του βούτρου [Βράχα, Γουριά, Δραμεσιοί, Καρίτσα, Χουλιαράδες] | ου βούτρους [Γουριά].

γαλάρι / εκεί κοιμούνται τα πράματα || Πελοπόννησος: το γαλάρι [Γυμνό, Κανδήλα, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Μαγούλα, Μυγδαλιά, Σκεπαστό, Τρόπαια]. || Ρούμελη: του γαλάρ [Τιθορέα].

γαλάρια / γίδια ή πρόβατα που έχουν γεννήσει και έχουν γάλα & τα μικρά αυτών || Πελοπόννησος: τα γαλάρια [Αγία Άννα, Αλποχώρι, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Θαλάμες, Κανδήλα, Καρυά, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λεβίδι, Μυγδαλιά, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | τα γαλάρικα [Δολιανά, Πέρα Μέλανα] | τα γάζα [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: τα γαλάρια [Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Άγιος, Αμφίκλεια, Βράχα, Γουριά, Δαύλεια, Δολό, Δραμεσιοί, Έλατος, Θαρούνια, Καρίτσα, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρολίβαδο, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Σταυροδρόμι, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Τσουκαλάδες, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα, Ωραιόκαστρο].

γαλαρομάντρι / μαντί για γαλάρια || Πελοπόννησος: το γαλαρομάντρι [Δολιανά].

γαλαρτζής / ο τσοπάνης που βόσκει τα γαλάρια || Ρούμελη: ου γαλαρτζής [Αγία Παρασκευή] | ου γαλαράς [Έλατος, Σταγιάδες].

γαλατάδες / δοχεία για το γάλα με μικρό στόμιο || Ρούμελη: οι γαλατάδες [Θαρούνια].

γαλοδέρματο / δερμάτινο σακούλι για παρασκευή ξινόγαλου || Ρούμελη: του γαλουδέρματου [Αγία Παρασκευή].

γαλομέτρες / δοχεία για να μετρούν οι τσοπάνηδες το γάλα || Πελοπόννησος: οι γαλομέτρες [Πιάνα, Ροεινό].

γαλομέτρημα / μέτρημα του γάλακτος στη στρούγκα || Ρούμελη: του γαλουμέτρημα [Αγία Παρασκευή].

γαλοτύρι / κρεμώδες τυρί || Ρούμελη: το γαλοτύρι [Πάργα] | του γαλουτύρ [Δραμεσιοί, Μασχολούρι, Ραψάνη, Σταγιάδες, Χουλιαράδες] | του γαλατουτύρ [Τσουκαλάδες] | η σιλίρα [Δολό, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο].

γελάδια || Πελοπόννησος: τα γελάδια [Άγιος Δημήτριος, Γυμνό, Καρυά, Μυγδαλιά, Μυγδαλιά]. || Ρούμελη: τα γελάδια [Δελβινάκι, Μέγαρα, Πηγή] | τα γιλάδια [Άγιος, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Γέρμας, Γουριά, Κανάλια, Μακρινή, Μασχολούρι, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Μικρό Βουνό, Σιάτιστα, Τσουκαλάδες, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | τα γιαλάδια [Δραμεσιοί].

γελαδομάντρι / στάβλος αγελάδων || Ρούμελη: του γιλαδουμάντρ [Ελατός].

γιαούρτι || Πελοπόννησος: το γιαούρτι [Αγία Άννα, Αγρίδι, Αμπελιώνα, Γυμνό, Δολιανά, Κάτω Λουσοί, Λεβίδι, Λεχαινά, Μαγούλα, Μάλη, Πιάνα, Προάστιο, Ρούτσι, Σαρακίνι, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | η γιαούρτη [Άγιος Δημήτριος, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Κρέστενα, Λυγουριό, Ρούτσι, Σκεπαστό] | η γιαργούτη [Αλποχώρι] | το γιαργούτι [Λαγκάδια, Μυγδαλιά, Τρόπαια] | η διαργούτη [Αλποχώρι, Κανδήλα] | το διαργούτι [Κανδήλα] | η διαούρτη [Ροεινό]. || Ρούμελη: το γιαούρτι [Δελβινάκι, Τσαμαντάς] | το γιαγούρτι [Ωραιόκαστρο] | το γιαργούτι [Μέγαρα] | του γιαούρτ [Αμφίκλεια, Δαύλεια, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Τιθορέα] | η γιαούρτ [Άγιος, Αμφίκλεια, Δραμεσιοί, Μεσούντα, Στυλίδα] | γιαούρτ [Γουριά, Γραμματικού, Κουμαρίτσι, Μασχολούρι, Μηλίνα, Πλατύστομο, Ραψάνη, Χρυσοβίτσα] | γιαγούρτ [Δραμεσιοί] | γιαρτ [Χουλιαράδες] | η διαούρτ [Αγία Ευθυμία, Γουριά, Μακρινή, Τσουκαλάδες] | διαούρτ [Βράχα, Λιλαία, Στροφυλιά] | το κόσι [Τσαμαντάς] | του μαρκάτ [Αγία Παρασκευή, Έλατος, Χρυσή] | η μαρκάτ [Σταγιάδες] | του μαρκάτς [Σιάτιστα].

γιαουρτοπυτιά || Πελοπόννησος: η γιαουρτοπυτιά [Βρέσθενα, Σκεπαστό, Σκεπαστό]. || Ρούμελη: η γιαουρτουπυτιά [Τιθορέα] | του γιαουρτάρ [Δραμεσιοί] | ου γιαουρτόσπουρους [Χρυσοβίτσα].

γιαουρτοσακούλα || Πελοπόννησος: η γιαουρτοσακούλα [Βρέσθενα].

γίδα / λέγεται έτσι πάνω από 18 μηνών (ALE, Buck list) || Πελοπόννησος: η γίδα [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελάτη, Ελληνίτσα, Θαλάμες, Καρυά, Καστρί, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λεβίδι, Λυγουριό, Μαγούλα, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Παραδείσια, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | η κατσίκα [Αμπελιώνα, Δολιανά, Καρυά, Λαγκάδια, Λυγουριό, Προάστιο, Ρούτσι, Στεμνίτσα] | α γίδα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | α εγίδα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η γίδα [Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Άγιος, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δαύλεια, Δελβινάκι, Δολό, Δράκεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Θαρούνια, Κανάλια, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μέγαρα, Μελισσουργοί, Μηλίνα, Πάργα, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Σταυροδρόμι, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Χουλιαράδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα, Ωραιόκαστρο] | η ίδα [Σιάτιστα] | η κατσίκα [Γραμματικού, Δελβινάκι, Πηγή, Ραψάνη, Φαρκαδόνα, Χρυσοβίτσα] | η κίπα [Μέγαρα] | η γαίγα [Τσαμαντάς].

γίδι (Buck list) || Πελοπόννησος: το γίδι [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βαλύρα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελληνίτσα, Εξωχώρι, Θαλάμες, Καλούσι, Κανδήλα, Καρυά, Καστρί, Κάτω Λουσοί, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Λυγουριό, Μάλη, Μελιγού, Μυγδαλιά, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | το χκίνε [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το γίδι [Δελβινάκι, Δολό, Θαρούνια, Πηγή, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | του γιδ [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Αμφίκλεια, Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δαύλεια, Δομνίστα, Δραμεσιοί, Κανάλια, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Μηλίνα, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Χουλιαράδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα].

γιδοβοσκός || Πελοπόννησος: ο γιδοβοσκός [Βρέσθενα, Θαλάμες, Στεμνίτσα] | ο γιδάρης [Πιάνα, Ροεινό] | ο γιδιάρης [Κανδήλα, Λεβίδι, Σκεπαστό] | ο γιδάς [Άγιος Δημήτριος]. || Ρούμελη: ου γιδουβουσκός [Στροφυλιά] | ο γιδάρης [Δελβινάκι, Θαρούνια, Σταυροδρόμι] | ο γιδάρης [Θαρούνια] | ου γιδάρς [Γουριά, Δαύλεια, Μακρολίβαδο, Ραψάνη, Σταγιάδες] | ου γδαρς [Αγία Ευθυμία, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μελισσουργοί, Στυλίδα] | ου κατσκάς [Αγία Ευθυμία].

γιδόγαλο || Πελοπόννησος: το γιδόγαλο [Άγιος Δημήτριος, Ροεινό, Σκεπαστό].

γιδομάντρι || Ρούμελη: του γιδουμάντρ [Γουριά] | του γδουμάντρ [Αγία Ευθυμία] | η γδουτάρατσα [Μακρινή].

γιδοπρόβατα || Πελοπόννησος: τα γιδοπρόβατα [Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Δροσοπηγή, Θαλάμες, Κανδήλα, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Παραδείσια, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια]. || Ρούμελη: τα γιδοπρόβατα [Δελβινάκι, Δολό, Θαρούνια] | τα γιδουπρόβατα [Αγία Παρασκευή, Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Δράκεια, Κουμαρίτσι, Πλατύστομο, Χουλιαράδες] | τα γδουπρόβατα [Αγία Ευθυμία].

γιδόστρατα || Πελοπόννησος: η γιδόστρατα [Άγιος Δημήτριος].

γιδοτόμαρο || Πελοπόννησος: το γιδοτόμαρο [Δροσοπηγή, Τρόπαια] | το γιδοτόμαρε [Πέρα Μέλανα, Τυρός] | α γιδία [Τυρός]. || Ρούμελη: η γιδιά [Χρυσή].

γκεσέμι / το πεντάχρονο τραγί, ο μπροστάρης τράγος || Πελοπόννησος: το γκεσέμι [Αλποχώρι, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Κέρτεζη, Κρέστενα, Πιάνα, Ροεινό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Φενεός] | το κεσέμι [Βρέσθενα, Δολιανά, Κανδήλα, Καρυά, Σκεπαστό] | ο μπροστάρης [Βρέσθενα] | το μπροστάρι [Λαγκάδια] | ο μπροστάρη [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | ο σύρτα [Πέρα Μέλανα] | το κεσέμι [Πέρα Μέλανα] | το κισέμι [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: το γκεσέμι [Δελβινάκι, Πάργα, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | το γκισέμι [Δελβινάκι, Μέγαρα, Πηγή] | του γκισέμ [Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Βράχα, Γέρμας, Κανάλια, Κουμαρίτσι, Μασχολούρι, Πλατύστομο, Ραψάνη, Τιθορέα, Χουλιαράδες, Χρυσή] | του γκισιέμ [Σιάτιστα] | του γκιουσέμ [Σταγιάδες] | το κεσέμι [Θαρούνια, Σταυροδρόμι] | του κισέμ [Μηλίνα, Πρέβεζα] | του κσεμ [Στροφυλιά] | του νταμάρ [Αγία Ευθυμία] | ο σύρτης [Μέγαρα].

γκιόσα / η γριά γίδα ή προβατίνα || Πελοπόννησος: η γκιόσα [Αμπελιώνα, Κανδήλα, Λυγουριό, Στεμνίτσα]. || Ρούμελη: η γκιόσα [Κανάλια, Σιάτιστα].

γκλίτσα / με το κεφάλι της πιάνουν τα αρνιά από το πισινό πόδι || Πελοπόννησος: η γκλίτσα [Αγία Άννα, Αγρίδι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Θαλάμες, Λεβίδι, Λυγουριό, Μάλη, Προάστιο, Ρούτσι, Σκεπαστό, Τρόπαια, Φενεός] | η κλίτσα [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Μυγδαλιά, Πιάνα, Ροεινό] | η αγκλίτσα [Κανδήλα, Στεμνίτσα]. || Ρούμελη: η γκλίτσα [Άγιος, Αμφίκλεια, Γραμματικού, Δελβινάκι, Δολό, Δραμεσιοί, Μακρινή, Πηγή, Πρέβεζα, Σταυροδρόμι, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Τσουκαλάδες, Χουλιαράδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα] | η γλίτσα [Δαύλεια, Δελβινάκι] | η κλίτσα [Δραμεσιοί, Τσουκαλάδες] | η αγκλίτσα [Βράχα, Γουριά, Γραμματικού, Θαρούνια, Κανάλια, Κιλελέρ, Μακρινή, Μέγαρα, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Πλατύστομο, Χρυσοβίτσα] | η αγκούλα [Άγιος, Θαρούνια, Μηλίνα, Στροφυλιά] | η αγκούτσα [Αγία Ευθυμία, Δαύλεια, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Τιθορέα] | η αγκλούτσα [Κιλελέρ, Μασχολούρι, Μικρό Βουνό, Ραψάνη] | η κλούτσα [Αγία Παρασκευή, Γέρμας, Έλατος, Κανάλια, Σιάτιστα, Σταγιάδες] | η γκλούτσα [Ραψάνη, Σιάτιστα] | ο κλίτσιος [Τσαμαντάς] | ο κλίτσος [Ωραιόκαστρο] | ου κλίτσους [Χρυσή] | ο γκλίτσος [Δελβινάκι] | του αγκλιτσάρ [Κουμαρίτσι].

γκλιτσοκέφαλο || Πελοπόννησος: το κλιτσοκέφαλο [Ροεινό] | το κλιτσοτσιέφαλο [Τρόπαια]. || Ρούμελη: ο γκλίτσος [Σταυροδρόμι] | το κλίτσιο [Τσαμαντάς].

γκλιτσόραβδο || Πελοπόννησος: το γκλιτσόραβδο [Κανδήλα, Σκεπαστό] | το κλιτσόραβδο [Βρέσθενα, Λαγκάδια, Τρόπαια]. || Ρούμελη: η γκλουτσόβιργα [Ραψάνη] | του κλουτσόξλου [Σταγιάδες].

γκομπλίτσα / ξύλινο δοχείο που πήζουν το γιαούρτι || Ρούμελη: η γκομπλίτσα [Τσαμαντάς].

γλωσσίδι / του κουδουνιού || Ρούμελη: του γλουσίδ [Βράχα, Σιάτιστα, Χουλιαράδες].

γρεντές / πρόχειρο στέγαστρο μέσα στο γαλάρι || Πελοπόννησος: ο γρεντές [Λεβίδι].

γυριστάρι / χερούλι της γκλίτσας || Πελοπόννησος: το γυριστάρι [Ρούτσι].

δαμάλι / νεαρός ταύρος || Πελοπόννησος: το δαμάλι [Άγιος Δημήτριος, Μάλη, Σκεπαστό, Τσέρια, Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: το δαμάλι [Θαρούνια] | του δαμάλ [Αμφίκλεια, Γέρμας, Έλατος, Κανάλια, Σιάτιστα, Σταγιάδες].

δάρτης / του βουτύρου μέσα στην κάδη || Πελοπόννησος: ο δάρτης [Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Κέρτεζη, Ρούτσι, Σαρακίνι, Τρόπαια] | ο σταυρός [Κανδήλα, Ροεινό] | η φούρλα [Βρέσθενα] | το καδόξυλο [Βρέσθενα, Δολιανά, Κανδήλα] | το καδόξυλε [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: το καβόξυλο [Μέγαρα] | το κουπανόξυλο [Μέγαρα] | του καραμπόξλου [Μακρινή] | ου κόφτς [Στροφυλιά, Τιθορέα] | η βούρτσα [Αμφίκλεια, Κουμαρίτσι, Πρέβεζα] | η βούρλα [Πρέβεζα] | η φρούτζα [Χουλιαράδες] | η φρούτσια [Χουλιαράδες] | του κουπανόξλου [Αμφίκλεια] | το ντρουπεκόξυλο [Τσαμαντάς] | το ντουμπέκι [Σταυροδρόμι] | το ντουμπολόξυλο [Πηγή] | του τμπόξλου [Πλατύστομο] | το ντρομπολόξυλο [Ωραιόκαστρο] | του βουρτσόξλου [Γουριά, Μελισσουργοί] | του βουρτσόξυλου [Γραμματικού, Χρυσοβίτσα] | η σφούρλα [Χουλιαράδες] | ου σφουρλιέτσκους [Σιάτιστα] | ου φουρλέτσιους [Δραμεσιοί] | του φουρλέτσκου [Έλατος] | του μπουτινόξυλου [Κανάλια] | του στουμπστήρ [Λιλαία].

δευτέρι / κριάρι 2-3 χρονών || Πελοπόννησος: το δευτέρι [Τρόπαια] | το δευτάρι [Λεβίδι]. || Ρούμελη: δευτάρι / τράγος δύο χρονών [Θαρούνια, Μέγαρα].

διπλάρα / για γίδα που γεννά δίδυμα || Πελοπόννησος: η διπλάρα [Τρόπαια].

ετζιέρα / γουρούνα χρονιάρικη || Πελοπόννησος: η ετζιέρα [Κανδήλα].

ζα / τα ζώα, κυρίως τα γιδοπρόβατα (ALE, Buck list) || Πελοπόννησος: τα ζα [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελάτη, Ελληνίτσα, Θαλάμες, Κανδήλα, Καστρί, Κάτω Λουσοί, Κέρτεζη, Λαγκάδια, Λυγουριό, Μελιγού, Μυγδαλιά, Παραδείσια, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Φενεός] | τα πράματα [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Καλούσι, Κανδήλα, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λεβίδι, Μαγούλα, Μάλη, Μυγδαλιά, Πιάνα, Ροεινό, Ρούτσι, Σκεπαστό, Σπαρτιά, Τρόπαια, Φενεός, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρό, Χρυσής] | ενικός: το ζο [Αγρίδι, Ελάτη, Κανδήλα, Κέρτεζη, Κρέστενα, Μυγδαλιά, Παραδείσια, Πιάνα, Προάστιο, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σπαρτιά, Τρόπαια, Τσέρια] | το πράμα [Μυγδαλιά, Μυγδαλιά]. || Ρούμελη: τα ζα [Αγία Ευθυμία, Άγιος, Άγιος Λουκάς, Αμφίκλεια, Βράχα, Δαύλεια, Δελβινάκι, Θαρούνια, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μέγαρα, Πρέβεζα, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα] | τα πράματα [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Αμφίκλεια, Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Δαύλεια, Δράκεια, Δελβινάκι, Δομνίστα, Έλατος, Θαρούνια, Κανάλια, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μασχολούρι, Μέγαρα, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Πάργα, Πηγή, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Σταυροδρόμι, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα, Ωραιόκαστρο] | ενικός: το ζο [Άγιος, Θαρούνια, Κουμαρίτσι, Λιλαία] | του πράμα [Αγία Παρασκευή, Έλατος, Κουμαρίτσι].

ζυγούρα / θηλυκό ζυγούρι || Πελοπόννησος: η ζυγούρα [Βρέσθενα, Δολιανά, Λεβίδι] | α ζυγούρα [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: η ζυγούρα [Θαρούνια] | η ζγούρα [Αμφίκλεια, Μακρινή, Μηλίνα, Χρυσή] | ζγουρομπλιόρα [Κουμαρίτσι].

ζυγούρι / λέγεται έτσι το αρνί 7-18 μηνών || Πελοπόννησος: το ζυγούρι [Αγρίδι, Αλποχώρι, Δροσοπηγή, Θαλάμες, Κανδήλα, Καρυά, Κρέστενα, Λεβίδι, Μυγδαλιά, Ροεινό, Ροζενά, Σκεπαστό, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | το ζυγούζι [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το ζυγούρι [Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς] | του ζγουρ [Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Αμφίκλεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Καρίτσα, Κιλελέρ, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μηλίνα, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Στροφυλιά, Τιθορέα, Χουλιαράδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα] | του ζυγούρ [Αγιά].

ζωντανά / οικόσιτα || Πελοπόννησος: τα ζωντανά [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βαλύρα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελάτη, Θαλάμες, Κανδήλα, Καρυά, Κρέστενα, Λεχαινά, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Μελιγού, Νεοχώρι, Παραδείσια, Πιάνα, Ροεινό, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια] | τα ζωντίνια [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: τα ζωντανά [Δελβινάκι, Δολό, Μέγαρα, Πάργα, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | τα ζουντανά [Αγία Ευθυμία, Βράχα, Γουριά, Γραμματικού, Δομνίστα, Δραμεσιοί, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μεσούντα, Μηλίνα, Πλατύστομο, Σιάτιστα, Τιθορέα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα].

ζωντόβολα || Πελοπόννησος: τα ζωντόβολα [Κρέστενα, Μυγδαλιά, Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: τα ζωντόβολα [Τσαμαντάς] | τα ζουντόβουλα [Μασχολούρι].

θρεφτάρι || Πελοπόννησος: το θρεφτάρι [Καλούσι, Λαγκάδια, Τρόπαια]. || Ρούμελη: του θριφτάρ [Κανάλια].

κάδη / μεγάλο ξύλινο δοχείο - συνήθως για να φτιάχνουν το βούτυρο || Πελοπόννησος: η κάδη [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Καρυά, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λυγουριό, Μυγδαλιά, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια] | τα καδί [Βρέσθενα, Κανδήλα, Λεβίδι, Μαγούλα, Ροεινό, Ρούτσι, Στεμνίτσα] | το αγκάδι [Πέρα Μέλανα] | το αγκάιδι [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: η κάδη [Μέγαρα] | η καδ [Αμφίκλεια, Δράκεια, Έλατος, Κανάλια, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Πλατύστομο, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Τιθορέα] | ο κάδος [Μέγαρα] | ου κάδους [Γουριά, Χρυσοβίτσα] | η κάδα [Γέρμας] | το καδί [Ωραιόκαστρο] | του καδί [Αγία Παρασκευή, Πρέβεζα, Σιάτιστα] | η καράμπα [Αγία Ευθυμία, Αμφίκλεια, Μακρινή, Πρέβεζα] | η κουπανουκάδ [Κουμαρίτσι] | η κουπανόκαδ [Τιθορέα] | ου κουπανουτάλαρους [Στροφυλιά] | του τμπεκ [Πλατύστομο] | η βούτσα [Χουλιαράδες] | η βούρτσα [Γουριά, Γραμματικού, Μελισσουργοί, Χρυσοβίτσα] | το ντρουμπέκι [Τσαμαντάς] | το ντουρμπέκι [Τσαμαντάς] | ου μπατινέλους [Κιλελέρ] | ι μπουτινέλους [Κανάλια] | η μπούτα [Πρέβεζα] | η μπούντα [Δραμεσιοί] | η ντρομπολίτσα [Δολό, Σταυροδρόμι, Ωραιόκαστρο] | η τρομπόλα [Πάργα] | η ντρομπόλα [Δελβινάκι] | η ντρουμπόλα [Δελβινάκι] | η ντουμπολίτσα [Πηγή] | η βλάντα [Πάργα] | η βουτινιέλα [Ραψάνη] | ου σφουρλέτσκους [Σιάτιστα] | ου ταβλαμπάς [Καρίτσα].

κακαβόστρα / το μέρος στο τυροκομιό που είναι η φωτιά με το κακάβι || Πελοπόννησος: η κακαβόστρα [Κρέστενα].

κακαρέντζα / κοπριά γιδοπροβάτων || Πελοπόννησος: η κακαρέντζα [Λαγκάδια] | η γιδοκακαρέντζα [Λαγκάδια] | το γιδοφούσκι [Βρέσθενα, Λαγκάδια] | το κακαρέλι [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: η κακαράντζα [Κανάλια, Πάργα] | η γκαγκαράτσα [Έλατος] | η γκαγκαράτζα [Χρυσή] | η γκαγκαράτσα [Σταγιάδες] | οι βιρβιλιές [Στροφυλιά].

καλαμποκιά / ζωοτροφή || Ρούμελη: η καλαμπουκιά [Αμφίκλεια, Γουριά, Δολό, Σταυροδρόμι].

καπερόνα / γιδίσιο πανί νεροτριβής, για τον ύπνο του τσοπάνη || Πελοπόννησος: η καπερόνα [Βεργαδαίικα].

καπόρι / μικρή καρδάρα || Πελοπόννησος: το καπόρι [Τρόπαια].

καρδάρα / ξύλινο δοχείο, συνήθως για άρμεγμα || Πελοπόννησος: η καρδάρα [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Ελληνίτσα, Θαλάμες, Κανδήλα, Καρυά, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λεβίδι, Λεχαινά, Λυγουριό, Μαγούλα, Μυγδαλιά, Προάστιο, Ροεινό, Ροζενά, Σκεπαστό, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | το καρδάρι [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Δροσοπηγή, Κέρτεζη, Κρέστενα, Μυγδαλιά, Φενεός] | α καρδάρα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η καρδάρα [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αμφίκλεια, Γουριά, Δαύλεια, Δομνίστα, Δραμεσιοί, Θαρούνια, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Μακρινή, Μεσούντα, Πηγή, Πρέβεζα, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Χρυσοβίτσα] | το καρδάρι [Πηγή, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | του καρδάρ [Αγιά, Αγία Παρασκευή, Άγιος, Γέρμας, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Πλατύστομο, Ραψάνη, Σιάτιστα, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Χουλιαράδες] | του καψούδ [Μασχολούρι] | η γκομπλίτσα (ξύλινη) [Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς] | το γκομπλίτσι [Ωραιόκαστρο].

κασέρι / τυρί || Ρούμελη: του κασέρ [Σιάτιστα].

κασκαβάλι / είδος κίτρινου τυριού || Πελοπόννησος: το κασκαβέλι [Σκεπαστό]. || Ρούμελη: το κασκαβάλι [το κασκαβέλι] | του κασκαβάλ [Έλατος].

κάτσενα / η μεγάλη προβατίνα || Πελοπόννησος: η κάτσενα [Αμπελιώνα].

κατσικάδα / νεογέννητο θηλυκό κατσίκι || Πελοπόννησος: η κατσικάδα [Βρέσθενα, Λαγκάδια, Στεμνίτσα, Τρόπαια] | α ζούφα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | α ρουφά [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | α ριουφά [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η κατσικάδα [Μέγαρα].

κατσίκι / λέγεται έτσι το γίδι μέχρι έξι μηνών (ALE) || Πελοπόννησος: το κατσίκι [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βαλύρα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελληνίτσα, Θαλάμες, Κανδήλα, Καστρί, Κέρτεζη, Λεβίδι, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Μελιγού, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Πάκια, Παραδείσια, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Σκεπαστό, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | ο έριφο [Πέρα Μέλανα, Τυρός] | ο έζιφο [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: το κατσίκι [Δελβινάκι, Δολό, Θαρούνια, Πηγή, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς] | του κατσίκ [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Άγιος, Αμφίκλεια, Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δαύλεια, Δομνίστα, Δράκεια, Δραμεσιοί, Κανάλια, Καρίτσα, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μεσούντα, Μηλίνα, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Στυλίδα, Τιθορέα, Χουλιαράδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα] | το κατσίτσι [Θαρούνια].

κατσικοτόμαρο || Πελοπόννησος: το κατσικοτόμαρο [Ροεινό, Σκεπαστό].

καψάς / ότι απομένει από την παραγωγή της μυτζήθρας – είναι τροφή για τα γουρούνια || Ρούμελη: ου καψάς [Στροφυλιά] | του καπέτς [Κουμαρίτσι].

κεντιστήρα / διχαλωτό ξύλο για να κεντρίζει ο κεντιτής τα ζώα στη στρούγκα || Ρούμελη: η κιντστήρα [Γουριά].

κεντιτής / σπρώχνει τα ζώα προς τον αρμεχτή, στη στρούγκα || Ρούμελη: ου κιντιτής [Μεσούντα].

κεφαλοτύρι || Πελοπόννησος: το κεφαλοτύρι [Βρέσθενα, Δολιανά, Κανδήλα, Λεβίδι, Μυγδαλιά, Ροεινό] | το κεφάλι [Βρέσθενα] | ο κιουρέ [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: του κιφαλουτύρ [Κανάλια, Πρέβεζα, Σιάτιστα].

κλοτσοτύρι - υποπροϊόν του ξινόγαλου || Ρούμελη: του κλουτσουτύρ [Αμφίκλεια, Καρίτσα, Στροφυλιά, Στυλίδα] | η κλότσα [Αγία Ευθυμία, Λιλαία] | η πρέντζα [Γουριά, Γραμματικού, Μελισσουργοί, Χουλιαράδες] | η πρέτζα [Πρέβεζα] | η βουστίνα [Αμφίκλεια, Κουμαρίτσι, Πρέβεζα] | η βστίνα [Κουμαρίτσι] | η ξίνα [Καρίτσα] | του ξινουτύρ [Μηλίνα, Πλατύστομο, Στροφυλιά] | ου αρτμάς [Στυλίδα] | του ξνουτύρ [Καρίτσα, Πρέβεζα] | του ξνότρου [Στροφυλιά] | του αρτμί [Καρίτσα] | ι καψιάς [Μηλίνα].

κοκκινατέρα / αρρώστια των γιδιών || Ρούμελη: η κουκιναντέρα [Λιλαία].

κολάστρα / πρωτόγαλα (ALE) || Πελοπόννησος: η κολάστρα [Αγία Άννα, Αλποχώρι] | η κολόστρα [Κανδήλα, Λαγκάδια, Ροεινό, Σκεπαστό, Τρόπαια] | η κουλάστρα [Βρέσθενα, Πέρα Μέλανα, Τυρός] | η γαλόστρα [Αλποχώρι] | το κολοστρόγαλο [Άγιος Δημήτριος]. || Ρούμελη: η γκουλιάστρα [Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | η γκλιάστρα [Ωραιόκαστρο] | η κλάστρα [Μακρινή] | η κουλάστρα [Αμφίκλεια, Σταγιάδες] | η κουλιάστρα [Κανάλια, Μασχολούρι, Πάργα] | η κουράστρα [Μηλίνα] | η κλιόστρα [Μέγαρα] | η κλιάστρα [Γέρμας, Έλατος, Πρέβεζα, Σιάτιστα] | η πρωτογαλιά [Θαρούνια] | η προυτουγαλιά [Μακρινή, Στροφυλιά] | η πουρτουγαλιά [Στροφυλιά].

κονάκι / σκηνή ή καλύβα του βοσκού || Ρούμελη: το κονάκι [Δελβινάκι, Πάργα].

κοντοκάδη / πιο πλατιά και πιο κοντή από την κάδη – σε αυτή στραγγίζουν το γάλα || Ρούμελη: η κουντουκάδ [Κουμαρίτσι].

κοντόφουρκες / ξύλα που χρησιμοποιούν στην κατασκευή του μαντριού || Ρούμελη: οι κουντουφούρκις [Κουμαρίτσι].

κοπάδι (ALE) || Πελοπόννησος: το κοπάδι [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελληνίτσα, Εξωχώρι, Θαλάμες, Κανδήλα, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λεβίδι, Λυγουριό, Μυγδαλιά, Πηγή, Προάστιο, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Φενεός] | η κοπή [Αλποχώρι] | η στάνη [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Δολιανά, Κανδήλα, Πιάνα, Ροεινό, Σκεπαστό, Τσέρια, Φενεός] | το μπουλούκι [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Πιάνα, Ροεινό, Στεμνίτσα] | α πράση [Πέρα Μέλανα, Τυρός] | α κατούνα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | α κοκή [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το κοπάδι [Θαρούνια, Πηγή] | του κουπάδ [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Άγιος, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δαύλεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Καρίτσα, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μεσούντα, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Πηγή, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταυροδρόμι, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Φαρκαδόνα, Χουλιαράδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα] | η κουπή [Γέρμας, Κανάλια] | η στάνη [Δελβινάκι, Τσαμαντάς] | η σταν [Αγία Ευθυμία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Χουλιαράδες] | το μπουλούτσι [Θαρούνια] | του μπλουκ [Αγία Ευθυμία, Μακρινή, Στροφυλιά] | το βιο [Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο].

κοπριά (ALE, Buck list) || Πελοπόννησος: η κοπριά [Αμπελιώνα, Δολιανά, Ελληνίτσα, Κανδήλα, Λεβίδι, Λυγουριό, Μαγούλα, Μυγδαλιά, Παραδείσια, Ρούτσι, Σκεπαστό, Τρόπαια] | α κροπία [Πέρα Μέλανα, Τυρός] | α κρόπο [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η κοπριά [Δελβινάκι, Θαρούνια, Πάργα, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς] | η κουπριγιά [Τιθορέα] | η κουπριά [Αγιά, Άγιος, Αμφίκλεια, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δομνίστα, Δράκεια, Δραμεσιοί, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μελισσουργοί, Μηλίνα, Πλατύστομο, Ραψάνη, Σταγιάδες, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | η κουπρά [Έλατος, Σιάτιστα] | η κροπία [Μέγαρα] | ου κόπρους [Γουριά] | τα κόπρια [Αγία Παρασκευή, Κανάλια, Μασχολούρι] | τα κόπριγια [Δαύλεια] | σκούπρα [Δελβινάκι].

κόρδα / η είσοδος της στρούγκας || Ρούμελη: η κόρδα [Σταυροδρόμι, Στροφυλιά].

κόρδιασμα / αυλή μαντριού || Πελοπόννησος: το κόρδιασμα [Ροεινό, Ρούτσι].

κορίτα / ποτίστρα ζώων, συνήθως από σκαλισμένο κορμό δέντρου || Πελοπόννησος: η κορίτα [Άγιος Δημήτριος, Βρέσθενα, Δολιανά, Κανδήλα, Λαγκάδια] | ο κορίτος [Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Κάτω Λουσοί, Λεβίδι, Μαγούλα, Ροεινό, Ρούτσι, Σκεπαστό, Τρόπαια] | η καρούτα [Κρέστενα, Λαγκάδια] | η κουρίτα [Λυγουριό] | το κορίτο [Μάλη, Ρούτσι] | α κουβέα [Πραστός] | α κορίτα [Πέρα Μέλανα] | α κοζίτα [Πέρα Μέλανα] | α κουρίτα [Πέρα Μέλανα] | α κουζίτα [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: η κορίτα [Τσαμαντάς] | η κουρίτα [Δραμεσιοί, Κουμαρίτσι, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Χρυσοβίτσα] | η καρούτα [Αμφίκλεια, Μασχολούρι, Πάργα, Σιάτιστα, Χρυσή] | το κορίτι [Τσαμαντάς] | τα κουρίτια [Αγία Ευθυμία, Γραμματικού] | ο κορίτος [Πάργα] | ι κουρίτους [Κανάλια].

κουδούνι / γιδοπροβάτων || Πελοπόννησος: το κουδούνι [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελληνίτσα, Κανδήλα, Καρυά, Κέρτεζη, Λυγουριό, Μελιγού, Μυγδαλιά, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | η κουδούνα [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Δολιανά] | το κουντούνι [Θαλάμες, Προάστιο] | α κουδούνα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το κουδούνι [Δελβινάκι, Θαρούνια, Πηγή, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | του κδουν [Αγία Ευθυμία, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Γραμματικού, Καρίτσα, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μεσούντα, Πρέβεζα, Σιάτιστα, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσουκαλάδες] | του γκδουν [Σιάτιστα, Στροφυλιά] | η κουδούνα [Δραμεσιοί, Τσαμαντάς] | του κουδούν [Αγία Παρασκευή, Δαύλεια, Δραμεσιοί, Κιλελέρ, Μεσούντα, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Ραψάνη, Σιάτιστα] | η κδούνα [Αγία Ευθυμία, Βράχα, Κουμαρίτσι, Μακρολίβαδο, Πρέβεζα, Τιθορέα] | η γκδούνα [Χουλιαράδες] | του γκδούν [Χουλιαράδες] | του κουδούν [Γέρμας, Γουριά, Κανάλια, Μασχολούρι, Χρυσοβίτσα].

κουλιάντσα / αρρώστια στα άντερα των γιδοπροβάτων || Ρούμελη: η κουλιάντσα [Μηλίνα] | η κουλιάτζα [Αγιά].

κούμπλα / πέτρινη ποτίστρα στη βρύση || Πελοπόννησος: η κούμπλα [Αμπελιώνα].

κούρεμα || Πελοπόννησος: το κούρεμα [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Βεργαδαίικα, Δροσοπηγή, Θαλάμες, Κανδήλα, Κρέστενα, Λεβίδι, Λυγουριό, Μυγδαλιά, Πιάνα, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Φενεός, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | ο κούρος [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Βρέσθενα, Δολιανά, Κανδήλα, Κέρτεζη, Κρέστενα, Πιάνα, Ροεινό, Στεμνίτσα, Τρόπαια] | α κουρά [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | α κουριά [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | α κουζά [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | ο κούρε [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: το κούρεμα [Άγιος Λουκάς, Δολό, Θαρούνια, Τσαμαντάς] | του κούριμα [Αγία Παρασκευή, Γέρμας, Γουριά, Κανάλια, Λιλαία, Μακρινή, Μασχολούρι, Μεσούντα, Μηλίνα, Σιάτιστα, Στροφυλιά, Τιθορέα, Χουλιαράδες] | η κουρά [Αμφίκλεια] | ο κούρος [Μέγαρα] | ου κούρους [Αγία Ευθυμία, Γουριά, Δαύλεια, Έλατος, Καρίτσα, Κιλελέρ, Μακρολίβαδο, Μεσούντα, Ραψάνη, Σταγιάδες, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τσουκαλάδες, Χρυσοβίτσα] | ι κούρους [Μηλίνα].

κουρεμάδα / δίχρονη κατσίκα || Πελοπόννησος: η κουρεμάδα [Τρόπαια].

κουρευτάδες / ζώων || Πελοπόννησος: οι κουρευτάδες [Βρέσθενα, Κέρτεζη, Φενεός]. || Ρούμελη: οι κουριφτάδις [Μηλίνα].

κουρεύτρα / διχαλωτό παλούκι που κρατάει τα γίδια από το σβέρκο στο κούρεμα || Ρούμελη: η κουρεύτρα [Γουριά] | η γδουκουρεύτρα (για γίδια) [Αγία Ευθυμία].

κούτουλας / δοχείο-μέτρο χωρητικότητας γάλακτος || Πελοπόννησος: ο κούτουλας [Βρέσθενα, Κανδήλα, Λαγκάδια, Μυγδαλιά, Πιάνα, Ροεινό, Τρόπαια] | το κουτούλι [Βρέσθενα, Δολιανά, Πιάνα, Ρούτσι] | ο κούτουλε [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: ο κούτουλας [Μέγαρα, Τσαμαντάς] | ου κούτλας [Αμφίκλεια, Δαύλεια, Λιλαία, Μακρινή, Τιθορέα] | ι κούτλας [Κανάλι] | ου κούτλας [Λιλαία].

κόφτης / πλατύ ξύλο σαν κουπί για το ανακάτεμα του κεφαλοτυριού στο κακάβι || Πελοπόννησος: ο κόφτης [Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Θαλάμες, Προάστιο, Τσέρια].

κρατημάρα / αρρώστια των γιδοπροβάτων - δεν μπορούν να περπατήσουν || Ρούμελη: η κρατημάρα [Αγία Παρασκευή] | η κρατμάρα [Μακρολίβαδο, Σταγιάδες] | η γκρατμάρα [Δαύλεια].

κρεμανταλάς / ξεραμένη δεντροκορφή μπηγμένη στο χώμα, με προεξοχές κλαδιά-κρεμαστάρια για να κρεμούν οι βοσκοί διάφορα πράγματα || Πελοπόννησος: ο κρεμανταλάς [Βρέσθενα, Δολιανά, Καρυά, Τσέρια] | ο κρεματζαλάς [Τρόπαια] | ο κρεμανταλά [Πέρα Μέλανα] | ο κραμανταλά [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: ου κριμανταλάς [Αμφίκλεια] | ου στάλιαγκας [Στροφυλιά].

κριάρι / λέγεται έτσι το αρσενικό πρόβατο πάνω από 18 μηνών (ALE, Buck list) || Πελοπόννησος: το κριάρι [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελληνίτσα, Θαλάμες, Κανδήλα, Καρυά, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λεβίδι, Λυγουριό, Μυγδαλιά, Πιάνα, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Σκεπαστό, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | το κριγιάρι [Προάστιο] | το κζάζι [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | ο ούρτε [Πέρα Μέλανα] | ο ούρζε [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: το κριάρι [Θαρούνια, Πάργα, Πηγή, Τσαμαντάς] | του κριάρ [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Άγιος, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δομνίστα, Δράκεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μηλίνα, Μεσούντα, Πλατύστομο, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | το κριγιάρι [Σταυροδρόμι, Ωραιόκαστρο] | του νταμάρ [Αγία Ευθυμία].

κριαρόπουλο / μικρό κριάρι || Ρούμελη: το κριγιαρόπουλο [Ωραιόκαστρο].

κρούτα / πρόβατα με κέρατα || Ρούμελη: τα κρούτα [Κουμαρίτσι].

κύπρια / μπρούτζινα κουδούνια για τα γίδια || Ρούμελη: τα κύπρια [Άγιος Νικόλαος, Γουριά, Γραμματικού, Δελβινάκι, Κουμαρίτσι, Μακρινή, Στυλίδα, Χρυσοβίτσα] | τα κυπριά [Αγία Παρασκευή, Δελβινάκι, Δραμεσιοί, Λιλαία, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Πάργα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Σταυροδρόμι, Στροφυλιά, Τσαμαντάς, Τσουκαλάδες] | τα τσύπρια [Δαύλεια] | τα κυπρέλια [Πρέβεζα] | τα άρματα [Μακρινή].

κύπρος / μεγάλο μπρούτζινο κουδούνι || Ρούμελη: ο κύπρος [Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | ου κύπρους [Γουριά, Καρίτσα, Μασχολούρι, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα].

κωλόκουρα / κουρεμένα μαλλιά από την κάτω πλευρά των ζώων || Πελοπόννησος: τα κωλόκουρα [Αλποχώρι, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα]. || Ρούμελη: τα κουλόκρα [Τιθορέα] | τα κουλόκρια [Κανάλια] | τα κλόκουρα [Έλατος, Σταγιάδες] | τα κουλουκούρια [Σταγιάδες] | το κωλοκούρι [Μέγαρα].

κωλόκουρο / το κούρεμα της πίσω και κάτω πλευράς του ζώου || Πελοπόννησος: το κωλόκουρο [Κανδήλα, Κανδήλα] | το κωλόκουρε [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: το κωλόκουρο [Πάργα, Σταυροδρόμι] | το κωλοκούρι [Πάργα] | το κουλόκουρο [Τσαμαντάς] | του κλόκουρου [Χρυσή] | το κωλοκούρεμα [Δολό, Μέγαρα] | του κουλουκούρσμα [Αγία Ευθυμία, Μεσούντα, Πρέβεζα, Χουλιαράδες] | του κουλουκόρισμα [Δραμεσιοί] | του κλουκούρσμα [Χρυσή] | του κουλούκρισμα [Στροφυλιά].

λαγκαβί / σημάδι στο αυτί των ζώων, για να γνωρίζει ο τσοπάνης τα κοπάδι του || Ρούμελη: του λαγκαβί [Μηλίνα].

λεβετόξυλο / οριζόντιο ξύλο πάνω σε δυο φούρκες όπου κρεμούν το λεβέτι με το γάλα || Πελοπόννησος: το λεβετόξυλο [Δροσοπηγή, Κανδήλα, Ροεινό, Σκεπαστό, Τρόπαια].

λεσιά / πόρτα στο μαντρί || Πελοπόννησος: η λεσιά [Κρέστενα]. || Ρούμελη: η λιάσα [Δραμεσιοί, Πάργα, Τσαμαντάς] | η ζαβόρτσα [Έλατος] | η ζαβόρντζα [Σταγιάδες].

λέχος / γούρνα με διαλυμμένη σε νερό κοπριά - εκεί έπλεναν το βρόμικο κουρεμένο μαλλί των προβάτων, για να φύγει ο πίνος || Πελοπόννησος: ο λέχος [Αμπελιώνα, Στεμνίτσα].

λιανοκούδουνα / κουδούνια για κατσίκια || Πελοπόννησος: τα λιανοκούδουνα [Τρόπαια].

λιανώματα / τα αρνοκάτσικα || Πελοπόννησος: τα λιανώματα [Αμπελιώνα, Ροεινό]. || Ρούμελη: τα λιανά [Μηλίνα].

λιβάδι (ALE) || Πελοπόννησος: το λιβάδι [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Ελάτη, Κανδήλα, Κέρτεζη, Μάλη, Μελιγού, Ροεινό, Σκεπαστό, Τσέρια, Φενεός, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | το λιβάιδι [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: το λιβάδι [Σταυροδρόμι] | του λβαδ [Αγία Ευθυμία, Γέρμας, Λιλαία, Μακρινή, Τιθορέα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | του λιβάδ [Γουριά, Δαύλεια, Δραμεσιοί, Κανάλια, Κιλελέρ, Μασχολούρι, Μικρό Βουνό, Σταγιάδες, Τσουκαλάδες] | το τσαΐρι [Μέγαρα] | του τσαΐρ [Κουμαρίτσι, Μηλίνα, Φαρκαδόνα].

λιθαρόστρουγκα || Πελοπόννησος: η λιθαρόστρουγκα [Ροεινό] | α λιθαρόστουγκα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός].

λόιδο / τούφα μαλλιού || Πελοπόννησος: το λόιδο [Βρέσθενα, Ροεινό] | το όιδα [Πέρα Μέλανα] | α οΐδα [Πέρα Μέλανα] | α ουΐδα [Πέρα Μέλανα].

λόντζα / για να μένουν τα πρόβατα το χειμώνα || Πελοπόννησος: η λόντζα [Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Πιάνα, Ρούτσι, Στεμνίτσα] | η λότζα [Μάλη]. || Ρούμελη: η λόντζα [Πρέβεζα].

μαγκούρα / με το κεφάλι της πιάνουν τα κατσίκια από το λαιμό || Πελοπόννησος: η μαγκούρα [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Εξωχώρι, Θαλάμες, Κανδήλα, Λεβίδι, Μαγούλα, Νεοχώρι, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Στεμνίτσα, Φενεός] | η λαγούσα [Δροσοπηγή, Καλούσι, Σκεπαστό] | η λαγούσια [Λαγκάδια] | η λαιμούσια [Λαγκάδια] | η λαγουσίτσα [Αλποχώρι] | η λάβγα [Κανδήλα] | η λαγκόραβδα [Δολιανά] | α μαγκούρα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | α αγκραΐτσα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η μαγκούρα [Δελβινάκι, Σταγιάδες, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Τσουκαλάδες] | η στραβουλέκα [Μηλίνα, Στροφυλιά] | η στραβουλέγκα [Κουμαρίτσι].

μανάρα / οικόσιτη προβατίνα || Ρούμελη: η μανάρα [Χρυσοβίτσα].

μανάρι / θρεφτάρι || Πελοπόννησος: το μανάρι [Αρχαία Φενεός, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Πιάνα, Ροεινό] | το μανάζι [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το μανάρι [Θαρούνια, Μέγαρα, Σταυροδρόμι] | του μανάρ [Αγία Ευθυμία, Αμφίκλεια, Γέρμας, Έλατος, Κανάλια, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μασχολούρι, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Στροφυλιά, Τιθορέα, Χουλιαράδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα] | το μανάρικο [Θαρούνια] | το μαλτέζικο [Θαρούνια] | του μπακάτ [Χρυσή].

μανούρι / τυρί || Πελοπόννησος: το μανούρι [Δολιανά]. || Ρούμελη: του μανούρ [Έλατος, Σιάτιστα].

μαντένα / η αυλή της λόντζας || Πελοπόννησος: η μαντένα [Βεργαδαίικα].

μαντρί / περιφραγμένος χώρος με μάντρα, ένα μέρος του έχει σκεπή - εδώ βάζουν τα ζώα το χειμώνα || Πελοπόννησος: το μαντρί [Αγία Άννα, Αγρίδι, Αλποχώρι, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Καρυά, Λεβίδι, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Τσέρια, Φενεός, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | η μάντρα [Βαλύρα, Θαλάμες] | η στάνη [Αγία Άννα, Αγρίδι, Δολιανά, Δροσοπηγή, Κρέστενα, Λεβίδι, Μάλη, Μυγδαλιά, Προάστιο, Ροζενά, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια] | το γρέκι [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Ροεινό] | το μαντζί [Πέρα Μέλανα, Τυρός] | α κατούνα [Πέρα Μέλανα, Τυρός] | το σαράγι [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το μαντρί [Θαρούνια, Πηγή, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | του μαντρί [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Άγιος, Αμφίκλεια, Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δαύλεια, Δομνίστα, Δράκεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Καρίτσα, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μεσούντα, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | η μάντρα [Δραμεσιοί] | η στάνη [Μέγαρα] | η σταν [Σιάτιστα, Τιθορέα, Φαρκαδόνα] | το γρέκι [Μέγαρα, Πάργα] | του γρεκ [Αμφίκλεια, Γέρμας, Δραμεσιοί, Έλατος, Μηλίνα, Χρυσή].

μαρκάλισμα / ή μαρκάλημα || Πελοπόννησος: το μαρκάλισμα [Πέρα Μέλανα, Τυρός] | το μάρκαλο [Κανδήλα] | ο μάρκαλε [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: το μαρκάλισμα [Γουριά, Θαρούνια] | η μαρκάλα [Πάργα] | η μουρκάλα [Αγία Παρασκευή] | το μουρκάλισμα (για τα πρόβατα) [Δολό] | του μαρκάλσμα [Στροφυλιά] | ου μάρκαλους [Στροφυλιά, Χρυσή] | το προυτσάλισμα (για τα γιδοπρόβατα) [Δολό] | του προυτσάλτσμα [Έλατος, Σταγιάδες] | ου πρίτσαλους [Χρυσή] | το σμίξιμο [Σταυροδρόμι].

μαρτίνια / τα οικόσιτα γιδοπρόβατα || Πελοπόννησος: τα μαρτίνια [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Θαλάμες, Καστρί, Λαγκάδια, Λεβίδι, Μάλη, Προάστιο, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Φενεός, Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: τα μαρτίνια [Αγία Ευθυμία, Γουριά, Γραμματικού, Δομνίστα, Μακρινή, Πρέβεζα].

μαρτινολόγος / βόσκει, με αμοιβή, τα μαρτίνια κάποιων χωριανών που έχουν άλλες δουλειές να κάνουν || Ρούμελη: ου μαρτνουλόγους [Αγία Ευθυμία].

μασταράς / αρρώστια στα μαστάρια των γιδοπροβάτων (μαστίτιδα) || Ρούμελη: ου μασταράς [Δραμεσιοί, Σταγιάδες] | ι μασταράς [Μηλίνα] | η στρουμπάρα [Δράκεια].

μάτουρα / προβατίνα μετά τη δεύτερη γέννα || Ρούμελη: η μάτουρα [Λιλαία].

μαχτό / ανακατεμένα διάφορα φαγώσιμα - τροφή για το γουρούνι || Πελοπόννησος: το μαχτό [Παραδείσια, Στεμνίτσα].

μεστοπροβατίνα / πάνω από τριών χρονών || Πελοπόννησος: η μεστοπροβατίνα [Τρόπαια].

μιλιόρα / προβατίνα στο δεύτερο ή τρίτο χρόνο || Πελοπόννησος: η μιλιόρα [Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Θαλάμες, Κανδήλα, Κρέστενα, Λεβίδι, Ροεινό, Σκεπαστό Τσέρια, Φενεός, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | η μελιόρα [Μάλη] | α μπιλιόρα [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: η μιλιόρα [Θαρούνια, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς] | η πλιόρα [Μακρινή] | η μπλιόρα [Δραμεσιοί, Κανάλια, Καρίτσα, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρολίβαδο, Πλατύστομο, Τιθορέα] | η μιόρα [Αγία Ευθυμία] | η μλιόρα [Σιάτιστα, Στροφυλιά].

μιλιόρι / πρόβατο ή γίδι στον τρίτο χρόνο || Πελοπόννησος: το μιλιόρι [Βρέσθενα, Δροσοπηγή, Λεβίδι, Ροεινό, Σπαρτιά]. || Ρούμελη: το μιλιόρι [Θαρούνια, Μέγαρα] | του μλιορ [Μηλίνα, Στροφυλιά, Χουλιαράδες] | του μπλιορ [Αγιά, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δαύλεια, Πρέβεζα, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα].

μοσχάρα || Ρούμελη: η μουσκέρα [Πάργα] | η μσχίδα [Πλατύστομο] | η δαμάλα [Σιάτιστα].

μοσχάρι (ALE, Buck list) || Πελοπόννησος: το μουσκάρι [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Μυγδαλιά, Προάστιο, Ρούτσι, Σαρακίνι] | το μουσχάρι [Πιάνα] | ο μόκο [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το μοσχάρι [Δελβινάκι] | το μοσκάρι [Μέγαρα, Τσαμαντάς] | το μουσκάρι [Πάργα] | του μουσκάρ [Τιθορέα, Τσουκαλάδες] | το μουσχάρι [Δολό] | του μουσχάρ [Αγία Παρασκευή, Δράκεια, Κουμαρίτσι, Μασχολούρι, Σιάτιστα] | του μσχαρ [Πλατύστομο, Ραψάνη, Σταγιάδες] | του μπσκαρ [Κανάλια] | του μσκαρ [Γέρμας, Έλατος, Καρίτσα, Μεσούντα, Ραψάνη].

μουζιέλι / χρονιάρικο μοσχάρι || Ρούμελη: του μουζιέλι [Δολό].

μουνούχι / μουνουχισμένο αρσενικό ζώο || Πελοπόννησος: το μουνούχι [Σπαρτιά]. || Ρούμελη: του μουνούχ [Έλατος, Κανάλια, Σταγιάδες, Χρυσή] | του μνοχ [Στροφυλιά].

μουνούχισμα / ευνουχισμός || Ρούμελη: του τσουκάλτσμα [Έλατος, Σταγιάδες].

μπακράτσι / δοχείο για άρμεγμα των μαρτινιών || Πελοπόννησος: το μπακράτσι [Μαγούλα, Σκεπαστό, Πέρα Μέλανα, Τυρός] | η μπακράτσα [Μαγούλα] | η τέσα [Μαγούλα]. || Ρούμελη: το μπακράτσι [Μέγαρα] | το μπαγκράτσι [Μέγαρα] | το μπρακάτσι (για κουβάλημα νερού) [Ωραιόκαστρο] | το μπραγάτσι [Πάργα] | του μπακράτς [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αμφίκλεια, Δράκεια, Καρίτσα, Κιλελέρ, Λιλαία, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Ραψάνη, Φαρκαδόνα] | του μπαχράτς [Σιάτιστα] | η μπακράτσα [Κουμαρίτσι] | τα μπρακατσούλια [Αγιά, Φαρκαδόνα].

μπαμπακόπιτα / για ζωοτροφή || Ρούμελη: η μπαμπακόπτα [Στροφυλιά].

μπατζαδιόροι / τυροκόμοι || Ρούμελη: οι μπατζαδιόρ [Δραμεσιοί] | οι μπατζαρέοι [Έλατος].

μπάτζος / μερικώς αποβουτυρωμένο άσπρο σκληρό τυρί από γιδοπρόβατα || Ρούμελη: ου μπάτζιους [Σιάτιστα, Χρυσή] | ου μπάτζους [Έλατος] | του μπατζουτύρ [Έλατος, Σταγιάδες].

μπίμπα / μεγάλο χάλκινο κουδούνι για γκεσέμια || Πελοπόννησος: η μπίμπα [Άγιος Δημήτριος, Δολιανά, Κανδήλα, Πιάνα, Ροεινό, Τρόπαια, Φενεός] | η πίπα [Βεργαδαίικα, Βρέσθενα] | η μπίπα [Φενεός]. || Ρούμελη: η πίπα [Τιθορέα] | ου κίπρους [Χουλιαράδες].

μπιμπινέλες / μικρά κουδούνια για προβατίνες || Ρούμελη: οι μπινπινέλες [Δελβινάκι].

μπιρνάκι / αρνί 6-12 μηνών || Πελοπόννησος: το μπιρνάκι [Άγιος Δημήτριος] | το μπερνάτσι [Τρόπαια].

μπιστικός / μισθωτός τσομπάνος || Πελοπόννησος: ο μπιστικός [Σκεπαστό].

μπομπάρι / μαλλιών || Πελοπόννησος: το μπομπάρι [Στεμνίτσα] | του μπουμπάρι [Καστρί]. || Ρούμελη: του μπουμπάρ [Γουριά, Πρέβεζα].

μπούγλα / δοχείο για γάλα || Ρούμελη: η μπούγλα [Γουριά].

μπούζα / αρρώστια των γιδιών - πρήζονται τα χείλια τους || Ρούμελη: η μπούζα [Λιλαία].

μπουντένι / δοχείο για γκίζα || Ρούμελη: το μπουντένι [Ωραιόκαστρο] | η μπούντενα [Ωραιόκαστρο].

μπροσταροστρούγκι / το μπροστινό μέρος της στρούγκας, εκεί που γίνεται το άρμεγμα || Πελοπόννησος: το μπροσταροστρούγκι [Μαγούλα, Ροεινό, Σκεπαστό]. || Ρούμελη: του μπρουστρουστρούγκ [Στροφυλιά].

μυτζήθρα || Πελοπόννησος: η μυτζήθρα [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Θαλάμες, Κρέστενα, Μάλη, Μυγδαλιά, Ρούτσι, Στεμνίτσα, Τρόπαια] | η μουτζήθρα [Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Λεβίδι, Λυγουριό, Μελιγού, Πιάνα, Ροεινό, Φενεός] | η μυζήθρα [Ελληνίτσα, Κέρτεζη, Μυγδαλιά, Σκεπαστό] | η μυζήτρα [Προάστιο, Τσέρια] | α αφόκιουρη [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | α αφόκιουζη [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η μυτζήθρα [Δραμεσιοί, Μασχολούρι] | η μυζήθρα [Δαύλεια, Πάργα] | η μετζήθρα [Θαρούνια] | η μζήθρα [Γουριά, Μακρινή, Καρίτσα, Μακρολίβαδο, Χρυσοβίτσα] | η μπζήθρα [Αγία Ευθυμία, Μακρινή] | η μτζήθρα [Κουμαρίτσι, Λιλαία, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Στροφυλιά, Πρέβεζα] | η μεζύθρα [Μέγαρα] | η γκίζα [Δελβινάκι, Δολό, Δραμεσιοί, Πάργα, Πηγή, Σταυροδρόμι, Χρυσή, Ωραιόκαστρο].

μυτζηθρόπανο || Πελοπόννησος: το μυτζηθρόπανο [Τρόπαια] | το μουτζηθρόπανο [Βεργαδαίικα, Δολιανά] | το μουτζηθροπάνι [Βρέσθενα, Λυγουριό, Ροεινό] | το μυτζηθροπάνι [Λεβίδι].

μυτζηθρόπιτα || Πελοπόννησος: η μυτζηθρόπιτα [Αλποχώρι] | η μυζηθρόπιτα [Σκεπαστό].

μυτζηθροσάνιδα / ξύλινο καλούπι για την παρασκευή μυτζήθρας || Ρούμελη: τα μτζηθρουσάνδα [Στροφυλιά] | τα μτζηθρουκαθίσματα [Στροφυλιά] | τα μτζηθρουπατήματα [Στροφυλιά].

νταλάκι / άνθρακας, αρρώστια των ζώων || Ρούμελη: το νταλάκ [Δραμεσιοί].

νταμάρια / τα αρσενικά κριάρια και τραγιά || Ρούμελη: τα νταμάρια [Αγία Ευθυμία].

νυχτοβοσκή / η νυχτερινή βοσκή του κοπαδιού || Ρούμελη: η νυχτουβουσκή [Μηλίνα] | ο σκάρος [Τσαμαντάς] | ου σκάρους [Γουριά, Έλατος, Ραψάνη, Σταγιάδες, Χρυσή].

νυχτόσκαρο / νυχτερινό σκάρισμα || Πελοπόννησος: το νυχτόσκαρο [Βρέσθενα, Κανδήλα].

ξεκαλοκαίριασμα || Ρούμελη: το ξεκαλοκαίριασμα [Σταυροδρόμι] | του ξικαλουκαίριασμα [Λιλαία].

ξελόντζα / σκεπασμένο μαντρί || Πελοπόννησος: η ξελόντζα [Κανδήλα, Κέρτεζη, Στεμνίτσα] | η ξελότζα [Στεμνίτσα].

ξεχειμώνιασμα || Πελοπόννησος: το ξεχειμώνιασμα [Βεργαδαίικα].

ξίνα / ξινισμένο γάλα για παραγωγή βούτυρου || Ρούμελη: η ξίνα [Γουριά].

ξινόγαλα (ALE) || Πελοπόννησος: το ξινόγαλα [Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα] | το ξινόγαλο [Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Μυγδαλιά, Ροεινό, Τρόπαια] | το ξινόγαλε [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: το ξινόγαλο [Δολό, Πηγή, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς] | του ξνόγαλου [Γουριά, Γραμματικού, Κανάλια, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Μακρινή, Μηλίνα, Πρέβεζα, Σιάτιστα, Στροφυλιά, Στυλίδα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | του ξινόγαλου [Αγία Παρασκευή, Μεσούντα] | του κουπανόγαλου [Στυλίδα] | το σερπέτι [Δολό] | η ντάλα [Έλατος, Σιάτιστα, Σταγιάδες].

ξυλοκαρδάρα || Πελοπόννησος: η ξυλοκαρδάρα [Σκεπαστό].

οξωγάλαρο || Πελοπόννησος: το οξωγάλαρο [Σκεπαστό].

ούρδα / σκληρό τυρί που βγαίνει από τυρόγαλα || Ρούμελη: η ούρδα [Έλατος, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Σταυροδρόμι, Ωραιόκαστρο].

παγανιά / πρόχειρο μαντρί || Πελοπόννησος: η παγανιά [Λαγκάδια, Μυγδαλιά].

παπίρι / από κέρατο ή ξύλο, για το κούμπωμα της κουδούνας || Πελοπόννησος: το παπίρι [Τρόπαια].

παρμάρα / λοιμώδης αγαλαξία, αρρώστια των γιδοπροβάτων - παραλύουν τα πόδια τους || Ρούμελη: η παρμάρα [Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Βράχα, Γουριά, Δράκεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Κουμαρίτσι, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μεσούντα, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες] | η παραμάρα [Δολό, Πηγή, Χουλιαράδες, Χρυσή] | ου παρμός [Στροφυλιά] | ι παρμός [Μηλίνα].

πατσιούρι / μικρό ξύλινο, δοχείο που μέτραγαν το γάλα, ίσο περίπου με μισό κιλό || Πελοπόννησος: το πατσιούρι [Ρούτσι].

πάχνισμα / τάισμα των οικόσιτων ζώων || Ρούμελη: το πάνθιασμα [Δολό].

πεδούκλι || Πελοπόννησος: το πεδούκλι [Αλποχώρι] | το γουστέκι [Λαγκάδια]. || Ρούμελη: του πιδούκλ [Γέρμας] | ου πέδικλους [Έλατος].

πετρόστρουγκα || Πελοπόννησος: η πετρόστρουγκα [Βρέσθενα].

πέτσα / γάλακτος || Πελοπόννησος: η πέτσα [Αλποχώρι, Ροεινό, Τρόπαια] | η κορφή [Ροεινό, Τρόπαια] | η χόχλιτσα [Τσέρια]. || Ρούμελη: η πάνα [Πάργα, Τσαμαντάς].

πέτσα / γιαουρτιού || Πελοπόννησος: η τσέπα [Λυγουριό].

πίνος / βρόμα στο μαλλί του πρόβατου || Πελοπόννησος: ο πίνος [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Κανδήλα, Σαρακίνι, Στεμνίτσα] | η σαριά [Βρέσθενα, Ρούτσι] | το σαζί [Πέρα Μέλανα] | το σαρί [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | ο κίνα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | ο πίνε [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: ου πίνους [Αγία Ευθυμία, Γουριά, Δομνίστα, Λιλαία, Μακρινή, Μεσούντα, Χρυσοβίτσα] | ο νιπός [Άγιος Λουκάς, Θαρούνια] | η σαριά [Αγιά, Δράκεια, Δραμεσιοί, Μηλίνα, Πάργα, Τσαμαντάς, Φαρκαδόνα] | ου σιάρβους [Σιάτιστα] | η σάρβα [Χρυσή] | ου σούκους [Ραψάνη, Σταγιάδες].

πίπιζες / μεγάλα κουδούνια για γκεσέμια || Πελοπόννησος: οι πίπιζες [Στεμνίτσα].

πισωστρούγκι / το πίσω μέρος της στρούγκας || Πελοπόννησος: το πισωστρούγκι [Βρέσθενα, Σκεπαστό]. || Ρούμελη: του πισουστρούγκ [Δαύλεια, Στροφυλιά].

πλοκαριά / ξύλινο πλέγμα από ξύλα λυγαριάς, πλατάνου ή πουρναριού - σκελετός τοίχου σε τσοπάνικη καλύβα || Ρούμελη: η πλοκαριά [Τσαμαντάς].

πλύμα / το υγρό που στραγγίζει από την τσαντίλα και μετά το βράζουν για να γίνει η μυτζήθρα || Ρούμελη: το πλύμα [Θαρούνια].

ποκάρι / το μονοκόμματο μαλλί από το κούρεμα ενός πρόβατου || Πελοπόννησος: το ποκάρι [Δροσοπηγή, Κανδήλα, Μελιγού, Ροεινό, Στεμνίτσα] | το μποκάρι [Λαγκάδια] | το ποκάζι [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: το ποκάρι [Δολό, Πάργα, Σταυροδρόμι] | του πουκάρ [Γέρμας, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Μεσούντα, Σιάτιστα, Χουλιαράδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα] | του πλουκάρ [Ραψάνη, Σταγιάδες].

ποριά / είσοδος στη στρούγκα, στο περιβόλι, σε κάποιο χώρο || Πελοπόννησος: η ποριά [Αμπελιώνα, Τρόπαια] | η μποριά [Αλποχώρι, Κρέστενα, Ρούτσι] | η αμποριά [Δροσοπηγή, Λεβίδι, Πιάνα, Ροεινό]. || Ρούμελη: η ποριά [Πάργα, Τσαμαντάς] | η αμπουριά [Αγία Ευθυμία, Κανάλια] | η μπουριά [Κανάλια, Χρυσοβίτσα] | η πουριά [Γέρμας, Δραμεσιοί, Κανάλια, Χουλιαράδες] | η πουρά [Σιάτιστα].

πορόκλι / είσοδος της λόντζας || Πελοπόννησος: το πορόκλι [Ρούτσι].

ποτιτσιόνας / εκεί ήταν η κορίτα || Πελοπόννησος: ο ποτιτσιόνας [Βρέσθενα].

προβατίνα / λέγεται έτσι πάνω από 18 μηνών (ALE, Buck list) || Πελοπόννησος: η προβατίνα [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελληνίτσα, Κανδήλα, Καρυά, Καστρί, Κάτω Λουσοί, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λεβίδι, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Μελιγού, Μυγδαλιά, Παραδείσια, Πηγαδάκια, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Φενεός] | η προβάτα [Βρέσθενα, Θαλάμες, Ρούτσι, Τρόπαια, Τσέρια] | α προβάτα [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: η προβατίνα [Δελβινάκι, Μέγαρα, Πάργα] | η προυβατίνα [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Άγιος, Αμφίκλεια, Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δράκεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μεσούντα, Μηλίνα, Πρέβεζα, Σταγιάδες, Στροφυλιά, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | η προυβατσίνα [Σιάτιστα] | η προβάτα [Θαρούνια] | η πρατίνα [Άγιος Νικόλαος, Γραμματικού, Δραμεσιοί, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Μεσούντα, Πλατύστομο, Στροφυλιά, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | η πατίνα [Σταγιάδες] | η μπιτιλίνα [Σταγιάδες].

πρόβατο (ALE, Buck list) || Πελοπόννησος: το πρόβατο [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βαλύρα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελάτη, Ελληνίτσα, Εξωχώρι, Θαλάμες, Καλούσι, Κανδήλα, Καρυά, Καστρί, Κάτω Λουσοί, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Λεχαινά, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Μελιγού, Μυγδαλιά, Πηγαδάκια, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Σπαρτιά, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | το προύατε [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το πρόβατο [Δελβινάκι, Δολό, Θαρούνια, Μέγαρα, Πηγή, Σταυροδρόμι, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | του πρόβατου [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Άγιος, Αμφίκλεια, Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δαύλεια, Δομνίστα, Δράκεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Καρίτσα, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Πάργα, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Φαρκαδόνα, Χουλιαράδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα] | τα πράτα [Άγιος Λουκάς, Κουμαρίτσι, Πρέβεζα, Στυλίδα].

προβατοβοσκός || Πελοπόννησος: ο προβατοβοσκός [Βρέσθενα, Θαλάμες] | ο προβατάρης [Πιάνα, Ροεινό, Σκεπαστό] | ο προβατάρη [Πέρα Μέλανα, Τυρός] | ο προβατάζη [Τυρός]. || Ρούμελη: ο προβατάρης [Θαρούνια] | ου προυβατάρς [Αγία Ευθυμία, Δαύλεια, Μακρινή, Ραψάνη, Στροφυλιά] | ο πρατάρης [Θαρούνια] | ου πρατάρς [Γουριά, Κουμαρίτσι, Μακρολίβαδο, Στυλίδα] | ου τσουπάνς [Γουριά].

προβατόμαλλο || Πελοπόννησος: το προβατόμαλλο [Αμπελιώνα, Κρέστενα, Σκεπαστό, Φενεός].

προβατοψάλιδο || Πελοπόννησος: το προβατοψάλιδο [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Βρέσθενα, Δολιανά, Κανδήλα, Κέρτεζη, Λαγκάδια, Ροεινό, Ρούτσι, Στεμνίτσα]. || Ρούμελη: το προβατοψάλιδο [Δολό] | του προυβατουψάλδου [Κανάλια, Σταγιάδες] | του κουρουψάλδου [Άγιος, Γραμματικού, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Μακρολίβαδο, Χουλιαράδες] | του κουρουψάλιδου [Στροφυλιά].

προβιά (όχι μόνο του προβάτου) || Πελοπόννησος: η προβιά [Άγιος Δημήτριος, Άγιος Δημήτριος]. || Ρούμελη: η προβιά [Άγιος Λουκάς, Δολό, Θαρούνια, Πάργα] | η προυβιά [Γέρμας, Γραμματικού, Δράκεια, Μασχολούρι, Μακρινή, Μηλίνα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες].

πρόσγαλο / άδαρτο γάλα || Πελοπόννησος: το πρόσγαλο [Αλποχώρι, Βεργαδαίικα, Δολιανά, Θαλάμες, Κανδήλα, Κέρτεζη, Λαγκάδια, Λεβίδι, Μάλη, Πιάνα, Ροεινό, Ρούτσι, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια] | το πρόσγαλα [Δολιανά] | το πρόσγαλε [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: του πρόσγαλου [Χρυσή].

πρόστα / αρνάδα ή κατσικάδα που κρατάμε για αναπαραγωγή || Πελοπόννησος: η πρόστα [Βρέσθενα].

πυτιά / εκχύλισμα από το αποξηραμένο τέταρτο στομάχι νεογέννητου μηρυκαστικού || Πελοπόννησος: η πυτιά [Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Θαλάμες, Κανδήλα, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Λυγουριό, Μάλη, Μυγδαλιά, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | το ντζίζι [Πέρα Μέλανα] | α τάνη [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η πυτιά [Αμφίκλεια, Γραμματικού, Δραμεσιοί, Έλατος, Θαρούνια, Λιλαία, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Πάργα, Πλατύστομο, Ραψάνη, Σταυροδρόμι, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Χρυσή, Χρυσοβίτσα] | η πτια [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Γέρμας, Γουριά, Κανάλια, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Μακρινή] | η πτσια [Σιάτιστα] | η μπυτιά [Δραμεσιοί] | η τυρουπτιά [Αγία Ευθυμία].

σακούλα / για γιαούρτι || Πελοπόννησος: η σακούλα [Δολιανά, Λυγουριό].

σαλάγισμα || Πελοπόννησος: το σαλάγισμα [Τσέρια] | το σαλάχημα [Λαγκάδια] | το σάλιμα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | ο σαλιτέ [Πέρα Μέλανα].

σανός (Buck list) || Πελοπόννησος: ο σανός [Αλποχώρι, Βρέσθενα, Λυγουριό, Μαγούλα, Μελιγού, Ροεινό] | το σανό [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βαλύρα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Εξωχώρι, Θαλάμες, Κανδήλα, Καστρί, Κρέστενα, Λεβίδι, Μάλη, Μυγδαλιά, Ρούτσι, Στεμνίτσα]. || Ρούμελη: ο σανός [Θαρούνια] | το σανό [Άγιος Λουκάς, Μέγαρα] | του σανό [Αμφίκλεια, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Τιθορέα, Τσουκαλάδες].

σβουνιά / κοπριά βοοειδών || Πελοπόννησος: η σβουνιά [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Ελάτη, Κανδήλα, Μαγούλα, Μυγδαλιά, Ροεινό, Σκεπαστό] | η ασβουνιά [Αλποχώρι, Βαλύρα] | η βουλιθιά [Αρχαία Φενεός, Δροσοπηγή, Σκεπαστό, Στεμνίτσα] | η βοϊδοκοπριά [Τρόπαια] | η βοϊδοσβουνιά [Σκεπαστό] | η βοϊδοσβονιά [Βρέσθενα] | η γελαδοσβουνιά [Σκεπαστό] | α βουνία [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | η βουινία [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: η σβουνιά [Γουριά, Δομνίστα, Λιλαία, Μακρινή, Μέγαρα] | η βουνιά [Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Μασχολούρι, Μηλίνα, Σταγιάδες, Τιθορέα, Φαρκαδόνα, Ωραιόκαστρο] | η βουινιά [Γέρμας, Σιάτιστα] | η βούλτα [Δελβινάκι, Δολό, Τσαμαντάς] | η βουλτιά [Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | η βουρτιά [Δελβινάκι] | η γιλαδουσβουνιά [Αγία Ευθυμία] | η βουλιθιά [Θαρούνια] | η βουλιθέα [Μέγαρα] | τα βούλθα [Δαύλεια].

σιαρμπέτι / αποβουτυρωμένο κατσικίσιο γάλα - από το βράσιμο του βγαίνει η γκίζα || Ρούμελη: το σιαρμπέτι [Ωραιόκαστρο] | το σερμπέτι [Δελβινάκι].

σιδεροκουτάλα / σύνεργο τυροκομίας || Πελοπόννησος: η σιδεροκουτάλα [Προάστιο] | το σιδεροκούταλο [Τσέρια].

σκουτέρης / ο τσοπάνης, από τους σμίχτες, που έχει σειρά να πάρει το γάλα που αρέργουν || Πελοπόννησος: ο σκουτιέρης [Κανδήλα].

σμίξιμο / δυο τσοπάνηδων - για την από κοινού βοσκή και το άρμεγμα των κοπαδιών τους || Πελοπόννησος: το σμίξιμο [Αμπελιώνα, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Ρούτσι].

σμίχτης / συνέταιρος τσοπάνης || Πελοπόννησος: ο σμίχτης [Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Δολιανά, Κανδήλα, Μαγούλα, Πιάνα, Ροεινό] | ο ζινίχτα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | ο ταντζή [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: ου σμιχτς [Λιλαία].

σουγλερά / κουδούνια σε γίδια || Πελοπόννησος: τα σουγλερά [Αλποχώρι].

σουροπάνι || Πελοπόννησος: το σουροπάνι [Φενεός].

σούρτης / κριάρι μπροστάρης || Πελοπόννησος: ο σούρτης [Βρέσθενα].

σούτα / κριάρια χωρίς κρέατα || Ρούμελη: τα σούτα [Κουμαρίτσι].

στάλισμα / των ζώων στη σκιά || Ρούμελη: ου στάλος [Σιάτιστα].

στάλος / σκιερό μέρος (συνήθως μεγάλο δέντρο) για να προστατεύεται το κοπάδι από τον καυτό ήλιο || Πελοπόννησος: ο στάλος [Βεργαδαίικα]. || Ρούμελη: ο στάλος [Ωραιόκαστρο] | ου σταλός [Αμφίκλεια, Δραμεσιοί, Λιλαία, Μακρινή, Μασχολούρι, Χρυσοβίτσα] | ου στάλους [Έλατος, Πρέβεζα, Σταγιάδες, Στροφυλιά, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Χρυσή] | ου σταλιός [Δαύλεια] | του σταλιό [Τιθορέα].

στάλπη / τυρόπηγμα || Πελοπόννησος: η στάλπη [Δροσοπηγή, Κέρτεζη, Ροεινό, Σκεπαστό, Τρόπαια] | α στάλπη [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: η στάλπη [Μέγαρα] | η σταλπ [Αγία Ευθυμία, Μακρινή] | του σταλπουτύρ [Μακρινή] | η στριγκλιάτα [Μηλίνα].

στανοκάκαβο / μεγάλο κακάβι για να πήζουν γιαούρτι στη στάνη || Ρούμελη: του στανουκάκαβου [Μακρινή].

στανοτόπι / ο τόπος που είναι η στάνη, το μαντρί || Πελοπόννησος: το στανοτόπι [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Καστρί, Λαγκάδια, Ροεινό, Στεμνίτσα] | το στενοτόπι [Σκεπαστό]. || Ρούμελη: του στανουτόπ [Καρίτσα].

σταυρωτήρι / δάρτη βουτύρου || Πελοπόννησος: το σταυρωτήρι [Ρούτσι].

στέρφα / για γίδα ή προβατίνα που δεν γεννά, όταν γεννούν οι άλλες || Πελοπόννησος: η στέρφα [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Θαλάμες, Κανδήλα, Καρυά, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λεβίδι, Λυγουριό, Μάλη, Μυγδαλιά, Πιάνα, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | η στερφοπάτα [Αμπελιώνα] | η μαρμάρα [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Δολιανά, Λαγκάδια, Λεβίδι, Πηγαδάκια, Τρόπαια] | α στέρφα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | α μαρμάρα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η στέρφα [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Άγιος, Αμφίκλεια, Βράχα, Γραμματικού, Δαύλεια, Δραμεσιοί, Θαρούνια, Κανάλια, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρολίβαδο, Μέγαρα, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Τσουκαλάδες, Χρυσοβίτσα, Ωραιόκαστρο] | η στερφ [Μασχολούρι, Στροφυλιά] | η μαρμάρα (δεν γεννάει ποτέ) [Κανάλια, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Πάργα, Τιθορέα, Χρυσή, Χρυσοβίτσα, Ωραιόκαστρο] | η μαρμάρω [Μέγαρα] | η μαρμάρου [Κουμαρίτσι] | η στειρομαρμάρα [Τσαμαντάς] | η στσειρουγκάνου [Σιάτιστα] | η σκούλα [Στροφυλιά].

στερφοκόπαδο / κοπάδι με τραγιά και στέρφες γίδες || Ρούμελη: του στιρφουκόπαδου [Γουριά].

στερφομάντρι / μαντρί για τα στέρφα || Πελοπόννησος: το στερφομάντρι [Δολιανά, Ροεινό].

στιτζιάκι / ξύλινη κατασκευή για το πήξιμο του τυριού || Ρούμελη: του στιτζιάκ [Αγία Παρασκευή].

στραγγιστήρι / του τυροκόμου || Πελοπόννησος: το στραγγιστήρι [Βρέσθενα] | το στραγγιχτήρι [Λυγουριό]. || Ρούμελη: του στραγγστήρ [Χουλιαράδες] | του στραγγστάρ [Έλατος, Σταγιάδες].

στροέρα / καλύβα βοσκού || Πελοπόννησος: η στροέρα [Καρυά].

στρούγκα / περιφραγμένος χώρος αρμέγματος || Πελοπόννησος: η στρούγκα [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Θαλάμες, Κανδήλα, Καρυά, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Μαγούλα, Μυγδαλιά, Πιάνα, Ροεινό, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | ο βορός [Αμπελιώνα] | α στρούγκα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η στρούγκα [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Αμφίκλεια, Βράχα, Γουριά, Δαύλεια, Δελβινάκι, Δολό, Δραμεσιοί, Έλατος, Καρίτσα, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μεσούντα, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Πηγή, Πλατύστομο, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Σταυροδρόμι, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Φαρκαδόνα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα, Ωραιόκαστρο] | η στρούνγκα [Σταγιάδες, Χρυσή] | τα στρουγκιά [Χρυσοβίτσα] | η σταν (για άρμεγμα) [Άγιος] | η κουρδάλα [Σταγιάδες].

στρουγκλιάτα / το πηγμένο γάλα με την πυτιά, πριν μπει στην τσαντίλα || Ρούμελη: η στρουγκλιάτα [Στροφυλιά].

στρουγκολίθι / πέτρα-κάθισμα του βοσκού για άρμεγμα στη στρούγκα || Πελοπόννησος: το στρουγκολίθι [Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Κρέστενα, Πιάνα, Ροεινό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | το στρογκολίθι [Ρούτσι] | το στρουμπολίθαρο [Σκεπαστό]. || Ρούμελη: του στρουγκουλίθ [Αμφίκλεια, Δραμεσιοί, Κανάλια, Τιθορέα, Χρυσοβίτσα] | ου στρουγκόλιθους [Γουριά, Δαύλεια] | ου στρουγκόλθους [Βράχα, Τιθορέα] | του στρουγκόλθου [Μακρολίβαδο, Στροφυλιά] | του στουγκίλ [Πλατύστομο] | του στρουγκούλ [Αγιά].

στρουμπάρα / εντεροτοξιναιμία, αρρώστια των γιδοπροβάτων - πρήζονται και τρέμουν || Ρούμελη: η στρουμπάρα [Αγία Παρασκευή, Άγιος, Μικρό Βουνό, Σταγιάδες].

στροφός / παχύ στρώμα ξεραμένο χορτάρι, δεμένο σφιχτά γύρω από κομμένο κορμό βελανιδιάς μπηγμένο στο χώμα (αποθήκευση ζωοτροφής) || Ρούμελη: ο στροφός [Τσαμαντάς].

συρτάρικα / τα πρόβατα που οδηγούν το κοπάδι || Ρούμελη: τα συρτάρκα [Κουμαρίτσι].

σφαχτό / για αρνί ή κατσίκι (Buck list) || Πελοπόννησος: το σφαχτό [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βαλύρα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελάτη, Ελληνίτσα, Κανδήλα, Καρυά, Κάτω Λουσοί, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Μελιγού, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Παραδείσια, Πιάνα, Ροεινό, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός]. || Ρούμελη: το σφαχτό [Άγιος Λουκάς, Θαρούνια, Μέγαρα, Πηγή, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | του σφαχτό [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Βράχα, Γουριά, Δαύλεια, Δομνίστα, Δραμεσιοί, Κανάλια, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρολίβαδο, Μεσούντα, Πλατύστομο, Σιάτιστα, Στυλίδα, Σταγιάδες, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | του σφακτό [Αγία Ευθυμία, Κιλελέρ] | του σφάγιου [Γραμματικού, Δομνίστα] | του σφαγάδ [Σιάτιστα] | του σφάι [Έλατος].

ταΐστρα || Ρούμελη: η ταΐστρα [Μακρολίβαδο].

τάλαρος / ξύλινο δοχείο για πήξιμο τυριού || Ρούμελη: ου τάλαρους [Γουριά, Καρίτσα, Μακρινή] | ι τάλαρους [Μηλίνα].

ταμπούκι / σαν παχνί || Πελοπόννησος: το ταμπούκι [Ρούτσι].

ταράτσα / καλύβα τσοπάνη || Ρούμελη: η ταράτσα [Μακρινή] | η τσιουπανουτάρατσα [Μακρινή].

τεζάχι / ξύλινο σκεύος - εκεί έκοβαν τα αλατισμένα τυριά πριν τα βαρελιάσουν || Πελοπόννησος: το τεζάχι [Άγιος Δημήτριος, Κανδήλα, Ροεινό] | το τεζάκι [Στεμνίτσα]. || Ρούμελη: το τεζιάχι (πάγκος εμπόρου με συρτάρι) [Πάργα] | του τιζάκ [Τιθορέα].

τζουρνί / η κορφή της τσοπάνικης καλύβας, πού είναι από άκρες βριζάχυρων δεμένων με σύρμα || Ρούμελη: το τζουρνί [Τσαμαντάς].

τομάρι (Buck list) || Πελοπόννησος: το τομάρι [Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελληνίτσα, Θαλάμες, Κανδήλα, Καρυά, Κρέστενα, Λεβίδι, Λυγουριό, Μάλη, Μελιγού, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | το πετσί [Αγρίδι, Παραδείσια, Προάστιο] | η πέτσα [Γυμνό] | η γδουρά [Μυγδαλιά] | το τομάζι [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: το τομάρι [Θαρούνια, Ωραιόκαστρο] | το τουμάρι [Τσαμαντάς] | του τουμάρ [Αγία Ευθυμία, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μεσούντα, Μηλίνα, Πλατύστομο, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Στυλίδα, Τιθορέα, Χρυσοβίτσα] | του κουζίν [Σιάτιστα].

τουλούμι / ασκί για να διατηρούν το τυρί || Πελοπόννησος: το τουλούμι [Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Δολιανά, Κανδήλα, Καστρί, Λεβίδι, Λυγουριό, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Σκεπαστό, Τσέρια]. || Ρούμελη: το τουλούμι [Μέγαρα, Πάργα] | του τουλούμ [Άγιος, Κιλελέρ, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Σιάτιστα, Στροφυλιά] | του τλουμ [Αμφίκλεια, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μηλίνα, Πρέβεζα, Τιθορέα, Τσουκαλάδες] | του διρμάτ [Αγία Παρασκευή, Άγιος, Έλατος, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Πλατύστομο, Ραψάνη, Σταγιάδες] | του διρμάτς [Σιάτιστα].

τουλουμοτύρι || Πελοπόννησος: το τουλουμοτύρι [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Δροσοπηγή, Μυγδαλιά, Προάστιο, Ροεινό, Σκεπαστό, Τσέρια, Φενεός] | το τυροτούλουμο [Βρέσθενα]. || Ρούμελη: το τουλουμοτύρι [Πάργα, Τσαμαντάς] | του τουλουμουτύρ [Κανάλια, Πρέβεζα, Ραψάνη] | του τλουμουτύρ [Λιλαία].

τραγάρης / ο βοσκός που φυλάει στέρφα και τραγιά || Ρούμελη: ου τραγάρς [Κουμαρίτσι].

τραγόμαλλο || Πελοπόννησος: το τραγόμαλλο [Αρχαία Φενεός, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελάτη, Κανδήλα, Μελιγού, Πιάνα, Ροεινό]. || Ρούμελη: του τραγόμαλου [Αγία Ευθυμία, Βράχα, Γουριά, Δομνίστα, Κανάλια, Μασχολούρι, Μεσούντα, Μηλίνα, Πλατύστομο, Χουλιαράδες] | του τραόμαλου [Χρυσοβίτσα] | του τραγουμαλίσιου [Μελισσουργοί].

τράγος / λέγεται έτσι το αρσενικό γίδι πάνω από 18 μηνών (ALE, Buck list) || Πελοπόννησος: ο τράγος [Αλποχώρι, Αρχαία Φενεός, Βεργαδαίικα, Εξωχώρι, Κανδήλα, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Φενεός] | το τραγί [Αγία Άννα, Αγρίδι, Αλποχώρι, Δολιανά, Εξωχώρι, Θαλάμες, Κανδήλα, Καστρί, Κρέστενα, Λυγουριό, Προάστιο, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | το τραΐ [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελληνίτσα, Καστρί, Κάτω Λουσοί, Κέρτεζη, Λεβίδι, Μάλη, Πιάνα, Ροεινό, Ρούτσι, Σκεπαστό] | ο τσάο [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: ο τράγος [Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς] | το τραΐ [Πάργα, Ωραιόκαστρο] | του τραΐ [Αγία Ευθυμία, Άγιος, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δράκεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μηλίνα, Πηγή, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Σταυροδρόμι, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Χουλιαράδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα] | το τραγί [Άγιος Λουκάς, Θαρούνια, Τσαμαντάς] | του τραγί [Δαύλεια, Τιθορέα, Χουλιαράδες] | ου τράγους [Γέρμας, Τιθορέα] | ο τσάπος [Σταυροδρόμι] | ου τσάπους [Σταγιάδες, Χρυσή] | ου πούρτσιους [Σιάτιστα] | του πουρτσιάδ [Αγία Παρασκευή, Σιάτιστα] | του προυτσάλ [Σταγιάδες].

τραγοψάλιδο || Πελοπόννησος: το τραγοψάλιδο [Προάστιο].

τριτέρι / αρνί ή γίδι 3 χρονών || Πελοπόννησος: το τριτέρι [Τρόπαια] | το τριτάρι [Λεβίδι]. || Ρούμελη: το τριτάρι [Θαρούνια].

τροκάνια / κουδούνια για κριάρια || Πελοπόννησος: τα τροκάνια [Αγρίδι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Κέρτεζη, Λαγκάδια, Λεβίδι, Λυγουριό, Μάλη, Μελιγού, Μυγδαλιά, Πιάνα, Ροεινό, Ρούτσι, Στεμνίτσα, Τρόπαια] | τα τροκάκια [Αλποχώρι, Κρέστενα, Σαρακίνι] | τα τρουγκάνια [Θαλάμες, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | τα χοντροτρόκανα [Τρόπαια] | τα χοντροκούδουνα [Σκεπαστό] | τα τρουγκάρια [Τσέρια] | τα τρουκάνια [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: τα τροκάνια [Θαρούνια, Μέγαρα, Σταυροδρόμι] | τα τρουκάνια [Αμφίκλεια, Σταγιάδες] | τα τρκάλια [Κιλελέρ].

τρύφος / το πηγμένο τυρί πριν μπει στην τσαντίλα || Ρούμελη: ο τρύφος [Θαρούνια].

τσαγκάρα / η προβατίνα που χάνει το αρνί της || Ρούμελη: η τσαγκάρα [Σταυροδρόμι].

τσαλαφούτι / άσπρο κραμώδες τυρί || Ρούμελη: του τσαλαφούτ [Μεσούντα, Πρέβεζα, Τσουκαλάδες] | του βραστόγαλου [Πρέβεζα].

τσανάκα / δοχείο ξύλινο ή μεταλλικό για άρμεγμα || Πελοπόννησος: η τσανάκα [Δολιανά, Στεμνίτσα] | η τσιανάκα [Λαγκάδια] | η τζονάκα [Αμπελιώνα]. || Ρούμελη: η τσανάκα [Σταγιάδες] | το τσανάκι (πήλινο δοχείο) [Πάργα].

τσαντίλα / αραιοπλεγμένο ύφασμα για στράγγισμα τυριού || Πελοπόννησος: η τσαντίλα [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Εξωχώρι, Θαλάμες, Κανδήλα, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λεβίδι, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Πιάνα, Ροεινό, Ρούτσι, Σκεπαστό, Σπαρτιά, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | η τζαντίλα [Προάστιο] | το τσαντίλι [Βρέσθενα, Παραδείσια, Ρούτσι, Στεμνίτσα] | α τσαντζία [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η τσαντίλα [Αγία Ευθυμία, Αμφίκλεια, Γουριά, Γραμματικού, Δαύλεια, Δράκεια, Δραμεσιοί, Θαρούνια, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Πρέβεζα, Σταγιάδες, Σταυροδρόμι, Στροφυλιά, Πλατύστομο, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Τσουκαλάδες, Χουλιαράδες] | η τσιαντίλα [Ραψάνη] | η τζαντίλα [Αγία Παρασκευή, Μακρινή, Σιάτιστα, Χρυσή] | η τζατζίλα [Σιάτιστα] | η τσαντίλια [Πρέβεζα] | η τσαντλιά [Μηλίνα] | του τσαντήλ [Στροφυλιά] | του τυρουπάν [Χρυσοβίτσα].

τσάρκος / φράχτης με κλαδιά που βάζουν τα αρνοκάτσικα το καλοκαίρι - χρησιμοποιείται σαν στρούγκα για άρμεγμα || Πελοπόννησος: ο τσάρκος [Δολιανά, Κέρτεζη, Προάστιο, Ρούτσι, Τσέρια] | ο τζάρκος [Αγία Άννα] | ο τσιάρκος [Βρέσθενα] | ο τζιάρκος [Βρέσθενα] | ο τσάρκο [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: ο τσάρκος (περιφραγμένος χώρος στο κατώι για τα κατσίκια) [Τσαμαντάς] | ου τσάρκους [Έλατος, Ραψάνη, Χρυσή] | ι τσάρχους [Μηλίνα].

τσέλιγκας / βοσκός με περισσότερα από χίλια ζώα || Πελοπόννησος: ο τσέλιγκας [Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Κρέστενα, Πιάνα, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια] | ο τσιέλιγκας [Ροεινό]. || Ρούμελη: ο τσέλεγκας [Δελβινάκι, Τσαμαντάς] | ο τσιέλεγκας [Ωραιόκαστρο] | ο τσέλιγκας [Θαρούνια] | ου τσέλιγκας [Αγία Παρασκευή, Βράχα, Λιλαία, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Πλατύστομο, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Φαρκαδόνα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | ι τσέλιγκας [Μικρό Βουνό] | ου τσέλνικας [Γέρμας, Χρυσή].

τσελιγκάτο || Πελοπόννησος: το τσελιγκάτο [Σκεπαστό]. || Ρούμελη: το τσελιγκάτο [Δελβινάκι] | του τσιλιγκάτου [Μακρινή].

τσοκάνια / κουδούνια για τραγιά η ζημιάρες γίδες || Πελοπόννησος: τα τσοκάνια [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Δροσοπηγή, Λεβίδι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Πέρα Μέλανα, Τυρός] | τα τσιοκάνια [Βρέσθενα, Κανδήλα, Λαγκάδια, Μυγδαλιά, Πιάνα, Τρόπαια]. || Ρούμελη: τα τσιουκάνια [Αγία Παρασκευή, Δραμεσιοί, Λιλαία, Μακρινή, Μηλίνα, Πλατύστομο, Ραψάνη, Σιάτιστα] | τα τσουκάνια [Άγιος, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Δαύλεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Σταγιάδες, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | οι τσουκάνις [Γραμματικού] | τα τρικανάκια [Αγία Παρασκευή].

τσοπανάκος || Πελοπόννησος: ο τσοπανάκος [Δολιανά].

τσοπανόσκυλο || Πελοπόννησος: το τσοπανόσκυλο [Άγιος Δημήτριος, Δολιανά, Λυγουριό, Μυγδαλιά] | το τσιοπανόσκυλο [Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Κανδήλα, Σκεπαστό] | το τζοπανόσκυλο [Προάστιο] | το μαντρόσκυλο [Κανδήλα, Προάστιο] | το βλαχόσκυλο [Φενεός]. || Ρούμελη: του τσουμπανόσκλιου [Δραμεσιοί] | του τζουμπανόσκλου [Έλατος, Σταγιάδες] | του ντζιουπανόσκλου [Κανάλια] | του μαντρόσκλου [Μασχολούρι].

τσούλα/ πρόβατα χωρίς αυτιά || Ρούμελη: τα τσούλα [Κουμαρίτσι].

τυρί (Buck list) || Πελοπόννησος: το τυρί [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βαλύρα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελάτη, Ελληνίτσα, Εξωχώρι, Θαλάμες, Καλούσι, Κανδήλα, Καστρί, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Λεχαινά, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Μελιγού, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Παραδείσια, Πηγαδάκια, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Σπαρτιά, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια] | το άρτουμα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το τυρί [Άγιος Λουκάς, Δελβινάκι, Δολό, Θαρούνια, Μέγαρα, Πάργα, Πηγή, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | του τυρί [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Άγιος, Αμφίκλεια, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δαύλεια, Δομνίστα, Δράκεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Καρίτσα, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Χουλιαράδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα] | του τσυρί [Σιάτιστα] | το τερί [Ωραιόκαστρο] | το τρι [Βράχα, Δελβινάκι].

τυροβάρελο || Πελοπόννησος: το τυροβάρελο [Κανδήλα]. || Ρούμελη: του τυρουβάριλου [Λιλαία].

τυρόγαλο || Πελοπόννησος: το τυρόγαλο [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Κρέστενα, Λεβίδι, Λυγουριό, Μάλη, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Στεμνίτσα, Τσέρια, Φενεός] | το τυρόγαλα [Δολιανά] | ο τυρόγαλος [Κέρτεζη, Μυγδαλιά, Σκεπαστό, Τρόπαια] | η ζάρα [Προάστιο] | το τυρόγαλε [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: του τρόγαλου [Αγία Ευθυμία, Αμφίκλεια, Γουριά, Γραμματικού, Δραμεσιοί, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μηλίνα, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Χρυσοβίτσα] | του τυρόγαλου [Γέρμας, Έλατος, Λιλαία, Μασχολούρι, Ραψάνη, Σιάτιστα] | ου τρόγαλους [Στροφυλιά].

τυροκάδη / μπαίνει το αλατισμένο τυρί, πριν μπει στο τυροβάρελο || Ρούμελη: η τυρουκάδ [Λιλαία].

τυροκομιό || Πελοπόννησος: το τυροκομιό [Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Πιάνα, Προάστιο, Ροζενά] | το κυροκομίε [Πέρα Μέλανα] | το κυροκονίε [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: το μπατσαριό [Δελβινάκι] | το μπατζαριό [Πάργα] | του μπατζαριό [Έλατος, Πρέβεζα] | η μπατζαριά [Δελβινάκι] | ο μπάτζιος [Πάργα] | ου μπάτζιους [Δραμεσιοί] | ου μπάτζους [Πρέβεζα].

τυρόξυλο / για να κρεμούν τις τσαντίλες με το τυρί || Πελοπόννησος: το τυρόξυλο [Κανδήλα].

τυρόπανο || Πελοπόννησος: το τυρόπανο [Ροζενά]. || Ρούμελη: του τρουπάν (θήκη τροφίμων απά τομάρι) [Αγία Ευθυμία].

φάγνα / η ζωοτροφή || Πελοπόννησος: η φάγνα [Βαλύρα, Βρέσθενα, Λαγκάδια, Λαγκάδια, Ρούτσι] | η φάκνα [Κρέστενα]. || Ρούμελη: η φάκνα [Αμφίκλεια] | το ταΐ [Δελβινάκι] | του ταΐ [Κανάλια, Κιλελέρ, Μηλίνα] | του ταΐμ [Έλατος] | η ταή [Έλατος, Σιάτιστα, Σταγιάδες] | ο ζαερές [Δελβινάκι, Τσαμαντάς] | ου ζαϊρές [Έλατος, Λιλαία] | ου ζαχιρές [Χρυσή].

φέτα / τυρί || Πελοπόννησος: η φέτα [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Θαλάμες, Λεβίδι, Λυγουριό, Στεμνίτσα, Φενεός] | η σφέλα [Προάστιο, Τσέρια]. || Ρούμελη: η φέτα [Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Αμφίκλεια, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Μέγαρα, Τιθορέα, Χουλιαράδες] | η σφήνα [Γουριά, Έλατος] | του τσυρί [Σιάτιστα].

φορμαέλα / είδος τυριού || Πελοπόννησος: η φρουμαέλα [Σκεπαστό].

φούρκα / ξύλο διχαλωτό || Πελοπόννησος: η φούρκα [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Καρυά, Λεβίδι, Μυγδαλιά, Πιάνα, Ροεινό, Ρούτσι, Στεμνίτσα, Φενεός] | η φουρκάδα [Αλποχώρι] | το φουρκίδι [Βρέσθενα] | η φούρτσια [Κανδήλα, Τρόπαια] | α φούρκα [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: η φούρκα [Αγία Ευθυμία, Άγιος, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Έλατος, Θαρούνια, Κανάλια, Κουμαρίτσι, Μασχολούρι, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Σταυροδρόμι, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Χουλιαράδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα].

φραντζάτο / πρόχειρο υπόστεγο για να σταλίζουν τα πρόβατα || Ρούμελη: το φραντζάτο [Τσαμαντάς] | του φραντζάτου [Γουριά].