Λεξικό των διαλέκτων (ρ-σ)

 

λεξικό των διαλέκτων

 

γλωσσογεωγραφικά της ρωμαίικης λαογραφίας

ρ - σ

 

Δημήτρης Λιθοξόου

 

Μάιος 2024




 

Για εισαγωγικά και επιμέρους βλ.

Πελοπόννησος: Ρωμαίικα του Μοριά ή διαλεκτικά της Πελοποννήσου

Ρούμελη: Η ρωμαίικη γλώσσα μεταξύ Κορινθιακού και Καστοριάς

 

 

ραβανί / γλυκό || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Πελοπόννησος: το ρεβάνι [Κρέστενα]. || Ρούμελη: του ραβανί [Χρυσοβίτσα] | η ρεβανή [Πάργα] | η ραβανή [Μεσούντα] | το ρεβανί [Πάργα] | του ραβανί [Βράχα, Χρυσοβίτσα] | του ριβανί [Γουριά, Γραμματικού, Μεσούντα, Πηγή, Σιάτιστα, Χρυσοβίτσα].

ραβδί (Swadesh list) || σύνεργα-υλικά || Πελοπόννησος: το ραβδί [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αρχαία Φενεός, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Θαλάμες, Κανδήλα, Καστρί, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Ροεινό, Ρούτσι, Τρόπαια, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | η ράβδα [Καστρί, Προάστιο] | το σαμντί [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το ραβδί [Τσαμαντάς] | του ραβδί [Αγία Ευθυμία, Αμφίκλεια, Δαύλεια, Λιλαία, Μακρινή, Σιάτιστα, Στροφυλιά, Τιθορέα, Φαρκαδόνα, Χρυσοβίτσα] | η ράβδος [Τσαμαντάς] | το σκόπι [Δολό, Τσαμαντάς].

ράβδισμα || γεωργία || Πελοπόννησος: το ράβδισμα [Άγιος Δημήτριος]. || Ρούμελη: το ράβδισμα [Θαρούνια].

ραβδιστήρα || ελαιοκομία || Ρούμελη: η ραβδιστήρα [Θαρούνια] | η λούρα [Έλατος, Χρυσή] | ου λούρους [Έλατος].

ραβδιστής / στο μάζεμα των ελιών || ελαιοκομία || Πελοπόννησος: ο ραβδιστής [Κρέστενα, Λαγκάδια] | ο τιναχτής [Βαλύρα]. || Ρούμελη: ο ραβδιστής [Θαρούνια].

ραβιόλες / με γέμιση κολοκύθι, σταφίδα & καρύδι || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Πελοπόννησος: οι ραβιόλες [Στεμνίτσα].

ραγάζι / το φυτό Imperata cylindrica || χλωρίδα || Ρούμελη: του ραγάζ [Λιλαία].

ραδίκι / το φυτό Cichorium intybus || χλωρίδα || Πελοπόννησος: το ραδίκι [Δολιανά, Μαγούλα] | το ροδίκι [Άγιος Δημήτριος, Σκεπαστό, Στεμνίτσα] | το ροϊδίκι [Βρέσθενα, Πιάνα, Ροεινό] | το ροϊδίτσι [Κανδήλα, Πέρα Μέλανα, Τυρός] | το ροδίτσι [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το ραδίκι [Τσαμαντάς] | του ραδίκ [Γραμματικού, Κανάλια, Μακρινή, Ραψάνη] | του αραδίκ [Μασχολούρι].

ρακέτα || το παιχνίδι || Ρούμελη: η ρακέτα [Πηγή].

ρακοκάζανο || αμπελουργία || Πελοπόννησος: το καζανόρακο [Στεμνίτσα] | η τσιπουριά [Βρέσθενα]. || Ρούμελη: το ρακοκάζανο [Πάργα] | του ρακουκάζανου [Δράκεια, Έλατος, Κουμαρίτσι] | του τσιπρουκάζανου [Μηλίνα].

ρακόλαδο / το πάνω-πάνω του λάσπινου || αμπελουργία || Πελοπόννησος: το ρακόλαδο [Στεμνίτσα].

ρακολίβανο / κομπρέσα από μουσκεμένο μπαμπάκι με ρακί, πασπαλισμένο με σκόνη λιβανιού (λαϊκή ιατρική) || αρρώστιες || Ρούμελη: του ρακουλίβανου [Χρυσοβίτσα].

ρακοπάγουρο || έπιπλα - αναχρικά || Ρούμελη: του ρακουπάγουρουα [Χουλιαράδες].

ρακοπότηρο || έπιπλα - αναχρικά || Πελοπόννησος: το ρακοπότηρο [Άγιος Δημήτριος] | το ρακόγυαλο [Αλποχώρι] | το κουνέτο [Λεβίδι]. || Ρούμελη: του ρακουπότυρου [Κανάλια, Σταγιάδες] | του ρακουπότρου [Χρυσοβίτσα] | του ρουκουπότυρου [Σταγιάδες] | το ρακογυάλι [Πάργα] | του ρακουγυάλ [Δραμεσιοί].

ράμα / οικοδόμων || σύνεργα-υλικά || Πελοπόννησος: το ράμα [Βρέσθενα, Λαγκάδια] | το σάμα [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: του ράμα [Λιλαία, Τιθορέα].

ραματιά / των φύλλων του καπνού || γεωργία || Ρούμελη: η ραματιά [Σιάτιστα].

ράντισμα || γεωργία || Πελοπόννησος: το ράντισμα [Πέρα Μέλανα] | το ρέντισμα [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Κανδήλα, Στεμνίτσα, Πέρα Μέλανα] | το ρέντι [Αγρίδι, Αλποχώρι, Κανδήλα, Λαγκάδια, Μελιγού, Πηγαδάκια, Πέρα Μέλανα] | ο ρέντος [Λαγκάδια]. || Ρούμελη: το ράντισμα [Τσαμαντάς] | του ράντζμα [Γουριά, Τιθορέα] | του ράντσμα [Κιλελέρ] | του ρέντζμα [Γουριά] | η πρατσάλα [Έλατος] | του παρτσάλτσμα [Έλατος] | του ψιχάρου [Λιλαία].

ραντιστήρα || γεωργία || Πελοπόννησος: η ρεντιστήρα [Βρέσθενα, Κρέστενα, Λαγκάδια] | το ρεντιστήρι [Λαγκάδια] | ο ρεντιστήρας [Κανδήλα].

ραπάνι / το φυτό Raphanus sativus || χλωρίδα || Ρούμελη: το ρεπάνι [Δελβινάκι, Τσαμαντάς] | του ριπάν [Έλατος, Πρέβεζα].

ραπανιδα / το φυτό Raphanus raphanistrum || χλωρίδα || Ρούμελη: η ραπανίδα [Γουριά] | η ριπανίδα [Μηλίνα].

ρασιά / χοντρό ρούχο νεροτριβής με μανίκια, από μαλλί πρόβατου || φορεσιά || Πελοπόννησος: η ρασιά [Αμπελιώνα, Παραδείσια, Ρούτσι] | το ράσο [Γυμνό, Καρυά] | η ρασέα [Τσέρια] | α ράση [Πραστός].

ράσο / χοντρό μάλλινο ρούχο || φορεσιά || Πελοπόννησος: το ράσο [Αλποχώρι, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελληνίτσα, Καστρί, Λαγκάδια, Λυγουριό, Μελιγού, Μυγδαλιά, Πιάνα, Ροεινό, Στεμνίτσα] | το ράσε [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το ράσο [Άγιος Λουκάς, Θαρούνια] | του ράσου [Γέρμας, Μακρολίβαδο] | του ράσου (του παπά) [Μελισσουργοί, Σιάτιστα].

ρασοβελόνα || σύνεργα-υλικά || Πελοπόννησος: η ρασοβελόνα [Κρέστενα].

ρασοποδιά / υφαντή ράσινη || φορεσιά || Πελοπόννησος: η ρασοποδιά [Κρέστενα, Λαγκάδια, Τρόπαια].

ρασοφούστανο || φορεσιά || Πελοπόννησος: το ρασοφούστανο [Βρέσθενα].

ρασόχτενο || υφαντική || Πελοπόννησος: το ρασόχτενο [Κανδήλα, Πιάνα] | το ρασόχτενε [Πέρα Μέλανα, Τυρός].

ράσπα || σύνεργα-υλικά || Πελοπόννησος: η ράσπα [Κανδήλα]. || Ρούμελη: η ράσπα [Πάργα].

ράτσα / για σκυλιά ή φυτά || αταξινόμητα || Πελοπόννησος: η ράτσα [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Αμπελιώνα]. || Ρούμελη: η ράτσα [Σιάτιστα, Τιθορέα, Τσαμαντάς].

ραφή || φορεσιά || Πελοπόννησος: η ραφή [Μυγδαλιά, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα] | α ραφή [Πέρα Μέλανα, Τυρός] | α ραθή [Πέρα Μέλανα, Τυρός] | α σαβά [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: η ραφή [Αμφίκλεια, Άγιος Λουκάς, Γέρμας, Τσαμαντάς, Χουλιαράδες].

ράφι || οικοδομή – σπίτι - αυλή || Πελοπόννησος: το ράφι [Αγρίδι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Κρέστενα, Λυγουριό, Στεμνίτσα, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το ράφι [Άγιος Λουκάς, Δελβινάκι, Μέγαρα, Τσαμαντάς] | του ραφ [Γραμματικού, Κανάλια, Μηλίνα, Σιάτιστα, Χουλιαράδες] | το αράφι [Πάργα] | του κατ [Έλατος].

ραφτάδικο || ο οικισμός || Ρούμελη: του ραφτάδκου [Σιάτιστα].

ράφτης (Buck list) || επαγγέλματα || Πελοπόννησος: ο ράφτης [Αρχαία Φενεός, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Καρυά, Κέρτεζη, Λεβίδι, Στεμνίτσα] | ο τερζής [Αμπελιώνα, Ελληνίτσα, Κανδήλα, Μυγδαλιά, Παραδείσια, Πιάνα, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα] | ο ντερζής [Βρέσθενα] | ο σάφτα [Πέρα Μέλανα, Τυρός] | ο τερζή [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | ο ντερτζή [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: ο ράφτης [Πηγή, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | ου ραφτς [Αγία Ευθυμία, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δαύλεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μεσούντα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Στυλίδα, Τιθορέα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | ι ραφτς [Κανάλια] | ο τερζής [Πάργα] | ου τσιρζής [Σιάτιστα].

ράφτρα || επαγγέλματα || Ρούμελη: η ράφτρα [Πρέβεζα, Ραψάνη].

ράχη (Buck list) || το σώμα (ανθρώπου-ζώων) || Πελοπόννησος: η ράχη [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αρχαία Φενεός, Βεργαδαίικα, Δροσοπηγή, Θαλάμες, Κρέστενα, Πιάνα, Ροεινό, Ρούτσι, Σκεπαστό, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός]. || Ρούμελη: η ράχη [Θαρούνια, Τσαμαντάς] | η ραχ [Γέρμας, Γουριά, Δραμεσιοί, Έλατος, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Μασχολούρι, Μηλίνα, Σιάτιστα, Στροφυλιά] | η κατίνα [Σταγιάδες].

ράχη / βουνού || η φύση || Πελοπόννησος: η ράχη [Αλποχώρι, Βαλύρα, Δολιανά, Καλούσι, Κέρτεζη, Σκεπαστό] | το μισοράχι [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η ράχη [Θαρούνια, Μέγαρα, Πηγή, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | η ραχ [Αγία Ευθυμία, Άγιος Νικόλαος, Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Στυλίδα, Τιθορέα, Φαρκαδόνα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | το διάραχο [Τσαμαντάς] | του φρυδ [Αμφίκλεια].

ραχοκοκαλιά || το σώμα (ανθρώπου-ζώων) || Πελοπόννησος: η ραχοκοκαλιά [Κάτω Λουσοί] | το ραχόσι [Λαγκάδια] | η κοκαλοραχιά [Ρούτσι] | το ραχοκόκαλε [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η ραχουκουκαλιά [Γέρμας, Χρυσοβίτσα] | η ραχιά [Κουμαρίτσι] | η κομποραχιά [Πάργα] | η κουμποραχιά [Τσαμαντάς] | η κουμπουραχιά [Χουλιαράδες] | το κουρίζι [Μέγαρα] | του κιράκ [Έλατος].

ράψιμο || φορεσιά || Πελοπόννησος: το ράψιμο [Βρέσθενα]. || Ρούμελη: του ράψμου [Γέρμας, Δαύλεια, Έλατος, Χρυσοβίτσα].

ρεβίθια (Buck list) || καρποί || Πελοπόννησος: τα ρεβίθια [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Κρέστενα, Λεβίδι, Λυγουριό, Μαγούλα, Μελιγού, Μελιγού, Ρούτσι, Σκεπαστό] | τα κοτσίρια [Κρέστενα] | τα ροϊδίθα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: τα ρεβίθια [Άγιος Λουκάς, Δελβινάκι, Θαρούνια, Μέγαρα] | τα ριβίθια [Αγία Ευθυμία, Αμφίκλεια, Γουριά, Δομνίστα, Δραμεσιοί, Κανάλια, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μελισσουργοί, Πηγή, Πλατύστομο, Σιάτιστα, Στυλίδα, Τιθορέα, Φαρκαδόνα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | τα ροβίθια [Δελβινάκι] | τα ρουβίθια [Αγία Παρασκευή, Γέρμας, Έλατος, Έλατος, Κανάλια, Ραψάνη] | τα αρβίθια [Αγιά, Άγιος, Κανάλια, Μασχολούρι] | τα αρβίτια [Μηλίνα, Σταγιάδες] | τα ρβίθια [Άγιος, Κιλελέρ].

ρέγγα / καπνιστή || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Πελοπόννησος: η ρέγγα [Δολιανά, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Προάστιο] | ο σκουράντζος [Λαγκάδια] | α ρέγγα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η ρέγγα [Αμφίκλεια, Θαρούνια, Μέγαρα, Πηγή, Πρέβεζα, Στροφυλιά, Τιθορέα] | ο σκουρέντσος [Πάργα].

ρέγουλα || αταξινόμητα || Πελοπόννησος: το ρέγουλο [Αλποχώρι]. || Ρούμελη: η ρέγουλα [Πάργα] | το ρέγουλο [Πάργα] | του ρέουλου [Χρυσή].

ρεζίλι || αταξινόμητα || Πελοπόννησος: το ρεζίλι [Βρέσθενα, Δολιανά, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | το ρεζιλίκι [Δολιανά, Ελάτη, Προάστιο] | το ρετζίλι [Αμπελιώνα] | το σεργούνι [Σκεπαστό]. || Ρούμελη: το ρεζίλι [Πάργα] | του ριζίλ [Δαύλεια] | το ρεζίλεμα [Πάργα] | το ρεζιλίκι [Πάργα] | του ριζιλίκ [Κανάλια, Μηλίνα].

ρείκι / θάμνοι του γένους Erica || χλωρίδα || Πελοπόννησος: το ρείκι [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Παραδείσια, Ρούτσι, Σκεπαστό] | το ρείτσι [Πέρα Μέλανα] | το ζίτσι [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το ρείκι [Τσαμαντάς] | του ρεικ [Αγία Ευθυμία, Πρέβεζα] | του αρείκ [Μηλίνα].

ρέλες / ξύλα σκεπής || οικοδομή – σπίτι - αυλή || Πελοπόννησος: οι ρέλες [Άγιος Δημήτριος].

ρέλος / πουλί || πανίδα || Πελοπόννησος: ο ρέλος [Βρέσθενα].

ρέμα (Buck list) || η φύση || Πελοπόννησος: το ρέμα [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βαλύρα, Βρέσθενα, Δολιανά, Ελάτη, Κανδήλα, Καστρί, Κρέστενα, Λεβίδι, Μάλη, Μυγδαλιά, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Στεμνίτσα] | το ζάτσι [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: το ρέμα [Άγιος, Άγιος Λουκάς, Θαρούνια, Μέγαρα, Ωραιόκαστρο] | του ρέμα [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Δαύλεια, Δομνίστα, Κανάλια, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μελισσουργοί, Μηλίνα, Πλατύστομο, Ραψάνη, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσουκαλάδες] | ου ρέμας [Χρυσή] | ου λάκους [Χρυσή] | η σούδα [Λιλαία, Σταγιάδες].

ρεματιά || η φύση || Πελοπόννησος: η ρεματιά [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Ελάτη, Κρέστενα, Μυγδαλιά, Παραδείσια, Σκεπαστό] | α γάσα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η ριματιά [Άγιος, Γουριά, Κανάλια, Μηλίνα].

ρένα / το φυτό Typha angustifolia || χλωρίδα || Ρούμελη: η ρένα [Γουριά].

ρεντίνες / μακριές τάβλες της σκεπής || οικοδομή – σπίτι - αυλή || Πελοπόννησος: οι ρεντίνες [Αμπελιώνα, Στεμνίτσα].

ρεντοβάρελο / για ράντισμα || φορεσιά || Πελοπόννησος: το ρεντοβάρελο [Αλποχώρι].

ρεπούμπλικα / αντρικό καπέλο || φορεσιά || Ρούμελη: η ριμπούμπλικα [Ραψάνη, Σιάτιστα].

ρέστα || μέτρα-σταθμά || Πελοπόννησος: τα ρέστα [Άγιος Δημήτριος]. || Ρούμελη: τα ρέστα [Πάργα].

ρετίνα / χοντρό κοντό παλτό || φορεσιά || Πελοπόννησος: η ρετίνα [Αλποχώρι].

ρετσέλι / πετιμέζι που έχει μέσα βρασμένα κομμάτια φρούτου || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Ρούμελη: του ριτσέλ [Ραψάνη] | του ριτζέλ [Σταγιάδες].

ρετσίνα / το κρασί || αμπελουργία || Πελοπόννησος: η ρετσίνα [Στεμνίτσα]. || Ρούμελη: η ριτσίνα [Γέρμας, Λιλαία, Μηλίνα, Σιάτιστα, Σταγιάδες].

ρετσίνι / από πεύκο || αμπελουργία || Πελοπόννησος: το ρετσίνι [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Λυγουριό, Μελιγού, Μυγδαλιά, Παραδείσια, Πιάνα, Ροζενά, Ρούτσι, Σκεπαστό, Πέρα Μέλανα, Τυρός] | η τρεμιντίνα [Πάκια]. || Ρούμελη: το ρετσίνι [Τσαμαντάς] | του ριτσίν [Γουριά, Γραμματικού, Έλατος, Κουμαρίτσι, Μακρινή, Λιλαία, Μελισσουργοί, Μηλίνα, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Στυλίδα, Τιθορέα] | η ρετσίνα [Θαρούνια] | η ριτσίνα [Άγιος, Γέρμας, Μέγαρα, Στροφυλιά, Χρυσοβίτσα] | του πιφκουρέτσνου [Στυλίδα].

ρετσίνωμα / του κρασιού || αμπελουργία || Ρούμελη: του ριτσίνουμα [Μακρινή].

ρέχτη / το κενό ανάμεσα στο πάνω μέρος του τοίχου και τη σκεπή || οικοδομή – σπίτι - αυλή || Πελοπόννησος: η ρέχτη [Αλποχώρι, Μαγούλα].

ρημάδι / για κατεστραμμένο πράγμα || αταξινόμητα || Ρούμελη: του ιρμάδ [Μηλίνα, Σταγιάδες] | του αρμάδ [Σταγιάδες].

ρήσος / το θηλαστικό λύγκας - Lynx || πανίδα || Πελοπόννησος: ο ρήσος [Ροεινό]. || Ρούμελη: ου ρήσους [Αμφίκλεια].

ρίγα || χώρος-σχήματα || Πελοπόννησος: η ρίγα [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Μαγούλα, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα]. || Ρούμελη: η ρίγα [Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Δραμεσιοί, Μασχολούρι, Μέγαρα, Μελισσουργοί, Σιάτιστα, Τιθορέα] | η ντάμα [Στυλίδα, Τιθορέα].

ρίγανη / το φυτό Origanum vulgare || χλωρίδα || Πελοπόννησος: η ρίγανη [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βαλύρα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελάτη, Κρέστενα, Λεβίδι, Λυγουριό, Μαγούλα, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Προάστιο, Ρούτσι, Σκεπαστό, Σπαρτιά, Στεμνίτσα, Τσέρια, Φενεός] | α ριούγανη [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | α ζούγανη [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η ρίγανη [Θαρούνια, Μέγαρα, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | η ρίγαν [Γραμματικού, Δράκεια, Δραμεσιοί, Κουμαρίτσι, Μακρινή, Μασχολούρι, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Μηλίνα, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Μελισσουργοί, Στροφυλιά, Τιθορέα, Χουλιαράδες, Χρυσή] | η ρίγα [Σταγιάδες] | η ρίχαν [Γουριά].

ριγανόλαδο || φυτολογικά || Πελοπόννησος: το ριγανόλαδο [Σκεπαστό].

ριγανόξυλο || φυτολογικά || Πελοπόννησος: το ριγανόξυλο [Αλποχώρι].

ριγανόσυκο || αταξινόμητα || Πελοπόννησος: το ρηγανόσυκο [Βρέσθενα].

ρίζα (Swadesh list, Buck list) || η φύση || Πελοπόννησος: η ρίζα [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Θαλάμες, Καλούσι, Κανδήλα, Καρυά, Κρέστενα, Λεβίδι, Λυγουριό, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Ρούτσι, Σκεπαστό, Σπαρτιά, Στεμνίτσα] | α σίντα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η ρίζα [Αγία Ευθυμία, Άγιος, Άγιος Λουκάς, Αμφίκλεια, Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Δαύλεια, Δομνίστα, Δράκεια, Δραμεσιοί, Θαρούνια, Κανάλια, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Μηλίνα, Πηγή, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Χρυσοβίτσα, Ωραιόκαστρο] | η αρίζα [Σταγιάδες] | ου τάβρους [Τιθορέα].

ριζάρι / το φυτό Rubia tinctorum || χλωρίδα || Πελοπόννησος: το ριζάρι [Γυμνό, Δολιανά, Κανδήλα, Κρέστενα, Λεβίδι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια]. || Ρούμελη: το ριζάρι [Πάργα] | του ριζάρ [Αγιά] | του ρζαρ [Δομνίστα, Μελισσουργοί, Πρέβεζα, Χουλιαράδες] | του ρουζάρ [Σταγιάδες] | του αρζάρ [Μασχολούρι, Ραψάνη, Σταγιάδες].

ριζάφτι || το σώμα (ανθρώπου-ζώων) || Πελοπόννησος: το ριζάφτι [Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Κρέστενα, Σκεπαστό] | το σιντοβότανε [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το ριζάφτι [Πάργα, Τσαμαντάς] | του ριζάφτ [Χρυσή] | το ριζόφτι [Μέγαρα].

ρίμα / το νέο μελίσσι || μελισσοκομία || Πελοπόννησος: το ρίμα [Βρέσθενα].

ρίνα / το ψάρι Squatina squatina || πανίδα || Ρούμελη: η ρίνα [Πάργα, Στυλίδα].

ριξιά / ίση με 5-6 χερόβολα || γεωργία || Πελοπόννησος: η ριξιά [Τρόπαια].

ριξιά / με πέτρα || κίνηση || Ρούμελη: η ριξά [Χουλιαράδες].

ριξίδια / δώρα γάμου της νυφης στο σόι του γαμπρού || ο γάμος || Πελοπόννησος: τα ριξίδια [Δροσοπηγή].

ρίξιμο || γεωργία || Πελοπόννησος: το ρίξιμο [Κρέστενα]. || Ρούμελη: του ρίξμου [Γέρμας].

ριτιναριά / έμπλαστρα από χοντρό χαρτί αλειμμένο με ρετσίνι || αρρώστιες || Ρούμελη: η ριτναριά [Κουμαρίτσι].

ρόβι / το φυτό Vicia ervilia || χλωρίδα || Πελοπόννησος: το ρόβι [Βαλύρα, Καρυά, Μυγδαλιά] | η ρόβη [Αγρίδι, Δολιανά, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Λεβίδι, Μελιγού, Πηγαδάκια, Ροεινό, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια] | α ρόδη [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | α ρόιδη [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το ρόβι [Δελβινάκι, Δολό, Θαρούνια, Πάργα, Πηγή, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | η ροβ [Μακρινή] | του ροβ [Αγιά, Αγία Παρασκευή, Δραμεσιοί, Έλατος, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Μασχολούρι, Σιάτιστα, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Χρυσοβίτσα] | του αρόβ [Σταγιάδες] | ι αγρόβίκους [Μηλίνα].

ρόγκια / ζιζάνια χωραφιου || γεωργία || Πελοπόννησος: τα ρόγκια [Θαλάμες].

ρογός / χτιστός χώρος μέσα στο σπίτι για αποθήκευση των σιτηρών || οικοδομή – σπίτι - αυλή || Πελοπόννησος: ο ρογός [Κρέστενα, Λεβίδι, Ρούτσι, Σκεπαστό].

ρόδα / τροχός (ALE, Buck list) || κίνηση || Πελοπόννησος: η ρόδα [Αρχαία Φενεός, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δροσοπηγή, Λεχαινά, Μυγδαλιά, Παραδείσια, Προάστιο, Ρούτσι] | α ρόδα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η ρόδα [Μακρινή, Μασχολούρι, Στροφυλιά, Φαρκαδόνα, Χρυσοβίτσα, Ωραιόκαστρο].

ροδακινιά / το δέντρο Prunus persica || χλωρίδα || Πελοπόννησος: η ροδακινιά [Βρέσθενα, Λυγουριό, Προάστιο, Ρούτσι] | α ροδατσινία [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η ροδακινιά [Πηγή] | η ρουδακνιά [Τιθορέα] | η δρουκνιά [Γέρμας, Έλατος, Σταγιάδες] | η δουρουκνιά [Σιάτιστα].

ροδάκινο || καρποί || Ρούμελη: του δουράκνου [Σιάτιστα] | του δρόκινου [Σιάτιστα] | του δρόκνου [Έλατος, Σταγιάδες].

ροδάμι / βλαστάρι θάμνου || η φύση || Πελοπόννησος: το ροδάμι [Βρέσθενα] | το ροϊδάμι [Βεργαδαίικα, Λαγκάδια, Ροεινό] | ο ροδαμό [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: του ρουδάμ [Αμφίκλεια].

ροδάνι / μαζεύει τα μασούρια για τη σαΐτα του αργαλειού || υφαντική || Ρούμελη: το ροδάνι [Μέγαρα, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | του ρουδάν [Σιάτιστα] | το τσικρίνι [Τσαμαντάς] | η τσικρίκα [Δράκεια, Ραψάνη] | του τσικρίκ [Κιλελέρ, Μασχολούρι, Σιάτιστα, Φαρκαδόνα] | του τσουκρίκ [Έλατος].

ρόδι || καρποί || Πελοπόννησος: το ρόδι [Στεμνίτσα] | το ρόιδο [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βαλύρα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Ελάτη, Ελληνίτσα, Εξωχώρι, Καλούσι, Καρυά, Κάτω Λουσοί, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Λεχαινά, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Μελιγού, Μυγδαλιά, Πάκια, Παραδείσια, Πιάνα, Προάστιο, Ροζενά, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Σπαρτιά, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | το ρόιδι [Καστρί, Λυγουριό, Προάστιο, Ροεινό, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το ρόδι [Δελβινάκι, Πάργα, Τσαμαντάς] | το ρόιδι [Άγιος Λουκάς, Θαρούνια, Μέγαρα] | το ρόιδο [Δολό, Πάργα, Πηγή] | του ρόιδου [Αγία Ευθυμία, Άγιος, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Γουριά, Δαύλεια, Δομνίστα, Δράκεια, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μεσούντα, Μηλίνα, Πλατύστομο, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Χρυσοβίτσα] | το ροΐδι [Άγιος Λουκάς] | του ρόιδ [Πρέβεζα] | του ροδ [Αμφίκλεια, Βράχα, Στυλίδα] | η καλίγκα [Σιάτιστα].

ροδιά / το δέντρο Punica granatum || χλωρίδα || Πελοπόννησος: η ροδιά [Άγιος Δημήτριος, Γυμνό, Δροσοπηγή] | η ροϊδιά [Προάστιο] | α ροϊδία [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η ρουδιά [Αμφίκλεια, Τιθορέα] | η ρουϊδιά [Γουριά, Καρίτσα] | η καλιγκιά [Σιάτιστα].

ροδοζάχαρη || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Πελοπόννησος: η ροδοζάχαρη [Σκεπαστό].

ροδούλα / για το κόψιμο του ζυμαριού || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Πελοπόννησος: η ροδούλα [Θαλάμες, Προάστιο] | η ροδίτσα [Στεμνίτσα] | η ρόδα [Στεμνίτσα] | ο κόφτης [Στεμνίτσα].

ρόζος || φυτολογικά || Ρούμελη: ου ρόζους [Σιάτιστα, Σταγιάδες] | ου ρόιζους [Κουμαρίτσι] | ι ρόζους [Δράκεια] | ο ζόγκος [Σταυροδρόμι] | ου ζόνγκους [Έλατος].

ροΐ / επιτραπέζιο δοχείο λαδιού || έπιπλα - αναχρικά || Πελοπόννησος: το ροΐ [Άγιος Δημήτριος, Δολιανά, Ελληνίτσα, Καστρί, Μαγούλα, Μάλη, Στεμνίτσα] | το ρογί [Προάστιο, Πέρα Μέλανα, Τυρός] | α ρογούα [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: το ρογί [Άγιος Λουκάς] | του ρουί [Μακρινή, Σταγιάδες].

ροϊδίτσα / χόρτα || χλωρίδα || Πελοπόννησος: η ροϊδίτσα [Δολιανά].

ρόκα / μαλλιού || υφαντική || Πελοπόννησος: η ρόκα [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βαλύρα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Εξωχώρι, Καλούσι, Κανδήλα, Καστρί, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Λεχαινά, Λυγουριό, Μαγούλα, Μελιγού, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια] | η νέθα [Στεμνίτσα] | α ρόκα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | α εριόροκα [Πέρα Μέλανα, Τυρός] | α εζόροκα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | α ζόρκα [Πέρα Μέλανα] | α ζόκα [Πέρα Μέλανα] | α κοζάκα [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: η ρόκα [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Άγιος, Άγιος Λουκάς, Αμφίκλεια, Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δελβινάκι, Δολό, Δομνίστα, Δραμεσιοί, Έλατος, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μέγαρα, Μελισσουργοί, Μηλίνα, Θαρούνια, Πάργα, Πηγή, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Σταυροδρόμι, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Φαρκαδόνα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | η αρόκα [Σταγιάδες] | η λεκάτη [Μέγαρα].

ρόκα / το φυτό Eruca sativa || χλωρίδα || Ρούμελη: η ρόκα [Μηλίνα] | η ρούκα [Πάργα].

ροκάνι / η πλάνη || σύνεργα-υλικά || Ρούμελη: του ρουκάν [Σταγιάδες].

ροκανίδι || αταξινόμητα || Πελοπόννησος: το φλέσουρο [Κανδήλα]. || Ρούμελη: τα ριντζίδια [Σιάτιστα] | τα σούφαρα [Χρυσή].

ρολό || χώρος-σχήματα || Πελοπόννησος: το ρολό [Άγιος Δημήτριος, Βαλύρα, Βρέσθενα, Μαγούλα, Σκεπαστό]. || Ρούμελη: το ρολό [Τσαμαντάς] | του ρουλό [Αγία Παρασκευή] | του ρόλου [Μηλίνα].

ρολόι (ALE, Buck list) || χρόνος || Πελοπόννησος: το ρολόι [Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Δολιανά, Λεχαινά, Νεοχώρι, Προάστιο, Σκεπαστό, Στεμνίτσα] | το ρολόγι [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | τα ρολόγια [Αγία Άννα, Βρέσθενα, Καλούσι, Λυγουριό, Μαγούλα, Ρούτσι] | τα ρολόια [Κρέστενα]. || Ρούμελη: το ρολόι [Δελβινάκι] | του ρουλόι [Αγιά, Βράχα, Γουριά, Κανάλια, Λιλαία, Μακρινή, Μασχολούρι, Μηλίνα, Πρέβεζα, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | το λορόι [Πάργα] | το λορόγιο [Πάργα] | του λουρόι [Χουλιαράδες] | το ρολόγι [Άγιος Λουκάς, Δολό, Τσαμαντάς] | τα ρουλόγια [Μασχολούρι].

ρόμπα || φορεσιά || Πελοπόννησος: η ρόμπα [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Δολιανά, Κάτω Λουσοί, Μαγούλα, Πιάνα]. || Ρούμελη: η ρόμπα [Αγιά, Βράχα, Μασχολούρι, Μεσούντα, Μικρό Βουνό, Πάργα, Σιάτιστα, Χρυσοβίτσα].

ρονιά / στάλα από το κεραμίδι || η φύση || Πελοπόννησος: η ρονιά [Άγιος Δημήτριος]. || Ρούμελη: η ρονιά [Πάργα].

ροσινίτσες / σαν φρέσκος τραχανάς ζεματισμένος με λάδι || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Ρούμελη: οι ροσινίτσες [Ωραιόκαστρο] | τα ρινστά [Πλατύστομο].

ροσολάτα / σαν κουφέτα || ο γάμος || Πελοπόννησος: τα ροσολάτα [Λεβίδι].

ρουγκατσάρια / έθιμο με χορό και μασκαρέματα μεταξύ Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς || διασκέδαση || Ρούμελη: τα ρουγκατσάρια [Μικρό Βουνό].

ρούγκλαβο / κουκουνάρι έλατου || φυτολογικά || Πελοπόννησος: το ρούγκλαβο [Λαγκάδια, Στεμνίτσα] | το κουλούκι [Άγιος Δημήτριος]. || Ρούμελη: του ρούμπαλου [Αγία Ευθυμία, Κουμαρίτσι] | η ντότσκα [Χρυσή].

ρουθούνι || το σώμα (ανθρώπου-ζώων) || Πελοπόννησος: το ρουθούνι [Αμπελιώνα, Μυγδαλιά, Ρούτσι, Τσέρια, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | το ρθούνι [Μελιγού] | το κάφιρο [Άγιος Δημήτριος, Λαγκάδια, Ρούτσι, Σκεπαστό] | το θρούνι [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: το ρουθούνι [Τσαμαντάς] | του ρουθούν [Γέρμας, Στροφυλιά] | κάπιρα [Μέγαρα].

ρούμπανο / για να ασφαλίζει η πόρτα || οικοδομή – σπίτι - αυλή || Ρούμελη: το ρούμπανο [Ωραιόκαστρο].

ρουμπίνι || πλούτος-χρήματα || Ρούμελη: του ρουμπίν [Σιάτιστα].

ρούμπος / βαθμός-πόντος || αταξινόμητα || Ρούμελη: λούμπους [Ραψάνη].

ρούπι || μέτρα-σταθμά || Πελοπόννησος: το ρούπι [Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Βρέσθενα, Λυγουριό] | το ρούκι [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το ρούπι [Μέγαρα] | του ρουπ [Γουριά, Σιάτιστα].

ρουσούμπελη / μοιάζει με το ανεμοπύρωμα || αρρώστιες || Πελοπόννησος: ρουσούμπελη [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Κρέστενα].

ρουτί / άσπρη γυναικεία πουκαμίσα με μανίκια, λαγκιόλια (πιέτες) πίσω, κουμπιά μπροστά και όρθιο γιακά || φορεσιά || Ρούμελη: το ρουτί [Δελβινάκι, Δολό, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο].

ρουφηξιά || φυσιολογικά || Ρούμελη: η ρουφηξιά [Τσαμαντάς].

ρουφούζι / ο αποξηραμένος καπνός δεύτερης ποιότητας || γεωργία || Ρούμελη: του ρουφούζ [Σιάτιστα].

ρούχα (ALE, Buck list) || υφαντική || Πελοπόννησος: τα ρούχα [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βαλύρα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελάτη, Ελληνίτσα, Εξωχώρι, Θαλάμες, Καλούσι, Κανδήλα, Καρυά, Καστρί, Κάτω Λουσοί, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Λεχαινά, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Μελιγού, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Πάκια, Παραδείσια, Πηγαδάκια, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Σκεπαστό, Σπαρτιά, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός] | τα σκουτιά [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βαλύρα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελάτη, Ελληνίτσα, Καλούσι, Κανδήλα, Καρυά, Καστρί, Κάτω Λουσοί, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Λεχαινά, Μάλη, Μελιγού, Μυγδαλιά, Πιάνα, Προάστιο, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Σκεπαστό, Σπαρτιά, Στεμνίτσα, Τρόπαια] | τα σκουτία [Τσέρια]. || Ρούμελη: τα ρούχα [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Άγιος, Άγιος Λουκάς, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δαύλεια, Δελβινάκι, Δολό, Δομνίστα, Δράκεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Θαρούνια, Κανάλια, Καρίτσα, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μέγαρα, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Πάργα, Πηγή, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σταυροδρόμι, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Τσουκαλάδες, Φαρκαδόνα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα, Ωραιόκαστρο] | τα σκουτιά [Γουριά, Δαύλεια, Δολό, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μέγαρα, Μασχολούρι, Πάργα, Ραψάνη, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Χρυσή, Ωραιόκαστρο] | τα σκτια [Αγία Ευθυμία, Γέρμας, Δομνίστα, Καρίτσα, Μακρολίβαδο, Μελισσουργοί, Σταγιάδες, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Τσουκαλάδες, Χουλιαράδες] | τα σκτσια [Σιάτιστα] | τα στράνια [Έλατος, Κανάλια, Μικρό Βουνό, Σταγιάδες].

ρούχα / έμμηνα || το σώμα (ανθρώπου-ζώων) || Πελοπόννησος: έχει τα ρούχα της [Σπαρτιά]. || Ρούμελη: τα ρούχα [Πρέβεζα] | η ταξ [Μηλίνα].

ρουχομάνι || αταξινόμητα || Πελοπόννησος: το σκουτομάνι [Αλποχώρι].

ροφός / το ψάρι Epinephelus marginatus || πανίδα || Πελοπόννησος: ο ορφός [Προάστιο]. || Ρούμελη: ο ρουφιός [Πάργα] | ου ρουφός [Πρέβεζα, Στυλίδα].

ροχαλητό || φυσιολογικά || Πελοπόννησος: το ροχαλητό [Λυγουριό] | ο ρόχος [Λαγκάδια] | ο ρουχαλητέ [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: του ρουχάλτζμα [Γέρμας, Σταγιάδες] | του ρουχάλιτσμα [Έλατος].

ρυζάλευρο || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Ρούμελη: του ρυζάλιβρου [Ραψάνη, Χρυσοβίτσα].

ρυζάλευρο || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Πελοπόννησος: το ρυζάλευρο [Λεχαινά].

ρύζι / φυτά του γένους Oryza (Buck list) || χλωρίδα || Πελοπόννησος: το ρύζι [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βαλύρα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Εξωχώρι, Θαλάμες, Καλούσι, Κανδήλα, Καρυά, Καστρί, Κάτω Λουσοί, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Λεχαινά, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Μελιγού, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Πάκια, Προάστιο, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Σπαρτιά, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια, Φενεός, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | το ζύζι [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το ρύζι [Άγιος Λουκάς, Δελβινάκι, Δολό, Θαρούνια, Μέγαρα, Πάργα, Πηγή, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | του ρυζ [Αγιά, Αγία Παρασκευή, Άγιος, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Βράχα, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δαύλεια, Δομνίστα, Δράκεια, Δραμεσιοί, Κανάλια, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μασχολούρι, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Στυλίδα, Τιθορέα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα].

ρυζόγαλο || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Ρούμελη: το ρυζόγαλο [Τσαμαντάς] | του ρζόγαλου [Μεσούντα, Σιάτιστα, Χρυσοβίτσα] | του ρυζόγαλου [Αγία Παρασκευή, Δραμεσιοί].

ρυζοκρίασο / πιλάφι με κρέας || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Ρούμελη: του ρυζουκρύασου [Δραμεσιοί].

ρυζομπρίαμο / ρύζι με νερό, λάδι, κρεμμύδι, ντομάτα και αλατοπίπερο (στη γάστρα) || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Ρούμελη: του ρυζουμπρίαμου [Δραμεσιοί].

ρυζόνερο || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Πελοπόννησος: το ρυζόνερο [Προάστιο]. || Ρούμελη: το ρυζόνερο [Πάργα].

ρυζόπιτα / με φύλλο - με βρασμένο ρύζι, αβγά, γάλα και λίπος || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Ρούμελη: η ρυζόπιτα [Τσαμαντάς] | η ρζόπτα ( με μίγμα από βραστό ρύζι, αβγά και τυρ, ψημένο στη γάστραί) [Μελισσουργοί, Χουλιαράδες] | η ρυζόπτα [Αγιά, Δραμεσιοί, Μικρό Βουνό].

ρώγα / ακροδάχτυλου || το σώμα (ανθρώπου-ζώων) || Ρούμελη: η ρώγα [Γουριά].

ρώγα / βυζιού || το σώμα (ανθρώπου-ζώων) || Πελοπόννησος: η ρώγα [Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Κάτω Λουσοί, Μυγδαλιά, Προάστιο, Ροεινό, Φενεός] | α ρώγα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η ρώγα [Γέρμας, Γουριά, Πρέβεζα, Φαρκαδόνα] | η ράγα [Τιθορέα] | ο ράγας [Μέγαρα] | του ρουΐ [Αγία Παρασκευή, Σιάτιστα, Σταγιάδες] | οι ράις [Λιλαία] | η βζόργα [Αγία Ευθυμία].

ρώγα / σταφυλιού || αμπελουργία || Πελοπόννησος: η ρώγα [Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Δολιανά, Εξωχώρι, Καλούσι, Κανδήλα, Κρέστενα, Μυγδαλιά, Πηγαδάκια, Ρούτσι, Τσέρια] | α ρώγα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η ρώγα [Γουριά, Έλατος, Πηγή, Σιάτιστα, Στροφυλιά, Τιθορέα, Χρυσοβίτσα] | η ράγα [Θαρούνια, Κανάλια, Λιλαία, Μασχολούρι] | η ρούγα [Θαρούνια] | η αράτα [Τσαμαντάς].

ρωγοβύζι / πιπίλα || η γέννα - το μωρό || Πελοπόννησος: το ρωγοβύζι [Αγία Άννα] | το ρωγκοβύζι [Κανδήλα]. || Ρούμελη: το ρωζοβύζι [Πάργα] | του ραγκουβίζ [Έλατος] | ο βυζολόγος [Μέγαρα].

ρώτημα / ερώτημα || αταξινόμητα || Ρούμελη: το ρώτημα [Πάργα] | του ρώτμα [Έλατος].

σάβανο || ο θάνατος || Πελοπόννησος: το σάβανο [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βαλύρα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελληνίτσα, Κανδήλα, Καρυά, Καστρί, Κάτω Λουσοί, Κρέστενα, Λεχαινά, Λυγουριό, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Παραδείσια, Πιάνα, Προάστιο, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τσέρια, Φενεός] | το σάβανε [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το σάβανο [Άγιος Λουκάς, Θαρούνια, Μέγαρα, Πάργα, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς] | του σάβανου [Αγιά, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δομνίστα, Καρίτσα, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα].

σαβάνωμα || ο θάνατος || Πελοπόννησος: το σαβάνωμα [Βρέσθενα]. || Ρούμελη: το σαβάνωμα [Θαρούνια] | του σαβάνουμα [Μακρινή].

Σάββατο (ALE, Buck list) || χρόνος || Πελοπόννησος: το Σάββατο [Αγία Άννα, Αγρίδι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βαλύρα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελάτη, Ελληνίτσα, Θαλάμες, Καλούσι, Κανδήλα, Καρυά, Καστρί, Κάτω Λουσοί, Κέρτεζη, Κρέστενα, Λεβίδι, Λεχαινά, Μαγούλα, Μάλη, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Πάκια, Πηγαδάκια, Πιάνα, Προάστιο, Ροζενά, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Φενεός] | το Σαββάτο [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Δροσοπηγή, Ελάτη, Κανδήλα, Κέρτεζη, Λαγκάδια, Λυγουριό, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Πάκια, Παραδείσια, Πιάνα, Ροεινό, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Σπαρτιά, Τρόπαια, Τσέρια] | το Σάμπα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το Σάββατο [Άγιος Λουκάς, Δελβινάκι, Δολό, Θαρούνια, Πηγή, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | το Σαββάτο [Δελβινάκι, Θαρούνια, Μέγαρα] | του Σάββατου [Αγία Παρασκευή, Άγιος, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Βράχα, Γουριά, Γραμματικού, Δομνίστα, Δράκεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μελισσουργοί, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Πλατύστομο, Πρέβεζα, Ραψάνη, Στυλίδα, Φαρκαδόνα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | του Σαββάτου [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δαύλεια, Δομνίστα, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Κιλελέρ, Μακρινή, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Πλατύστομο, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Χουλιαράδες].

Σαββατόβραδο || χρόνος || Ρούμελη: το Σαββατόβραδο [Θαρούνια, Πηγή, Σταυροδρόμι, Ωραιόκαστρο] | του Σαββατόβραδου [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Σιάτιστα, Φαρκαδόνα, Χρυσοβίτσα].

Σαββατοκύριακο || χρόνος || Ρούμελη: το Σαββατοκύριακο [Δελβινάκι] | του Σαβατουκύριακου [Άγιος, Άγιος Νικόλαος, Δαύλεια].

σαβόρι / ψάρι μαγειρεμένο με δεντρολίβανο || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Πελοπόννησος: το σαβόρι [Μελιγού]. || Ρούμελη: του σαβόρου [Πρέβεζα].

σαβούρα / άχρηστα πράγματα || αταξινόμητα || Ρούμελη: η σαβούρα [Στροφυλιά].

σαβούρα / παλιοπράματα || αταξινόμητα || Πελοπόννησος: η σαβούρα [Καρυά, Ρούτσι, Στεμνίτσα] | το σαβούρι [Θαλάμες, Ρούτσι] | α σαβούρα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός].

σαγάκι / ύφασμα νεροτριβής από μαλλί πρόβατου || υφαντική || Πελοπόννησος: το σαγάκι [Δροσοπηγή, Καρυά, Κρέστενα, Μάλη]. || Ρούμελη: το σαγιάκι [Δολό, Πάργα, Ωραιόκαστρο] | του σαγάκ [Δαύλεια, Λιλαία] | τα σιαϊάδκια [Σιάτιστα].

σαγανάκι || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Πελοπόννησος: το σαγανάκι [Καρυά, Ρούτσι].

σαγάνι / χάλκινο πιάτο || έπιπλα - αναχρικά || Πελοπόννησος: το σαγάνι [Αρχαία Φενεός, Δροσοπηγή, Κανδήλα, Λεβίδι, Πιάνα, Ροεινό, Στεμνίτσα, Τρόπαια] | το σαχάνι [Καστρί]. || Ρούμελη: το σαγάνι [Δελβινάκι, Δολό, Πάργα, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | του σαγάν [Άγιος Νικόλαος, Γουριά, Γραμματικού, Δραμεσιοί, Καρίτσα, Σταγιάδες, Στυλίδα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | το σαχάνι [Δολό, Μέγαρα] | του σαχάν [Χρυσή].

σαγιάκι / σεγκούνι από καλό άσπρο πανί με μαύρα γαϊτάνια || φορεσιά || Ρούμελη: το σεγιάκι [Σταυροδρόμι] | το σιαγιάκι [Ωραιόκαστρο] | τα σαγιάδια [Στροφυλιά].

σαγόνι (ALE, Buck list) || το σώμα (ανθρώπου-ζώων) || Πελοπόννησος: το σαγόνι [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Ελληνίτσα, Κανδήλα, Καρυά, Καστρί, Κάτω Λουσοί, Κρέστενα, Λυγουριό, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Παραδείσια, Πηγαδάκια, Πιάνα, Ροεινό, Ρούτσι, Σαρακίνι, Φενεός, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | η σαγονιά [Ροεινό, Ρούτσι] | το σταγόνι [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το σαγόνι [Θαρούνια, Τσαμαντάς] | του σαγόν [Αγιά, Άγιος, Βράχα, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Μακρινή] | του σιαγόν [Μικρό Βουνό] | το τσαούλι [Μέγαρα] | του τσαούλ [Μακρολίβαδο] | το τσιαούλι [Τσαμαντάς] | το τσιαγούλι [Ωραιόκαστρο] | του τσιαούλ [Μασχολούρι, Τιθορέα] | του τσαγούλ [Δραμεσιοί, Πρέβεζα] | του τσαγούν [Χρυσή] | του τσαόλ [Σταγιάδες] | του κατακλείδ [Χρυσοβίτσα] | το τσιαούλι [Τσαμαντάς] του τσιαούλ [Κανάλια] | του κατσιαούλ [Σιάτιστα].

σάγριο / έκζεμα στο κεφάλι των μωρών || αρρώστιες || Πελοπόννησος: το σάγριο [Προάστιο].

σαΐσματα / στρώματα για το πάτωμα από τράγιο μαλλί || υφαντική || Πελοπόννησος: τα σαΐσματα [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βαλύρα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελάτη, Ελληνίτσα, Καλούσι, Κανδήλα, Καρυά, Καστρί, Κάτω Λουσοί, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Μαγούλα, Μάλη, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Παραδείσια, Ροεινό, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια] | τα σαγίσματα [Μελιγού, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | οι καπερόνες [Βρέσθενα] | τα καπερόνια [Παραδείσια]. || Ρούμελη: τα σαΐσματα [Γέρμας, Γουριά, Δολό, Δραμεσιοί, Έλατος, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Πρέβεζα, Σταγιάδες, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Χρυσοβίτσα, Ωραιόκαστρο].

σαΐτα / το φίδι Platyceps najadum || πανίδα || Πελοπόννησος: ο σαΐτα [Άγιος Δημήτριος, Βρέσθενα, Ροεινό, Ρούτσι, Σκεπαστό] | α σογίτα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η σαΐτα [Γέρμας, Δραμεσιοί, Έλατος, Μέγαρα, Πάργα, Ραψάνη, Σταγιάδες, Τιθορέα, Χρυσή, Ωραιόκαστρο] | η σαγίτα [Θαρούνια] | η σαϊτούρα [Γουριά, Γραμματικού, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μηλίνα].

σαΐτα / του αργαλειού, για να ρίχνει το υφάδι (ALE) || υφαντική || Πελοπόννησος: η σαΐτα [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελληνίτσα, Κανδήλα, Λεχαινά, Λυγουριό, Μαγούλα, Μελιγού, Ρούτσι, Σαρακίνι, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια] | η σαγίτα [Προάστιο, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η σαΐτα [Άγιος Λουκάς, Γέρμας, Γραμματικού, Δελβινάκι, Δράκεια, Έλατος, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μηλίνα, Πρέβεζα, Σταγιάδες, Σταυροδρόμι, Στυλίδα, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Φαρκαδόνα, Χρυσή, Χρυσοβίτσα] | η σαγίτα [Θαρούνια].

σαΐτα / χάρτινη || το παιχνίδι || Πελοπόννησος: η σαΐτα [Βρέσθενα]. || Ρούμελη: η σαΐτα [Πάργα] | η σαμαντούρα [Τσαμαντάς].

σαϊτιά / σε υφαντό || υφαντική || Πελοπόννησος: η σαϊτιά [Άγιος Δημήτριος, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Σκεπαστό, Στεμνίτσα]. || Ρούμελη: η σαϊτιά [Μακρινή, Τιθορέα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα].

σάκα / σχολική || αταξινόμητα || Πελοπόννησος: η σάκα [Προάστιο, Τσέρια]. || Ρούμελη: η σάκα [Σιάτιστα].

σακάκι (Buck list) || φορεσιά || Πελοπόννησος: το σακάκι [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Βρέσθενα, Θαλάμες, Καλούσι, Λυγουριό, Προάστιο, Ρούτσι, Στεμνίτσα] | το σακάτσι [Τσέρια]. || Ρούμελη: το σακάκι [Δελβινάκι, Δολό] | του σακάκ [Αμφίκλεια, Βράχα, Γουριά, Γραμματικού, Δομνίστα, Δραμεσιοί, Κανάλια, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Μακρινή, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Στυλίδα, Τιθορέα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | το σακάτσι [Θαρούνια].

σακαρέλα / μικρό σακί || υφαντική || Ρούμελη: η σακαρέλα [Γουριά].

σακάτεμα || αρρώστιες || Ρούμελη: του σακάτιμα [Χουλιαράδες] | του σακατλίκ [Έλατος] | του σακατσλίκ [Σιάτιστα] | του τσουρούκ [Έλατος].

σακάτης || ιδιότητες || Ρούμελη: σακάτης [Τσαμαντάς] | ου σακάτς [Αγία Ευθυμία, Σιάτιστα, Σταγιάδες] | ζούζουλος [Πάργα].

σακατούρα / μεγάλο τσουβάλι που έβαζαν τα ρούχα της προίκας || έπιπλα - αναχρικά || Ρούμελη: η σακατούρα [Μηλίνα].

σακί || υφαντική || Πελοπόννησος: το σακί [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Βαλύρα, Βρέσθενα, Γυμνό, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελάτη, Καλούσι, Κανδήλα, Καρυά, Καστρί, Κρέστενα, Λυγουριό, Μάλη, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Πάκια, Παραδείσια, Πηγαδάκια, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα] | το σατσί [Εξωχώρι, Τρόπαια, Τσέρια] | η σάκα [Δολιανά] | ο σάκο [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το σακί [Δολό, Σταυροδρόμι, Πάργα] | του σακί [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Αμφίκλεια, Άγιος, Άγιος Νικόλαος, Γέρμας, Γουριά, Γραμματικού, Δαύλεια, Δελβινάκι, Δομνίστα, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Κιλελέρ, Λιλαία, Μακρινή, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Στροφυλιά, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Τσουκαλάδες, Χρυσοβίτσα, Ωραιόκαστρο] | το σατσί [Άγιος Λουκάς, Θαρούνια] | η σάκα [Τιθορέα] | η ζάκα [Δελβινάκι, Χουλιαράδες] | ο σάκος [Τσαμαντάς] | ου σάκους [Άγιος] | ι σάκους [Μικρό Βουνό].

σάκιασμα || αταξινόμητα || Πελοπόννησος: το σάκιασμα [Βρέσθενα]. || Ρούμελη: του σάκιασμα [Μελισσουργοί].

σακοράφα || σύνεργα-υλικά || Πελοπόννησος: η σακοράφα [Αλποχώρι, Ελληνίτσα, Κανδήλα, Προάστιο] | η σακοβελόνα [Αλποχώρι, Βρέσθενα]. || Ρούμελη: η σακουράφα [Κανάλια, Μασχολούρι, Σιάτιστα] | του σακουβέλουνου [Μηλίνα].

σάκος / πανωφόρι || φορεσιά || Ρούμελη: ου σάκους [Αγία Ευθυμία, Άγιος Νικόλαος, Γουριά, Δομνίστα, Λιλαία, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Χρυσοβίτσα] | ι σάκους [Κανάλια, Μικρό Βουνό].

σακούλα || υφαντική || Πελοπόννησος: η σακούλα [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αμπελιώνα, Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελληνίτσα, Κανδήλα, Καρυά, Καστρί, Κάτω Λουσοί, Λεβίδι, Λυγουριό, Μάλη, Μελιγού, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Παραδείσια, Πιάνα, Ροεινό, Ροζενά, Ρούτσι, Τρόπαια, Τσέρια] | η τσακούλα [Αλποχώρι]. || Ρούμελη: η σακούλα [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Άγιος Λουκάς, Αμφίκλεια, Γραμματικού, Δραμεσιοί, Θαρούνια, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μηλίνα, Πλατύστομο, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταυροδρόμι, Στροφυλιά, Τιθορέα, Τσαμαντάς, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα, Ωραιόκαστρο].

σακούλα / για γιαούρτι || κτηνοτροφία - τυροκομία || Πελοπόννησος: η σακούλα [Δολιανά, Λυγουριό].

σακούλι / για πράγματα || υφαντική || Πελοπόννησος: το σακούλι [Αγία Άννα, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Δολιανά, Ελληνίτσα, Κανδήλα, Καστρί, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεβίδι, Μάλη, Μελιγού, Παραδείσια, Πιάνα, Ροεινό, Ρούτσι, Στεμνίτσα, Τσέρια] | το τσακούλι [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Καλούσι]. || Ρούμελη: το σακούλι [Δελβινάκι, Δολό, Θαρούνια, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς] | του σακούλ [Αγιά, Αγία Παρασκευή, Άγιος Νικόλαος, Αμφίκλεια, Γουριά, Δαύλεια, Δομνίστα, Δραμεσιοί, Κιλελέρ, Κουμαρίτσι, Μακρινή, Μασχολούρι, Μελισσουργοί, Μηλίνα, Πλατύστομο, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Χουλιαράδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα] | του τσακ [Δραμεσιοί, Μασχολούρι, Σιάτιστα].

σακούλι / ρούχο του αργαλειού, χρωματιστό με κρόσσια || υφαντική || Πελοπόννησος: το σακούλι [Βρέσθενα, Ελάτη, Ελληνίτσα].

σακουλοπάνα / για τυρί, χυλοπίτες || υφαντική || Πελοπόννησος: η σακουλοπάνα [Λεβίδι, Σκεπαστό]. || Ρούμελη: η σακούλα [Τσαμαντάς] | το σακούλι [Τσαμαντάς].

σάλα || οικοδομή – σπίτι - αυλή || Πελοπόννησος: η σάλα [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βαλύρα, Βρέσθενα, Δολιανά, Κανδήλα, Καρυά, Καστρί, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λυγουριό, Μαγούλα, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Παραδείσια, Πηγαδάκια, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Τσέρια] | το πάτωμα [Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Ελληνίτσα, Καστρί, Ρούτσι] | το σαλόνι [Λεχαινά] | η μισάντρα [Ελάτη] | α μπάρη [Πέρα Μέλανα] | α μπάζη [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: η σάλα [Αγιά, Αμφίκλεια, Βράχα, Γέρμας, Γραμματικού, Δελβινάκι, Δολό, Δράκεια, Κιλελέρ, Μακρολίβαδο, Μασχολούρι, Μικρό Βουνό, Ραψάνη, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Σταυροδρόμι, Φαρκαδόνα] | του σαλόν [Σιάτιστα, Τιθορέα, Φαρκαδόνα] | η σαλουκάμαρ [Άγιος Νικόλαος] | ο οντάς [Δελβινάκι, Δολό, Πηγή, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς] | ι ουντάς [Δράκεια] | ου ουντάς [Δραμεσιοί, Σταγιάδες] | ου νουντάς [Αγία Παρασκευή, Καρίτσα, Σταγιάδες, Χρυσή] | ι νουντάς [Αγιά, Κανάλια] | ο νοντάς [Ωραιόκαστρο] | ο μουσαφίρ-οντάς [Πάργα] | ου ουντάς [Μελισσουργοί] | του τσιαρδάκ [Γέρμας] | του καλουκιρνό [Γουριά] | η μισιά [Αγία Παρασκευή].

σαλάγισμα || κτηνοτροφία - τυροκομία || Πελοπόννησος: το σαλάγισμα [Τσέρια] | το σαλάχημα [Λαγκάδια] | το σάλιμα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | ο σαλιτέ [Πέρα Μέλανα].

σαλαγκιά || σύνεργα-υλικά || Πελοπόννησος: η σφαλαγκιά [Προάστιο].

σαλάτα || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Πελοπόννησος: η σαλάτα [Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Πηγαδάκια, Ρούτσι] | α σαλάτα [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: η σαλάτα [Αμφίκλεια, Γουριά, Δελβινάκι, Κανάλια, Μακρινή, Μέγαρα, Μηλίνα, Πλατύστομο, Σταυροδρόμι, Στροφυλιά, Τιθορέα, Χουλιαράδες, Χρυσή].

σαλατικά || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Πελοπόννησος: τα σαλατικά [Λεβίδι].

σαλάχι / ονομασία ψαριών της τάξη Rajiformes || πανίδα || Πελοπόννησος: το σαλάχι [Προάστιο]. || Ρούμελη: του σαλάχ [Πρέβεζα, Στυλίδα].

σαλβάρι || φορεσιά || Πελοπόννησος: το σιαλβάρι [Κρέστενα] | το σαλιβάρι [Σκεπαστό] | η σαλιβέρα [Λαγκάδια]. || Ρούμελη: του σαλβάρ [Γέρμας, Έλατος, Χουλιαράδες] | του σαλιβάρ [Κανάλια, Μηλίνα, Ραψάνη] | του σιαλβάρ [Αγιά, Σιάτιστα] | η σουλβάρα [Δραμεσιοί] | του σουλβάρ [Δραμεσιοί].

σαλέπι || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Ρούμελη: του σαλέπ [Δράκεια, Πρέβεζα].

σάλι || φορεσιά || Πελοπόννησος: το σάλι [Ρούτσι, Στεμνίτσα]. || Ρούμελη: του σαλ [Γέρμας, Μεσούντα, Μηλίνα] | του σιαλ [Δραμεσιοί, Σιάτιστα] | το τζαπάρι [Πάργα].

σαλιάρα / μωρού || η γέννα - το μωρό || Πελοπόννησος: η σαλιάρα [Ρούτσι, Στεμνίτσα] | α σαλιάρα [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: η σαλιάρα [Μακρινή, Στυλίδα, Φαρκαδόνα] | η σαλιόρα [Σταγιάδες] | η σαλιαρίστρα [Γέρμας, Έλατος].

σαλιάρα / ψάρια του γένους Blennius || πανίδα || Ρούμελη: ου σάλιαρους [Πρέβεζα].

σαλιάρια / γλυκό (με αλεύρι, λάδι, ζάχαρη, καρύδια, κανελογαρίφαλα και αλισίβα) που μοιάζει με κουραμπιέ || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Ρούμελη: τα σαλιάρια [Σιάτιστα].

σαλιγκάρι / Helix (ALE) || πανίδα || Πελοπόννησος: το σαλιγκάρι [Καρυά, Καστρί, Κρέστενα, Σκεπαστό] | ο σαλίγκαρος [Μαγούλα, Πιάνα] | το σφαλιγκάρι [Άγιος Δημήτριος, Λαγκάδια] | το σφαλίγκαρο [Άγιος Δημήτριος] | το σφολιγκάρι [Λαγκάδια] | ο σφολίγκαρος [Λαγκάδια] | το σφελιγκάρι [Τρόπαια] | το σαριγκάλι [Βρέσθενα] | ο σαρίγκαλος [Βρέσθενα] | το μπομπόλι [Λαγκάδια] | ο χοχλιός [Προάστιο] | ο σαλίγκαρε [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το σαλιγκάρι [Τσαμαντάς] | ο σαλίγκαρος [Μέγαρα, Τσαμαντάς] | ου σαλίγκαρους [Σταγιάδες] | του σαλγκάρ [Τιθορέα] | του σαλιγκάρ [Γραμματικού, Χρυσοβίτσα] | του σαλινγκάρ [Σταγιάδες] | του σαλιαγκάρ [Ραψάνη] | του σαλιάρ [Γέρμας, Έλατος] | οι σαλιάροι [Δελβινάκι] | ου σάλιαρς [Σιάτιστα] | ο σίλιμος [Δολό] | το σαριγκάλι [Θαρούνια] | ου σάλιαγκας [Σταγιάδες] | του ζαλιγκάρ [Άγιος] | η καρκαλέτσα [Κανάλια] | του καρκαλέτς [Κανάλια] | το γκασέλι [Τσαμαντάς] | ο γκάσιαλος [Τσαμαντάς] | το μπορμπόλι [Πάργα] | ο μπόρμπολας [Πάργα].

σάλιμα / άχυρο σίκαλης || φυτολογικά || Ρούμελη: το σάλιμα [Ωραιόκαστρο] | σάλμα [Δραμεσιοί].

σάλιο (ALE) || το σώμα (ανθρώπου-ζώων) || Πελοπόννησος: το σάλιο [Αμπελιώνα, Εξωχώρι, Κανδήλα, Καρυά, Λεβίδι, Λεχαινά, Πάκια, Προάστιο, Σαρακίνι, Σκεπαστό, Τσέρια] | το σάλι [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το σάλιο [Δελβινάκι, Τσαμαντάς] | του σάλιου [Αγία Παρασκευή, Άγιος, Γουριά, Έλατος, Τιθορέα] | του σαλ [Γέρμας] | τα σάλια [Γέρμας, Θαρούνια, Μηλίνα, Πλατύστομο].

σάλιωμα || αταξινόμητα || Ρούμελη: του σάλιουμα [Έλατος].

σαλκίνι / ακακία || χλωρίδα || Πελοπόννησος: το σαλκίνι [Δολιανά].

σάλμη / χοντροκομμένο άχυρο || γεωργία || Πελοπόννησος: η σάλμη [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Λαγκάδια, Λυγουριό, Μυγδαλιά, Ροεινό, Στεμνίτσα] | το σάλμα [Πέρα Μέλανα, Τυρός]. || Ρούμελη: το σάλιμα [Σταυροδρόμι] | του σάλμα [Γέρμας, Πηγή] | του σάλουμα [Τσουκαλάδες, Πρέβεζα, Σταγιάδες].

σαλόσκουτο / χαλί || υφαντική || Πελοπόννησος: το σαλόσκουτο [Ελάτη, Στεμνίτσα] | η σαλαπλάδα [Αλποχώρι, Καλούσι, Παραδείσια, Σκεπαστό] | το σαλάπλαδο [Άγιος Δημήτριος] | το σαλότο [Λαγκάδια].

σάλπα / το ψάρι Sarpa salpa || πανίδα || Πελοπόννησος: η σάλπα [Προάστιο]. || Ρούμελη: η σάλπα [Πάργα, Πρέβεζα].

σάλτο || κίνηση || Πελοπόννησος: το σάλτο [Προάστιο, Πέρα Μέλανα] | ο σάλτος [Ρούτσι] | σάλταρος [Λαγκάδια] | σκάντζος [Λαγκάδια] | ο λάγκο [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: το σάλτο [Πάργα] | του σάλτου [Σταγιάδες, Τιθορέα].

σάλτσα || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Πελοπόννησος: η σάλτσα [Άγιος Δημήτριος, Ρούτσι, Στεμνίτσα]. || Ρούμελη: η σάλτσα [Γουριά, Δραμεσιοί, Τιθορέα, Τσαμαντάς].

σαμάκι / το φυτό Erianthus ravennae || χλωρίδα || Πελοπόννησος: το σαμάκι [Άγιος Δημήτριος].

σαμαράδικο || ο οικισμός || Ρούμελη: του σαμαράδκου [Αμφίκλεια, Έλατος].

σαμαράς || επαγγέλματα || Πελοπόννησος: ο σαμαράς [Άγιος Δημήτριος, Βρέσθενα, Δολιανά, Σκεπαστό, Στεμνίτσα] | ο σαμαρτζής [Δροσοπηγή, Κανδήλα, Στεμνίτσα] | ο σαμαρετζής [Λαγκάδια] | ο σαμαρτζή [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | ο σαρματζή [Πέρα Μέλανα] | ο σερματζή [Πέρα Μέλανα] | ο σιρματζή [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: ο σαμαράς [Θαρούνια, Ωραιόκαστρο] | ου σαμαράς [Αμφίκλεια, Γέρμας, Γραμματικού, Κανάλια, Λιλαία, Μακρινή, Σταγιάδες, Στυλίδα, Χρυσοβίτσα] | ι σαμαράς [Μηλίνα] | ο σαμαρτζής [Μέγαρα].

σαμάρι || αγωγιάτης || Πελοπόννησος: το σαμάρι [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βρέσθενα, Δολιανά, Ελάτη, Ελληνίτσα, Κανδήλα, Κάτω Λουσοί, Λυγουριό, Μελιγού, Μυγδαλιά, Παραδείσια, Προάστιο, Ροεινό, Ρούτσι, Σκεπαστό, Σπαρτιά, Στεμνίτσα, Τσέρια] | το σεμάρι [Πέρα Μέλανα] | το σεμάζι [Πέρα Μέλανα] | το σιμάρι [Πέρα Μέλανα] | το σιμάζι [Πέρα Μέλανα]. || Ρούμελη: το σαμάρι [Δελβινάκι, Δολό, Θαρούνια, Μέγαρα, Σταυροδρόμι, Ωραιόκαστρο] | του σαμάρ [Αγιά, Αγία Παρασκευή, Άγιος, Αμφίκλεια, Γέρμας, Γραμματικού, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μασχολούρι, Μηλίνα, Μικρό Βουνό, Σιάτιστα, Σταγιάδες, Τσουκαλάδες, Χουλιαράδες, Χρυσή, Χρυσοβίτσα].

σαμαροσκούτι / χοντρό πανί που μπαίνει στη ράχη του ζώου, κάτω από το σαμάρι || υφαντική || Πελοπόννησος: το σαμαροσκούτι [Βρέσθενα, Κανδήλα, Κρέστενα]. || Ρούμελη: το σαμαροσκούτι [Δολό, Σταυροδρόμι] | του σαμαρουσκούτ [Γέρμας, Δραμεσιοί, Έλατος, Μελισσουργοί, Μηλίνα, Πρέβεζα, Σταγιάδες, Χουλιαράδες] | του σαμαρουσκούτς [Σιάτιστα].

σαμαροτριχιά || αγωγιάτης || Ρούμελη: η σαμαρουτριχιά [Γουριά, Μηλίνα].

σαματάς || ήχοι || Ρούμελη: ο σαματάς [Έλατος] | ου σαματάς [Σταγιάδες] | σαματάς [Ραψάνη] | ο σαμαντάς [Τσαμαντάς] | ου σιαματάς [Σιάτιστα] | του βουκουάτ [Έλατος].

σανίδα (ALE, Buck list) || οικοδομή – σπίτι - αυλή || Πελοπόννησος: η σανίδα [Αγία Άννα, Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αρχαία Φενεός, Βρέσθενα, Δολιανά, Κανδήλα, Καρυά, Κρέστενα, Λεχαινά, Λυγουριό, Μαγούλα, Μάλη, Μυγδαλιά, Νεοχώρι, Πάκια, Παραδείσια, Προάστιο, Ρούτσι, Σκεπαστό, Στεμνίτσα] | το σανίδι [Αρχαία Φενεός, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Ελάτη, Κανδήλα, Καρυά, Λεβίδι, Λυγουριό, Μαγούλα, Μελιγού, Μυγδαλιά, Παραδείσια, Πηγαδάκια, Πιάνα, Ρούτσι, Στεμνίτσα, Τρόπαια] | α σανία [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η σανίδα [Άγιος Νικόλαος, Γουριά, Δράκεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Κουμαρίτσι, Μακρινή, Μασχολούρι, Σταγιάδες, Τσαμαντάς, Φαρκαδόνα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα] | το σανίδι [Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | του σανίδ [Αγιά, Αγία Παρασκευή, Αμφίκλεια, Βράχα, Γραμματικού, Δαύλεια, Δράκεια, Δομνίστα, Δραμεσιοί, Έλατος, Κανάλια, Καρίτσα, Κιλελέρ, Λιλαία, Κουμαρίτσι, Μακρινή, Μασχολούρι, Μεσούντα, Μηλίνα, Πρέβεζα, Ραψάνη, Σιάτιστα, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα, Φαρκαδόνα] | η πέλα [Σιάτιστα] | η τάβλα [Άγιος Λουκάς, Θαρούνια, Μηλίνα].

σανιδάκι / ερπετό || πανίδα || Πελοπόννησος: το σανιδάκι [Βρέσθενα].

σανιδοπάνι / διακοσμητικό ύφασμα για το ράφι || υφαντική || Πελοπόννησος: το σανιδοπάνι [Βρέσθενα].

σανός (Buck list) || κτηνοτροφία - τυροκομία || Πελοπόννησος: ο σανός [Αλποχώρι, Βρέσθενα, Λυγουριό, Μαγούλα, Μελιγού, Ροεινό] | το σανό [Άγιος Δημήτριος, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Βαλύρα, Βρέσθενα, Δολιανά, Δροσοπηγή, Εξωχώρι, Θαλάμες, Κανδήλα, Καστρί, Κρέστενα, Λεβίδι, Μάλη, Μυγδαλιά, Ρούτσι, Στεμνίτσα]. || Ρούμελη: ο σανός [Θαρούνια] | το σανό [Άγιος Λουκάς, Μέγαρα] | του σανό [Αμφίκλεια, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Τιθορέα, Τσουκαλάδες].

σανπιέρος / το ψάρι Zeus faber || πανίδα || Ρούμελη: ου σαμπιέρους [Πρέβεζα] | του χριστόψαρου [Πρέβεζα].

σαντούρι || μουσική || Πελοπόννησος: το σαντούρι [Βρέσθενα, Σκεπαστό]. || Ρούμελη: το σαντούρι [Πάργα] | του σαντούρ [Λιλαία, Μακρινή].

σάπισμα || αταξινόμητα || Πελοπόννησος: το σάπισμα [Άγιος Δημήτριος]. || Ρούμελη: του σάπσμα [Γέρμας, Έλατος].

σαπίτης / το φίδι Malpolon insignitus || πανίδα || Πελοπόννησος: ο σαπίτης [Λαγκάδια, Πιάνα, Ροεινό, Σκεπαστό, Στεμνίτσα]. || Ρούμελη: ου σαπίτς [Γέρμας, Έλατος, Κουμαρίτσι, Μεσούντα, Σιάτιστα, Σταγιάδες] | τα σαπίτσια [Δραμεσιοί].

σαπουνάδα || καθαριότητα || Πελοπόννησος: η σαπουνάδα [Κανδήλα, Πάκια, Ροεινό, Ρούτσι] | α σαπουνάδα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η σαπουνάδα [Μέγαρα, Ωραιόκαστρο] | η σαπνάδα [Γέρμας, Έλατος, Μελισσουργοί, Πρέβεζα].

σαπούνι (ALE, Buck list) || ελαιοκομία || Πελοπόννησος: το σαπούνι [Άγιος Δημήτριος, Αγρίδι, Αλποχώρι, Αμπελιώνα, Αρχαία Φενεός, Βρέσθενα, Θαλάμες, Κάτω Λουσοί, Κρέστενα, Λαγκάδια, Λεχαινά, Λυγουριό, Μυγδαλιά, Πάκια, Πηγαδάκια, Προάστιο, Ροεινό, Σκεπαστό, Στεμνίτσα, Τρόπαια, Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το σαπούνι [Άγιος Λουκάς, Μέγαρα, Πάργα, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς] | του σαπούν [Αγιά, Αγία Ευθυμία, Αγία Παρασκευή, Αμφίκλεια, Γέρμας, Γουριά, Δράκεια, Δραμεσιοί, Έλατος, Καρίτσα, Κουμαρίτσι, Μηλίνα, Πρέβεζα, Ραψάνη, Στροφυλιά, Τιθορέα, Τσουκαλάδες, Φαρκαδόνα, Χουλιαράδες, Χρυσοβίτσα].

σαπούνισμα || καθαριότητα || Ρούμελη: του σαπούνσμα [Έλατος] | του σαπούντζμα [Σταγιάδες].

σαπουνομάχαιρο || σύνεργα-υλικά || Πελοπόννησος: το σαπουνομάχαιρο [Κρέστενα].

σαπουνόπετρα || σύνεργα-υλικά || Πελοπόννησος: η σαπουνόπετρα [Κρέστενα].

σαραγλί || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Ρούμελη: του σαραϊλί [Αγία Παρασκευή, Σιάτιστα].

σαράκι / το ξυλοφάγο έντομο Anobium punctatum || πανίδα || Πελοπόννησος: το σαράκι [Αμπελιώνα, Ρούτσι, Σκεπαστό] | ο σάρακας [Δολιανά, Καρυά, Ρούτσι] | το σαράτσι [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός] | ο σάρακα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: το σαράκι [Δελβινάκι, Πάργα] | ο σάρακας [Μέγαρα] | του σαράκ [Γέρμας, Δραμεσιοί, Λιλαία, Σιάτιστα, Σταγιάδες].

σαρακοστή / νηστεία σαράντα ημερών || θρησκεία || Ρούμελη: η σαρακοστή [Δελβινάκι, Σταυροδρόμι, Τσαμαντάς, Ωραιόκαστρο] | η σαρακουστή [Αγιά, Αγία Παρασκευή, Άγιος Νικόλαος, Βράχα, Γουριά, Δαύλεια, Δράκεια, Κουμαρίτσι, Λιλαία, Μακρινή, Μακρολίβαδο, Μελισσουργοί, Μεσούντα, Μηλίνα, Σταγιάδες, Στροφυλιά].

σαρακοστιανά / νηστίσιμα φαγητά || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Ρούμελη: τα σαρακοστιανά [Τσαμαντάς].

σαράντα φτύματα / μαζεμένα φτύματα από σαράντα ανθρώπους – πότιζαν το μωρό για προστασία από το μάτιασμα || δοξασίες || Πελοπόννησος: σαράντα φτύματα [Βεργαδαίικα, Βρέσθενα, Λεβίδι, Σκεπαστό].

σαρανταλείτουργα / για σαράντα μέρες συνέχεια ο παπάς λειτουργεί για τον πεθαμένο || ο θάνατος || Ρούμελη: τα σαρανταλείτουργα [Μελισσουργοί, Στροφυλιά, Τσαμαντάς].

σαραντάμερα / μνημόσυνο || ο θάνατος || Ρούμελη: τα σαραντάμερα [Δελβινάκι].

σαρανταποδαρούσα / Scolopendra cingulata || πανίδα || Ρούμελη: η σαραντουπουδαρούσα [Σταγιάδες].

σαραντάρα / ηλικία || αταξινόμητα || Ρούμελη: η σαραντάρα [Πρέβεζα].

σαρανταριά || αταξινόμητα || Ρούμελη: η σαρανταριά [Αγία Παρασκευή, Σταγιάδες].

σαράντισμα || η γέννα - το μωρό || Ρούμελη: το σαράντισμα [Αγία Παρασκευή, Άγιος Λουκά] | του σαράντσμα [Γραμματικού, Δομνίστα, Έλατος, Ραψάνη, Χρυσοβίτσα] | η σαράντις [Μηλίνα].

σαργοπαπάς / το ψάρι Diplodus vulgaris || πανίδα || Ρούμελη: ου σαργουπαπάς [Πρέβεζα].

σαργός / το ψάρι Diplodus sargus || πανίδα || Ρούμελη: ο σαργός [Πάργα] | ου σαργός [Πρέβεζα, Στυλίδα].

σαρδέλα / το ψάρι Sardina pilchardus || πανίδα || Πελοπόννησος: η σαρδέλα [Άγιος Δημήτριος, Λεβίδι, Προάστιο] | α σαρδέα [Πέρα Μέλανα, Πραστός, Τυρός]. || Ρούμελη: η σαρδέλα [Γουριά, Μηλίνα, Πάργα, Πρέβεζα, Ραψάνη, Στροφυλιά, Στυλίδα, Τιθορέα].

σαρίκι || φορεσιά || Πελοπόννησος: το σαρίκι [Πάκια]. || Ρούμελη: το σαρίκι [Μέγαρα] | του σαρίκ [Μηλίνα] | ου νταρτιμάς [Αγία Παρασκευή].

σάρκα / κάπα μέχρι τη γάμπα || φορεσιά || Πελοπόννησος: η σάρκα [Παραδείσια].

σαρμάδες / λαχανοντολμάδες || μαγειρική - ζαχαροπλαστική || Ρούμελη: οι σαρμάδις [Μακρινή, Μηλίνα, Ραψάνη] | τα σαρμάδια [Σιάτιστα].

σάρπα / εσάρπα || φορεσιά || Πελοπόννησος: