Facebook

Λεξικό Συνωνύμων. Λέξεις που αρχίζουν από ακ


 

 

Από τις ρωμαίικες διαλέκτους στην κοινή νεοελληνική

 

συνώνυμα

 

λέξεις που αρχίζουν από ακ

 

 

Δημήτρης Λιθοξόου

 

πρώτη δημοσίευση: 9.12.2019

αναθεώρηση: 3.11.2020

 

 


Η εργασία είναι διπλής κατεύθυνσης. Από τις διαλέκτους της ρωμαίικης γλώσσας (που κατά τη γνώμη μου λαθεμένα καταγράφονται σαν «ιδιώματα της νέας ελληνικής»), στα συνώνυμα της σύγχρονης εθνικής γλώσσας ή «κοινής νεοελληνικής» (ΚΝΕ). Αλλά και αντίστροφα, από τις λέξεις της ΚΝΕ στα διαλεκτικά συνώνυμα.

Η μελέτη αποσκοπεί στην καταγραφή του διαλεκτικού πλούτου της ρωμαίικης γλώσσας και στη συγκέντρωση υλικού για την ουσιαστική μελέτη της γλώσσας, πέρα από τα εθνικά στερεότυπα.

Στη στήλη a, δίπλα σε κάποιες λέξεις, υπάρχει ένας αριθμός από το 2 ως το 7. Πρόκειται για τις λέξεις με τη συχνότερη παρουσία στη σύγχρονη γλώσσα. Σε αυτή την κλίμακα, που αφορά τη συχνότητα εμφάνισης των λέξεων, κάθε αριθμός είναι δεκαπλάσιος περίπου από τον προηγούμενο. Λόγου χάρη η λέξη «αβγό» (με συχνότητα 3), εμφανίζεται στις μέρες μας, σχεδόν δέκα φορές πιο συχνά από τη λέξη «άβγαλτος» (με συχνότητα 2) και η λέξη «άβολα» (με συχνότητα 4), δέκα φορές συχνότερα από την πρώτη λέξη και εκατό φορές συχνότερα από τη δεύτερη.

Στη στήλη b, το γράμμα δ σημαίνει πως η λέξη χαρακτηρίζεται στα λεξικά του περασμένου αιώνα, σαν λέξη της δημοτικής. Το γράμμα λ σημαίνει πως η λέξη είναι λόγια, δεν έχει διασωθεί δηλαδή αγράμματα στο στόμα του λαού. Οι λόγιες λέξεις μπήκαν στη λαϊκή γλώσσα από το εθνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Οι περισσότερες από αυτές χαρακτηρίζονταν στα παλιά λεξικά σαν λέξεις της καθαρεύουσας.

Στη στήλη c, μέσα σε αγκύλη, δίπλα σε λέξεις της δημοτικής, βρίσκεται το όνομα ενός λεξικού και η χρονιά που εκδόθηκε. Αυτό διευκρινίζει το έτος πρώτης καταγραφής της λέξης (ή μια από τις χρονικά πρώτες καταγραφές) σε λεξικό της κοινής (για την εποχή εκείνη) γλώσσας. Για παράδειγμα το «αβανία [Germano 1622]» εξηγεί πως τη λέξη «αβανία» την πρωτοσυναντάμε στο «Vocabolario Italiano et Greco» του Girolamo Germano, που εκδόθηκε στη Ρώμη το 1622. Εκτός από τα γενικά λεξικά, σε ορισμένες περιπτώσεις αναφέρονται και κάποια ειδικά λεξικά [λ.χ. Γεννάδιος 1914, Κουκκίδης 1960].

Στη στήλη c, συνυπάρχουν οι λέξεις των ρωμαίικων διαλέκτων μαζί με εκείνες της σύγχρονης γλώσσας, γνωστής και ως «κοινής νεοελληνικής». Στην «ορθογραφία» των διαλεκτικών λέξεων ακολουθώ κυρίως την πρόταση των λεξικογράφων. Ωστόσο τα διπλά σύμφωνα τα χρησιμοποιώ συνήθως όταν αυτά σημαίνουν και διαφορετική προφορά (όπως σε Κύπρο, Δωδεκάνησα, Κάτω Ιταλία, Ικαρία, Χίο).

Στη στήλη c, με σκούρο κόκκινο χρώμα σημειώνονται οι λέξεις-έννοιες, τα βασικά λήμματα, που συγκεντρώνουν δίπλα τους (στήλη d ) τα συνώνυμα. Στη ίδια στήλη, με μπλε χρώμα σημειώνονται λέξεις-έννοιες της δημοτικής που τις βρίσκουμε (μια σειρά πριν ή μετά) και σαν βασικά λήμματα με κόκκινο χρώμα. Εδώ όμως πλάι τους (στήλη d) δεν έχουμε συνώνυμα, αλλά στοιχεία από την ιστορική-γεωγραφική εξάπλωση, δηλαδή από τη γλωσσογεωγραφία της λέξης.

Στη στήλη d και όταν στην προηγούμενη στήλη c υπάρχουν (με κόκκινο χρώμα) λέξεις της «κοινής νεοελληνικής», βρίσκονται συγκεντρωμένα μαζί τα διαλεκτικά συνώνυμα. Έτσι δίπλα στο «αβγό», βρίσκουμε τα διαλεκτικά: αβγιό, αβγκό, αβγκόν, αβγκουό, αβγόν, αβγού, αβιγό, αβκό, αβκόν, αβό, αβουγό, αγκβό, αγκό, αγκουό, αγκουού, αγουό, αυγό, αυγόν, αφκό, αφκόν, βγο, βο, εβγό, οβγό, οβγόν, οβό, οβόν, ουό.

Επίσης στη στήλη d, όπου βρίσκονται γεωγραφικές περιοχές ή οικισμοί, πρόκειται για τα ονόματα των τόπων που συναντιέται η διαλεκτική λέξη (της εγγραφής, της διπλανής στήλης c). Έτσι για τη λέξη «αβασκαμός» βλέπουμε πως είναι (ή ήταν) σε χρήση σε: Αιτωλοακαρνανία, Αργολίδα, Αχαΐα, Βοιωτία, Ζάκυνθος, Λευκάδα, Μαγνησία, Μάνη, Παξοί, Σκόπελος, Φθιώτιδα. Αν δίπλα στον τόπο σημειώνεται αστερίσκος (*), όπως π.χ. Αδριανούπολη* ή Τραπεζούντα*, αυτό δηλώνει πως το σύνολο των Ρωμιών του οικισμού εγκατέλειψε τον τόπο μέχρι το 1923-1924.

Σε ορισμένες περιπτώσεις στην αρχή της στήλης d, υπάρχει μια μικρή ερμηνεία της λέξης ή η λατινική επιστημονική ονομασία της (για τη χλωρίδα και την πανίδα). Επίσης για ορισμένες βασικές λέξεις-έννοιες υπάρχουν εδώ αναφορές σε κάποιες συγκριτικές λίστες λεξικοστατιστικής ή γλωσσογεωγραφίας [Swadesh List, Buck List, Atlas Linguarum Europae].

Τέλος στη στήλη e καταγράφονται τα συνώνυμα της κοινής που αντιστοιχούν στις διαλεκτικές λέξεις ή σε ορισμένες περιπτώσεις και σε λιγότερο γνωστές λέξεις, που αποτελούν όμως λήμματα αναφοράς.

 

 

a

b

c

d

e

 

 

άκα

Άρτα, Ευρυτανία, Ιωάννινα, Καστελλόριζο, Καστοριά, Κύθηρα, Κως, Μάνη, Όφις*, Σιάτιστα, Τραπεζούντα*

όχι

 

 

ακάανος

Κάρπαθος

αγκάβανος

 

δ

ακαβάληγος [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

ακαβάλητος

 

δ

ακαβάλητος [Λεξικό Πρωίας 1933]

ακαβάληγος, ακαβαλίκευτος, ακαβάλιστος, ακαβαλκίαστος, ακαβάλκιαχτος

ακαβάλητος

 

δ

ακαβαλίκευτος [Somavera 1709]

 

ακαβάλητος

 

δ

ακαβάλιστος [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

ακαβάλητος

 

 

ακαβαλκίαστος

Σάντα*

ακαβάλητος

 

 

ακαβάλκιαστος

Σάντα*, Χαλδία*

ακαβάλητος

 

 

ακαβάλκιαχτος

Χαλδία*

ακαβάλητος

 

 

άκαβος

Χαλδία*

άκαυτος

 

δ

ακαβούρδιστος [Ηπίτης 1908]

αγαβούρευτος, ακαβούρευτος, ακαβούρκιστε, ακαβούρντιστος, ακαούρντιστος

ακαβούρδιστος

 

 

ακαβούρευτος

Τραπεζούντα*, Χαλδία*

ακαβούρδιστος

 

 

ακαβούρκιστε

Τσακωνιά

ακαβούρδιστος

 

δ

ακαβούρντιστος [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

ακαβούρδιστος

 

 

ακαβράντστους

Νιγρίτα

αλύγιστος

 

 

ακαβράντστους

Νιγρίτα

ατσάκιστος

 

 

ακαγιάρωτος

Βουρλά*

αχαλίνωτος

 

 

ακάγκιουτε

Τσακωνιά

αβράδιαστος

 

δ

άκαγος [Λεξικό Πρωίας 1933]

Αρκαδία, Ηλεία, Κρήτη, Κύπρος, Οινόη*

άκαυτος

 

 

άκαγους

Αδριανούπολη*, Πιερία

άκαυτος

 

 

ακαδέρω

Ζάκυνθος

ανήκω

 

 

ακάδευτε

Τσακωνιά

ακλάδευτος

 

 

ακαδεχτοσύνα

Κερασούντα*

ακαταδεξιά

 

 

ακαδεχτοσύνη

Κερασούντα*, Κρήτη, Σύμη

ακαταδεξιά

 

 

ακαζάνιαστε

Τσακωνιά

ακαζάνιαστος

 

δ

ακαζάνιαστος [Λεξικό Πρωίας 1933]

ακαζάνιαστε, ακαζάνιαστους, ακαζάνουτους

ακαζάνιαστος

 

 

ακαζάνιαστους

Μακεδονία

ακαζάνιαστος

 

 

ακαζάνουτους

Μακεδονία

ακαζάνιαστος

 

δ

ακαζάντιαστος [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

ακαζάντιστος

 

δ

ακαζάντιστος [Λεξικό Πρωίας 1933]

ακαζάντιαστος, ακαζάντστους

ακαζάντιστος

 

 

ακαζάντστους

Κοζάνη

ακαζάντιστος

 

 

ακάζι

Μέγαρα

δύναμη

 

 

ακάθ

Λέσβος

αγκάθι

 

 

ακαθάργους

Αιτωλοακαρνανία

ακαθάριστος

 

 

ακαθάριγος

Κερασούντα*, Κέρκυρα, Κεφαλονιά, Κοτύωρα*, Όφις*, Σαμψούντα*, Σάντα*, Τραπεζούντα*, Χαλδία*

ακαθάριστος

 

 

ακαθάριος

Μάνη

ακαθάριστος

 

 

ακαθαρισία

Αρκαδία

ακαθαρσία

 

 

ακαθάριστο

Καλαβρία

ακαθάριστος

 

δ

ακαθάριστος [Βεντότης 1790]

ακαθάργους, ακαθάριγος, ακαθάριος, ακαθάριστο, ακαθάριχτος, ακάθαρος, ακάθαρτε, ακαθέριγος, ακαθέριστος, ακάθερος, ακαθέρτος, ακασάριστο, ακρολόετος, αξεπάστρευρος, απάστρευτος, απάστρεφτος, απάστριφτους, άπαστρος, άπαστρους

ακαθάριστος

 

 

ακαθάριχτος

Κερασούντα*

ακαθάριστος

 

 

ακάθαρος

Μάνη

ακαθάριστος

2

λ

ακαθαρσία

ακαθαρισία, απαστριγιά, απάστρια, απαστριά, αποστροσύνη, ατσαλιά

ακαθαρσία

 

 

ακάθαρτε

Τσακωνιά

ακαθάριστος

2

λ

ακάθαρτος [Λεξικό Πρωίας 1933]

άπαστρος

ακάθαρτος

 

 

ακαθέριγος

Αυλωνάρι, Κονίστρες, Κορινθία

ακαθάριστος

 

 

ακαθέριστος [Σκαρλάτος 1835]

Αυλωνάρι, Κάρπαθος, Κονίστρες, Κως, Ρόδος, Σύμη

ακαθάριστος

 

 

ακάθερος

Αρκαδία

ακαθάριστος

 

 

ακαθέρτος

Πελοπόννησος

ακαθάριστος

 

 

ακάθετος

Ρόδος

ακάθιστος

 

 

ακάθετος

Ρόδος

ανίδεος

 

δ

ακαθησιά [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

εργατικότητα

 

δ

ακαθησιά [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

ορθοστασία

 

 

ακάθθα

Κάρπαθος, Χάλκη

αγκάθι

 

 

ακάθθα

Χάλκη

ραχοκοκαλιά

 

 

ακαθθάκι

Καλαβρία

αγκαθάκι

 

 

ακάθθι

Καλαβρία

αγκάθι

 

 

ακαθθιά

Κάρπαθος

αγκάθι

 

 

ακάθθιν

Κύπρος

αγκάθι

 

 

άκαθθος

Ικαρία

αγκαθάρα

 

 

ακαθθοτόπιν

Ικαρία

αγκαθότοπος

 

 

ακαθθούκι

Καλαβρία

αγκαθάκι

 

 

ακαθθώννω

Καλαβρία

αγκαθώνω

 

 

ακαθιρός

Λέσβος

αγκαθερός

 

δ

ακαθισιά [Somavera 1709]

 

ορθοστασία

 

δ

ακάθιστος [Meursius 1614]

ακάθετος, ακατακάτστους, ακάτσουτους

ακάθιστος

 

λ

ακαθοδήγητος

ακέφαλος, ακέφαλους, ανακέφαλος, ατσέφαλος

ακαθοδήγητος

 

λ

ακαθυστέρητα

ανάργητα

ακαθυστέρητα

 

λ

ακαθυστέρητος

ανάργητος, άναργος

ακαθυστέρητος

 

 

ακαθώνου

Λέσβος

αγκαθώνω

 

δ

άκαιγος [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

άκαυτος

 

 

ακαινούργωτος

Τραπεζούντα*

ανεπιδιόρθωτος

 

 

ακαΐπ

Σκόπελος

άφαντος

 

δ

άκαιρα [Germano 1622]

άκιρα, αμέστωτα

άκαιρα

 

 

ακαίρια

Σέρρες

αργά

 

δ

ακαιριά [Germano 1622]

Ήπειρος, Ανατολική Θράκη*

κακοκαιρία

 

 

ακαιρία [Somavera 1709]

Κάρπαθος

νηνεμία

 

 

άκαιρος

Οινόη*

αταίριαστος

 

δ

άκαιρος [Germano 1622]

άκιρους

άκαιρος

 

δ

άκακα [Germano 1622]

ανάκακα, αξανάκακα, εξανάκακα, ξανάκακα

άκακα

 

 

ακακάβιαστους

Μακεδονία

ακεράτωτος

 

 

ακακάβουτους

Μακεδονία

ακεράτωτος

 

 

ακακάδευτος

Κερασούντα*, Τραπεζούντα*, Χαλδία*

άνοσος

 

 

άκακε

Τσακωνιά

άκακος

 

δ

ακάκητα [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

ακάκιωτα

 

 

ακακία [Χελδράιχ 1926]

το δέντρο Robinia pseudoacacia: ακακίγια, ακάτσια

ακακία

 

 

ακακιάρης [Du Cange 1688]

 

άκακος

 

 

ακακίγια

Κερασούντα*

ακακία

 

 

ακάκιουτα

Σκόπελος

ακάκιωτα

 

δ

ακάκιωτα [Λεξικό Πρωίας 1933]

ακάκητα, ακάκιουτα

ακάκιωτα

 

λ

ακακολόγητος

αλεεντάριστος

ακακολόγητος

 

 

άκακος

Ρόδος

ανύποπτος

3

δ

άκακος [Corona Preciosa 1527]

άκακε, ακακιάρης, άκακους, αμπαμπάλτστους, ανάκακος, ανέχολος, αξεσυνέριστος, άχολος

άκακος

 

 

άκακους

Καστοριά

άκακος

 

 

ακάκουτε

Τσακωνιά

άταφος

 

 

ακάκουτε

Τσακωνιά

άχωστος

 

δ

ακαλάμιαστος [Γούλας 1961]

ακαλάμνιαστος

ακαλάμιαστος

 

 

ακαλάμνιαστος

Σαράντα Εκκλησιές*

ακαλάμιαστος

 

δ

ακάλαμος [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

ακαλάμωτος

 

 

ακαλάμουτους

Ίμβρος

ακαλάμωτος

 

δ

ακαλάμωτος [Λεξικό Πρωίας 1933]

ακάλαμος, ακαλάμουτους

ακαλάμωτος

 

 

ακαλάτζευτος

Κερασούντα*, Σάντα*, Χαλδία*

αμίλητος

 

 

ακαλάτζευτος

Κερασούντα*, Κρώμνη*, Σάντα*, Τραπεζούντα*, Χαλδία*

υπερόπτης

 

 

ακαλαφάτετος

Κερασούντα*

ακαλαφάτιστος

 

 

ακαλαφάτητος

Κερασούντα*

ακαλαφάτιστος

 

δ

ακαλαφάτιστος [Λεξικό Πρωίας 1933]

ακαλαφάτετος, ακαλαφάτητος, ακαλαφάτστος

ακαλαφάτιστος

 

 

ακαλαφάτστος

Λευκάδα

ακαλαφάτιστος

 

 

ακάλεστε

Τσακωνιά

ακάλεστος

2

δ

ακάλεστος [Βλάχος 1659]

ακάλεστε, ακάλετος, ακάλιαστους, ακάλιστους, ακούγιστος, ακούγιστος

ακάλεστος

 

 

ακαλετζάριστος

Νάξος

ακέραστος

 

 

ακάλετος

Τραπεζούντα*

ακάλεστος

 

 

ακαλητέ

Τσακωνιά

κύλημα

 

 

ακαλητός

Κύπρος

αρκετός

 

 

ακάλι

Τσακωνιά

λειρί

 

 

ακάλιαγος

Αρκαδία

αταίριαστος

 

 

ακαλιάζω

Αραβανί*

αξίζω

 

 

ακάλιασμα

Λάρισα, Πιερία

κάλεσμα

 

 

ακαλιασμένους

Κοζάνη

καλεσμένος

 

 

ακάλιαστος ]ΙΛΝΕ 1933]

ακάλιαστος, ακάλιαστους

παράταιρος

 

 

ακάλιαστους

Ήπειρος, Κοζάνη, Πιερία, Σιάτιστα

ακάλεστος

 

 

ακάλιαστους

Ήπειρος

παράταιρος

 

 

ακαλίβωτος

Κερασούντα*, Κονίστρες, Κοτύωρα*, Σάντα*, Σαράντα Εκκλησιές*, Χαλδία*

απετάλωτος

 

 

ακαλιγκούτσια

Κέρκυρα

καλικούτσα

 

 

ακαλίγουτους

Ευρυτανία, Καρδίτσα, Τρίκαλα

απετάλωτος

 

δ

ακαλίγωτος [Ηπίτης 1908]

Ήπειρος

απετάλωτος

 

 

ακαλίκωτος

Κρήτη

ξεπαπούτσωτος

 

 

ακαλίκωτος

Κάρπαθος, Κρήτη

ξυπόλυτος

 

 

ακαλίου

Τσακωνιά

κυλώ

 

 

ακάλισμα

Νιγρίτα

κάλεσμα

 

 

ακαλισμένους

Λάρισα

καλεσμένος

 

 

ακαλιστουζία

Τσακωνιά

κύλημα

 

 

ακαλιστουρία

Τσακωνιά

κύλημα

 

 

ακάλιστους

Γρεβενά, Ευρυτανία, Καρδίτσα, Λήμνος

ακάλεστος

 

 

ακαλίωτος

Κοτύωρα*

ατημέλητος

2

λ

ακαλλιέργητος

ακαλούργητος, ακαλούργιστος, ακάμεστε, άνιαστος

ακαλλιέργητος

 

 

ακαλλίκωτος

Κύπρος

απετάλωτος

 

 

ακαλνώ

Γρεβενά, Κοζάνη, Λάρισα, Νιγρίτα, Πιερία

καλώ

 

 

ακαλουπάθτους

Ιωάννινα

ταλαίπωρος

 

δ

ακαλούπιαστος [Λεξικό Πρωίας 1933]

ακαλούπουτους, ακαλούπωτος

ακαλούπιαστος

 

 

ακαλούπουτους

Κοζάνη

ακαλούπιαστος

 

δ

ακαλούπωτος [Γούλας 1961]

 

αγάμητος

 

δ

ακαλούπωτος [Γούλας 1961]

 

ακαλούπιαστος

 

 

ακαλούργητος

Θήρα, Κρήτη, Λακωνία, Χίος

ακαλλιέργητος

 

 

ακαλούργιστος

Ρόδος

ακαλλιέργητος

 

 

ακαλούργιστος

Κάρπαθος

ανόργωτος

 

 

ακαλούργιτος

Κρήτη

ανόργωτος

 

 

ακάλους

Ίμβρος, Μάδυτος*

λειρί

 

 

ακάλτζωτος

Κερασούντα*, Οινόη*

ξεκάλτσωτος

 

δ

άκαλτσος [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

ξεκάλτσωτος

 

 

ακαλτσούνουτους

Σάμος

ξεκάλτσωτος

 

 

ακαλτστός

Πιερία

καλεσμένος

 

δ

ακάλτσωτος [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

ξεκάλτσωτος

 

 

ακαμάκη

Τσακωνιά

τεμπέλης

 

δ

ακαμάκιαστος [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

ακαμάκωτος

 

 

ακαμάκισα

Τσακωνιά

τεμπέλα

 

δ

ακαμάκωτος [Λεξικό Πρωίας 1933]

ακαμάκιαστος

ακαμάκωτος

 

δ

ακαμάριαστος [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

ακαμάρωτος

 

 

ακαμάρουτε

Τσακωνιά

ακαμάρωτος

 

δ

ακαμάρωτος [Λεξικό Δημητράκου 1933]

ακαμάριαστος, ακαμάρουτε

ακαμάρωτος

 

 

ακαμασά

Αμοργός, Ίμβρος, Χίος

τεμπελιά

 

 

ακαμασία [Corona Preciosa 1527]

Μάδυτος*

τεμπελιά

 

δ

ακαμασιά [Somavera 1709]

Ίμβρος, Κέρκυρα, Κεφαλονιά*, Μήλος, Μαγνησία

τεμπελιά

 

 

ακαμάτα

Θεσσαλονίκη

τεμπέλα

 

 

ακαμάταινα

Κερασούντα*

τεμπέλα

 

 

ακαμάτεμα

Χίος

μεσημέρι

 

δ

ακαμάτεμα [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

στάλιασμα

 

δ

ακαμάτεμα [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

τεμπελιά

 

 

ακαματερός

Λακωνία

τεμπέλης

 

 

ακαμάτες

Κερασούντα*, Κοτύωρα*, Τραπεζούντα*, Χαλδία*

τεμπέλης

 

 

ακαματεύγω

Κύθνος

τεμπελιάζω

 

 

ακαμάτευτο

Αξός*

ανόργωτος

 

 

ακαμάτευτος

Ηλεία, Κερασούντα*, Μάνη, Νάξος, Λακωνία, Όφις*, Τραπεζούντα*, Χαλδία*

ανόργωτος

 

 

ακαμάτευτος

Αξός*

άξεστος

 

δ

ακαματεύω [Λεξικό Πρωίας 1933]

 

σταλιάζω

 

δ

ακαματεύω [Λεξικό Πρωίας 1933]

Χίος

τεμπελιάζω

 

 

ακαμάτη

Τσακωνιά

τεμπέλης

2

δ

ακαμάτης [Corona Preciosa 1527]

Αμοργός, Αρκαδία, Αχαΐα, Βουρλά*, Ζάκυνθος, Ηλεία, Θεσπρωτία, Θήρα, Ιθάκη, Κάλυμνος, Κάρπαθος, Καστελλόριζο, Κερασούντα*, Κέρκυρα, Κεφαλονιά, Κορινθία, Κρώμνη*, Κύθνος, Λακωνία, Λέρος, Μάνη, Μέγαρα, Μεσσηνία, Νίσυρος, Οινόη*, Τραπεζούντα*, Πάργα, Ρόδος, Σινασός*, Σκύρος, Σμύρνη*, Σύμη, Χίος

τεμπέλης

 

δ

ακαματιά [Λεξικό Πρωίας 1933]

Αττική

τεμπελιά

 

 

ακαματιάζω

Κέρκυρα

τεμπελιάζω

 

 

ακαμάτικος

Νίσυρος

ακάρπιστος

 

δ

ακαμάτικος [Βλάχος 1897]

 

τεμπέλικος

 

δ

ακαμάτισσα [Ηπίτης 1908]

Σκύρος

τεμπέλα

 

 

ακαμάτιτσα

Κάρπαθος

τεμπέλα

 

 

ακαμάτος

Τραπεζούντα*

ακατέργαστος

 

 

ακάματος

Τραπεζούντα*

ακατέργαστος

 

 

ακάματος

Ηλεία, Λακωνία

ανόργωτος

 

δ

ακαματοσιά [Λεξικό Δημητράκου 1933]

 

τεμπελιά

 

 

ακαματόσκλου

Ίμβρος

τεμπέλης

 

 

ακαματόσκλου

Ίμβρος

τεμπελόσκυλο

 

δ

ακαματοσύνη [Βλάχος 1659]

Ζάκυνθος, Κάρπαθος, Κέρκυρα, Μάνη

τεμπελιά

 

 

ακάματους

Χαλκιδική

δροσερός

 

δ

ακαμάτρα [Germano 1622]

Αιτωλοακαρνανία, Αμοργός, Αρκαδία, Αχαΐα, Βιθυνία*, Ζάκυνθος, Ηλεία, Ιθάκη, Κάρπαθος, Κερασούντα*, Κέρκυρα, Κεφαλονιά, Κοτύωρα*, Κρήτη, Ηλεία, Λακωνία, Λευκάδα, Μάκρη*, Μεσσηνία, Μήλος, Νίσυρος, Ρόδος, Σκύρος, Σμύρνη*, Χαλκιδική, Χίος

τεμπέλα

 

 

ακαμάτρης

Κύθηρα

τεμπέλης

 

 

ακαμάτρια [Germano 1622]

Κάρπαθος, Σκύρος, Χίος

τεμπέλα

 

 

ακαμάτρος

Ινέπολη*

τεμπέλης

 

 

ακαμάτς

Γρεβενά, Ευρυτανία, Ίμβρος, Κοτύωρα*, Λέσβος, Λευκάδα, Μάδυτος*, Σέρρες, Τρίκαλα, Φωκίδα, Χαλκιδική

τεμπέλης

 

 

ακαμάτσα

Χαλδία*

τεμπέλα

 

 

ακαμάτσης

Αραβανί*

τεμπέλης

 

 

ακαματσιά

Λακωνία

τεμπελιά

 

 

ακαματσουλιά

Κεφαλονιά

τεμπελιά

 

 

ακαματωσιά [ΙΛΝΕ 1933]

 

τεμπελιά